2023-11-09 - bijlage bij motie M23-17 - Brandbrief leden nieuwe Tweede Kamer

Geachte leden van de Tweede Kamer, Wij willen u van harte feliciteren met uw benoeming als lid van de Tweede Kamer. En om maar gelijk met de deur in huis te vallen, namens alle Zeeuwse gemeenten sturen wij u deze NOODKREET. Of u nog maar kort of al langer Kamerlid bent: het zal u niet zijn ontgaan dat de Nederlandse gemeenten steeds meer moeite hebben om hun begroting sluitend te krijgen. De belangrijkste oorzaak hiervoor is het korten van de uitkering uit het Gemeentefonds, met ongeveer 3 miljard euro. Ook komt er een nieuwe financieringssystematiek. In het bijzonder de nieuwe Kamerleden adviseren we op www.binnenlandsbestuur.nl te zoeken op ‘ravijnjaar’ of ‘2026’. U zult dan zien wat we bedoelen. De fractiespecialisten op dit beleidsterrein wijzen we op het rapport “Gemeenten in de knel”, dat als bijlage bij deze brief is gevoegd. Daarnaast nog andere oorzaken die u mogelijk bekend in de oren klinken. Zonder volledig te zijn wijzen we u op de volgende ontwikkelingen: 1. Stijgende zorgkosten: Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de financiering van veel zorgdiensten, zoals jeugdzorg en ouderenzorg. De kosten hiervoor zijn in de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen, waardoor gemeenten meer moeten uitgeven dan aanvankelijk begroot. 2. Decentralisatie van taken: Veel taken en verantwoordelijkheden zijn gedecentraliseerd vanuit de landelijke overheid naar gemeenten.

Hoewel dit de gemeenten meer zeggenschap geeft, brengt het ook financiële druk met zich mee, aangezien ze nu verantwoordelijk zijn voor extra beleidsgebieden zonder voldoende financiële compensatie. Hier geldt helaas: meer taken, maar minder knaken. 3. Bezuinigingen vanuit de overheid: Landelijke bezuinigingsmaatregelen kunnen leiden tot een afname van de financiële middelen die gemeenten van de overheid ontvangen. Dit plaatst extra druk op de begroting van gemeenten. 4. Stijgende personeels- en energiekosten: Personeelskosten vormen een aanzienlijk deel van de begroting van gemeenten. Loonsverhogingen en andere arbeidskosten kunnen de begroting onder druk zetten. Daarnaast zijn door mondiale ontwikkelingen de energieprijzen gestegen tot grote hoogte. Ondanks plannen en aanzetten om gemeentelijke gebouwen, waaronder veel monumenten, te verduurzamen, blijft dit een grote postenkost. Ook het ontbreken van inflatiecorrectie, een stijgende rente en aanpassing van de BTW willen we noemen. Al deze factoren zetten gemeenten financieel onder druk en leiden tot begrotingstekorten. Het beheer van de financiën en het vinden van een evenwicht tussen de uitgaven en inkomsten is een constante uitdaging. Als gezamenlijke Zeeuwse gemeenten maken wij ons grote zorgen over onze (financiële) toekomst. De rek is eruit! Wij hebben dan ook dringend hulp nodig.

Het risico bestaat dat we onze minimale basistaken niet meer op een voldoende kwalitatief niveau kunnen blijven aanbieden. Het is aan u, de leden van de nieuwe Tweede Kamer, om bij het maken van nieuwe plannen voor de komende vier jaar onze noodkreet in het achterhoofd te houden. En liever nog, er iets mee te doen! Namens alle Zeeuwse gemeenten, verenigd in de VZG.