2023-11-09 Algemene Beschouwingen.docx

Algemene Beschouwingen

n.a.v. Programmabegroting 2024 en meerjarenperspectief 2025-2027

Raadsvergadering 9 november 2023

1

2

Inhoudsopgave Algemene Beschouwingen

Partij

pagina

TOP/Gemeentebelangen

4

CDA

9

VVD

13

PvdA / Groenlinks

17

D66

22

50PLUS

25

Terneuzen Sterk

28

3

Algemene beschouwingen TOP/Gemeentebelangen november 2023 Mijnheer de Voorzitter, leden van de Raad, Een nieuw jaar voor de boeg en nieuwe uitdagingen die ons te wachten staan. Gelet op de toekomst van onze Gemeente én inwoners zijn er belangrijke speerpunten waarmee wij als raad en college grote stappen dienen te zetten. Nieuwbouw Voortgezet onderwijs, totaalplan binnenstad Terneuzen met een sterke positie voor kunst en cultuur en de transities op het gebied van energie en duurzaamheid zijn de grote pijlers waar we in 2024 een nieuwe slag naar de toekomst van onze inwoners kunnen gaan slaan. Door waakzaamheid en terughoudendheid is onze financiële positie zodanig dat we deze ambities op een gezonde manier kunnen ondersteunen. Deze nuchtere houding blijft voor ons uitgangspunt om op verantwoorde wijze toekomstige investeringen te beoordelen.

Wonen & Leefbaarheid Top Gemeentebelangen is een lokale politieke organisatie niet gebonden aan een landelijke ideologie en actief voor iedere kern. Ons bestaansrecht is dat we hier beslissingen nemen in de geest van onze achterban. Wij vinden het belangrijk dat er veilig en prettig gewoond kan worden en dat er genoeg mogelijkheden zijn voor jong en oud om prettig en veilig te kunnen blijven wonen. Daarmee bedoelen we woningen voor iedereen: levensbestendig, sociale huurwoningen, gezinswoningen. In het kader van de leefbaarheid moet er genoeg te doen zijn in stad en dorp, waar vooral bij de jongere jeugd grote behoefte is aan ontmoetingsplekken. Speeltuinen/speelvoorzieningen sluiten aan bij de behoefte om eigentijds en aantrekkelijk spelen te stimuleren. Hierbij speelt een dorps-, stad- of wijkraad en sport- en cultuurverenigingen een grote rol. Door de nieuwe woonzorgvisie ontstaan er meer mogelijkheden voor betaalbare woningen voor jong en oud. Op het gebied van flexbewoning wordt er meer gehandhaafd. Verpaupering wordt tegen gegaan en ieder moet zich veilig voelen in hun eigen leefomgeving. Dit kan helpen om de sfeer in de omgeving met flexbewoning te helpen verbeteren. De nieuwe aanpak om via rondetafelgesprekken verbinding te maken met omwonenden van flexwoningen spreekt ons aan en kan bijdragen tot het vinden van de juiste balans voor dit complexe vraagstuk.

Op het gebied van verkeer, vervoer en parkeren is er veel aan de hand. Eind 2024 gaat het nieuwe vervoerssysteem in. Uitgangspunt, vastgelegd in de Regionale Mobiliteitsstrategie, is om via een fijnmazig netwerk het vervoer zo aantrekkelijk en efficiënt mogelijk te maken voor de gebruikers. Met de ontwikkeling van nieuwe hub’s 4

in Terneuzen en Axel en opstappunten in alle kernen om de bereikbaarheid voor onze inwoners te verbeteren. Daarover is door het ontbreken van interesse van vervoersmaatschappijen bij de inschrijving voor een nieuwe concessie veel onrust ontstaan, maar de RMS blijft een prima uitgangspunt. De nieuwe parkeernota is goed ontvangen. Verder staat het voortzetten van afwaarderen van wegen van 50 naar 30 kilometer op het programma ter bescherming van het fietsverkeer en voetgangers. We ondersteunen de inzet van het college om ervoor te zorgen dat op al deze punten de doelen worden gehaald. Verder is het belangrijk voor de veiligheid van de wijk Othene dat de Laan van Othene aangesloten wordt op de N290. Zo krijgt men een betere en veiligere aan-en afvoer van verkeer binnen de wijk.

Zorg & Gezondheid Door uitvoering van het preventieakkoord en ‘Zeeuws Sportakkoord’ ligt er een uitdaging om in de Gemeente Terneuzen de gezondheidsachterstanden terug te dringen en burgers beter in hun krachten te laten komen. Hiervoor stimuleren we een gezonde en actieve leefstijl en wordt er gewerkt aan ‘Een leven lang gezond en fit’ en het ‘Gezond en Actief Leven Akkoord’ voor een Gezonde Generatie 2040. Sport- en welzijnsaccommodaties dienen toekomstbestendig te worden, sport- en cultuurverenigingen zoveel als mogelijk behouden in de kernen; we zullen hierbij kijken naar de multifunctionaliteit van deze organisaties om de wensen en behoeftes van de inwoners samen te laten komen met een gezond en toekomstbestendig verenigingsleven. Burgerparticipatie, sociale cohesie, sport én gezondheid staan daarbij voorop. In het kader van inclusie willen wij dat iedereen de mogelijkheid heeft om te kunnen participeren in de samenleving. Het Jeugdfonds Sport en Cultuur, Uniek Sporten en het Volwassenenfonds zijn tools om het voor kwetsbare doelgroepen toch mogelijk te maken om te kunnen recreëren en participeren. Door de komst van nieuwe subsidie verordeningen waarbij subsidies vooral gaan naar maatschappelijk actieve verenigingen zal er een positieve verandering plaats gaan vinden in het verenigingsleven waarbij jong en oud, kwetsbaar of niet, elkaar (blijven) kunnen ontmoeten.

Ook zet men in op Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG) waarin onze jeugd, onze toekomst, gesimuleerd wordt voor een gezond en vitaal leven, de gezonde generatie 2040. TOP/Gemeentebelangen wil ook inzetten op preventie en zelfredzaamheid. Specifieke aandacht voor het terugdringen van eenzaamheid bijvoorbeeld door het ondersteunen en laten aansluiten bij de behoeften van de inwoners door het aanbod van buurthuizen en welzijnsaccommodaties. Belangrijk speerpunt waar meer op ingezet gaat worden is valpreventie om in de toekomst zorg te verminderen en in te steken op de vitale ouderen die langer zelfstandig thuis wonen. Kortom: Goed leven in Terneuzen.

Jeugd & Onderwijs Wie de jeugd heeft heeft de toekomst. We willen dat onze jeugd hier zonder zorgen en veilig opgroeit met tal van ontwikkelingsmogelijkheden op het gebied van onderwijs, werk, sociaal aanbod. Top/Gemeentebelangen staat achter de maatschappelijke 5

opdracht of belang om een goede afstemming en samenwerking te realiseren met onderwijs, opvang en maatschappelijke organisaties op diverse terreinen. Belangrijk is de aanpak van laaggeletterdheid, goede aansluiting passend onderwijs . Het verkrijgen van een goede aansluiting op de arbeidsmarkt. We willen allen dat kinderen gezond en veilig opgroeien en hun talenten kunnen ontwikkelen zodat ze opgroeien tot zelfstandige volwassenen. Naast de verantwoordelijkheid van de ouders moeten we als gemeente duidelijk richting aangeven en transparant zijn wat de mogelijkheden zijn. Preventie en maatwerk zijn de pijlers. Jeugdzorg is in feite altijd symptoombestrijding, door dat te voorkomen door eerder in te grijpen of anders in te grijpen kunnen de oorzaken worden wegenomen. Ieder gezin dat hierdoor kan worden geholpen is winst. Belangrijk is om de vinger adequaat aan de pols te houden bij toezicht en handhaving van de kwaliteit van kinderopvang. De komst van de campus Voortgezet Onderwijs biedt tal van mogelijkheden voor de jeugd om zich hier in de Gemeente Terneuzen te blijven vestigen met MBO, Centrum voor TopTechniek en wellicht HBO opleidingen. Door de komst van de rijke schooldag en Integrale Kindcentra heeft de jeugd tal van mogelijkheden om zichzelf zo goed mogelijk te ontplooien en om hun eigen talenten te ontdekken.

De komst van de nieuwe MFA in Hoek zal een prachtig voorbeeld voor het basisonderwijs worden hoe de Gemeente Terneuzen toewerkt aan IKC’s en Rijke schooldagen waarin alle faciliteiten aanwezig zijn. Ook vinden wij als TOP/Gb het belangrijk dat er voldoende speel- en sportvoorzieningen zijn in alle kernen. Dit biedt onze jeugd een optimale kans om te spelen en elkaar te ontmoeten in de buitenhuiskamer.

Klimaat & Duurzaamheid In de nieuwe Omgevingsvisie pleiten we voor ruimte voor duurzame bedrijven vanwege de positieve bijdrage aan de balans tussen milieubelasting en leefbaarheid. Restwarmtenet Kanaalzone gaat een grote invloed hebben op de doorontwikkeling om huizen via de restwarmte van grote industrie bedrijven te verwarmen. Wij pleiten voor goede samenwerking op het gebied van klimaat en duurzaamheid. Er wordt een verdere stap gezet naar het verduurzamen van onze sport-en welzijnsaccommodaties. Door de nieuwe stimuleringsbijdragen helpt de Gemeente Terneuzen accommodaties verder te verduurzamen en toekomstbestendig te maken. Alhoewel Terneuzen al een behoorlijk groene stad is, is het de insteek van TOP/Gemeentebelangen om nog meer te vergroenen om wateroverlast, droogte en hittestress te bestrijden. Belangrijk is ook een plan van aanpak voor het Schone Lucht akkoord. Er moet ruimte zijn voor duurzame bedrijven, zo wordt er een positieve bijdrage geleverd aan de balans tussen milieubelasting en leefbaarheid. Bij de (her)ontwikkeling van wegen, woonwijken en andere plekken is klimaatadaptatie een belangrijke component om rekening mee te houden. Het voorzien van o.a. voldoende waterbergingen is belangrijk om overlast te verminderen/voorkomen

Economie & Arbeidsmarkt Terneuzen beleeft tijden die doen denken aan de dynamiek van de jaren zestig met grote investeringen op tal van gebieden. Uitgangspunt is dat al deze investeringen in 6

het teken moeten staan van de versterking van onze economie en als gevolg daarvan het verbeteren en veilig stellen van onze voorzieningen en de leefbaarheid. Daarom blijven we als partij ons inzetten op een sterke lokale en regionale economie. We blijven ons inzetten voor een tolvrij Zeeuws Vlaanderen en een goede samenwerking voor de arbeidsmarkt in Onbegrensd Zeeuws Vlaanderen en de stad Gent. De diverse ondernemersverenigingen blijvend stimuleren ter versterking van de economische bedrijvigheid. We zetten in op het behouden en vergroten van de leefbaarheid in de kernen door meer samen te werken met als resultaat een toekomstig winkelgebied in de gehele gemeente. We proberen mogelijke nieuwe inwoners en arbeidskrachten enthousiast te maken om zich in onze gemeente te vestigen en treffen daarvoor nu met onze plannen de voorwaarden voor. Partners daarin zijn Onbegrensd Zeeuws Vlaanderen, Expat Centre Zeeland en de ondernemersverenigingen. Een van de elementen die daarbij kunnen helpen is het versterken van bestaande toeristische informatievoorzieningen. We stellen ons in samenwerking met TIP en ondernemers een opwaardering voor van onderbelichte attracties. Zonder volledig te kunnen en willen zijn noemen we de Staats – Spaanse linies, het eiland van Meier, de Zuidbossen van de Braakman en de luchtwachttoren in Koewacht.

En wijzen we op de charme van de gehuchtjes: Posthoorn, Mauritsfort, Driewegen, Kijkuit, Rode Sluis, Reuzenhoek, de Poonhaven enz. Op dat soort plekken zouden er wat meer promotieachtige activiteiten mogen gebeuren om de aantrekkelijkheid van onze gemeente als vestigingsplaats te verhogen.

Kunst, Cultuur en Erfgoed Het is fijn om te zien dat er goede vooruitgang wordt geboekt op de culturele agenda. Het college besteedt aandacht aan het plaatsen van beelden en ander kunstwerken in de openbare ruimte. Met daarbij een bijzondere vermelding van het plaatsen van De Ballerina van de Gentse kunstenaar Walter de Buck. Het beeld krijgt een plek op het sluizencomplex en illustreert daarmee de samenwerking tussen Gent en Terneuzen die op tal van fronten al is ingebed en zo nog verder wordt versterkt. Er wordt werk gemaakt van het cultuurkwartier en ook wordt er een toekomstscenario voor de verdere professionalisering van De Pit en Porgy en Bess geschreven. In de begroting is ruimte vrijgemaakt voor een verhoogde inzet voor erfgoed. Ook dat brengt een glimlach op de lippen.

Goed Bestuur Door actieve samenwerking met buurtgemeentes, grensoverschrijdende samenwerking in het North Seaport District en de Regio Deal zal de infrastructuur enkel maar groeien. Door (ziekenhuis) zorg naar dichtbij te halen, grote transities te maken op het gebied van duurzaamheid, personenvervoer Rail Gent-Terneuzen en meer woningbouw in de Gemeente Terneuzen, ook de omliggende kernen van Terneuzen, te realiseren zal het bestuur een goede stap zetten richting de ‘nieuwe horizon’ van Terneuzen. Ook staat actieve burger -en overheidsparticipatie hoog op onze lijst om 7

het contact met onze inwoners te behouden en hen zelf laten meedenken voor een leefbare, vitale en veilige woonomgeving. Graag belichten we op deze plek de rol van onze organisatie en de verantwoordelijkheden die we als werkgever hebben. Als gevolg van vergrijzing, die nu eenmaal onontkoombaar is, vindt er een instroom van een nieuwe generatie plaats. Deze injectie van nieuwe talent, enthousiasme, ideeën en gedrevenheid heeft niet alleen uitwerking op de manier waarop onze mensen met elkaar op de werkvloer omgaan maar straalt ook uit op de relatie met onze burgers. We ervaren een grote betrokkenheid van onze organisatie en bereidwilligheid om het contact via een open houding met onze burgers te optimaliseren. We worden daarbij ook digitaal geholpen door Hoplr en doemee.terneuzen en de nieuwe participatieverordening waarin we vastleggen hoe we onze burgers kunnen informeren en betrekken bij ontwikkelingen die voor hen belangrijk zijn. We hebben niet alleen voor onze eigen medewerkers te zorgen en daarbij zo te acteren dat we een goede werkgever zijn. Ook voor de collega’s in samenwerkingsverbanden dragen we verantwoordelijkheid. Het is jammer dat de cao-onderhandelingen (cao SW) voor de medewerkers van Dethon zo moeizaam verlopen. De inspanning van het college om via de VNG snel tot een onderhandelingsresultaat te komen waarderen we.

Ook de medewerkers van Dethon hebben recht op een eerlijk salaris. We danken de griffie voor de voortreffelijke en professionele wijze van ondersteuning. Joost willen we ook vanaf deze plaats, samen met allen die hem lief zijn, veel sterkte toewensen in deze moeilijke tijd en danken voor zijn betrokkenheid en ondersteuning. Last but not least de bodes voor hun niet aflatende hulp en zorg. Tot slot kijkend naar ons zelf, de raad, zien we een beweging die ons deugd doet en waarin we een parallel zien met de reis die we binnen onze eigen partij hebben afgelegd. De samenstelling van onze partij bestaat net als de raad uit meerdere stromingen en opvattingen. Niet zelden leidt pluriformiteit van stromingen en gedachten tot verdeeldheid. Bij TOP/Gemeentebelangen is dat vaak het begin van een creatief proces, een weg die leidt tot eenheid. Ook binnen onze eigen raad ervaren we een ontwikkeling die heel vaak, na een constructieve discussie en met respect voor elkaars opvattingen, leidt tot het vinden van een goede consensus. Daar mogen we best trots op zijn. Namens de fractie van TOP/GemeenteBelangen. Jos Verdurmen

8

CDA Terneuzen Algemene Beschouwingen 2023 In het Bestuursakkoord “Goed leven in Terneuzen” staan de ambities verwoord voor de bestuursperiode 2022 – 2026. Inmiddels zijn we in deze raads- en bestuursperiode anderhalf jaar van wal en worden ambities uit het Bestuursakkoord omgezet in daden. In deze Algemene Beschouwingen gaan we kort in op enkele onderwerpen per thema.

Thema Wonen en Leefbaarheid: Een woonomgeving creëren en verbeteren waarbij leefbaarheid van de omgeving op de eerste plaats komt. Er moet een goede balans zijn in de diversiteit van huisvesting zodat er in straat, kern of wijk in harmonie met elkaar geleefd kan worden. Betaalbaar wonen moet voor iedereen in de gemeente Terneuzen mogelijk zijn. Aandachtspunten in het bijzonder zijn het reguleren van de huren, flexbewoning en het versterken van de positie van starters tegenover huisjesmelkers en beleggers. Omdat we als gemeente Terneuzen bij aankoop van een woning geen ‘zelfbewoningsplicht’ en ‘opkoopbescherming’ kennen, moet er bij aankoop van woningen duidelijke regels gesteld worden voor goed verhuurderschap met stevige controle hierop en dito sancties. Tiny houses en andere vormen van woongenot: In Nederland en in Terneuzen in het bijzonder is grote vraag naar betaalbare en duurzame woningen. Het gaat om verschillende woonvormen en doelgroepen: hofjes voor ouderen, tiny houses voor jongeren, huisvesting voor arbeidsmigranten, huisvesting voor vluchtelingen en wonen met zorg en begeleiding. In de praktijk blijkt dat er nog steeds te veel belemmeringen zijn om voldoende woningen te realiseren.

Het CDA doet een dringend beroep op alle beleidsmakers om eens goed na te gaan wat de belemmeringen op de woningmarkt op dit moment zijn en eens met een frisse blik te kijken waar de mogelijkheden voor nieuwe woningbouw binnen Terneuzen liggen. Want veel nieuwe minihuisjes binnen de gemeente Terneuzen zullen voor maxi geluk van de nieuwe bewoners zorgen. Vervoer en bereikbaarheid: Terneuzen moet goed bereikbaar blijven. Veilige fietsroutes voor scholieren en werknemers in het woon-werk verkeer zijn essentieel. Het nu veilige fietspad in de Koegorsstraat is een mooi resultaat, maar heeft voor de realisatie te lang geduurd. Veilige en goed verlichte fietsroutes en goede bereikbaarheid moeten hoger op de prioriteitenlijst komen te staan. 9

Een veilige fietssnelweg Gent - Terneuzen aan de Westzijde van het kanaal is een veel en lang gehoorde wens. Voltooiing Rondje Otheense Kreek Terneuzen: Het ‘Rondje Kreek’ in Terneuzen is een onderwerp dat ieder jaar aan de orde komt in onze Algemene Beschouwingen. Het Rondje geeft ons een perfecte gelegenheid om te sporten en te recreëren aan de oevers van de Otheense Kreek. Het is een laagdrempelige voorziening die voor alle inwoners vrij toegankelijk is. Na ongeveer 16 jaar plannen maken komt de voltooiing van het Rondje Kreek eindelijk in zicht. Maar de werkzaamheden in verband met de aansluiting van de Laan van Othene op de Provinciale weg door middel van een rotonde en het voltooien van het laatste kwart van de wandelpaden zijn nog steeds niet begonnen. Het CDA vraagt het college opnieuw om een Stand van Zaken te noemen met een realistisch tijdpad. In de Algemene Beschouwingen van 2022 deden we deze oproep ook al. Helaas zonder resultaat. Op 20 april 2023 is unaniem een motie ingediend waarin staat vermeld dat de Raad het College oproept om nog voor het zomerreces van 2023 met een Plan van Aanpak en Tijdpad te komen om de voet- en fietsverbinding via het Rondje Kreek te voltooien. Deze wens leeft breed onder de Terneuzenaren. Volgens de laatste informatie wordt het Rondje Kreek nog niet aangesloten richting Maassingel.

Dit is pas de volgende fase van de provincie Zeeland, waarin ook een nieuwe brug over de Kreek is opgenomen. Tot die tijd zullen voetgangers / fietsers gebruik moeten maken van het bestaande fietspad, aldus het College. Het CDA constateert dat er momenteel wel enkele vorderingen zijn met betrekking tot het Rondje Kreek, maar dat het einddoel nog lang niet is bereikt.  Wij vragen het College druk op de Provincie uit te oefenen om het einddoel, een voltooid Rondje Kreek, te bereiken.  Tevens herhalen wij de vraag aan het College om een Stand van Zaken te presenteren met een realistisch tijdpad. Op welke termijn mogen wij deze tegemoet zien?

Thema Zorg en Gezondheid:

Eenzaamheid: De eenzaamheid onder zowel jongeren als ouderen groeit gestaag. De energiecrisis, hoge inflatie en geopolitieke ontwikkelingen hebben dit nog eens extra versterkt. Als gemeente moeten we samen met zorgaanbieders, welzijnsinstellingen en maatschappelijke organisaties naar mogelijkheden blijven zoeken en een Plan van Aanpak opstellen om eenzaamheid zo snel mogelijk te doorbreken en terug te dringen. De eenzaamheid onder jongeren is de laatste tijd steeds meer een punt van aandacht.

10

Thema Jeugd en Onderwijs: Huisvesting Lodewijkcollege: We staan aan de vooravond om de grootste investering te doen uit de geschiedenis van de gemeente Terneuzen: nieuwbouw van het Lodewijkcollege. Na veel discussie is er gekozen voor de locatie Vliegende Vaart. Het CDA heeft bij de realisatie van de nieuwbouw in haar stemverklaring een prijsplafond gesteld van € 70 miljoen. De maximalisatie van dat bedrag geldt voor ons nog steeds. Voor de verwerving van gronden zijn we eenmalig akkoord gegaan met een bijdrage van € 5 miljoen. In de meerjarenbegroting wordt vanaf 2026 gesproken over het ‘ravijn’. Dat houdt in dat we in plaats van zwarte cijfers (forse) rode cijfers gaan schrijven. Overschrijding van de budgetten voor de nieuwbouw en inrichting van de Campus Terneuzen kunnen een bedreiging vormen voor onze gezonde financiële positie. In een gezamenlijke verantwoordelijkheid zullen we dit tegen moeten gaan.

Thema Klimaat en Duurzaamheid: Milieu en ruimtelijke ordening: Het CDA heeft op 17 december 2020 een motie M20-41 ingediend voor meer en uitgebreider onderzoek naar stofoverlast in de Kanaalzone. Wij attenderen het College op deze motie en vragen actie om op korte termijn het onderzoek te starten en de uitkomsten hiervan aan ons te presenteren.  Kan het College aangeven wanneer we dit tegemoet kunnen zien? Thema Economie en Arbeidsmarkt: Bedrijven: Bestaande en nieuwe bedrijven sturen en stimuleren om te investeren in nieuwe technologieën, innovatie en automatisering om minder afhankelijk te worden van laagbetaalde krachten uit het buitenland. Gemeente en bedrijfsleven moeten samen toekomstgerichte keuzes maken ten aanzien van onze economie, arbeidsmarkt en samenleving. De gemeente is hierbij faciliterend en vervult waar mogelijk een voorbeeldfunctie. Totaalplan binnenstad Terneuzen: ‘Het roer in de binnenstad moet om. Er is al veel gedaan en gerealiseerd. Nu is het echter tijd om de echte omslag te maken’. Dit is een citaat uit het voorwoord bij de Totaalplan binnenstad Terneuzen. Het college is in samenwerking met Kuiper Compagnons en Twijnstra Gudde weloverwogen te werk gegaan. Het resultaat is een breed draagvlak en een duidelijk omschreven proces om het plan tot uitvoering te brengen. 11

Als CDA hopen we dat lange en korte termijnsuccessen tot zichtbare verbeteringen in de Terneuzense binnenstad zullen leiden. Wij roepen het college op om het onlangs gepresenteerde tijdpad concreet te maken en met geboekte successen het draagvlak te behouden en zelfs te vergroten.

Tot slot:

Zoals in de inleiding gesteld: we zijn nu anderhalf jaar onderweg in deze bestuurs- en raadsperiode. Terugkijkend op deze korte periode zijn we tevreden over het zittende college en de samenwerking met de raad. Respect en fatsoen houden we samen hoog in het vaandel. De CDA-fractie dankt de medewerkers van de gemeentelijke organisatie, de leden van het College van B&W en collega-raadsleden voor de samenwerking in de afgelopen periode.

Namens de CDA-fractie gemeente Terneuzen, Jack Begijn, fractievoorzitter.

12

Voorzitter dit zijn de algemene beschouwingen van de VVD. Als coalitiepartner zijn wij trots dat wij mogen bijdragen aan het behouden van wat goed is en het verbeteren van wat beter kan in onze mooie gemeente. Bijzonder trots zijn wij op 2 grote initiatieven die onze gemeente echt op de kaart zullen zetten.

Totaalplan binnenstad Terneuzen Voorzitter, het ambitieuze plan voor de binnenstad van Terneuzen is een geweldige impuls voor de gemeente. Het creëren van werkgelegenheid en het bouwen van woningen zijn belangrijke aspecten die de groei en ontwikkeling van de stad zullen stimuleren. Het vergroenen van de binnenstad is een fantastisch idee, omdat het niet alleen een positief effect zal hebben op het milieu, maar ook de leefbaarheid en aantrekkelijkheid zal verbeteren. Dit zal ondernemers en de middenstand helpen om te groeien en te bloeien. Het is ook goed om te horen dat met dit plan ontmoetingsplekken gecreëerd worden voor de inwoners van de binnenstad. Het beschikbaar maken van openbare ruimtes waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en genieten van de stad is van groot belang voor de sociale cohesie en het welzijn van de inwoners. Het punt van voldoende parkeerplaatsen is zeker een aandachtspunt. Het is van cruciaal belang om ervoor te zorgen dat er voldoende parkeergelegenheid beschikbaar is voor zowel bewoners als bezoekers van de binnenstad. We zijn blij dat het college middels de parkeernota laat zien dat ze hiermee aan de slag gaan. Dit zal ervoor zorgen dat het plan echt succesvol wordt en dat mensen gemakkelijk toegang hebben tot de voorzieningen in het gebied.

Het feit dat er veel vertrouwen is in dit project is positief en geeft aan dat er een sterke motivatie is om het te laten slagen. Het is belangrijk om dit vertrouwen te behouden en actief te werken aan de realisatie van het totale plan.

Huisvesting VO-school/Campus Voorzitter, de VVD wil zijn dank uitspreken voor de geleverde inspanningen van de wethouders Frank van Hulle en Sonja Suij en de betrokken ambtenaren betreffende het voorbereiden van het huisvestingsplan VO. Als belangrijke boodschap willen wij meegeven dat ze deze klus niet alleen kunnen klaren ze hebben daarvoor ook de gemeenteraad nodig. Wij hebben er vertrouwen in dat dit tot een goed einde wordt gebracht.

13

De ambitie om hier in Terneuzen een campus te ontwikkelen waar naast het VO, ook ruimte is voor het Speciaal Voortgezet Onderwijs, het MBO en HBO, kan op onze steun rekenen. Wij hopen dat ook de andere betrokken partners het belang hiervan voor onze regio inzien. En zeker je moet kritisch zijn dat is in ieders belang, maar naast een kritische noot mag er ook ruimte zijn om constructief mee te denken.

Leefbaarheid Geen woorden maar daden! Toen onze partij sprak over een blik op de toekomst houden, hadden we het over het behouden van de leefbaarheid en weerbaarheid van onze gemeente. Onze partij staat ook achter de vernieuwingen van speelgelegenheden en de geplaatste pumptrackbanen, deze dienen een belangrijke rol in de zelfontwikkeling van de jeugd. Wij zien een investering in de jeugd als een investering in de toekomst. In deze uitdagende tijden is van belang dat we allereerst goed naar elkaar luisteren. Wij zien dit duidelijk terug in de participatie initiatieven als de digitale platformen Hoplr en Doemee, het informeren over MOR-meldingen, de buurtkoffie met wijkcoördinatoren, de informatieavonden en de gespreksvoering met de insprekers bij de commissies. Het pas geïnstalleerde kindercollege geeft hierop een waardevolle aanvulling.

Levensloopbestendig wonen Voorzitter, inwoners van onze gemeente zijn trots op de wijken en kernen waar zij wonen en misschien zelfs zijn opgegroeid. Dit vertaalt zich in de wens om niet alleen zo lang mogelijk thuis te kunnen blijven wonen, maar ook binnen de eigen kern of wijk. Ook wanneer het zelfstandig thuis wonen lastig is geworden. Als VVD Terneuzen kijken wij daarom met enthousiasme uit naar de ontwikkelen rond de projecten in Hoek en Philippine op het gebied van levensloopbestendig wonen.

Arbeidsmigranten Voorzitter, dat de gemeente Terneuzen een aantrekkelijke plek is om te werken en te wonen behoeft geen nadere uitleg. Helaas kent deze aantrekkelijkheid ook een keerzijde, en dan met name de problematiek omtrent de huisvesting van arbeidsmigranten. Verschillende kernen in de gemeente hebben al enige tijd te maken met overlast veroorzaakt door bewoning in bestaande woningen of panden. Deze overlast veroorzaakt veel onnodige stress, frustratie en spanningen voor inwoners en zet de leefbaarheid onder druk. Als VVD Terneuzen maken wij ons hard voor het zoeken naar een gepaste oplossing voor deze problematiek, omdat dit zowel voor inwoners, maar ook voor de arbeidsmigranten een onhoudbare situaties is.

14

Verduurzamen Als VVD is het in ons belang dat kwaliteit van leven op peil blijft ondanks onzekere tijden. Wij staan achter de geboden energietoeslag voor de financieel zwakke, de verenigingen, clubs en maatschappelijke organisaties. Om in de toekomst zekerheid te bieden en om te voldoen aan klimaatdoelen zien wij ook waarde in de verduurzaming van deze verenigingen en clubs.

Mobiliteit In deze raadsperiode wordt er kritisch gekeken naar de kwaliteit van de mobiliteit in onze regio. Het toenemen van OV kosten en de huidige onzekere situatie blijft zorgelijk. Momenteel blijven de inwoners in onze regio zeer afhankelijk van de auto. Wij hopen dat het vervoersplan kan bijdragen aan het bieden van degelijke mobiliteit in onze gemeente. De VVD is blij met de inspanningen van de wethouder Jeroen de Buck op dit dossier. Onze oprechte dank hiervoor.

Begroting Voorzitter, de VVD-fractie vindt dat de gemeente er moet zijn voor de burgers. Niet de burgers voor de gemeente. Het is de taak van de gemeente, en haar reden van bestaan, om een positieve inbreng te hebben in het leven van haar inwoners. Daarbij is de financieel-economische situatie van de inwoners, maar ook die van de gemeente, van groot belang. Ontwikkelingen in de wereld die daar een invloed op hebben, zoals de oorlog tussen Rusland en Oekraïne, de spanningen in het Midden-Oosten, in het bijzonder IsraëlPalestina, problemen in en met China, kunnen wij als Nederland, en zeker als gemeente Terneuzen, niet beïnvloeden, maar we moeten er wel rekening mee houden. Gelukkig lijkt de werkgelegenheid voor werknemers voorlopig wel op peil te blijven, maar het aantal faillissementen van bedrijven neemt op dit moment flink toe, en dat zal op een gegeven moment ook gevolgen hebben. De energietransitie (waarvan het college terecht heeft opgemerkt dat we gedwongen door wet- en regelgeving toch die kant uitgaan) brengt voor iedereen behoorlijk wat extra lasten met zich mee. Burgers, bedrijven en instellingen gaan dit allemaal voelen. Het is een illusie dat deze extra lasten kunnen worden afgewenteld op de rijksoverheid of op de grote bedrijven zoals sommigen wel eens roepen.

15

Voorzitter, financieel positieve punten zijn de verzelfstandiging van ons aandelenbezit in Evides NV middels GBE Aqua BV en de ontwikkelingen bij ZEH BV. Doordat onze deelnemingen in energie en water niet langer vennootschappelijk gekoppeld zijn, is er meer kans dat we uit een van de twee dividend kunnen ontvangen. Het verleden bij het voormalige Delta heeft echter geleerd dat we toch niet zeker kunnen zijn van een vaste dividendstroom uit deze activiteiten. Zolang het dividend komt is het mooi voor de gemeentelijke financiën. Met genoegen hebben wij gezien dat de ‘rekenfout’ die vorig jaar is gemaakt bij de bepaling van de belastingtarieven, dit jaar is hersteld. Compliment aan het college voor het nakomen van de toen gedane beloftes. Voorzitter, Tevens willen wij onze waardering uitspreken aan de griffier, bodes, wijk coördinatoren en overige ambtenaren. Zij verrichten op de achtergrond zeer belangrijk werk wat voor ons van onschatbare waarde is. Kortom, voorzitter, als VVD zijn we realistisch genoeg om te zien dat er komende tijd onzekerheden en uitdagingen zijn. Toch zien wij ook veel kansen en hebben alle vertrouwen in het college hiermee om te gaan. “Sommige willen dat het gebeurt, sommige wensen dat het gebeurt, anderen zorgen ervoor dat het gebeurt” - Michael Jordan Fractievoorzitter VVD Terneuzen Johny de Witte

16

Met trots kijken we naar de vorderingen die zijn gemaakt met de vooruitstrevende en ambitieuze plannen uit ons coalitieakkoord. De investeringen in onze kernen en in onze buurthuizen, het ambitieuze plan binnenstad Terneuzen dat meer en meer vorm begint te krijgen, de investeringen in de winkelkern in Axel, het openhouden van zwembaden, sport en welzijnsvoorzieningen, de plannen voor een nieuwe onderwijscampus, de lang verwachte ontsluiting van Othene, dit alles getuigd van een sterke betrokkenheid bij het bouwen aan een toekomstbestendige samenleving. Bij deze ontwikkelingen houdt onze fractie de ogen gericht op de uitgangspunten zoals verwoord in de Sustainable Development Goals (SDG). Deze doelstellingen werden door de Verenigde Naties ontwikkeld om tegen 2030 een eerlijkere en betere wereld te bouwen. Gemeenten spelen in Nederland daarbij een grote rol. Zij hebben een positieve impact op de kwaliteit van de leefomgeving en op de kwaliteit van het leven van de inwoners in onze mooie gemeente. Onze oprechte waardering gaat uit naar allen die zich inzetten voor en betrokken zijn bij het vormgeven en uitvoeren van deze plannen. Alleen met deze collectieve inspanningen kunnen we bouwen aan een gemeenschap die gedijt. De komende periode zien we echter ook de nodige uitdagingen.

Als PvdA / Groenlinks fractie vragen we extra aandacht voor de onderwerpen leefbaarheid, bestaanszekerheid, klimaat, zorg, onderwijs, wonen en bestuurlijke vernieuwing. Leefbaarheid Voor ons betekend leefbaarheid samen bouwen aan een gemeenschap waar iedereen erbij hoort waar mensen naar elkaar omkijken en waar de voorzieningen behouden blijven. We realiseren ons dat we te maken hebben met een nieuwe realiteit in onze gemeente, en vanuit deze nieuwe realiteit willen we stappen zetten naar een leefbare omgeving. Jong en oud, mensen die al jaren in dezelfde buurt wonen als ook de nieuwkomers moeten allemaal worden aangemoedigd om mee te doen. De opbouwwerkers, als ook de buurthuis coördinatoren spelen hierin een actieve rol, als ook in het tijdig signaleren van afhakers en van verborgen eenzaamheid. Zij kunnen hier op inspelen door middel van het organiseren van activiteiten die als doel hebben het verbinden van de bewoners en het leefbaar houden van onze kernen en wijken.

17

Wij constateren dat onze huidige vrijwilligers ouder worden en we hebben dringend nieuwe, jongere vrijwilligers nodig. Maar hoe enthousiasmeer je mensen om vrijwilligerswerk te doen? We erkennen de noodzaak om te komen tot een actief vrijwilligersbeleid waarin aandacht, waardering en beleid samenkomen. Bestaanszekerheid “Bestaanszekerheid is een essentiële pijler van onze samenleving. Het is tijd om armoede en eenzaamheid krachtig aan te pakken. Laten we de Kostendelersnorm, hoe formeel het ook mag zijn, met vastberadenheid aan de kant schuiven. Andere gemeentes tonen dat het mogelijk is - laten wij dat voorbeeld volgen en zo samenbouwen aan een toekomst zonder onnodige belemmeringen voor onze kwetsbare inwoners.” Onze fractie wacht de uitkomst van de maatschappelijke kosten baten analyse (MKBA) af. Wij verwachten dat met de uitkomsten het sociaal beleid van de gemeente effectiever kan worden en de impact van armoede beter zichtbaar. Klimaat De afgelopen jaren zagen we ook in onze gemeente de gevolgen van wateroverlast en hitte in de bebouwde kernen. We moeten aandacht blijven vragen voor een duurzamere toekomst en het aanpakken van de negatieve gevolgen van de klimaatverandering. Wij vinden het belangrijk om zo snel mogelijk de nodige stappen te zetten. Allereerst is er de noodzaak van adaptie en waterberging. We moeten ons aanpassen aan extremere weersomstandigheden.

Het toevoegen van groene elementen in zowel nieuwe bouwprojecten als renovaties van wijken is een effectieve manier om deze uitdagingen het hoofd te bieden. Meer groen draagt bij aan het afremmen van de opwarming en zorgt daarnaast voor een prettige leefomgeving. Onze inwoners kunnen advies krijgen op het gebied van duurzaamheid en groeninitiatieven middels het nieuwe energieloket op het stadhuis. Bij dit loket kunnen inwoners informatie krijgen over en in bepaalde gevallen ook een financiële ondersteuning voor bijv. Het energie zuiniger maken van een woning. We zijn er trots op dat de Provincie Zeeland en alle 13 Zeeuwse gemeenten “Meer Bomen Nu Steunen en financieren. Elk jaar worden er vele gratis bomen en struiken beschikbaar gesteld. Wij vragen ook aandacht voor de huidige risico’s voor dijkverzwaring en kustverdediging in Terneuzen en Zeeland, waarbij de financiering is geregeld in de Waterwet. In deze wet is geregeld dat het Rijk en de waterschappen gezamenlijk een gelijke financiële bijdrage leveren aan de versterking van de primaire waterkeringen die in beheer zijn van de waterschappen. Door de huidige verdeling van de kosten moet er hieraan vanuit Zeeland onevenredig worden bijgedragen. Daarmee worden de bewoners van deze regio zwaarder belast.

Het is van cruciaal belang dat we de risico’s serieus nemen en dat er adequate maatregelen worden genomen om de financiële lasten eerlijk te verdelen in Nederland. We moeten samenwerken, bewust investeren en waar nodig de dialoog 18

aangaan om ervoor te zorgen dat onze gemeenschap veilig blijft en onze kustverdediging op peil wordt gehouden. Het is een uitdaging die we niet mogen negeren, en de inzet van onze gemeentebestuurders is van groot belang om deze risico’s te beheersen en onze gemeenschap te beschermen.

Zorg “In onze gemeenschap zijn mantelzorgers onmisbaar geworden. Hun toewijding en inzet zijn van onschatbare waarde, en het wordt hoog tijd dat we hen beter ondersteunen en waarderen voor hun belangrijke taken. Mantelzorgers verdienen niet alleen erkenning, maar ook concrete ondersteuning en beleid. Het is van cruciaal belang dat we aanvullend beleid ontwikkelen dat mantelzorgers in staat stelt hun taken te blijven vervullen. We moeten zorgen dat hun zorgtaak gewaardeerd wordt en dat ze zich gesteund voelen in hun rol.” Tegelijkertijd moeten we ook aandacht besteden aan de behoeften van onze ouderen. Daarbij gaat het niet alleen om fysieke voorzieningen, maar ook om hen deelgenoot te laten blijven van de gemeenschap en te voorkomen dat mensen door eenzaamheid in een isolement raken. Het realiseren van voorzieningen in de wijk Zeldenrust, op de locatie van de huidige VO school, is een voorbeeld hiervan. Zorgvoorzieningen worden geclusterd en we zien daar kansen om ziekenhuis, revalidatie, zorghuis van de toekomst en een woonvoorziening voor ouderen met elkaar te verbinden. Hiervoor hebben we eind vorig jaar al een motie ingebracht. Dementie is één van de grote volksziekten in Nederland. In de afgelopen periode is de dementie scan in onze gemeente uitgevoerd onze fractie bepleit een gerichte aanpak.

Onderwijs Onze fractie vindt investeren in goed onderwijs en in goede onderwijshuisvesting van essentieel belang voor de toekomst van onze gemeente. We zijn dan ook blij dat er in 2024 een nieuw integraal huisvestingsplan wordt gemaakt. We zien dat de ontwikkelingen van o.a. het plan binnenstad Terneuzen en de groei van andere wijken en kernen om actualisatie van de accommodatie van het primaire onderwijs vraagt. De vorming in het primaire onderwijs van kind-centra juichen we dan ook toe, evenals het realiseren van passend onderwijs op huis nabije scholen. Door de groei van het aantal anderstalige kinderen in onze gemeente vragen we ook aandacht voor het op peil houden van het onderwijsachterstanden beleid. Een voorziening die wat ons betreft de komende jaren nog nodig blijft en niet mag worden afgebouwd. Nu de plannen voor de bouw van een campus voor het voortgezet onderwijs steeds meer vorm begint te krijgen, vragen we nogmaals aandacht voor het belang van aansluiting tussen VMBO, MBO en HBO nodig blijft.

19

We vragen blijvende aandacht voor een breed onderwijsaanbod in Terneuzen. Wij willen graag een verbreding zien van de huidige opleidingen op MBO-niveau en de start van een nieuwe associate degree opleiding in Terneuzen, die passend zijn bij de nieuwe kansen die de energie transitie ons biedt. Ook het opnieuw aanbieden van enkele MBO en HBO opleidingen, al dan niet in deeltijd, is een grote wens. Denk hierbij aan verdwenen opleidingen die voorzien in de huidige knelpunten op de arbeidsmarkt. Wij hechten groot belang aan de gesprekken met al de onderwijspartners waarin, wat ons betreft, de gemeente de regie neemt.

Wonen We gaan ervan uit dat het college voortvarend aan de slag gaat met woonvormen voor de verschillende doelgroepen in onze samenleving. Denk hierbij aan de hofjes, woningen voor starters, als ook dat er ondersteuning is voor burgerinitiatieven om woningen duurzamer te maken. De komende tijd vragen we extra aandacht voor constructieve oplossingen rondom het knelpunt flexbewoning in de verschillende wijken en kernen.

Bestuurlijke vernieuwing We zijn blij met de benoeming van de kinderburgemeester en wethouders. Burgerparticipatie is essentieel voor een gezonde lokale democratie. Deze zou nog verder aangevuld kunnen worden met een platform waar aandacht is voor jongeren. Met de hierboven beschreven aandachtspunten geven we richting aan onze visie voor creëren van een leefbare en duurzame gemeente Terneuzen. Waar armoede wordt bestreden en we actief bezig zijn met klimaatadaptatie. Waar voorzieningen worden behouden of worden teruggehaald en waar de gemeenschap wordt versterkt. We streven naar een evenwicht tussen verantwoorde economische groei en ontwikkelingen en het welzijn van onze inwoners. Samen met het college, de raad en de ambtenaren, kijken we uit naar een productief jaar waarin we ernaar streven om deze doelen te verwezenlijken.

20

21

Het verhaal van Jan zonder Vrees Op 27 april 1404 overleed in het Vlaams-Brabantse Halle, Filips de Stoute. Als vierde en jongste zoon van koning Jan II van Frankrijk en Bonne van Luxemburg, werd Filips de stamvader van de Bourgondische hertogelijke dynastie, een zijtak van het huis Valois. Door zijn huwelijk met Margaretha van Male (gravin van Vlaanderen) legde hij de basis voor de Bourgondisch-Nederlandse staat, die later zou leiden tot de vereniging van de Nederlanden en de macht van de Franse koning naar de kroon zou steken. Zijn oudste zoon, Jan van Bourgondië, volgde Filips de Stoute op als eerste erfgenaam en Jan werd daarmee de nieuwe hertog van Bourgondië en graaf van Vlaanderen en Artesië. Als hertog van Bourgondië zette hij de politiek van zijn vader voort en consolideerde Jan de grondslagen van de Bourgondische staat. Portret Jan zonder Vrees (Jan Maelwael, Louvre)

Kruistochten tegen het Ottomaandse Rijk Eind 14e eeuw werd koning Sigismund van Hongarije bedreigd door de opmars van de Ottomanen. Hij vroeg om hulp aan het christelijke westen. De slinkse Filips de Stoute bracht legers uit Europa bijeen om Sigismund te hulp te schieten. Filips slaagde er zelfs in om ook de Engelsen, de gezworen vijanden van de Fransen, op te nemen in de grote Europese alliantie tegen de Ottomanen. Vervolgens schoof Filips zijn zoon Jan naar voren als leider van de Kruistochten tegen het Ottomaanse Rijk. Filips de Stoute legde daarmee een knap staaltje diplomatie op de mat waarmee het aanzien van de Bourgondiërs een enorme boost kreeg. De veldtocht tegen de Ottomanen liep echter uit op een enorme mislukking en kwam in september 1396 ten einde door de nederlaag bij Nicopolis in het noorden van Bulgarije, waar de kruisridders werden overwonnen door sultan Bayezid. Na de slag moest Jan urenlang toekijken hoe zijn manschappen werden onthoofd. Door op zijn knieën te vallen voor de sultan kon hij zijn vriend Boucicaut en zichzelf redden. Met een dertigtal waardevolle ridders werd Jan barrevoets naar Bursa, meer dan 700 kilometer verderop, afgevoerd en gevangen genomen. Uiteindelijk moest er 710 kilogram goud opgehoest worden voor de vrijheid van Jan en zijn mannen. Zijn vader moest 100.000 florijnen lenen om het losgeld te kunnen betalen.

Hierbij kwam het goed van pas dat Filips de Stoute was getrouwd met de gravin van Vlaanderen. Ten noorden van de Alpen was het graafschap Vlaanderen een van de meest economisch- en cultureel ontwikkelde gebieden van Europa. Lange tijd konden Gent en Brugge zich qua omvang meten met Londen en Parijs. 22

Uiteindelijk was Jan pas in februari 1399 weer terug in Dijon. Hij kon toen voor het eerst zijn oudste zoon Filips, die geboren was in de zomer van 1396, in zijn armen sluiten.

De mythe “Jan zonder Vrees” In deze periode is de naam “Jan zonder Vrees” geboren. De legende moet ons doen geloven dat Jan tijdens de ontberingen van de kruistocht altijd heldhaftig is gebleven en er alles aan heeft gedaan de moed erin in te houden bij hemzelf en zijn makkers. Zo werd de mythe “Jan zonder Vrees” gecreëerd. De propogandist Filips de Stoute ventte het glansloze echec van de slag bij Nicopolis op een wonderbaarlijke manier uit door op de heldenmoed van zijn zoon te hameren. Jan zonder Vrees maakte een triomftocht door de Bourgondische en Vlaamse steden om de pijnlijke nederlaag te doen vergeten. Vergeet hierbij niet dat de welvarende Vlamingen een groot deel van de geleende 100.000 florijnen moesten terugbetalen. Op deze manier kreeg men nog iets van waar voor hun belastinggeld. Machtsvacuüm Na het overlijden van Filips de Stoute ontstond er een machtsvacuüm in Frankrijk. Filips was weliswaar de vierde zoon van de koning van Frankrijk, Jan II, maar hij had toch veel invloed in Parijs. Toen zijn broer koning Karel V in 1380 overleed en opgevolgd werd door zijn zoontje Karel VI, een kind van twaalf, was Filips de leidende figuur in de regentenraad die het bestuur over Frankrijk uitoefende tijdens de minderjarigheid van zijn neefje. Koning Karel VI kreeg later te kampen met een vorm van schizofrenie hetgeen hem de bijnaam Karel de Waanzinnige opleverde.

Zolang de koning in ernstig verwarde toestand ronddoolde in zijn paleis, bleef deze regentenraad bestaan om Frankrijk te besturen. Met het overlijden van Filips, was ook de “leider” van de raad overleden en stonden de stukken op het Franse schaakbord er ineens heel anders bij. De jongere broer van koning Karel VI, Lodewijk van Orléans, nam de plek over van de overleden Filips. Jan zonder Vrees kon dit niet verkroppen en door een militaire vuist te maken met Bougondië, Vlaanderen, Holland, Zeeland, Brabant, Limburg en Henegouwen dwong ook hij een plek af in de regentenraad. Vanaf het begin loopt het in de raad van geen meter tussen de botsende karakters van Lodewijk van Orléans en Jan zonder Vrees. De spanningen tussen de twee neven lopen op tot het kookpunt en op 23 november 1407 liet Jan zijn neef vermoorden. Later bekent Jan in een rechtzaal in Parijs dat hij Lodewijk heeft laten vermoorden. Hij laat een geleerde, die hij heeft ingehuurd, een pleidooi houden om uit te leggen dat het nodig was “die tiran van Orléans” te vermoorden om Frankrijk en de Fransen te redden. De rechtbank ging mee in deze uitleg en gaf Jan vrijspraak. Dat er buiten de rechtbank een leger van Jan gereed stond, zal daarbij ongetwijfeld ook een rol hebben gespeeld.

Burgeroorlog Een burgeroorlog in Frankrijk om de Franse troon tussen de Bourguignons, de Bourgondiërs, en de Armagnacs, de aanhangers van de vermoorde Lodewijk, was helaas het gevolg van de moord en de vrijspraak. Het werd een bloedige burgeroorlog waarbij de ene keer de Bourgondiërs aan de winnende hand waren en de andere keer de Armagnacs. Om het nog ingewikkelder te maken, was tegelijkertijd het Franse koningshuis (Huis Valois waarvan zowel de Armagnacs als de Bourgondiërs deel uit maakten) in de Honderdjarige Oorlog nog steeds in oorlog met het Engelse koningshuis om 23

diezelfde Franse troon. Daarnaast kon men er ook niet op rekenen dat de koning met zijn wankele geest in staat zou zijn om de strijdende partijen tot elkaar te brengen. In de val gelokt In 1419 beseften de Bourguignons en Armagnacs dat ze op een dood spoor zaten en dat uiteindelijk de Engelsen de winnaars zouden worden van de burgeroorlog in Frankrijk. Ze besluiten hun krachten te bundelen en vrede te sluiten om samen de Engelsen te verslaan. De rivalen ontmoeten elkaar op 10 september op de brug van Montereau met de bedoeling het verdrag van Ponceau te consolideren. Jan zonder Vrees wordt op deze brug echter in de val gelokt en vermoord door kroonprins Karel, de enige dan nog levende zoon van de mentaal gestoorde koning Karel VI. Begroting 2024 En wat heeft dit nu te maken met de Begroting 2024 van de gemeente Terneuzen? Welnu, bijzonder weinig. Maar als ik de suggestie doe aan het College van B en W om bij het ontwikkelen van verhaallijnen rond cultureel historisch erfgoed niet alleen te denken aan de Staats-Spaanse Linies, zoals in de Begroting staat geschreven, maar daarbij ook de Graaf Jansdijk te betrekken en wethouder Vervaet daarop reageert door aan mij te vragen het College dan te voorzien van verhaallijnen, ben ik het College graag ter wille.

Deltawerken van de Middeleeuwen De Graaf Jansdijk, vernoemd naar Jan zonder Vrees, kan beschouwd worden als de Deltawerken van de Middeleeuwen. Na de Elisabethsvloed van 1404 gaf Margaretha van Male, toentertijd de gravin van Vlaanderen en de moeder van Jan zonder Vrees, opdracht een zeewerende dijk aan te leggen. Later gaf Jan zonder Vrees het bevel de reeds bestaande dijken te verbinden tot één grote dijk die van het westen van het graafschap (Duinkerke) tot het oosten (Terneuzen) liep. Keizer Karel V gaf in de 16e eeuw toestemming om de dijk te doorbreken voor het aanleggen van de Sassevaart. Deze dijk wordt nog altijd de Graaf Jansdijk genoemd en is op vele plaatsen goed bewaard gebleven, onder andere bij Westdorpe en Schapenbout. Kortom een cultuur historisch landschappelijk pareltje om te koesteren.

Kaart van bewaarde delen Graaf Jansdijk - Wikipedia

Peter de Kraker, fractievoorzitter D66 Terneuzen 24

Dit jaar hebben wij gekozen om de indeling van het bestuursakkoord als leidraad te gebruiken. 1. Wonen en leefbaarheid. In de raadsvergadering van 28 september jl is op ons initiatief en mede ondertekend door Sociaal Terneuzen en Terneuzen Sterk aangenomen. Deze startersregeling dient er voor te zorgen dat het woning bezit onder personen die voor de eerste maal een woning kopen wordt bevordert. Op welke wijze gaat u deze regeling promoten zodat de inwoners van onze gemeente hier kennis van kunnen nemen? Voor wat betreft de leefbaarheid vragen wij u er zorg voor te dragen dat er in de kernen een mix komt van woningen ook voor alleenstaande en ouderen zodat zij in hun kern kunnen blijven wonen. Welke projecten zullen binnenkort worden gerealiseerd in de diverse kernen? Ook dienen wij aandacht te hebben voor personen met een beperking tot op heden zijn blindengeleiden stroken niet gerealiseerd in de winkelcentra in onze kernen, wanneer wordt dit nu gerealiseerd? In diverse kernen is het met het onderhoud van trottoirs en fietspaden slecht gesteld. Wij vragen u aandacht te besteden bij renovatie van fietspaden aan de breedte daar scootmobiel hier ook gebruik van maken. 2. Zorg en gezondheid. Het welzijn en de medische zorg van individuen, zoals het gezondheidszorgstelsels, gezonde levensstijl, ziektepreventie, medische behandelingen en meer.

Wij dienen oplettend te zijn dat deze elementen door eenzaamheid en armoede niet in de verdrukking komen. In de kern Sluiskil zijn bewoners die geconfronteerd worden met een hoge graad van vochtigheid in de woning en schimmels als gevolg van het wateroverlast. Er wordt de komende jaren aandacht besteed aan de infrastructuur maar wat wordt er gedaan aan het persoonlijke leed dat de bewoners hebben ondervonden? Maar wat wordt er gedaan aan langdurige blootstelling aan slechte lucht en vocht in de woningen, veroorzaakt op termijn long- en hartaandoeningen. In de gemeente is gestart met praktijkondersteuners bij de huisartsen. Op dit moment zijn er twee personen aangesteld. Moeten wij niet meer actie ondernemen om dit snel uit te breiden? Van onze inwoners vernemen wij dat de procedures inzake WMO aanvragen nog steeds veel tijd en geduld vraagt. Wanneer wordt dit nu eens adequaat aangepakt?

25

3. Jeugd en onderwijs. Belangrijke aspecten van de samenleving. De jeugd heeft de toekomst, maar dan moeten wij ze ook wel iets bieden zodat zij zich thuis voelen in onze gemeente en hier ook willen blijven of na hun studie willen terugkomen. In enkele kernen zijn speelvoorzieningen gerealiseerd. Wij zijn dan ook verheugd dat nu jaarlijks 60 duizend is opgenomen in de begroting om hier aandacht aan te besteden. In welke kernen wordt dit binnenkort gerealiseerd? Er worden woningen gebouwd in diverse kernen en met name in de binnenstad van Terneuzen, hierdoor zal de druk op de bestaande onderwijs voorzieningen toenemen en zal er vraag komen naar uitbreiding van bestaande accommodatie. Het college is van mening dat eerst gebruik moet worden gemaakt van bestaande accommodaties die thans niet gebruikt worden. Maar is dit gewenst wordt er dan ook rekening gehouden met de afstand tot het hoofdgebouw en de verkeersveiligheid? In onze gemeente beschikken wij over een zwemaccommodatie die aan alle eisen voldoet zou het niet zinvol zijn dat basisschool leerlingen hier meer gebruik van zouden kunnen maken i.p.v. de reguliere lessen lichamelijke oefening? Dit zou ook een tegemoetkoming zijn voor kinderen die nu om welke reden dan ook om zwemlessen te volgen. Veel aandacht wordt er besteed aan de onderwijshuisvesting voor het voortgezet onderwijs locatie Vliegende Vaart.

Maar hoe staat het met de bereikbaarheid en de geluidsoverlast? 4. Klimaat en duurzaamheid. Cruciale thema´s in de wereld van vandaag. Langetermijnpatronen van temperatuur, neerslag en andere factoren. De alertheid van het college wordt in deze op de proef gesteld, met name als er sprake is van wateroverlast door hevige regenbuien en het rioolstelsel niet berekend is op een overvloed in korte tijd. Mocht dit in de toekomst weer voorkomen neem dan een wijze raad aan, trek de laarzen aan en ga op bezoek bij de bewoners. Uw aanwezigheid zal worden gerespecteerd. Bewoners bewust maken dat regenwater gebruikt kan worden voor vele doeleinden. Wij steunen dan ook het initiatief dat er wederom regentonnen beschikbaar worden gesteld. Wanneer wordt er overgeschakeld op elektrisch maaien van het gras dit in het kader van de energie transitie en CO2 en alsmede het lawaai dat wordt veroorzaakt? 5. Economie en arbeidsmarkt. De opvang van arbeidsmigranten leidt nog steeds tot ongewilde situaties in de kernen. Het is goed dat daar nu stevig op wordt ingezet en dat de controle van de huisvesting wordt geoptimaliseerd. Het zijn vaak niet de bewoners die problemen veroorzaken maar de eigenaren van de accommodaties. Wij hebben u gevraagd onderzoek te doen of leegstaande woningen werkelijk niet worden gebruikt middels controle op verbruik van energie etc.

26

6. Goed bestuur. Burgerparticipatie is nu het nieuwe woord maar wij hebben moeten constateren dat dit niet in alle gevallen wordt toegepast. Aandacht aan onze burgers dient hoog in het vaandel te staan. Het stadhuis is een vesting, maar ligt gelukkig aan de wal zodat het college dit kan betreden en verlaten wanneer zij dit wensen. Loop dan ook eens een keer de kernen in zodat u direct in contact komt met de bewoners en zij hun bevindingen kunnen kenbaar maken. De burgemeester is er voor de burger maar laat je dan ook zien en ga in gesprek en niet alleen als u wordt uitgenodigd maar gewoon spontaan. Onze inwoners hebben behoeften aan een burgemeester die voor hen open en bereikbaar is. 7. Slot Een woord van dank aan onze bodes, ambtenaren en de griffie die wij belasten met de vele vragen. Maar een goede ondersteuning is dan ook noodzakelijk om ons werk te kunnen uitvoeren voor de inwoners van onze gemeente. Besturen is samenspel. Samenspel tussen inwoners, volksvertegenwoordigers, bestuurders en ambtenaren. Johan Hessing. Fractievoorzitter 50PLUS Terneuzen.

27

Algemene Beschouwingen Terneuzen Sterk november 2023 We zijn weer een jaar verder. Een jaar waarin zorgen over oorlog, vluchtelingen en armoede niet minder zijn geworden. Een tijd waarin we als Raad keuzes gemaakt hebben over zaken die grote financiële impact hebben op onze begroting. Keuzes die Terneuzen Sterk gesteund heeft, zoals het totaalplan voor de Binnenstad en de plannen voor de nieuwe huisvesting van het Voortgezet Onderwijs. Wij gaan er vanuit dat voor deze plannen de afgesproken financiële ruimte genoeg zal zijn en dat het college er alles aan doet om binnen deze kaders de plannen te realiseren.

Deze keuzes zorgen er echter voor dat er weinig ruimte is voor nieuwe initiatieven.

We zijn wél van mening dat we niet stil hoeven te blijven staan. We kunnen bijvoorbeeld nieuw beleid ontwikkelen zodat er efficiency ontstaat, bijvoorbeeld door het opstarten van een dierenwelzijnsbeleid. Dat kost dan wel wat, maar brengt ook wat op, omdat zaken efficiënter en doeltreffender geregeld kunnen worden. Nu is dierenwelzijn slechts letterlijk een woord in de visie. Er zit nog geen beleidskader aan vastgekoppeld. Wij houden de hoop dat het college hier een keer mee aan de slag gaat. Voor wat betreft de hondenbelasting en het amendement wat straks voor ligt; dat hebben wij medeondertekend omdat wij vinden dat het tarief voor een tweede hond niet in verhouding staat. Liefst zagen wij uiteraard dat het helemaal afgeschaft wordt, maar deze tussenoplossing kon onze fractie wel bekoren. Het lijkt overbodig om te benoemen hoe zeer een huisdier kan bijdragen in levensgeluk veiligheid, bestrijding van eenzaamheid. Laatst stond er nog een artikel in het VNG magazine, wat dit onderschreef. Maar wij willen dat van deze plaats toch nog een keer doen.

28

Het temperen van het tarief voor een tweede hond zal daarbij ook het effect kunnen hebben dat men een tweede hond wel aanmeldt, want met deze tarieven werkt u zelf in de hand dat mensen terughoudend gaan zijn met het aanmelden van een tweede hond.

Aan de andere kant worden er toch keuzes gemaakt om geld uit te geven aan zaken waar onze fractie de wenkbrauwen wel eens over fronst. Zoals de kosten voor externe bureaus omdat eigen expertise niet in huis is. Of het plaatsen van bijvoorbeeld een Ballerina van de Zeeman waar een gastronomisch bedrag voor uitgetrokken is. Het staat nu in het Industrieel Museum in Sas van Gent. Wat ons betreft zou dat de laatste rustplaats mogen zijn, te aanschouwen voor degene die dat willen, want over smaak valt te twisten. Liever zagen wij bij de sluizen het beeld van Thom Puckey.

Een positieve verandering zagen wij afgelopen periode in het op voorhand betrekken van de Gemeenteraad bij voorgenomen omvangrijke plannen en vraagstukken. Brainstorm sessies, een ronde tafelgesprek zoals binnenkort plaats vindt over de arbeidsmigranten en de huisvesting hier van. Hierdoor ontstaat ruimte om in een vroeg stadium ideeën en visies mee te nemen en te overwegen. Dan kunnen we tijd en aandacht geven aan belangrijke onderwerpen zonder de tijdsdruk van een vergadering. Want we weten allemaal, als een onderwerp voor ligt in een commissie, er zelden inhoudelijk nog iets aan te veranderen is door de oppositie.

Zoals meerdere fracties blijven wij zorgen hebben over het toekomstige openbaar vervoer in onze regio. We weten dat de wethouder aan tafel zit bij de provincie, maar de Provincie bepaalt nog steeds. Ideeën over deelfietsen en deelauto’s gaan in onze regio niet werken , er zal voor Zeeuws Vlaanderen echt een realistisch en uitvoerbaar plan op tafel moeten komen, want anders gaat er straks helemaal niemand meer met het openbaar vervoer. Het feit dat er niemand had ingeschreven op de concessie verbaasde onze fractie dan ook echt niet. Wij hopen dat er nog een bijstelling in de plannen komt zodat deze realistisch en begrijpelijk zijn voor onze burgers. En niet dat je van goede huize moet komen voordat je van openbaar vervoer gebruik kan maken.

29

Zorgelijk blijft de woningbouw en het kunnen voldoen aan de vraag voor huisvesting. De aanvragen van onze eigen bewoners voor woningen komen steeds zwaarder onder druk te staan door de verplichting huisvesting aan te bieden aan vluchtelingen. Voorts worden woningen opgekocht en verhuurd in de privé sector voor bedragen die wij hier niet gewend zijn. Het opkopen van huizen door huisjesmelkers en de aanwas van arbeidsmigranten die met een aantal in één woning zitten, maakt dat veel huizen niet meer gekocht kunnen worden door reguliere inwoners die ook zouden deelnemen aan het maatschappelijk verkeer zoals sportverenigingen en vrijwilligerswerk. We zien hier zorgelijke ontwikkelingen die de aantrekkelijkheid van onze gemeente on der druk zet. Nieuwbouw gaat stroef door de gestegen bouwprijzen, waardoor de gewenste doorstroom vervolgens traag gaat.

Ook blijven wij aandacht vragen voor het vergroenen van onze gemeente. We zien dat hier voorzichtige stappen in gezet worden, maar het mag wat onze fractie betreft nog bloemiger en enthousiaster. Het kan niet alleen gaan over minder bestrating bij onze burgers in de tuinen, maar er mag ook meer aandacht komen voor gemeentelijke oppervlakten. Er zijn nog genoeg bermen en rotondes waar kleur en diversiteit in planten aangelegd kan worden. Het zou goed zijn als wij onze groenmedewerkers kunnen aanvullen met de mensen die nu in het Groen van Dethon werken. Ten eerste voldoet de gemeente dan ruim aan de Wet Banenafspraak en vervolgens kan Dethon zich dan focussen op het opleiden van nieuwe mensen. Op veel vlakken zou dit een positieve uitwerking hebben. Wateroverlast zoals we dat steeds meer ervaren, baart ons zorgen. De aanpassingen die we kunnen uitvoeren zijn beperkt, andere hebben zeer grote financiële impact. Het vraagt ook goed overleg en afstemming en samenwerking met Waterschap en Rijkswaterstaat.