2023-10-18 - bijlage Wegenbeheerplan 2024 def 1.1 - geanonimiseerd

RAPPORT Beheerplan Wegen 2024 Klant:

Gemeente Terneuzen

Status:

Definitief/0.1

Datum:

19 september 2023

HASKONINGDHV NEDERLAND B.V.

Laan 1914 no.35 3818 EX Amersfoort Netherlands Mobility & Infrastructure

+31 88 348 20 00 T +31 33 463 36 52 F info@rhdhv.com E royalhaskoningdhv.com W

Titel document: Beheerplan Wegen Sub titel: 2024 Uw kenmerk Status: Definitief/0.1 Datum: 19 september 2023 Projectnaam: Beheerplan Wegen 2024 Projectnummer: BI9459 Auteur(s):

Opgesteld door: Gecontroleerd door: Datum: 19 september 2023 Goedgekeurd door: Datum: 19 september 2023

19 september 2023

BEHEERPLAN WEGEN TERNEUZEN

Inhoud 1

Inleiding

1

2

Kaders voor beheer

2

2.1

Wet- en Regelgeving

2

2.2

Doelstellingen gemeente

2

2.3

Kwaliteitsniveau

2

2.4

Beheersystematiek

4

3

Beheerstrategie

5

4

Huidige situatie

7

4.1

Areaal

7

4.2

Kwaliteit

8

5

Onderhoudsplanning

10

5.1

Basisplanning

10

5.2

Afstemming met integrale projecten

100

5.3

Maatregeltoets onderhoudsplanning overig groot onderhoud

10

5.4

Klein onderhoud

11

5.5

Onderhoudsplanning na maatregeltoets

11

6

Financiën

12

6.1

Benodigde budgetten

12

6.2

Vergelijk met beschikbare budgetten

13

6.3

Samenvattend

14

7

Risicoparagraaf

15

Bijlagen 1. Wettelijke Kaders 2. Financiële uitgangspunten

19 september 2023

BEHEERPLAN WEGEN TERNEUZEN

iii

1

Inleiding

Gemeente Terneuzen is verantwoordelijk wegbeheerder De gemeente Terneuzen is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van het gemeentelijke wegennet. Het betreft hier de openbare wegen, waar de gemeente ook onderhoudsplichtige is. Het totale wegennet bestaat hoofdzakelijk uit asfalt- en elementenverhardingen en heeft een oppervlakte van ca. 3.640.000 m2. De kapitaalswaarde van al deze wegen samen bedraagt ca. € 360 miljoen. Wegenbeheerplan De gemeenteraad heeft in november 2021 een wegenbeheerplan vastgesteld. Omdat visueel elke twee jaar alle gemeentelijke verhardingen worden geïnspecteerd en de meest actuele globale visuele controle in 2023 heeft plaatsgevonden wordt in een nieuw beheerplan de huidige stand opgemaakt. Doel van dit nieuwe beheerplan is om voor de komende jaren, minimaal de planperiode van 5 jaar, de kaders vast te stellen waarbinnen de wegen en verhardingen onderhouden worden. Het beheerplan wegen geeft inzicht in: - Wat wil de gemeente bereiken en waarom? - Waar staat de gemeente nu? - Wat moet er de komende jaren gedaan worden? - Wat is daarvoor nodig (financiële middelen)? Dit beheerplan geeft inzicht in: - De kaders voor het beheer (hoofdstuk 2). - De beheerstrategie (hoofdstuk 3). - Het areaal en de actuele onderhoudstoestand van de wegen (hoofdstuk 4). - De onderhoudsplanning, integrale aanpak en overige kosten (hoofdstuk 5).

- De benodigde budgetten en financiële gevolgen (hoofdstuk 6). - Risicoparagraaf (hoofdstuk 7). Het beheerplan gaat over het dagelijks beheer en onderhoud aan de wegen. Met wegen worden de verharde wegen en verharde paden (asfalt, beton of klinkers/tegels) bedoeld. Het gaat niet over:      

onderhoud aan onverharde wegen; verkeersstructuur; straatmeubilair; gladheidsbestrijding; onkruidbestrijding; inrichting van de openbare ruimte.

Uiteraard heeft het beheerplan raakvlakken met bovengenoemde aspecten.

19 september 2023

BEHEERPLAN WEGEN TERNEUZEN

1

2

Kaders voor beheer

2.1

Wet- en Regelgeving

De gemeente heeft geen volledige vrijheid in het vaststellen van haar beleid voor wegbeheer. Het beheer van wegen is namelijk in nationaal geldende wetten en besluiten geregeld. Zij geven de kaders aan voor het beheer en de zorgplicht. Meer informatie over deze wet- en regelgeving is opgenomen in bijlage 1.

2.2

Doelstellingen gemeente

Bestuursakkoord De gemeente, winkeliers, bedrijven en gebruikers hebben, naast een gezamenlijk belang met de openbare ruimte, een individueel belang. De gebruikers zijn het belangrijkst, zij maken dagelijks gebruik van de wegen en paden en vervullen ook een participatierol. De bedrijven zijn belangrijk voor onder andere de werkgelegenheid in de lokale economie. De gemeente wil een aantrekkelijke, inclusieve en veilige leefomgeving, waarbij het prettig wonen is. In het Bestuursakkoord “Goed leven in Terneuzen” 2022 – 2026 zijn de relevante doelstellingen voor het beheer van de verhardingen bepaald: - Bereikbaarheid: Terneuzen moet goed bereikbaar zijn en een goede doorstroming is daarbij belangrijk. Daarnaast streeft de gemeente naar vitale kernen en goede toegankelijkheid voor recreatieverkeer. Dit door lopen en fietsen aantrekkelijk te maken via goede fiets- en looproutes. - Leefbaarheid en aanzien: Terneuzen is een woon- en recreatiegemeente en streeft naar een goed onderhouden, aantrekkelijke, groene en gezonde openbare ruimte met goed bereikbare voorzieningen. - Veiligheid: in Terneuzen moeten mensen zich vrij en veilig kunnen bewegen. Belangrijke aandachtspunten daarbij zijn veilige schoolroutes en veiligheid van de langzaam verkeersroutes. Comfort en aanzien van de weg spelen hierbij een beperkte rol.

- Duurzaamheid en klimaat: Bij beheer en onderhoud moet er aandacht zijn voor de uitvoering van verduurzaming en de jaarlijkse reductie van CO2 uitstoot. Bij het bepalen van het onderhoud wordt er rekening gehouden met mogelijkheden voor klimaatadaptatie Integraliteit met andere beleidsterreinen Waar mogelijk worden werkzaamheden integraal opgepakt. Daarom zijn ook de overig vastgestelde of in ontwikkeling zijnde beleidsdocumenten van belang bij het bepalen van het juiste onderhoud en onderhoudsmoment. De meest belangrijke voor beheer van verhardingen zijn hierbij: - Omgevingsvisie 2040 (in ontwikkeling): hierin worden de ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn vastgelegd. Deze sluit aan op de doelstellingen uit het bestuursakkoord. - Groenbeheerplannen 2021: met name voor onkruid op verharding, boomwortelopdruk en bij het uitvoeren van onderhoud te kijken naar mogelijkheden voor vergroenen. - GVVP 2021: met name voor bijdrage aan de veiligheid, bereikbaarheid en toegankelijkheid. - Klimaatadaptatie aanpak (nog vast te stellen): met name voor het integraal vervangen van riolering en verharding.

2.3

Kwaliteitsniveau

Voor het bepalen van de kwaliteit van de verhardingen en het op basis daarvan opstellen van het onderhoudsprogramma wordt de landelijk gehanteerde CROW-Wegbeheersystematiek gebruikt, zoals vastgelegd in CROW-publicaties 146 en 147 (zie paragraaf 2.4). Deze systematiek geeft de technische kwaliteit van de verhardingen aan.

19 september 2023

BEHEERPLAN WEGEN TERNEUZEN

2

In de gemeente Terneuzen wordt ook de beeldkwaliteitssystematiek, zoals vastgelegd in de Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte van het CROW (publicatie 380) gebruikt. Op basis van de doelstellingen van de gemeente Terneuzen is het gewenste beeldkwaliteitsniveau voor de verhardingen vastgesteld op Beeldkwaliteit B. Tussen deze 2 systematieken is een relatie aangebracht door het CROW. De onderstaande tabel 1 laat de relatie zien tussen de beeldsystematiek en de wegbeheersystematiek.

Beeldkwaliteit CROW

Handboek Beeldkwaliteit

A+

Nagenoeg ongeschonden. Goed verzorgd en schoon beeld en in een verkeersveilige situatie

Hoog

Er is geen schade, de verharding is (zo goed als) nieuw.

A

Mooi en comfortabel. Goed verzorgd en schoon beeld en in een verkeersveilige situatie

Ruim Voldoende

Er is enige schade, maar de waarschuwings-grens is nog niet overschreden.

B

Functioneel. Verzorgd en schoon beeld en in een verkeersveilige situatie

Basis

De waarschuwingsgrens is overschreden: er is klein onderhoud nodig of binnen vijf jaar is groot onderhoud nodig.

C

Onrustig beeld. Discomfort en/of enige vorm van hinder

Laag

De richtlijn is overschreden: er is binnen twee jaar groot onderhoud nodig.

D

Kapitaalvernietiging, uitlokking van vernieling, functieverlies, juridische aansprakelijkstelling of sociale onveiligheid

Zeer laag

De richtlijn is meer dan één klasse overschre-den: er is direct groot onderhoud nodig.

Technische kwaliteit (147)

Voorbeeld

Tabel 1: Classificatie beeldkwaliteit

19 september 2023

BEHEERPLAN WEGEN TERNEUZEN

3

2.4

Beheersystematiek Voor het onderhouden van verhardingen zijn richtlijnen ontwikkeld, die een hulpmiddel zijn om tot de meest optimale meerjarenplanning te komen. Deze wegbeheersystematiek is vastgelegd in publicaties 146 en 147 van het CROW. Deze landelijk gebruikte systematiek bestaat al sinds 1986 en is sinds die tijd in samenwerking met diverse gemeenten verder ontwikkeld. Het is gebaseerd op een praktische benadering die ‘voorspelt’ hoe een weg in de toekomst slijt. Op basis van de technische urgentie wordt een planning opgesteld voor het uitvoeren van onderhoud. De technische urgentie is gebaseerd op het effect van schade op de aspecten veiligheid, bereikbaarheid, duurzaamheid en beeldkwaliteit.

Daarnaast wordt door het CROW het onderhoud aan verhardingen vanuit technisch en financieel oogpunt onderscheiden naar de volgende typen:

Groot onderhoud: Gepland, ingrijpend onderhoud aan een groot deel van het object na langere periode van gebruik om het object op het gewenste kwaliteitsniveau te brengen. Klein onderhoud: Kleinschalige maatregelen en dagelijkse reparaties om het object in goede werkende en veilige staat te houden op het gewenste kwaliteitsniveau. Dagelijks / regulier onderhoud Maatregelen die regulier en/of dagelijks worden uitgevoerd. Hieronder vallen o.a. het vegen van verhardingen tegen onkruid en straatvuil (het ruimen van het zwerfvuil valt niet onder verantwoordelijkheid van wegbeheer). Achterstallig onderhoud: Onderhoud dat niet op tijd is uitgevoerd, waardoor niet wordt voldaan aan het vastgestelde kwaliteitsniveau. Het kan leiden tot schade en/of onveilige situaties. Achterstallig onderhoud kan ook bewuste keuze zijn, omdat op korte termijn grote herinrichtingen plaats gaan vinden. Vervangingen / Reconstructies: Hieronder wordt het vervangen van het complete object aan het einde van de levensduur verstaan. Dit gaat vaak gepaard met herinrichtingen

19 september 2023

BEHEERPLAN WEGEN TERNEUZEN

4

3

Beheerstrategie

De beheerstrategie is afgestemd op het voldoen aan wet- en regelgeving en de doelstellingen van de gemeente. Om het onderhoud te kunnen sturen wordt gewerkt met het opstellen van uitvoeringsprogramma’s. Hiermee worden jaarlijkse onderhoudsprogramma’s opgesteld die ervoor zorgen dat de doelen en de wensen worden geborgd. Dit proces is in figuur 1 weergegeven. De gemeente voert elke 2 jaar visuele weginspecties uit, op basis waarvan het uit te voeren onderhoud wordt vastgesteld. Hierbij houden we rekening met de doelstellingen, gevolgen voor de bereikbaarheid en verkeersveiligheid. Het onderhoud plannen we zo integraal als mogelijk, om het aantal onderhoudsmomenten (en dus belemmering van de doorstroming en overlast voor de gebruikers) te beperken. De uitvoering van het groot onderhoud splitsen we in elementverhardingen en asfaltverhardingen. Voor beide disciplines wordt een bestek gemaakt (raamovereenkomst) waarin de deelopdrachten van de verschillende uit te voeren projecten worden opgenomen. Figuur 1: Programmatisch werken

Klein onderhoud wordt deels door de eigen servicedienst van de gemeente uitgevoerd en deels worden de werkzaamheden opgenomen in een “reparatiebestek”. De bestekken worden onderhands aanbesteed. Meldingen Openbare Ruimte (MOR) worden meegenomen in het klein onderhoud. Aansprakelijkheidstelingen over de verhardingen worden hierbij afgehandeld overeenkomstig het “Handboek aansprakelijkheid beheer openbare ruimte” (CROW-publicatie 185). In tabellen 2 en 3 staat meer in detail beschreven hoe de gemeente Terneuzen invulling geeft aan de beheertaken. Algemene doelstellingen

Beheermaatregel/actie

Wet- en regelgeving Grondwet: Zorgen voor een goede weginfrastructuur

De weginfrastructuur is in de gemeente goed ingedeeld op de verhardingen, met extra oog voor prioritering van de aandachtsgebieden.

Burgerlijk wetboek: Aansprakelijkheid

De gemeente voert weginspecties uit op basis waarvan ze planmatig onderhoud uitvoeren. Door de CROW-methodiek te volgen wordt het risico op aansprakelijkheidsstellingen geminimaliseerd.

Wegenwet en Wegenverkeerswet

De zorgplicht (Wegenwet artikel 15 en Wegenverkeerswet artikel 2) is geborgd door het ingestelde proces voor beheer en onderhouden van wegen.

Wet milieubeheer: Regels rondom vrijkomende materialen

Onderhoudswerkzaamheden worden via de raamovereenkomst op de markt uitgezet, waarin is opgenomen dat vrijkomende materialen conform de wet Milieubeheer worden behandeld, zoals asbesthoudende funderingen en vervuilde grond.

Code Milieu verantwoord Wegbeheer: Verwijderen teerhoudend asfalt

De gemeente werkt conform de richtlijnen voor het onderzoeken en verwijderen van teer en andere verontreinigingen uit de asfaltketen.

Wet geluidhinder (WGh): bestrijden en voorkomen van geluidshinder ten gevolge van wegverkeer, railverkeer en industrie

Voor wegen is dit onder andere bij de aanleg en wijzigingen van een weg, en de bouw van nieuwe woningen nabij de wegen. Per geval wordt bekeken wat de mogelijkheden zijn om geluidreducerende maatregelen toe te passen.

Tabel 2: Beheerstrategie t.a.v. wet- en regelgeving 19 september 2023

BEHEERPLAN WEGEN TERNEUZEN

5

Doelstelling belanghebbenden

Beheermaatregel/actie

Politiek Bereikbaarheid

Er wordt zo goed mogelijk rekening gehouden met de bereikbaarheid bij het prioriteren van het onderhoud en er worden projectmatig omleidingsroutes ingesteld. Onderhoud doet de gemeente zo integraal als mogelijk om het aantal onderhoudsmomenten en dus belemmering van de doorstroming te beperken.

Leefbaarheid en aanzien

Leefbaarheid wordt beïnvloedt door de verharding. Het gaat hierbij voornamelijk om de staat van de verharding. Door te voldoen aan de huidige ambitie met extra aandacht voor de voet- en fietspaden wordt de leefbaarheid geborgd.

Kwaliteit op peil houden

De kwaliteit van de verhardingen op ambitie houden. Dit betekent dat het percentage wegen met lage (C) en zeer lage (D) kwaliteit, alleen incidenteel mag voorkomen. Daarnaast heeft de gemeente extra aandacht voor de fietsen voetpaden.

Veiligheid

De gemeente borgt de veiligheid door het onderhoud te prioriteren. Hierbij is de hoogste prioriteit de voet- en fietspaden en daarna de wegen in woongebieden.

Duurzaamheid

De gemeente past duurzame materialen toe, gerelateerd aan de levensduur van de wegen. Daarnaast stuurt zij op zo min mogelijk onderhoudsmomenten. Bij onderhoud is de insteek om niet herbruikbaar restmateriaal zoveel als mogelijk te voorkomen.

Bedrijven Bereikbaarheid

Onderhoud belemmert tijdelijk de bereikbaarheid in meer of mindere mate. Het onderhoud gebeurt in goed overleg en met goede communicatie.

Inwoners Vlot en veilig bewegen

Voor het herstel van gaten in asfalt, verzakking van straatwerk en door boomwortels omhoog gedrukte verharding voert de gemeente kleinschalig onderhoud uit. De gemeente verzorgt snelle afhandeling van meldingen en levert duidelijke communicatie op basis van de binnenkomende MOR-meldingen. Tevens levert zij informatie aan de inwoners over tijdelijke stremming van weggedeelten als gevolg van groot onderhoud.

Tabel 3: Beheerstrategie t.a.v. belanghebbenden

Bij het onderhoud van de wegen is het uitgangspunt dat door toepassing van alle soorten onderhoud de verhardingen uiteindelijk hun beoogde levensduur halen. Wanneer er geen tussentijds onderhoud uitgevoerd wordt zal de verharding eerder vervangen moeten worden. Wanneer nooit vervangen wordt en dus eeuwigdurend wordt onderhouden, leidt dit tot “verbrokkeling”. Niet alleen stenen brokkelen steeds verder af, maar ook een asfaltconstructie verbrokkelt inwendig. Lichte onderhoudsmaatregelen lijken op korte termijn voordeliger te zijn omdat de verharding er voor het oog goed bijligt. Bijvoorbeeld de weg voorzien van een dunne laag asfalt. Bij de visuele inspectie zal de weg weer hoog scoren. Maar onder de deklaag is de situatie niet zo goed. De onderlagen en fundering hebben in de loop der tijd al veel te verduren gehad en hebben een groot deel van hun weerstand tegen de verkeersbelasting verloren. Deze verschijnselen werken uiteindelijk door aan de bovenkant. Steeds sneller moet een onderhoudsmaatregel uitgevoerd worden, wat weer leidt tot extra ongemak voor de gebruikers, maar ook tot extra kosten. Tijdig onderhoud en vervanging op basis van uitgevoerde inspecties is uiteindelijk het meest efficiënt. Het leidt tot een veel evenwichtigere verdeling van de onderhoudsmaatregelen. Na de vervanging is de weg weer als nieuw en heeft de weg dus een normale (lagere) onderhoudsfrequentie

19 september 2023

BEHEERPLAN WEGEN TERNEUZEN

6

4

Huidige situatie

4.1

Areaal

De gemeente beheert ongeveer 3.640.000 m2 aan wegen. Het grootste deel van de verhardingen bestaat uit elementen en asfalt. In tabel 4 staat per verhardingstype de totale oppervlakte vermeld. Verhardingstype

Areaal in m2

Percentage

Asfalt

1.425.769

39%

Elementen

2.136.680

59%

Beton

32.297

1%

Half- en Onverhard

45.720

1%

3.640.467

100%

Totaal

Tabel 4: Gegevens areaal per verhardingstype in 2023

Ten opzichte van de vorige inspecties, uitgevoerd in 2021, is het areaal met ca. 2% toegenomen. Gelet op de groeiambities van de gemeente moeten we rekening houden met een sterkere groei voor de komende jaren. Om keuzes te kunnen maken en prioriteiten te kunnen stellen zijn binnen de gemeente de wegen opgesplitst in de CROW-wegcategorieën. In tabel 5 is de verdeling weergegeven. Wegtype 1 (snelwegen) en wegtype 2 (provinciale wegen) zijn niet in beheer van de gemeente en daarom niet in de tabel opgenomen. Tabel 5: Gegevens areaal per wegcategorie in 2023 Wegtype

Voorbeeld

Percentage

3. Gemiddeld belaste weg

11%

4. Licht belaste weg

13%

5. Weg in woongebied

44%

6. Weg in verblijfsgebied en voetpaden

27%

7. Fietspaden

5%

19 september 2023

BEHEERPLAN WEGEN TERNEUZEN

BI9459-RHD-XX-XX-RP-X-0004

7

De verhardingen van wegtype 3 en 4 zijn van groot belang voor de bereikbaarheid. Zij bestaan voornamelijk uit asfalt met een hoge verkeersintensiteit. Ook gaan de routes voor openbaar vervoer over deze wegen. Ze zijn van vitaal belang voor de afwikkeling van het lokale en doorgaande verkeer. De uitvoering van onderhoud aan deze wegen heeft een grote invloed op de verkeersafwikkeling. De verhardingen van wegtype 6 en 7 zijn belangrijk, omdat dit voornamelijk de voet- en fietspaden zijn en de gemeente hieraan extra aandacht geeft vanwege de verkeersveiligheid en comfort. Functie van de weg Naast het wegtype is ook de functie die de weg heeft vastgesteld. In onderstaande figuur is de verdelingen van het areaal per functie van de weg weergegeven.

Figuur 2: Areaalverdeling per woonplaats en wegfunctie

4.2

Kwaliteit

De laatste visuele weginspectie is in 2023 afgerond. In tabel 6 is de geconstateerde beeldkwaliteit van de wegen afgezet tegen de landelijk gehanteerde bandbreedtes, waarbinnen het areaal de beoogde beeldkwaliteit moet hebben om te voldoen aan beeldniveau B. Deze bandbreedtes zijn op basis van ervaringen binnen CROW en vele gemeenten tot stand gekomen. Kwaliteit

Gemeente Norm

Hoog (A+ - A)

50%

77%-87%

Basis (B)

37%

9%-14%

Laag (C )

3%

0%-9%

Zeer laag (D)

10%

0%-9%

Tabel 5: Kwaliteit totaal

19 september 2023

BEHEERPLAN WEGEN TERNEUZEN

BI9459-RHD-XX-XX-RP-X-0004

8

Kwaliteit per verhardingstype De kwaliteitsverhouding laat zien dat met name de kwaliteit Basis (B) hoger is dan de norm van CROW. Dit betekent dat er over 3-5 jaar een grote onderhoudsopgave ontstaat.

Figuur 3: Kwaliteit per verhardingstyype

Kwaliteitsverloop sinds 2019 In onderstaande grafiek is het kwaliteitsverloop sinds 2019 weergegeven voor Hoog (A+ - A), Basis (B) en Zeer laag (D). De kwaliteit Laag (C) is niet opgenomen, omdat de percentages daarvan zeer klein zijn (2% tot 3%). Uit de grafiek blijkt dat de kwaliteit Hoog afneemt en Basis toeneemt.

Figuur 4: Kwaliteitsverloop sinds 2019

De kwaliteit is momenteel gemiddeld beeldkwaliteit B-min en daardoor iets onder ambitieniveau. Het blijkt dat het percentage Laag en Zeer Laag stabiel blijven, maar dat de wegen langzaam van hoge kwaliteit naar basiskwaliteit zakken. Dit zal over 3-5 jaar een toename geven aan de onderhoudsbehoefte. Vooral de voetpaden zijn in kwaliteit gedaald. Belangrijkste reden hiervoor is dat er in de afgelopen periode veel glasvezel is aangelegd. Graafwerkzaamheden in trottoirs leiden door zettingen van de ondergrond altijd tot een lagere kwaliteit. Veel elementenverhardingen hebben nog geen goede fundering, waardoor de kwaliteit sneller achteruit gaat. Bij elke herbestrating van de verharding wordt daarom een stevige fundering aangebracht waardoor kwaliteit langer op peil blijft. Algemeen geldt dat de percentages Matig (C) en Onvoldoende (D) nooit 0% zullen worden. Dit komt omdat er bewust gekozen wordt om geen grootschalig onderhoud uit te voeren op een weg als er op korte termijn een grootschalig project zoals een herinrichting uitgevoerd gaat worden. De gemeente kiest er dan voor om met plaatselijk onderhoud de verharding veilig en bereikbaar te houden tot het moment van het project.

19 september 2023

BEHEERPLAN WEGEN TERNEUZEN

BI9459-RHD-XX-XX-RP-X-0004

9

5

Onderhoudsplanning

5.1

Basisplanning

De basisplanning is de CROW planning en is, op basis van de inspectieresultaten, gegenereerd door het wegbeheersysteem. De basisplanning is hierbij gebaseerd op de CROW-Wegbeheersystematiek (zie hoofdstuk 2.4). De kosten zijn bepaald op de huidige ambitie beeldkwaliteit B. Het geeft de aard en omvang van de onderhoudsmaatregelen aan en in welk jaar uit te voeren. Gemiddeld bedragen de jaarlijks kosten € 3.293.000, -. Kosten in €, excl. VAT en excl. indexatie

2024

2025

2026

2027

2028

Gemiddeld

Totaal

€ 4.824.161

€ 2.498.124 € 190.293

€ 8.217.229 € 733.753

€ 3.293.000

Groot onderhoud Asfalt

€ 1.531.386

€ 1.096.142 € 190.293

€ 840.606 € 733.753

€ 878.000

Groot onderhoud Elementen

€ 3.246.785

€ 1.360.099

€ 45.990

€ 41.883

Groot onderhoud Beton

€ 0 € 7.351.243

€0

€ 2.392.000

€0

€0

€ 23.000

€ 25.380

Tabel 6: Basisplanning onderhoud

Het betreft alleen de kosten voor groot onderhoud, exclusief VAT-kosten, Voorbereiding, Administratie en Toezicht. Onderhoud aan halfverharding en onkruidverwijdering zijn niet meegenomen. Daarnaast zijn er ook geen kosten voorzien voor afhandeling van extra voorzieningen en wensen van bewoners, belanghebbenden, wijkraden, enzovoort (wijkgericht werken). Ook is er geen rekening gehouden met herinrichtingen, uitbreiding van areaal of mogelijke extra werkzaamheden om de verkeersveiligheid te verbeteren (verkeersremmers). Tenslotte zijn de overige kosten, zoals het uitvoeren van globale visuele inspecties, bijwerken van het wegbeheersysteem en wegbeheerplannen niet meegenomen.

5.2

Afstemming met integrale projecten

Integrale projecten komen voort uit ruimtelijke projecten zoals herinrichting, functiewijziging en groot onderhoud. Vaak zijn rioolvervangingsprojecten of actuele thema’s aanleiding tot een complete herinrichting van de straat. Door gebiedsgericht de verouderde openbare ruimte compleet te vernieuwen en her in te richten, waarbij maximaal wordt ingestoken op een integrale aanpak, tezamen met maatregelen voor verkeer (duurzaam veilig) en actuele thema’s (klimaat, energie, circulair) worden grote effecten bereikt. Op deze manier wordt een integrale aanpak van de openbare ruimte verkregen. De planning van het groot onderhoud is hierop zoveel mogelijk aangesloten. In geval van herinrichting en rioolvervangingen wordt het gehele project opgevoerd als investering. Wegbeheer levert hierbij een bijdrage gebaseerd op het voorziene onderhoud als er geen reconstructie zou plaatsvinden. Bij onderhoudswerkzaamheden wordt, indien mogelijk, wel kleinschalige aanpassingen meegenomen (werk met werk) zoals groenaanpassingen of verkeersaanpassingen.

5.3

Maatregeltoets onderhoudsplanning overig groot onderhoud

Na afstemming op de integrale projecten is op de resterende onderhoudsplanning een maatregeltoets uitgevoerd. In de maatregeltoets is een toets op de maatregel en een analyse op risico’s uitgevoerd. Bij de

19 september 2023

BEHEERPLAN WEGEN TERNEUZEN

BI9459-RHD-XX-XX-RP-X-0004

10

toets op de maatregel wordt beoordeeld of deze aansluit op de werkelijke situatie buiten. Hierbij is een risicoanalyse op veiligheid van de weggebruiker en technische levensduur uitgevoerd. Zo zijn de prioriteiten bepaald en wordt het onderhoud als eerste uitgevoerd op de wegen met het grootste risico. Ook wordt gekeken naar de uitvoerbaarheid van de maatregel en het effect op de restlevensduur van de verharding. Door deze maatregeltoets is de veiligheid geborgd en wordt het onderhoud zo economisch mogelijk uitgevoerd.

5.4

Klein onderhoud

Klein onderhoud is gericht op wegwerken plaatselijke schades (kleiner dan 50 m 2), geven van een kwaliteitsimpuls en uitstel groot onderhoud. Het is essentieel voor het waarborgen van de veiligheid van de wegen. De kosten voor het klein onderhoud bestaan onder andere uit: - Asfaltreparaties. - Vullen van scheuren in asfalt. - Kleinschalig onderhoud aan de elementenverhardingen. Voor het klein onderhoud is in de exploitatiebegroting een apart budget beschikbaar. Dit budget is vooralsnog toereikend om het klein onderhoud uit te kunnen voeren. Daarom zijn de kosten verder niet meegenomen in dit beheerplan.

5.5

Onderhoudsplanning na maatregeltoets

Op deze manier is het operationele plan opgesteld. Bij de daadwerkelijke uitvoering kunnen de maatregelen zo in tijd verschuiven, dat de jaarlijkse kosten gelijk zijn. Hierdoor is er een evenwichtige belasting op de organisatie en de bereikbaarheid van de gemeente, zonder kapitaalvernietiging. Het beschikbare budget voor 2024 staat al vast. Bij de maatregeltoets is hiermee rekening gehouden, zodat de uitgaven voor onderhoud passen binnen dat beschikbare budget. Het gemiddeld benodigd jaarbedrag voor groot onderhoud bedraagt daardoor afgerond € 1.909.500 in de periode 2025-2028. Kosten in €, excl. VAT en indexatie

2024

2025

2026

2027

2028

Totaal

€ 1.853.913 € 1.865.495 € 1.981.385 € 1.895.609 € 1.895.710

Groot onderhoud Asfalt

€ 1.051.992

Groot onderhoud Elementen Groot onderhoud Beton Gemiddeld

€ 637.320

€ 801.921 € 1.228.175 € 1.230.175 € 1.227.175 € 1.231.175

€ 1.229.175

€0

€ 607.320

€ 143.890

€ 667.320

€ 1.909.550

€ 637.320

€0

€ 637.320

Gemiddeld 2025-2028

€ 1.114

€ 27.215

€ 43.055

€ 1.853.913 € 1.909.550 € 1.909.550 € 1.909.550 € 1.909.550

€ 1.909.550

Tabel 7: Begroting na uitvoeren maatregeltoets

Als we de operationele begroting vergelijken met de CROW basisbegroting, dan blijkt dat de aanpassingen een verlagend effect geven. De operationele begroting is voor de planperiode 2024-2028 ca. 40% lager dan de CROW basisbegroting. Belangrijkste oorzaken hiervan zijn: Schadeherstel op asfaltverhardingen kan op een kleiner oppervlak plaatsvinden (plaatselijk herstel op 15% in plaats van 100%). - Schadeherstel van lokale oneffenheden op elementenverhardingen kan door middel van klein onderhoud opgelost worden.

19 september 2023

BEHEERPLAN WEGEN TERNEUZEN

BI9459-RHD-XX-XX-RP-X-0004

11

6

Financiën

Dit hoofdstuk maakt de benodigde onderhoudsbudgetten voor de begrotingsjaren 2024 t/m 2028 inzichtelijk, conform de kaders van de Notitie Materiele Vaste Activa van de commissie BBV. De budgetten zijn nodig om aan de kwaliteitseisen en ambities van de gemeente te voldoen. De benodigde middelen zijn bepaald voor de exploitatie (uitvoeren van onderhoud en de overige kosten) en voor de investeringen op basis van technische noodzaak (rehabilitatie) voor de verhardingen. Er is bij de exploitatie en vaste kosten geen rekening gehouden met de kosten van de interne ambtelijke uren. Deze zijn meegenomen in de VAT-kosten voor groot onderhoud (asfalt) en investeringen. VAT kosten betreffen kosten voor Voorbereiding, Administratie en Toezicht. De kosten voor het besteksgereed maken en het toezicht op het werk vallen hieronder. Ook de kosten voor overleg en afstemming met bewoners, (zoals wijk- en dorpsraden, netbeheerders, hulpdiensten, enzovoort) zijn hierin opgenomen. De gemeente hanteert hiervoor een percentage van 15%. De financiële uitgangspunten bij het vaststellen van de budgetten zijn opgenomen in bijlage 2.

6.1

Benodigde budgetten

In onderstaande tabel 11 zijn de benodigde budgetten, op basis van de operationele planning uit hoofdstuk 5.5, weergegeven. Hierbij zijn de benodigde bedragen, ex- en inclusief 15% VAT, per jaar weergegeven om de wegen in de periode 2024-2028 op ambitieniveau te krijgen. Jaar

Operationele begroting excl. VAT Operationele begroting incl. 15% VAT

2024

€ 1.853.913

€ 2.132.000

2025

€ 1.865.495

€ 2.145.319

2026

€ 1.981.385

€ 2.278.593

2027

€ 1.895.609

€ 2.179.950

2028

€ 1.895.710

€ 2.180.067

Totaal

€ 9.492.112

€ 10.915.929

Gemiddeld jaar 1

€ 1.853.913

€ 2.132.000

Gemiddeld jaar 2-5

€ 1.909.550

€ 2.195.982

Tabel 8: Begroting na uitvoeren maatregetoets exclusief en inclusief VAT

19 september 2023

BEHEERPLAN WEGEN TERNEUZEN

BI9459-RHD-XX-XX-RP-X-0004

12

Figuur 5: Operationele begroting onderhoud 2024 – 2028

6.2

Vergelijk met beschikbare budgetten

De huidig beschikbare budgetten voor onderhoud zijn in tabel 10 weergegeven. In de bedragen is 15% VAT voorzien. Het bedrag voor 2024 is door de gemeente al vastgesteld. Beschikbare budgetten incl. 15% VAT, excl. indexatie

2024

Gemiddeld 2025-2028

Groot- en klein onderhoud verhardingen

€ 1.020.000

€ 1.084.000

Investeringen

€ 1.112.000

€ 1.112.000

Totaal

€ 2.132.000

€ 2.196.000

Tabel 9: Beschikbare budgetten

Als de benodigde budgetten, inclusief VAT kosten, worden vergeleken met de beschikbare budgetten blijkt er onvoldoende middelen beschikbaar te zijn om de kwaliteit op ambitieniveau te brengen en daarop te houden. De beschikbare bedragen voor groot onderhoud zijn ontoereikend Vergelijk budgetten incl. 15% VAT, excl. indexatie

2024

Gemiddeld 2025-2028

Benodigd

€ 2.132.000

€ 2.195.982

Beschikbaar

€ 2.132.000

€ 2.132.000

(€ 0)

€ 63.982

Tekort Tabel 10: Verschil beschikbaar – benodigd budget

19 september 2023

BEHEERPLAN WEGEN TERNEUZEN

BI9459-RHD-XX-XX-RP-X-0004

13

6.3

Samenvattend

De kwaliteit is momenteel gemiddeld beeldkwaliteit B-min en daardoor iets onder ambitieniveau. Het blijkt dat het percentage Laag en Zeer Laag stabiel blijven, maar dat de wegen langzaam van hoge kwaliteit naar basiskwaliteit zakken. Dit zal over 3-5 jaar een toename geven aan de onderhoudsbehoefte. Door deze verschuiving van kwaliteit, de niet goed herstelde voetpaden bij het aanbrengen van het glasvezelnetwerk en de algehele kostenstijgingen zijn de belangrijkste redenen dat de benodigde budgetten gestegen zijn ten opzichte van het vorige wegenbeheerplan. De berekeningen (met als basis de CROW methodiek) gaan ervan uit, om in een periode van 5 jaar (2024-2028) de wegen op ambitieniveau te brengen en daarna (vanaf 2029) op dat niveau te houden. In totaal is er, op basis van de operationele begroting, voor de planperiode 2024-2028 ongeveer € 10.916.000, - nodig voor het groot onderhoud aan wegen (inclusief VAT-kosten). Dat is inclusief het wegwerken van het achterstallig onderhoud. Het beschikbare budget voor 2024 staat al vast. Bij de maatregeltoets is hiermee rekening gehouden, zodat de uitgaven voor onderhoud passen binnen dat beschikbare budget. Het gemiddeld benodigd jaarbedrag voor groot onderhoud bedraagt daardoor afgerond € 2.196.000, - (inclusief VAT-kosten) in de periode 2025-2028.

Zo worden de pieken en dalen in die periode op basis van de beleidsthema’s en wegtypes uitgesmeerd over 5 jaar. De benodigde bedragen komen nagenoeg overeen met de huidige beschikbare budgetten. Daarom zijn de beschikbare middelen voldoende om de onderhoudsopgave te dekken. Bij deze budgetten zijn mogelijke extra kosten als gevolg van zwaardere maatregelen door het uitstellen van groot onderhoud buiten de planperiode niet voorzien. Ook de kosten van indexaties en mogelijke risico’s (zie hoofdstuk 7) zijn niet in de budgetten voorzien. Op basis van landelijke ervaringen kunnen vooral de kosten voor bijdragen aan Klimaatadaptatie en Duurzaamheid oplopen tot 15% van het benodigd budget.

19 september 2023

BEHEERPLAN WEGEN TERNEUZEN

BI9459-RHD-XX-XX-RP-X-0004

14

7

Risicoparagraaf

In deze paragraaf wordt ingegaan op enkele risico’s, welke samenhangen met beheer en onderhoud aan wegen. Langere doorlooptijden bij reconstructies Bij reconstructies van wegen wordt goed afgestemd met nutsbedrijven, als zij hun kabels-en leidingen moeten vernieuwen. In verband met steeds meer beperkte ruimte in de tracés geeft dat steeds meer problemen en kan leiden tot oponthoud tijdens een werk. Oponthoud bij de hoofdaannemer kost de gemeente extra geld. Er zijn voorbeelden dat het werk daardoor 5% duurder is uitgevallen. Winter/vorstschade Een niet te verwaarlozen invloed is het weer en dan in het bijzonder die van dooi en vorst op het asfalt. Gaten in het asfalt na een dooi/vorst periode heeft niet alleen te maken met achterstallig onderhoud maar ook met het toegepaste type asfalt. Vooral een kwakkelwinter met veel wisselende dooi- en vorstperiodes zorgt voor veel schade. Door vorst zet water in het wegdek uit, met als gevolg dat er scheuren en gaten kunnen ontstaan. Ondanks onderhoud kan een vorstperiode dus toch onverwacht veel schade veroorzaken. Momenteel is er geen specifieke reservering opgenomen om winterschade op te vangen.

Klimaatadaptatie en Duurzaamheid Grote 'nieuwe' overstijgende opgaven, zoals de energietransitie, ordening van de ondergrondse kabels en leidingen vanwege steeds intensiever gebruik van de ondergrond, duurzaamheid en klimaatadaptatie zijn uitdagingen waar de gemeente voor staat en waarin ook vanuit wegbeheer een inbreng is. Bij elk project zoekt wegbeheer naar de mogelijkheden om zoveel als mogelijk invulling te geven aan deze speerpunten. Vanuit onderhoud is er geen budget beschikbaar. Bij grotere aanpassingen zal er daarom extra geld nodig zijn. De volgende bijdragen worden gezien als mogelijkheid, waarbij wordt aangegeven dat veel mogelijkheden pas bij herinrichtingen uitvoerbaar zijn: Klimaatadaptatie: - Bij projecten kijken naar mogelijkheden voor waterpasserende verhardingen en combineren met kolken of waterbergende fundering. Hierbij wel rekening houden met voorkomen van grondwateroverlast. - Verhard oppervlak verminderen zodat er meer ruimte voor groen/bomen ontstaat. - Doel is om het hemelwater in het gebied te bergen. Op specifieke punten kunnen aanvullende maatregelen aan de verharding nodig zijn om te zorgen dat het water in het gebied blijft. Duurzaamheid: - Circulair inkopen: o Hergebruik van materiaal of reststoffen. o Gebruik van 100% circulaire materialen.

- CO2-reductie: o Bij nieuw asfalt kiezen voor lage Milieukosten Indicator (MKI): bijvoorbeeld door hoge mate van hergebruik (PR) of door laagtemperatuur asfalt (LTA). Hierdoor wordt de uitstoot van CO2- beperkt. o Alleen nog materieel met lage uitstoot, dus hoge klasse van emissiereductie (minimaal euro 6) opnemen in onderhoudsbestekken. - Het onderhoud beperken door robuust ontwerp, maar ook robuust onderhoud. - Afvoer materialen op duurzame wijze, zodat het zoveel mogelijk voor hergebruik in aanmerking komt. Hier de werkwijze zo nodig op aanpassen: bijvoorbeeld apart frezen van teerhoudende asfaltlagen.

19 september 2023

BEHEERPLAN WEGEN TERNEUZEN

BI9459-RHD-XX-XX-RP-X-0004

15

De gevolgen van de MVI en de mogelijke bijdragen zullen dus extra middelen vragen. Het extra benodigd bedrag is afhankelijk van de kansen en mogelijkheden. Nieuwe technologieën, die nu nog onbekend of in ontwikkeling zijn, gaan daarin op termijn een belangrijke rol spelen. Door aankomende jaren de werkelijke kosten te monitoren moet op termijn duidelijk worden wat het werkelijke bedrag is. Teerhoudend asfalt Voor wegen is er tot 1991 teer gebruikt als bindmiddel bij de aanleg en onderhoud van asfaltwegen. Dit is sinds die tijd verboden, omdat teer kankerverwekkend is. Zolang de wegverharding onaangetast blijft is er geen risico, echter wanneer een weg wordt opgebroken verandert dit. Omdat bekend moet zijn hoeveel teerhoudend asfalt vrijkomt, dient er te worden onderzocht of de wegen een of meerdere lagen met teer bevatten. Bij overschrijding van de normen dient het asfalt te worden gereinigd, dit leidt tot kostenverhoging van het project. Deze extra kosten zijn niet op voorhand in te schatten. Prijsstijgingen De afgelopen tijd zijn stevige prijsverhogingen en oplopende levertijden opgetreden. Er zijn signalen uit de markt dat dit de aankomende jaren nog effect zal hebben en de prijzen daardoor blijven stijgen. Het advies is echter om de prijsrisico’s niet volgens CBS-indexatie af te dekken maar vooralsnog uitgaan van de gemiddelde stijging van afgelopen jaar.

Door bij aanbestedingen goed te monitoren waar de echte kostendrijvers zitten en het gesprek aan te gaan met de aannemer kunnen risico’s goed worden verdeeld en voor beide partijen werkbare oplossingen worden gezocht. Eventuele extra verhogingen van de projecten zijn dan goed uitlegbaar.

19 september 2023

BEHEERPLAN WEGEN TERNEUZEN

BI9459-RHD-XX-XX-RP-X-0004

16

Bijlage 1 - Wettelijke Kaders

De huidige kaders voor het beheer van wegen staan beschreven in: het Burgerlijk Wetboek, de Wegenwet, de landelijke CROW-methodiek voor wegbeheer, het Handboek Inrichten Openbare Ruimte en het rapport Van kostenpost naar beleggingsfonds. De gemeente hanteert de landelijke wetten en eisen bij het beheer en onderhoud van wegen. Grondwet Volgens Artikel 21 van de Grondwet is de zorg van de overheid gericht op de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu. Het beheer van wegen past in dit grondwetsartikel en van oudsher wordt de zorg voor een goede infrastructuur dan ook als een taak van de overheid gezien. Wegenwet Volgens de Wegenwet moet de wegbeheerder zorgen dat “de binnen haar gebied liggende wegen in goede staat verkeren”. Zonder aansprakelijkheid te scheppen, doet deze wet een beroep op de maatschappelijke plicht van de beheerder om op te treden als een goede rentmeester. Daarbij wordt de beheerder verplicht om voorzieningen regelmatig en duurzaam te onderhouden. Ook verplicht de Wegenwet wegbeheerders tot het bezit van een Wegenlegger. Deze Wegenlegger is een registratieinstrument waarin voor wegen in eigendom buiten de bebouwde kom wordt aangegeven wie de beheerder is en wat zijn rechten en plichten zijn.

De wegbeheerder dient in het kader van zijn verantwoordelijkheid te beschikken over een aantal basisgegevens om zich te kunnen oriënteren op de zaak waarover het gaat. Burgerlijk Wetboek In het Burgerlijk Wetboek (BW) dat van kracht is geworden op 1 januari 1992, is de aansprakelijkheid geregeld voor schade als gevolg van een onrechtmatige daad. Ten opzichte van het oude BW is de bewijslast omgedraaid. Indien de beheerder aansprakelijk wordt gesteld voor schade die iemand lijdt als gevolg van gebreken aan de weg, dient deze beheerder aan te tonen dat hij de inspectie en het onderhoud van de wegen (inclusief voet- en fietspaden) met optimale zorg uitvoert. Met andere woorden: de beheerder moet kunnen aantonen wat hij heeft gedaan om risico’s voor de weggebruiker te beperken en dat hij structureel aan monitoring en onderhoud doet. Alleen op die manier is het risico van aansprakelijkheidstelling door weggebruikers terug te dringen. Onontbeerlijk voor een overtuigende bewijsvoering zijn daarbij preventief onderhoudsbeleid, een goede klachtenregistratie en een goed werkend systeem van rationeel wegbeheer. De mate waarin aan de onderhoudsplicht moet worden voldaan, hangt af van de functie van de weg en de verwachting die de weggebruiker heeft op grond van het feitelijke beeld van de weg.

Jurisprudentie heeft inmiddels uitgewezen dat het kwaliteitsniveau “5” (zeer slecht) volgens de oude CROW Wegbeheersystematiek vermeden moet worden. Daar deze vijfschaal inmiddels niet meer wordt gebruikt, wordt het begrip “onderhoudsachterstand” als grens aangehouden. Als gevolg van het BW met daarin het aangepaste aansprakelijkheidsrecht, is het aantal klachten en daarmee het aantal aansprakelijkheidsstellingen toegenomen. Er is een maatschappelijke verandering waarneembaar waarbij de wegbeheerder ook in de toekomst rekening dient te houden met een groeiend aantal aansprakelijkheidsstellingen. Landelijk wordt gesproken over een verdubbeling van de schade. Een bijkomende trend is het feit dat letselschadeadvocaten op basis van no-cure-no-pay mogen gaan werken. Hierdoor ontstaat een verdere groei van het aantal aansprakelijkheidsstellingen.

19 september 2023

BEHEERPLAN WEGEN TERNEUZEN

BI9459-RHD-XX-XX-RP-X-0004

1

Wet Milieubeheer In de Wet Milieubeheer is aangegeven welke stoffen als afvalstoffen zijn aangemerkt. Deze stoffen, die in dit kader kunnen vrijkomen bij de aanleg van en het onderhoud aan wegen, mogen niet zonder beschermende maatregelen in het milieu worden gebracht. Er wordt echter een uitzondering gemaakt voor secundaire grondstoffen die in de wegenbouw worden toegepast. Deze materialen mogen wel worden gebruikt als ze worden aangewend overeenkomstig het Besluit bodemkwaliteit. Code Milieu verantwoord Wegbeheer In een brief d.d. 25 juni 2008 heeft het ministerie van VROM alle wegbeheerders in Nederland aangeschreven om de Code Milieu Verantwoord Wegbeheer te ondertekenen. Het betreft de volgende punten: Inzicht in het wegenbestand over de aanwezigheid van teer; Het door middel van onderzoek ontdekken van teer in wegverhardingen en wegfunderingen voorafgaand aan reconstructie of sloop; Het selectief verwijderen van teer houdende lagen en het rechtstreeks voor thermische verwerking afvoeren van het vrijgekomen TAG naar een vergunde inrichting. De wegbeheerders hanteren hierbij voor de omgang met vrijkomend asfalt de CROW-Richtlijn 210: “Omgaan met vrijkomend asfalt – aandacht voor de teerproblematiek”. De werkwijze in de gemeente sluit aan bij deze code. Bij het plegen van onderhoud aan asfaltverhardingen wordt projectmatig bekeken of er sprake is van teerhoudend asfalt.

Bij het constateren van teer wordt vervolgens overgegaan tot het selectief verwijderen hiervan. Net als alle andere vrijkomende materialen wordt ook teerhoudend asfalt afgevoerd naar een erkende inrichting. De aangemaakte begrotingen in dit beheerplan zijn exclusief de kosten voor het verwijderen van teerhoudend asfalt. Wet Geluidhinder (WGh) De wetten en regels voor het bestrijden en voorkomen van geluidshinder ten gevolge van wegverkeer, railverkeer en industrie zijn sinds het einde van de jaren zeventig vastgelegd in de Wet geluidshinder. Hierin staat bijvoorbeeld wanneer de geluidsbelasting moet worden getoetst. Voor het wegverkeer is dit onder andere bij de aanleg van een nieuwe weg, de bouw van nieuwe woningen en wanneer er wijzigingen aan de weg plaats vinden. Daarnaast is vastgelegd hoeveel decibel geluid in deze situaties is toegestaan. Wanneer een overschrijding van de norm wordt geconstateerd bij de toetsing, moeten er maatregelen worden getroffen om de geluidsbelasting terug te brengen. Sinds 1981 werd de voorgeschreven methode om wegverkeerslawaai te berekenen of meten vastgelegd in een Reken- en Meetvoorschrift. In 2002 is het Reken- en Meetvoorschrift vervangen door het Rekenen Meetvoorschrift Wegverkeerslawaai 2002 (RMV 2002). Een reden voor het opstarten van een herziening was de wens en noodzaak om met geluid reducerende wegdektypen te kunnen rekenen.

Daarnaast bestond de indruk dat de geluidsemissie van het huidige voertuigpark inmiddels behoorlijk afwijkt van de geluidsemissie van de voertuigen waarop de RMW is gebaseerd. Bij de wijziging van de Wet geluidshinder van 2007 is het tot dan toe vigerende Reken- en Meetvoorschrift Wegverkeerslawaai 2002 (RMV 2002) vervangen door de bijlage III behorende bij het Reken- en Meetvoorschrift geluidshinder 2006. Voor het grootste deel is deze gelijk aan het RMW 2002. Nieuw is de toevoeging van de rekenregel voor een midden scherm. Arbeidsomstandighedenwet (ARBO) Alle werkgevers zijn op grond van de Arbeidsomstandighedenwet verplicht tot het uitvoeren van arbeidsomstandighedenbeleid, het opstellen van een meerjarenplan daarvoor en het uitbrengen van een jaarverslag. Het beleid moet zijn gericht op zowel veiligheid, gezondheid, welzijn als milieu. Daarnaast

19 september 2023

BEHEERPLAN WEGEN TERNEUZEN

BI9459-RHD-XX-XX-RP-X-0004

2

moet worden voldaan aan het Bouwprocesbesluit. Dit is een uitwerking van de EG-richtlijn “Minimumvoorschriften over veiligheid en gezondheid voor tijdelijke en mobiel bouwplaatsen”. Voor de wegbeheerder betekent dit in hoofdzaak het opstellen van bestekanalyses of ARBO-projectrisicoinventarisaties en het zorgdragen voor het opstellen van Veiligheids- en Gezondheidsplannen (V&Gplannen). In het kader is ook de CROW-publicatie “Maatregelen bijwerken in uitvoering” van toepassing. Daarnaast of eigenlijk ook wel daarbij geldt dat de gemeente als wegontwerper verantwoorde keuzes moet maken in de ontwerpen. Niet alleen moeten worden bedacht of het ontwerp aangelegd kan worden, maar ook of er, met aandacht voor de arbeidsomstandigheden waaronder veilig werken, later onderhoud aan de weg kan worden uitgevoerd. Kaders vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Investeringen Het BBV stelt dat investeringen in wegen vallen onder maatschappelijk nut: wegen genereren geen middelen en hebben daarom geen economisch nut. Investeringen in wegen leiden tot grote waarde voor de gemeente: leefbaarheid, veiligheid, bereikbaarheid, etc. Investeringen in wegen zijn typisch investeringen die veel kosten met zich meebrengen. Investeringen in wegen zullen geactiveerd en meerjarig afgeschreven worden, afhankelijk van de financiële positie van de gemeente.

Investeringen mogen alleen gebruikt worden bij aanleg en vervangingen, niet voor onderhoud. Vervangingen betreffen het compleet vernieuwen van de (delen van de) wegconstructies. Groot onderhoud De kosten voor groot onderhoud mogen niet als te activeren investering beschouwd worden. Voor groot onderhoud mág wel een exploitatiebudget of een voorziening gehanteerd worden. De kosten voor groot onderhoud worden óf in hetzelfde jaar ten laste van de exploitatie gebracht (gelijk aan kosten klein (dagelijks) onderhoud), óf uit een voorziening betaald (eveneens in hetzelfde jaar van realisatie). Het betreft een voorziening conform BBV-artikel 44 lid 1c. Groot onderhoud betreft bijvoorbeeld het herstraten van elementenverhardingen of het vervangen van asfaltdeklagen. Momenteel maakt de gemeente gebruik van een exploitatiebudget. Klein (dagelijks) onderhoud Voor klein (dagelijks) onderhoud geldt dat de kosten in hetzelfde jaar ten laste van de exploitatie gebracht moeten worden. Dit betreft bijvoorbeeld het herstellen van verzakkingen in klinkerwegen en/of het repareren van gaten in asfaltwegen. Kapitaalvernietiging en onveilige situaties Het BBV verplicht tot het inrichten van een voorziening wanneer er sprake is van kapitaalvernietiging of wanneer er sprake is van onveilige situaties. Bij elementen is de kans van optreden van kapitaalvernietiging verwaarloosbaar.

Alleen bij asfaltverharding is dit in theorie mogelijk. In dat geval betreft het een voorziening voor achterstalligheid conform BBV-artikel 44 lid 1a. In de gemeente komt deze situatie niet voor.

19 september 2023

BEHEERPLAN WEGEN TERNEUZEN

BI9459-RHD-XX-XX-RP-X-0004

3

Bijlage 2 - Financiële uitgangspunten Financiële uitgangspunten De in dit rapport genoemde bedragen zijn gebaseerd op berekeningen voor kosten van onderhoud. Bij het berekenen van die kosten voor het uitvoeren van onderhoud zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd:  Het betreffen de all-in aannemersprijzen en ervaringen uit diverse onderhoudsbestekken.  Gebaseerd op prijspeil 2023.  Inclusief bijkomende werkzaamheden als: o Trottoirbanden en opsluitbanden. o Opnieuw stellen kolken. o Opnieuw stellen inspectieputten. o Markeringen.  Inclusief toeslagen voor: o Verkeersmaatregelen 2,5%. o Eenmalige kosten:  Asfalt- en elementenverhardingen 2%.  Cementbetonverhardingen 8%. o Uitvoeringskosten 5%. o Algemene kosten 8%. o Winst en risico 5%. o Kosten voor Voorbereiding Administratie en Toezicht (VAT 15%).  Exclusief: o Jaarlijkse indexatie (alle bedragen zijn prijspeil 2023). o Kosten van BTW. o Kosten voor het verwijderen van teer uit de asfaltketen. o Kosten voor de benoemde risico’s uit hoofdstuk 7.

19 september 2023

BEHEERPLAN WEGEN TERNEUZEN

BI9459-RHD-XX-XX-RP-X-0004

1