2023-07-06 a. Kaderbrief 2024-2027 - Ontwerpbesluit
Tekst van het document
543 502 200 250 2.500 679 2.500 56 75 1.928 400
1.928
200 750 1.600 500
8 20
10 5 5 30 30 10 10 10 10 10 15 65 30 30 div div 25 25 25 25 40 40 25
60 20
225 75
225 75
225 75
65 15
60 60
225 225 PM
225 225 PM
225 225 PM
30 30 65 25
150 PM 15.920 10.809
30 9.207
9.202
150
150
150
150 1.200
PM 150
150
150
1.350
20 40 25
33 34 34 35
36 37 38
Jeugd & onderwijs Onderwijshuisvesting VO Onderwijshuisvesting Zaamslag Onderwijshuisvesting Zaamslag Speelvoorzieningen Totaal Jeugd & onderwijs Klimaat & Duurzaamheid
51.000 2.508 -2.508 60 51.060
60 60
2.508 60 2.568
60 60
Totaal Klimaat & Duurzaamheid Economie & arbeidsmarkt
0
0
0
0
Totaal Economie & arbeidsmarkt Goed bestuur
0
0
0
0
Totaal Economie & arbeidsmarkt Overzicht Overhead Machines, materiaal en tractiemiddelen afd. R&B Machines, materiaal en tractiemiddelen afd. R&B Aanpassingen gebouwen hybride werken Totaal Overzicht Overhead Totaal
0
0
0
0
422
473
1.290
370
10
391
123
-390
537
10
300 1.113 596 900 907 68.243 11.614 12.825 11.519
10
Nieuwe investering / verschuiving Toelichting investeringen Hieronder geven we een toelichting op de investeringen die niet in het vorige investeringsprogramma (2023-2026) staan. Het gaat hier om nieuwe investeringen 2024 tot en met 2027 en de toevoeging van de jaarschijf 2027. Deze hebben we oranje aangegeven in de tabel. Investeringen die zien op voortzetting van bestaand beleid staan in de jaarschijf 2027 en lichten we niet verder toe. Het gaat om investeringen voor wegen, openbare verlichting, rioleringen en water en vervanging bedrijfsmiddelen. 8 Vervanging Verkeersregelinstallaties (VRI) Voor aanpassingen aan VRI namen we in 2023 een budget van € 350.000 op in het investeringsprogramma. Er zijn aanvullende wensen voor de aanpassingen van de installaties. Hiervoor nemen we in 2024 een extra budget van € 350.000 op. 20 Verduurzaming vastgoed (Schoolmuseum) We zijn gestart met de uitvoering van de Verduurzamingsstrategie van ons vastgoed. Deze investering voor verduurzaming geeft een gunstig effect op de exploitatie door een verlaging van de energielasten. Om maximaal van de subsidie Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed gebruik te kunnen maken, halen we het verduurzamen naar Nul op de Meter voor het Schoolmuseum naar voren. Volgens de Routekaart verduurzaming Vastgoed zou dat pas in 2031-2040 moeten gebeuren.
Door deze subsidie voeren we dit in het eerste tijdvak uit (2021-2025). Dit betekent ook dat we een deel van de investering eerder nodig hebben. 21 Verduurzaming vastgoed (fase 2) Volgens de vastgestelde routekaart voeren we de verduurzaming van ons vastgoed uit in fasen. Fase 1 loopt tot en met 2025. Het voor fase 2 benodigde budget staat nog niet op de investeringslijst. We voegen hiervoor in 2026 en 2027 een bedrag van € 670.000 toe aan het investeringsprogramma. In 2025 wordt een advies voorgelegd aan de raad met de uitwerking
22 24/30
40 40 40 20
van fase 2. Deze investeringen voor verduurzaming geven een gunstig effect op de exploitatie door een verlaging van de energielasten. 22 Renovatie brug Herengracht Uit een recent uitgevoerde inspectie blijkt dat we het bruggetje aan de Herengracht (Oostkolk) dringend moeten renoveren. In 2024 nemen we hiervoor € 200.000 op. 23 Uitbreiding brandweerkazerne Zuidlandstraat Door wijziging in opzet van de brandweerzorg en forse toename van het aantal vrijwilligers is er ruimtegebrek in de bestaande kazerne. De Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) heeft om die reden uitbreiding gevraagd van het bestaande gebouw. 24 Nieuwbouw brandweerkazerne Sas van Gent De bestaande kazerne is oud (1954) en voldoet niet meer aan de eisen van deze tijd. Ook de huidige locatie voldoet niet aan de eisen op het gebied van beschikbaar buitenterrein, aanrijroutes en beschikbare parkeerplaatsen. De VRZ heeft om die reden gevraagd om vervangende nieuwbouw op een andere locatie in Sas van Gent. We werken de plannen in 2023/2024 verder uit. De inschatting is dat de uitvoering kan starten in 2025. De uitwerking kan leiden tot een actualisatie van het investeringsbedrag. Op dit moment nemen we hiervoor een bedrag van € 1.600.000 op. 25 Interne verbouwing en herinrichting terrein De Koegors Twaalf jaar na oplevering van de locatie De Koegors zijn verschillende aanpassingen noodzakelijk.
Door wijzigingen in werkprocessen, toename van de hoeveelheid voertuigen en materieel zijn aanpassingen aan gebouw en terrein nodig. Dit zal € 500.000 kosten. De drie gebruikers van de locatie (VRZ, ZorgSaam, Ambulancedienst en afdeling Realisatie en Beheer) stemmen de benodigde aanpassingen integraal af. De bijbehorende kapitaallasten kunnen we voor een groot deel dekken uit hogere huurinkomsten, omdat de meeste aanpassingen voor rekening van VRZ of ZorgSaam komen. 26 Aanpak wateroverlast Sluiskil In samenwerking met Rijkswaterstaat (RWS) pakken we de wateroverlast in Sluiskil aan. De werkzaamheden voeren we in twee fasen uit. Fase één start in 2024. RWS betaalt deze fase voor een groot deel. Fase twee willen we vanaf 2025 uitvoeren en zal meerdere jaren in beslag nemen. Van deze fase delen we de kosten met RWS. Uitwerking van deze plannen starten we in 2023 op en ronden we af in 2024. 27 Water en Klimaatadaptatie Aanpak (WKA) 2024 – 2028 Het bestaande Water- en rioleringsplan (WRP) heeft een looptijd tot en met 2023. In 2023 stellen we een nieuw plan op. In dit plan integreren we de door de raad vastgestelde Klimaatadaptatiestrategie. Dit nieuwe plan heet Water en Klimaatadaptatie Aanpak (WKA). Dit plan leggen we voor aan de gemeenteraad. Hiervoor hebben we nu een PM bedrag opgenomen.
28 Aanbevelingen internationale normen toegankelijkheid We passen onze gebouwen aan volgens de aanbevelingen uit internationale normen in het kader van toegankelijkheid. Voor een deel van de gebouwen hebben we budget opgenomen in de begroting. Uit recente inspecties blijkt dat er aanvullende aanpassingen nodig zijn. We nemen hiervoor een bedrag van € 150.000 op. 29 Szydlowskiplein Axel en omgeving In de detailhandelsvisie Terneuzen staat de wens om het kernwinkelgebied van Axel in te krimpen tot rond het Szydlowskiplein. Het plan gaat uit van de herinrichting van pleinen
23 25/30
Szydlowskiplein en Markt (oost) en de Genstevaartstraat. Op dit moment werken we de plannen verder uit en nemen we in de kaderbrief hiervoor een PM bedrag op. 31 Vervanging atletiekbaan De huidige atletiekbaan ligt er veertig jaar en is aan het einde van zijn levensduur. Deze is daarom aan vervanging toe. In 2027 nemen we hiervoor een bedrag van € 1.200.000 op. 32 Welzijnsaccommodaties Voor welzijnsaccommodaties zijn verschillende aanpassingen noodzakelijk. Dit werken we verder uit in het welzijnsaccommodatiebeleid en dat leggen we voor aan de gemeenteraad. Het actieprogramma met investeringen werken we uit bij de begroting 2024. 38 Aanpassingen gebouwen hybride werken Voor de implementatie van hybride werken moeten we verschillende gebouwen aanpassen. We nemen hiervoor een bedrag van € 300.000 op.
24 26/30
Bijlage 4. Prognose 2024-2033 Nr. Onderwerp
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
1
6.725
9.998
8.163
8.028
6.901
6.901
6.901
6.901
6.901
6.901
Beginstand begrotingsresultaat (4e perioderapportage 2023)
Actualisatie uitgangspunten 2
Inschatting meicirculaire 2023
1.086
2.098
2.673
2.879
2.879
2.879
2.879
2.879
2.879
2.879
3
Belastingen 7,6 % verhoging
1.981
2.028
2.076
2.865
3.670
4.491
5.328
6.182
7.053
7.941
4
Kapitaallasten
-154
-812
-1.743
-3.278
-3.671
-4.895
-4.568
-4.176
-3.777
-3.580
5
Indexeringen
-7.264
-10.124
-10.812
-12.883
-12.883
-12.883
-12.883
-12.883
-12.883
-12.883
6
Onderuitputting
2.500
2.500
2.500
2.500
2.500
2.500
2.500
2.500
2.500
2.500
Totaal actualisatie uitgangspunten
-1.852
-4.310
-5.307
-7.917
-7.505
-7.908
-6.744
-5.499
-4.228
-3.143
4.873
5.687
2.857
111
-604
-1.006
157
1.403
2.673
3.758
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
4.873
5.687
2.857
111
-604
-1.006
157
1.403
2.673
3.758
-904
-845
-865
-893
-893
-893
-893
-893
-893
-893
-207
-116
-70
-70
-70
-70
-70
-70
-70
Subtotaal na actualisatie uitgangspunten Nr. Onderwerp Subtotaal na mutaties uitgangspunten en kaders Nieuwe mutaties 7
1. Wonen & leefbaarheid
8
2. Zorg & gezondheid
-1.178
9
3. Jeugd & onderwijs
-202
-27
-175
-120
-120
-120
-120
-120
-120
-120
10
4. Klimaat & duurzaamheid
-153
-153
-63
-63
-63
-63
-63
-63
-63
-63
11
5. Economie & arbeidsmarkt
-250
-250
0
0
0
0
0
0
0
0
12
6. Goed bestuur
-600
-600
-100
-100
-100
-100
-100
-100
-100
-100
13
Algemene dekkingsmiddelen
189
-396
-715
-715
-715
-715
-715
-715
-715
-715
14
Overhead
-538
-475
-478
-392
-392
-392
-392
-392
-392
-392
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Totaal nieuwe mutaties
-3.637
-2.953
-2.513
-2.353
-2.353
-2.353
-2.353
-2.353
-2.353
-2.353
Resultaat
1.236
2.735
343
-2.242
-2.957
-3.359
-2.196
-950
320
1.406
bedragen x € 1.000 (- is nadeel)
25 27/30
Bijlage 5. Overzicht indicatoren Naast de solvabiliteitsratio kijken we ook naar de debt ratio. De debt ratio is het omgekeerde van de solvabiliteitsratio en geeft de verhouding van de schulden ten opzichte van het totale vermogen weer. De debt ratio is 67%. Netto schuld per inwoner Tot slot geven we de netto schuld per inwoner weer. Voor dit kengetal is de door de gemeenteraad bepaalde signaleringswaarde € 2.750 per inwoner. De schuld per inwoner stijgt.
26 28/30
Bijlage 6. Mutaties in de programma’s Onderwerp
2024
2025
2026
2027
Nieuwe mutaties 1. Wonen & leefbaarheid
-904
-845
-865
-893
2. Zorg & gezondheid
-1.178
-207
-116
-70
3. Jeugd & onderwijs
-202
-27
-175
-120
4. Klimaat & duurzaamheid
-153
-153
-63
-63
5. Economie & arbeidsmarkt
-250
-250
0
0
6. Goed bestuur
-600
-600
-100
-100
Algemene dekkingsmiddelen
189
-396
-715
-715
Overhead
-538
-475
-478
-392
Totaal nieuwe mutaties
-
-
-
-
-3.637
-2.953
-2.513
-2.353
bedragen x € 1.000 (- is nadeel)
1. Wonen & leefbaarheid We lichten de grootste posten toe in dit programma. Voor de werkzaamheden van Dethon in de openbaren ruimte nemen we structureel een bedrag van € 342.000 op. De invoering van de Omgevingswet geeft extra kosten (€ 105.000). Door prijsstijgingen nemen we mutaties op voor: brandstof (€ 80.000), onderhoud installaties (€ 45.000), kosten schade openbare verlichting (€ 40.000) en riolering (€ 100.000). De overige mutaties betreffen posten onder de € 40.000. 2. Zorg & gezondheid We lichten de grootste posten toe in dit programma. Voor mutaties voor de Participatiewet (loonkostensubsidies, extra uitstroom naar werk) nemen we de volgende nadelige bedragen op: 2024 € 404.000, 2025 € 222.000, 2026 € 41.000 en voor 2027 een voordeel van € 140.000. Voor Wmo en jeugd (Toezichthouders Wmo en Jeugdwet, onderwijszorgarrangementen, mutaties volumestijgingen) nemen we de volgende bedragen op: 2024 € 181.000, 2025 € 150.000, 2026 € 51.000 en voor 2027 € 111.000. Voor het tekort op de taakstelling Wmo nemen we in 2024 € 606.000 op. Voor inburgering nemen we in 2024 en 2027 € 200.000 op. 3. Jeugd & onderwijs We lichten de grootste posten toe in dit programma. Voor het tekort op de taakstelling jeugd nemen we in 2024 € 260.000 op. Vanaf 2025 (€ 110.000) nemen we onderhoudskosten en bijdragen binnen-buitenonderhoud nieuwe Brede Scholen op. Voor 2026 en verder € 258.000.
Voor het overige kleine mutaties en verschuivingen tussen programma’s. 4. Klimaat & duurzaamheid We lichten de grootste posten toe in dit programma. Voor het werkbudget verbetering leefomgeving Kanaalzone nemen we structureel € 35.000 op. We huren momenteel capaciteit in voor werkzaamheden met betrekking tot exploitatieovereenkomsten. We verlengen deze inhuur in 2024 en 2025 voor een bedrag van € 90.000. Voor doorlopende verplichtingen in het kader van klimaat en milieubeheer nemen we structureel € 28.000 op. 5. Economie & arbeidsmarkt We verlengen de subsidieverordening verbetering kwaliteit winkelgebieden gemeente Terneuzen in 2024 en 2025.
27 29/30
6. Goed bestuur Voor de Regio Deal “op de grens van kracht en kwetsbaarheid”. Op naar noodzakelijke versterking van brede welvaart en mogelijk demo projecten die voortvloeien uit de samenwerking in het NSPD nemen we in 2024 en 2025 een stelpost op van € 500.000 voor cofinanciering. De verdere uitwerking van deze projecten kan nog leiden tot een aanpassing van deze bedragen. Daarnaast willen voor deze bedragen een bestemmingsreserve vormen zodat we deze middelen jaar overstijgend tot de beschikking hebben. De leefbaarheidsinitiatieven dat was opgenomen in uit het bestuursakkoord voor 2023 nemen we nu structureel vanaf 2024 op. Het restant is een verschuiving tussen programma’s. Algemene dekkingsmiddelen Er is sprake van een krappe arbeidsmarkt. Het is voor onze gemeentelijke organisatie een steeds grotere uitdaging om voldoende personeel te werven en te behouden. Om als werkgever aantrekkelijk te blijven, zullen we niet alleen leuk werk maar ook een op de arbeidsmarkt afgestemd arbeidsvoorwaardenpakket moeten bieden. In dat kader hebben wij onderzoek gedaan. Daaruit blijkt dat het noodzakelijk is om een regeling voor vergoeding woon- werkverkeer in te voeren. Dit kost structureel € 275.000. Over de fiscale winst van de activiteiten die vennootschapsbelasting plichtig zijn, moeten we belasting betalen. In de (meerjaren)begroting is hiervoor nog geen bedrag opgenomen.
We nemen structureel € 140.000 op. Voor het overige kleine mutaties. Overhead Voor hogere licentie en lease kosten nemen we structureel een bedrag van € 192.000 op. Voor de implementatie van nieuwe software nemen we in 2024 incidenteel € 85.000 op. De kosten van de verzekeringen zijn gestegen, hiervoor nemen we structureel een bedrag van € 47.000 op. Vroegsignalering is wettelijk verplicht sinds 2022. Nu loopt er een pilot tot en met half 2024. De huidige aanpak is succesvol. Mensen met schulden zijn eerder in beeld, daardoor eerder geholpen en is de problematiek minder ernstig. Vanaf 2024 willen we dit structureel gaan doen. We nemen hiervoor structureel € 100.000 op. Als gemeente hebben we de verplichting om actief onze Rijksmonumenten te beschermen. Verder hebben we enkele jaren geleden 160 gemeentelijke monumenten aangewezen. En zijn er binnen onze gemeente veel cultuurhistorisch waardevolle elementen. Op dit moment is er geen capaciteit beschikbaar. Eén fte (€ 106.000) is noodzakelijk om onze wettelijke taken op dit terrein uit te kunnen voeren.
28 30/30