2023-06-21 a. Bestemmingsreserve Campus Terneuzen - Ontwerpbesluit

Gemeenteraad Ontwerpbesluit

Zitting van 4 juli 2023 Samenleving - Maatschappelijke Ontwikkeling zaaknummer: 119261

2023_Raad_00072 - Bestemmingsreserve Campus Terneuzen Portefeuillehouder Frank Hulle,van Programma en/of paragraaf Programma Jeugd & onderwijs Besluit Besluitpunt 1 De gemeenteraad besluit tot het vormen van de bestemmingsreserve Campus Terneuzen. Besluitpunt 2 De gemeenteraad besluit tot overhevelen van € 11.000.000 van de algemene reserve naar de bestemmingsreserve Campus Terneuzen in 2023 en dit te laten verwerken in de vijfde perioderapportage 2023. Besluitpunt 3 De gemeenteraad besluit conform artikel 7 lid 4 onder a van de financiële verordening gemeente Terneuzen 2021 Campus Terneuzen aan te wijzen als bijzonder project en ziet hiermee af van de wensen- en bedenkingenprocedure voor de aankoop van gronden. De gemeenteraad verzoekt het college periodiek een terugkoppeling te geven over de laatste stand van zaken ten aanzien van de aankoop van gronden. Besluitpunt 4 De gemeenteraad besluit dat zolang de bestemmingsreserve Campus Terneuzen bestaat, het college van burgemeester en wethouders zowel bij de begroting als bij de jaarstukken zonder afzonderlijke besluitvorming van de gemeenteraad saldi in exploitatie voor de aankoop van de gronden voor Campus Terneuzen hiermee mag verrekenen.

Besluitpunt 5 De gemeenteraad besluit tot overhevelen van € 19.000.000 van de algemene reserve naar de bestemmingsreserve kapitaallasten economisch nut ter dekking van afschrijvingslasten voor het voortgezet onderwijs in 2023 en dit te laten verwerken in de vijfde perioderapportage 2023.

1/7

Wat is de aanleiding? Op 15 december 2022 besloot u in te stemmen met de rapportage ‘verkenning huisvesting voortgezet onderwijs’. U besloot het onderzoeksgebied van locatie Vliegende Vaart aan te wijzen als de ontwikkellocatie voor nieuwe onderwijshuisvesting voor het voortgezet onderwijs. De ambitie is breder. Tijdens de raadsinformatiebijeenkomst van 13 april 2023 gaven we u een toelichting op de ambitie en visie voor een brede onderwijscampus. We willen niet alleen een school voor het voortgezet onderwijs bouwen. We willen een brede onderwijscampus realiseren waar mogelijk ook de leerlingen van het voortgezet speciaal onderwijs een plek kunnen krijgen. Daarnaast zien we mogelijkheden voor het huisvesten van leerlingen vanuit het middelbaar en hoger beroepsonderwijs. Daarbij kijken we ook expliciet naar samenwerkingsverbanden zoals het Centrum voor Top Techniek. Het aanbieden van goed onderwijs in een regio als Zeeuws-Vlaanderen is immers van groot belang. Goed onderwijs is een belangrijke schakel om talent te ontwikkelen dat in onze regio nodig is, maar ook om als woonregio aantrekkelijk te zijn. Met de realisatie van de campus willen we dan ook inzetten op de samenwerking met het bedrijfsleven en de aansluiting op de arbeidsmarkt. We onderzoeken de realisatie van een campus waar leerlingen vanuit verschillende doelgroepen een Rijke Schooldag kunnen krijgen.

Zo’n schooldag bestaande uit kwalitatief aantrekkelijk en divers onderwijs, kunst, cultuur, sport, beweging, gezondheid, vitaliteit en sociale samenhang. Wat willen we bereiken? We zien op de locatie Vliegende Vaart een breed spectrum aan samenwerkingskansen met onderwijspartners, bedrijven en maatschappelijke instellingen. Campus Terneuzen kan ook na schooltijd voorzien in een breed aanbod van activiteiten en voorzieningen voor alle jeugd. Leerlingen kunnen hier een Rijke Schooldag krijgen. Dit biedt een impuls voor onderwijs, sport, beweging, gezondheid, kunst, cultuur, vitaliteit, sociale samenhang en samenwerking. Juist door een gecombineerd concept zal een onderscheidende en aantrekkelijke voorziening ontstaan. We willen op de locatie verschillende opgaven met elkaar verbinden, waaronder in ieder geval: onderwijshuisvesting, economische impuls, gezondheid, preventie en toekomstbestendige sportvoorzieningen. We voldoen met de realisatie van een nieuwe school voor het Lodewijk College aan onze wettelijke taak (voorzien in huisvesting voor het voortgezet onderwijs). Tegelijkertijd maken we van de mogelijkheden gebruik om binnen onderzoekslocatie Vliegende Vaart een campus te realiseren.

Het creëren van goede voorzieningen, zoals onderwijs, draagt bij aan de leefbaarheid in de regio, een goed vestigingsklimaat, maar zeker ook aan de aansluiting op de arbeidsmarkt en de samenwerking met het bedrijfsleven. Argumenten 1.1 De gemeenteraad is bevoegd tot het vormen van een bestemmingsreserve. In de financiële verordening is vastgelegd dat de gemeenteraad bevoegd is voor het vormen van een bestemmingsreserve. Aan een bestemmingsreserve is een bepaald doel verbonden. 1.2 We willen onze structurele lasten in de toekomst zo laag mogelijk houden. Een gedeelte van de kosten voor de huisvesting voortgezet onderwijs willen wij dekken uit incidentele middelen. Aankoopkosten kunnen wij niet activeren. Dit doen we door een bedrag over te hevelen vanuit de algemene reserve naar de bestemmingsreserve Campus Terneuzen. Zie hiervoor ook argument 2.1.

2/7

2.1 Reservering van het door u benoemde richtinggevend bedrag van € 75.000.000. In december 2020 nam u een principebesluit over de realisatie van nieuwe huisvesting voor het Lodewijk College. De kosten raamde Hevo in 2020 op een bedrag van € 44.500.000. Dit bedrag indexeerden we op basis van de sterk gestegen bouwkosten. In de vorige Kaderbrief (2023-2026) gaven we aan dat de kosten rond de € 60.000.000 zouden bedragen. Hierbij gingen we uit van de stichtingskosten (€ 51.000.000) en de tijdelijke huisvesting (€ 8.000.000). In de Begroting 2023 reserveerden wij al een bedrag van € 51.000.000 ten behoeve van de huisvesting voortgezet onderwijs. Met de locatiekeuze voor Vliegende Vaart is er geen sprake meer van een behoefte aan tijdelijke huisvesting. Naar aanleiding van de verkenning huisvesting voortgezet onderwijs verwachten we dat de totale kosten voor de realisatie van de huisvesting voor het voortgezet onderwijs tussen de € 63.300.000 en € 75.300.000 bedragen. Dit bedrag is exclusief de opbrengstpotenties van de vrijkomende locaties aan de Zeldenrustlaan en Oude Vaart. Hierbij merken we op dat er op beide locaties sprake is van een resterende boekwaarde. De verwerking van deze boekwaardes is afhankelijk van hoe we met deze locaties om willen gaan. De boekwaarde van de Zeldenrustlaan is per 1-1-2029 zo’n € 70.000.

De boekwaarde van het gebouw aan de Oude Vaart is per 1-1-2029 zo’n € 2.400.000. Het in de verkenning geraamde bedrag is ook exclusief de bijdrage van het voortgezet onderwijs voor kwaliteit uitstijgend boven Bouwbesluit en Beng. In de raadsvergadering sprak u over een richtinggevend bedrag van € 75 miljoen. Dit bedrag reserveren we in de Kaderbrief (2024-2027). Deels deden we dit al in de Begroting 2023; we reserveerden € 51.000.000 ten behoeve van de huisvesting voortgezet onderwijs. De resterende € 24.000.000 willen we overhevelen vanuit de algemene reserve. Zo houden we onze structurele lasten in de toekomst zo laag mogelijk. Zie hiervoor ook argument 1.3. De resterende € 24.000.000 splitsen we. € 5.000.000 plaatsen we in de bestemmingsreserve Campus Terneuzen. De overige € 19.000.000 plaatsen we in de bestemmingsreserve kapitaalslasten economisch nut. Het bedrag van € 5.000.000 in de bestemmingsreserve Campus Terneuzen willen we gebruiken voor het verwerven van percelen ten behoeve van de huisvesting voor het voortgezet onderwijs. Dit lichten we nader toe in argumenten 2.2, 2.3 en 2.4. 2.2 Verwerven percelen ten behoeve van huisvesting voortgezet onderwijs. Een (klein) deel van het richtinggevend bedrag van € 75.000.000 willen we gebruiken voor het verwerven van percelen voor de realisatie van de school.

In de verkenning gingen we uit van een bedrag van € 5.000.000 verwerving ten behoeve van de realisatie huisvesting voortgezet onderwijs. Dit bedrag namen we ook mee in de raming van de totale kosten (die we raamden tussen de € 63.300.000 en € 75.300.000). 2.3 Bredere ambitie zorgt voor extra kosten. Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor de huisvesting van het voortgezet onderwijs. De ambitie is echter breder. Een bredere ambitie brengt ook kosten met zich mee. We willen vanuit deze brede ambitie ook percelen verwerven voor het ontwikkelen van de campus en niet alleen voor het bouwen van de school voor het voortgezet onderwijs. De ruimte op de campus kan benut worden door samenwerkingspartners om een impuls te geven aan het onderwijs in brede zin en de andere ambities die we voor de campus hebben benoemd. Voor de gronden die we verwerven voor de campus – niet zijnde de huisvesting van het 3/7

voortgezet onderwijs – verwachten we ook inkomsten terug. Deze inkomsten hebben we op dit moment nog niet in beeld. 2.4 Verwerven percelen ten behoeve van verdere campus. Op basis van een waardebepaling door een extern bureau schatten wij de kosten voor het verwerven van de in het onderzoeksgebied gelegen gronden € 11.000.000 bedragen. We stellen u daarom voor om de aanvullende € 6.000.000 vanuit de algemene reserve over te hevelen naar de bestemmingsreserve Campus Terneuzen. 2.5 Bij het verwerven van gronden kunnen we – op dit moment – geen onderscheid maken tussen kosten voor de onderwijshuisvesting en kosten voor Campus Terneuzen. Als we kijken naar het gehele onderzoeksgebied kunnen we op dit moment niet zien welke gronden bestemd zijn voor de huisvesting van het voortgezet onderwijs en welke voor de realisatie van de verdere campus. We zijn in de ontwikkeling van de nieuwe huisvesting nog niet zover dat we al bindende afspraken hebben gemaakt over het exacte ruimtebeslag van het nieuwe schoolgebouw. Een en ander is hierbij afhankelijk van het verdere verloop van het verwervingstraject. Ook zijn er verschillende mogelijkheden qua situering. Dit zoals we ook in de rapportage ‘verkenning huisvesting voortgezet onderwijs’ aangaven. Er zijn binnen onderzoeksgebied Vliegende Vaart een groot aantal sub-varianten van een schematische indeling mogelijk.

We voorzien daarnaast mogelijkheden waarbij een deel van een verworven perceel wordt ingezet ten behoeve van de huisvesting van het voortgezet onderwijs waar een ander deel wordt ingezet ten behoeve van de campus. Welke kosten we precies voor welk onderdeel maken, kunnen we pas inzichtelijk maken op het moment dat de ruimtelijke situering voor het geheel vast ligt. Door nu de bestemmingsreserve te vormen, maken we in ieder geval inzichtelijk welke kosten we verwachten te maken voor het verwerven van de benodigde percelen. 2.6 Positionering Campus Terneuzen Als we kijken naar het onderzoeksgebied hebben we wel al een globaal idee over waar we de school willen positioneren. We kijken hiervoor met name naar het westelijke deel van het onderzoeksgebied. Of en in hoeverre dit daadwerkelijk te realiseren is, hangt ten eerste af van de gesprekken met de school over het programma van eisen. In belangrijke mate gaat het hier om het benodigde ruimtebeslag. Ten tweede hangt dit ook af van de gesprekken die wij voeren met betreffende eigenaren. Tenslotte speelt ook de planning hierin een rol. We hebben immers de deadline van openstelling van de school in september 2028 voor ogen.

2.7 Nader onderzoeken van externe veiligheid. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet veranderen de regels op het gebied van externe veiligheid. We maken onderscheid tussen risicocontouren en aandachtsgebieden. Binnen de risicocontouren mag geen school worden gebouwd. Daar hielden wij reeds rekening mee. Aandachtsgebieden zijn gebieden die zichtbaar maken waar mensen binnenshuis, zonder aanvullende maatregelen, onvoldoende beschermd zijn tegen de gevolgen van ongevallen met gevaarlijke stoffen. Een school mag gebouwd worden binnen de brand- en explosieaandachtsgebieden. Bouwen binnen de aandachtsgebieden betekent het advies voor het treffen van explosie- en/of brandwerende maatregelen. Dit advies geldt voor het 4/7

schoolgebouw, maar bijvoorbeeld niet voor een fietsenstalling of een parkeerterrein. Met de beoogde locatie valt de school buiten de risicocontouren, maar mogelijk binnen één of meerdere aandachtsgebieden. We onderzoeken of aandachtsgebieden kunnen komen te vervallen of kunnen worden aangepast. Ook zijn er ons inziens mogelijkheden om in het latere traject met een architect te kijken naar de mogelijkheden om met de indeling of positionering van het gebouw buiten de aandachtsgebieden te blijven. Ook vanuit dit oogpunt is het van belang om binnen het onderzoeksgebied flexibiliteit te hebben en te houden. Ook vanuit die optiek willen we de percelen in het onderzoeksgebied verwerven. 3.1 Campus Terneuzen is een bijzonder project. We willen de campus aanmerken als een bijzonder project zodat we bij aan- en verkopen niet de procedure met betrekking tot wensen en bedenkingen hoeven te doorlopen. Bij het doorlopen van de procedure met betrekking tot wensen en bedenkingen komen ook de aankoopkosten in beeld (openbaar). Deze kosten willen we met oog op onze onderhandelingspositie voor het aankopen van andere percelen op dit moment niet openbaar inzichtelijk maken. 3.2 Het is van belang om snel te kunnen schakelen. Door Campus Terneuzen aan te wijzen als bijzonder project kunnen we snel schakelen binnen de gestelde doelen van de bestemmingsreserve Campus Terneuzen.

3.3 We houden u op de hoogte van de verwerving. Vanuit het college geven wij u periodiek een terugkoppeling. Dat kan bijvoorbeeld tijdens een commissievergadering of tijdens een gemeenteraadsvergadering. Vanuit het college geven wij u een terugkoppeling over de stand van zaken met betrekking tot de onderhandelingen en mogelijke uitgaven vanuit de bestemmingsreserve Campus Terneuzen. In geval van het voornemen van het aankopen van een perceel zullen wij dit ook aan u terugkoppelen. 4.1 Handelingsruimte voor aankopen van percelen. Voor de raming van de mogelijke verwervingskosten wonnen wij advies in bij Urban Reality. Dit externe bureau maakte voor ons een inschatting van de te maken aankoopkosten. We kunnen op dit moment niet precies in beeld brengen wat we voor welk perceel gaan betalen. Ook kunnen we op dit moment niet precies in beeld brengen welk perceel we verwerven ten behoeve van huisvesting voortgezet onderwijs en welk perceel we verwerven ten behoeve van de campus. Zoals we ook aangaven in argument 3.3 houden we u op de hoogte. 5.1 We willen onze structurele lasten in de toekomst zo laag mogelijk houden. Een gedeelte van de kosten voor de huisvesting voortgezet onderwijs willen wij dekken uit incidentele middelen. Dit doen we door een bedrag over te hevelen vanuit de algemene reserve naar de bestemmingsreserve kapitaallasten economisch nut.

Zie hiervoor ook argument 2.1. Kanttekeningen 2.1 Op dit moment kunnen wij niet volledig voldoen aan uw wens om de kosten voor de huisvesting voortgezet onderwijs en de kosten voor de campus te scheiden. Door het vormen van een bestemmingsreserve Campus Terneuzen voldoen wij op dit 5/7

moment niet volledig aan uw wens om de kosten ten aanzien van de huisvesting voortgezet onderwijs en de kosten voor Campus Terneuzen te scheiden. Wij voorzien dat het vormen van deze bestemmingsreserve die transparantie in de toekomst kan bieden. 2.2 Het is mogelijk dat we niet alle percelen minnelijk kunnen verwerven. De onderhandelingen met meerdere eigenaren zijn reeds gestart. Het zou kunnen zijn dat we niet alle percelen kunnen aankopen. 2.3 De doorlooptijd met betrekking tot de aankoop van percelen. Een onderhandelingstraject kan enige tijd in beslag nemen. Dit kan effect hebben op de planning van de realisatie van de huisvesting voor het voortgezet onderwijs en de campus. Zodra meer bekend is, komen we bij u terug met een uitgewerkte planning. We zullen hierbij onderscheid maken tussen de huisvesting van het voortgezet onderwijs en de campus. Wat mag het kosten? Op basis van de ‘verkenning huisvesting voortgezet onderwijs’ maakten we een inschatting van de kosten voor de realisatie van huisvesting voor het voortgezet onderwijs. We schatten in dat de kosten tussen de € 63.300.000 en € 75.300.000 bedragen. U sprak in de gemeenteraadsvergadering van 15 december 2022 over een richtinggevend bedrag van € 75.000.000. Hieronder treft u het totaal overzicht met betrekking tot huisvesting voortgezet onderwijs en Campus Terneuzen. Huisvesting VO

Campus Terneuzen

Begroting 2023

€ 51.000.000

Bestemmingsreserve Campus Terneuzen

€ 5.000.000

Bestemmingsreserve kapitaalslasten economisch nut

€ 19.000.000

Totaal

€ 75.000.000

Totaal € 51.000.000

€ 6.000.000

€ 11.000.000

€ 19.000.000

€ 6.000.000

€ 81.000.000

Zodra meer bekend is, komen we bij u terug met een uitgewerkte budgetaanvraag. We zullen hierbij onderscheid maken tussen de kosten voor de huisvesting van het voortgezet onderwijs en de kosten voor de campus. Wat gaan we ervoor doen? We voeren gesprekken met betrokken eigenaren. We delen periodiek de laatste stand van zaken ten aanzien van de aankoop van gronden met u. Daarnaast werken we verder aan het uitwerken van de budgetaanvraag. We werken verder aan het nader detailleren van de planning. 6/7

7/7