2023-06-12 Actualisatie financiële positie naar aanleiding van meicirculaire 2023 - Brief BenW aan Raad

uw brief van uw kenmerk zaaknummer contactpersoon telefoon e-mail verzonden

De Raad van de Gemeente Terneuzen

: : : 7698 : R.J. Simpelaar : 14 0115 : r.simpelaar@terneuzen.nl :

Terneuzen, 12 juni 2023 Onderwerp: Actualisatie financiële positie naar aanleiding van meicirculaire 2023 gemeentefonds

Geachte Raad, De Kaderbrief 2024-2027 baseerden wij op de decembercirculaire 2022 gemeentefonds. Inmiddels is de meicirculaire 2023 gemeentefonds beschikbaar. Zoals aangekondigd informeren wij u hierover voordat u de kaderbrief behandelt, zodat u op de hoogte bent van het meest actuele financiële vooruitzicht. In deze brief leggen wij uit wat de veranderingen zijn. Wij verwerken deze mutaties in de begroting. Uitkomsten meicirculaire 2023-2027 De ontwikkelingen naar aanleiding van de meicirculaire 2023 gemeentefonds geven voor Terneuzen een per saldo positieve bijstelling van onze meerjarenbegroting voor de jaren 2024, 2025 en 2027. In 2023 en 2026 geven de uitkomsten een negatieve bijstelling. Bij de berekening van de meicirculaire 2023 hielden wij ook rekening met de stelposten die in onze administratie stonden voor het gemeentefonds. In onderstaande tabel vindt u de financiële verwerking en de toelichting daarop.

Stand Kaderbrief 2024-2027 1. Actualisatie diverse cijfers (o.a. stelposten, toevoegingen aan reserves) 2. Perioderapportage 5 in 2023 3. Meicirculaire 2023 Gemeentefonds 4. Dekking energiekosten maatschappelijke instellingen 5. Te verwachten incidentele voordelen en reserves Actuele stand Bedragen x € 1.000 - is nadeel

2023

2024

2025

2026

2027

2.240 -296

1.236 1.556

2.735 2.226

343 1.396

-2.242 1.396

-1.202 -1.134 -150 nnb -542

0 681

0 1.103

0 -2.002

0 665

3.473

6.064

-263

-181

1. De actualisatie van cijfers van onder andere stelposten en toevoegingen aan reserves geeft voor alle jaren een positieve bijstelling, behalve voor 2023. De belangrijkste actualisatie betreft het vrijvallen van de toevoeging aan de reserve Sociaal domein door het niet meer budgettair neutraal verwerken van het sociaal domein. 2. Mutaties Perioderapportage 5 in 2023 In de gemeenteraadsvergadering van 4 juli 2023 staat de 5e perioderapportage 2023 op de agenda. Hierin zitten diverse mutaties voor een totaalbedrag van € 1.202.000 in 2023. De belangrijkste mutaties zijn actualisatie budgetten en aanvullende bijdragen aan verbonden partijen. Er zijn geen mutaties voor de jaren 2024-2027. 3. Meicirculaire 2023 Gemeentefonds De belangrijkste oorzaken van de mutaties op de algemene uitkering zijn.  Accressen1 2023-2027; De belangrijkste oorzaken van de stijgende accressen zijn:  Hogere loon- en prijsontwikkeling;  Financieringssystematiek vanaf 2027 (zie hierna);  Actualisatie van de volumes (aantallen)2;  Toekenning incidentele bijdragen jeugdzorg in 2024 en 2025;  Nadeel hogere aftrek waarde Wet Onroerende Zaken3;  Verrekening van de bij de kaderbrief 2024-2027 al ingeschatte bedragen op basis van de voorjaarsnota van het Rijk4;  Verrekening van de overige stelposten gemeentefonds in vooral 2026 en 2027. 4.

Omdat het resultaat van de meicirculaire in 2023 negatief is, en ook de post indexeringen voor 2023 leeg is, stellen we voor de bijdrage energiekosten aan maatschappelijke instellingen uit het voorlopig begrotingssaldo te dekken. 5. We verwachten nog incidentele voordelen voor onder andere extra onderuitputting kapitaallasten, belastingopbrengsten via Sabewa, leges omgevingsvergunningen, vrijval exploitatiebudgetten/vacatureruimte/inhuur door latere uitvoering en/of moeilijke arbeidsmarkt en dividend (onder voorbehoud). Daarnaast kunnen we de reserves Onderuitputting algemene uitkering € 500.000 en Sociaal domein € 506.000 incidenteel inzetten. Hiermee verwachten we in 2023 per saldo positief uit te komen. Financieringssystematiek In de meicirculaire is met ingang van 2027 de ‘trap op, trap af’ methode afgeschaft. Het Rijk voegde hiervoor vanaf 2027 € 1 miljard structureel aan het gemeentefonds toe. Waar eerder indexering via de hoogte van de rijksuitgaven (accres) was, is dat vanaf 2027 voor volume (aantallen) op basis van de gemiddelde historie van het bruto binnenlands product. Voor prijs is dit de loon en prijsontwikkeling volgens het Centraal Planbureau (CPB). In de Kaderbrief 2024-2027 hielden we al rekening met hogere bijdragen gemeentefonds. Dit op basis van signalen van onze externe deskundige Pauw en de voorjaarsnota van het Rijk.

In de meicirculaire blijkt dat er ook negatieve bijstellingen voor de WOZ waarde mutaties zijn. Deze doen de toevoeging in de Kaderbrief grotendeels, zeker in 2023, weer teniet. Daarnaast bepaalde het Rijk voor de aftrek WOZ waarde een nieuwe rekentarief. Het gevolg hiervan is dat bij gelijkblijvende WOZ waarden de gemeente de belastingen met 7% moet

1 Accres = De jaarlijkse toe- en afname van het Gemeentefonds die voortvloeit uit de koppeling aan de

rijksuitgaven. 2 Waarden Wet Onroerende Zaken, bijstand- en uitkeringsontvangers. 3 Onderdeel van de berekening van de algemene uitkering is een min bedrag voor de waarde van de onroerende zaken. Deze aftrek is er omdat de gemeente met deze waarde onroerende zaakbelastingen int. 4 Deze brief is de mutatie op de stand van de Kaderbrief. Voorbeeld 2023: In de kaderbrief plus € 1,1 miljoen op basis van voorjaarsnota Rijk, uitkomst meicirculaire ongeveer € 0, oorzaak WOZ mutaties. Per saldo nu min € 1,1.

2

verhogen om budgettair neutraal uit te komen. De 7,6% belastingverhoging in de kaderbrief voldoet hieraan. Terughoudendheid vanwege oplopende kosten en onzekerheden inkomsten De komende jaren zien wij een aantal risico’s op ons afkomen, waardoor het verstandig is om een behoedzaam financieel beleid te blijven voeren. Deze risico’s zijn o.a.:  Oplopende kosten sociaal domein We zien oplopende kosten in de jeugdhulp en in de Wmo, onder andere vanwege vergrijzing en lagere budgetten voor de Participatiewet.  Stijgende kosten verbonden partijen We signaleren dat meerdere verbonden partijen het lastig hebben en met begrotingswijzigingen komen die de bijdragen van onze gemeente verhogen.  Rijksbijdragen fluctueren en zijn onzeker De inkomsten vanuit het Rijk zijn onzeker omdat over de nieuwe de financieringssystematiek nog diverse discussies tussen het Rijk en de VNG lopen. Ook zijn er nog onderzoeken gaande over (onderdelen van) het verdeelmodel van het gemeentefonds. Verwerking financiële positie We stellen voor om de actualisatie van de financiële positie te verwerken in een perioderapportage 2023 en de begroting 2024 inclusief meerjarenraming. Daarnaast werken wij aan een meerjarig sluitende begroting voor de jaren 2023-2027 in voorgenoemde komende P&C documenten. Met bovenstaande hopen wij u voldoende te hebben geïnformeerd over onze financiële positie.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en Wethouders van Terneuzen, gemeentesecretaris,

burgemeester,

S.I.L. (Steven) de Waal

H.J.A. (Erik) van Merrienboer

3