2023-04-05 Bijlage 1. eindboekje totaal (lage resolutie)
Tekst van het document
Toekomstbeeld Cultuurkwartier en Noordstraat/Havenstraat
S
O
BI
W
O
N
E
N
H
O
T
E
L
AT
EL
IE
R CA
FE
W IN KE L
W IN KE L
AT EL IE
R
CA FE
W IN KE L
50
4.2 Doorkijk Cultuurkwartier De Nieuwstraat wordt een autovrij verblijfsgebied als belangrijk onderdeel van het kerngebied, waarbij de openbare ruimte uitnodigt tot verblijven, ontmoeten en flaneren. Door op de stapsteen bij het schoolmuseum het D-Reizen pand te slopen ontstaat een royaler plein voor horeca met terrassen en groen met verblijfskwaliteit. Het Schoolmuseum krijgt hierdoor een prominentere plek en het plein wordt zo een belangrijke schakel (stapsteen) tussen de Nieuwstraat en de Noordstraat. Door de sloop en herontwikkeling van het ABC-complex ontstaat halverwege de Nieuwstraat een nieuwe plek waarmee het prachtige Arsenaalgebouw veel meer in het zicht komt te liggen. Het monumentale Arsenaal wordt hiermee het middelpunt van het nieuwe Cultuurkwartier. Door dit bijzondere gebouw optimaal in te zetten als trekker en blikvanger en de Nieuwstraat her in te richten krijgt de bestaande horeca een impuls en ontstaan er kansen voor bestaande en nieuwe ondernemers. Het nieuwe plein op de Kop van de Nieuwstraat voor het oude postkantoor, de bioscoop en de cafés wordt getransformeerd tot een belangrijk groen ontvangstplein van de binnenstad en schakel naar de Scheldeboulevard, stadsstrand en de haven. De openbare ruimte in de Nieuwstraat wordt hierdoor veel meer een aaneenschakeling van verblijfsplekken als podium voor cultuur, met daarom heen zoveel mogelijk
alle voorzieningen geclusterd. Door meer groen, meer terrasruimte en meer geleidelijke hoogteverschillen toe te voegen ontstaat er plek voor kleine evenementen en activiteiten voor de deur van de horeca. In de luwte van het bruisende Cultuurkwartier ontstaat een rustiger en groener woonmilieu met intieme straatjes, pleintjes en stadstuinen. 4.3 Doorkijk Noordstraat en Havenstraat Met de transformatie van de ABC-locatie komt de focus van het winkelen in de Noordstraat (vanaf de Korte Kerkstraat tot de Kampanje) en de Havenstraat te liggen. De ambitie is om de Noordstraat en de Havenstraat te transformeren van een wat eenzijdige winkelstraat naar een toekomstbestendige, bruisende en veelzijdige stadsstraat. Het draait hier niet meer alleen om het verkopen van spullen, maar net zo goed om het aanbieden van ervaringen en het aanbieden van persoonlijke service. Winkels worden afgewisseld met horeca, cultuur, dienstverlening en wonen op de verdieping. En regelmatig lopen die functies ook in elkaar over. Beleving en levendigheid staat centraal. Het behouden en herstellen van de historische kwaliteiten van de gebouwen, de uitstraling van de panden en de verblijfskwaliteit en vergroening van de openbare ruimte zijn hierbij belangrijke opgaven.
51
Toekomstbeeld Oostelijke Kanaalarm
WONEN OT
STADSDEP WONEN IS
STADHU
WON
EN
ZOR
G
BEL
AST
WONEN
E AF
ING
KAN
TOO
R
C
HUI
SAR
TS
SCH
UTT
ZEN
OUD TERNEU
BIBLIOTHEEK
52
ERS
HOF
4.4 Doorkijk Oostlijke Kanaalarm De Oostelijke Kanaalarm is een omvangrijk, dynamisch en veelkleurig gebied. Het iconische gemeentehuis en twee belangrijke Poorten liggen aan deze zone en er zijn ook een aantal grote (her)ontwikkellocaties, zoals de ING en voormalige bibliotheek. Door langs de Kanaalarm het maaiveldparkeren zoveel mogelijk in bestaande en nieuwe garages te voorzien en langzaam verkeer te prioriteren kan een aanzienlijk deel van de verharding transformeren naar groen en verblijfskwaliteit. Hiermee ontstaat een stevige, groen-blauwe omarming van de historische binnenstad en wordt een enorme boost aan de ruimtelijke kwaliteit gegeven. We zetten in op vergroening van de kades door een stevig kader van bomenlanen, zodat een lineaire groenstructuur ontstaat langs de Kanaalarm. Door de kades toegankelijk te maken wordt het water en de oevers beleef- en bereikbaar vanaf de kant en wordt de Kanaalarm onderdeel van het ringpark. We versterken het contrast van de twee gezichten met een harde oever aan de binnenstadszijde en een groene, natuurlijke zijde aan de stoere zuidzijde. Door het groen en waterrijke midden weer continuïteit te geven wordt de Kanaalarm een vanzelfsprekend onderdeel van het ringpark en een fantastisch adres voor alle bestaande en nieuwe functies.
53
54
05
ONTWIKKELZONE CULTUURKWARTIER
55
Ontwikkelzone Cultuurkwartier
ONTWIKKELZONE CULTUURKWARTIER Het Cultuurkwartier toen
Het Cultuurkwartier nu
58
06
FUNCTIONEEL & RUIMTELIJK KADER BEBOUWING CULTUURKWARTIER
59
60
06
FUNCTIONEEL & RUIMTELIJK KADER BEBOUWING Het functioneel en ruimtelijk kader vormt de leidraad voor bestaande en toekomstige ontwikkellocaties en initiatieven. Het geeft richting en houvast voor alle betrokkenen: initiatiefnemers, eigenaren, omwonenden, ondernemers én gemeente. Het schept een kader voor de fasegewijze ontwikkeling van het gebied, garandeert samenhang in het uiteindelijke beeld en vormt een aanzet tot nieuwe initiatieven en het leveren van een grotere, op kwaliteit gerichte inspanning.
FUNCTIONELE KADERS • •
Mogelijke functies op de begane grond Mogelijke functies op de verdieping
Het laat daarnaast ook enige ruimte voor initiatiefnemer/architect om tot creatieve oplossingen te komen en in te spelen op onverwachte kansen en omstandigheden. De wereld verandert immers snel en de binnenstad is een veelkleurig en dynamisch gebied. Er zijn spelregels opgesteld voor functies en ruimtelijke kwaliteit van de bebouwing. Functioneel en ruimtelijk spelen de ‘stapstenen’ een onmisbare rol in de binnenstad en hieraan worden hogere eisen gesteld.
RUIMTELIJKE KADERS • • •
• •
Maat, schaal, korrel en opbouw van de panden Beeldkwaliteit Stad op ooghoogte (reclames, entrees, luifels, uitstallingen) Overgang privéopenbaar Duurzaamheidsambities
61
Functionele zones
Leidende principes voor wonen in het Cultuurkwartier Doelgroep: Starters, vitale senioren, studenten, expats, cultuur-georiënteerde gezinnen, kunstenaars/makers… Prijscategorie: 2/3 nieuwbouw woningen betaalbaar (20% sociale woningbouw), 1/3 dure segment Grootte: ondergrens woonoppervlakte 50m², met gewenste oppervlakte 70m² – 80m² Energielabel woningen: A
62
6.1 Functionele kaders Legenda
Stapsteen
Mogelijke functies op de begane grond
Wel Niet
Mogelijke functies op de verdieping
Aandachtspunt
Ambitie: levendige stedelijke hotspots, waar de begane
Ambitie: levendigheid in de binnenstad bevorderen door het
grond volledig wordt ingevuld met stedelijke functies met
toevoegen van woningen op de verdieping.
een sterke interactie tussen gebouw en openbare ruimte.
Ateliers/werkruimtes, woon-werkcombinaties,
o.a. cultuurtrekker (bioscoop, museum...), horeca met
appartementen.
terras, winkel/atelier met sprekende en open etalage...
Voldoen aan bouwbesluit; gebruik voor opslag mag
Geen wonen is toegestaan op de begane grond.
niet leiden tot gesloten gevel; kwaliteitsimpuls bij transformatie naar woningen, parkeren oplossen op
Zone cultuur
Ambitie: een aaneengesloten, levendige plint met stedelijke
eigen terrein of in poorten.
functies en ruimte voor cultuur. o.a. ateliers/werkruimtes, broedplaatsen, oefenruimtes, kleinschalige podia, museum, ondersteunende horeca, boetiekhotel, kleinschalige leisure, cultuurgerelateerde winkels... Geen wonen is toegestaan op de begane grond.
Zone binnenstedelijk wonen
Ambitie: hoge kwaliteit binnenstedelijk woonmilieu, met een aantrekkelijke plint/begane grond.
Ambitie: hoge kwaliteit binnenstedelijk woonmilieu Stadswoningen, appartementen (bij transformatie:
Grondgebonden woningen (mits: actieve woonruimte
opknappen van de gevel; parkeren oplossen op eigen
en entree aan de straat, opknappen van de gevel,
terrein of in poorten).
parkeren op eigen terrein of in poorten). Geen nieuwe stedelijke functies toegestaan.
Accenten in de binnenstad
Poorten
Ambitie: markante gebouwen invullen met een publiek
Ambitie: markante gebouwen invullen met een publiek
toegankelijke functie.
toegankelijke functie.
Trekker met bij voorkeur een focus op cultuur
Publiek toegangkelijke functie; werkateliers/
(bioscoop, museum, theater, broedplaatsen met
werkruimtes; wonen.
publiek programma).
Kwaliteitsimpuls bij transformatie naar woningen,
Geen wonen is toegestaan op de begane grond.
parkeren op eigen terrein of in poorten.
De plek voor stedelijke trekkers die relatief veel mobiliteit en ruimte vragen, zoals theater/bioscoop, museum(depot), gemeentehuis, winkelcentrum dagelijkse boodschappen.
63
Ruimtelijke zones
Belangrijke zichtlijnen openen/behouden 64
6.1 Ruimtelijke kaders Legenda
Maat, schaal, korrel + opbouw van de panden
Stad op ooghoogte (plinten, entrees,
Overgang privé-openbaar
reclames, uitstallingen...)* Geveltuin/gevelgroen, stoepjes en
Zone kleinschalige binnenstad
uitstallingen/terrassen. Geen hekwerk of afgesloten terrassen.
* extra aandacht voor actieve plint en uitstraling van de gevel bij stapstenen
Ambitie: aansluiten op de kleinschaligheid van de historische binnenstad
Reclame: ondergeschikt aan uitstraling van de gevel,
Kappen: afwisselend (dwars-, langs-, mansarde-...).
meeontworpen met gevel (aandacht voor verticaliteit
Schaal/korrel: kleinschalig, afwisselende pandbreedtes tot max. 15m
van pand).
Hoogtes: afwisselend, maximale hoogte = 4 lagen + kap/terugliggende
Plint: transparante, actieve plint met stedelijke
5e laag, niet meer dan 1 bouwlaag hoger dan gebouw ernaast.
voorzieningen en duidelijke entrees; veel interactie
Opbouw panden:
tussen binnen en buiten. Waar wonen toegestaan is:
•
actieve woonruimtes aan de straatkant.
3-delige opbouw (plint-midden-kroon) met extra hoogte en verbijzondering van de plint
•
ieder individueel pand is als zodanig herkenbaar, geen doorlopende puien over meerdere panden
•
verticaliteit van panden benadrukken (o.a. door gevelopeningen)
Beeldkwaliteit* Architectuur (nieuwbouw): op een eigentijdse manier geïnspireerd op de rijke historische gevels (indeling gevel, opzet gevelopeningen, materialisering); stijlvol, tijdloos, harmonisch en ambachtelijk. Materiaal: baksteen en stukwerk prevaleert. Gevelherstel: verbouwing (bijv. naar woningen op de verdieping) gebruiken als kans om gevel te herstellen. Uit/aanbouwen: ondergeschikt aan pand. Bergingen en fietsenstallingen: achter of in het pand, uit het zicht van de openbare ruimte.
65
Ruimtelijke zones
Belangrijke zichtlijnen openen/behouden 66
Ruimtelijke kaders vervolg
Legenda
Maat, schaal, korrel + opbouw van de panden
Stad op ooghoogte (plinten, entrees,
Overgang privé-openbaar
reclames, uitstallingen...)*
Accenten in de binnenstad
Reclame: ondergeschikt aan uitstraling van de gevel,
Geveltuin/gevelgroen, stoepjes en
meeontworpen met gevel.
uitstallingen, terrassen.
Plint: Actieve plint met stedelijke voorzieningen en duidelijke entrees.
Geen hekwerk toegestaan.
* extra aandacht voor actieve plint en uitstraling van de gevel •
bij stapstenen
Karakteristieke/afwijkende gebouwen die aan de openbare ruimte staan, vaak in combinatie met een stapsteen
Beeldkwaliteit*
•
Opzichtzelfstaande objecten met een unieke uitstraling
•
Aan- en uitbouwen niet mogelijk
Duurzaamheidsambities Zone kleinschalige binnenstad Accenten in de binnenstad
•
Groene daken toepassen waar mogelijk (platte daken)
•
Zonnepanelen mogelijk, tenzij niet zichtbaar vanaf straat
•
Energieneutraal bouwen nastreven bij renovatie
•
Natuurinclusief bouwen (nestkasten, gevelgroen)
•
Gebruik van duurzaam en circulair bouwmateriaal stimuleren
67
68
07
AMBITIEDOCUMENT OPENBARE RUIMTE CULTUURKWARTIER
69
Ambitieschets openbare ruimte historisch hart: Ontwikkelzone Cultuurkwartier
Verleidelijk wandel- en verblijfsgebied voor het Cultuurkwartier: •
Eén herkenbare vloer voor het gehele kerngebied brengt samenhang, rust, comfort en ‘warmte’ in de historische binnenstad.
•
Gebakken klinkers met een warme uitstraling voor het historisch hart, met accenten van natuursteen.
•
Een natuursteen goot als verbindende lijn.
•
Verbijzonderingen t.p.v. de stapstenen: Zitgelegenheid, speelaanleidingen, groene acupunctuur en waterelementen (comfortabel microklimaat).
•
Kleinere en grotere plekken voor activiteiten en evenementen.
70
07
AMBITIEDOCUMENT OPENBARE RUIMTE De ambitie is de openbare ruimte van de binnenstad te transformeren tot een aantrekkelijk wandel- en verblijfsgebied met een hoge verblijfskwaliteit. Om de leesbaarheid, identiteit en de samenhang van de binnenstad te versterken, is het van belang dat vanuit één integrale visie op de inrichting van openbare ruimtes in de binnenstad gewerkt wordt. Een belangrijke impuls voor de toekomst van de binnenstad Terneuzen kan gegeven worden door een zorgvuldige opwaardering en duurzame herinrichting van de belangrijkste openbare ruimtes. De inrichting van de openbare ruimte in de binnenstad zal echter niet in één keer gerealiseerd worden. Het is een lang proces en vraagt goede afstemming met betrokken instanties en belanghebbenden. Voor de bewaking van de gewenste samenhang is het noodzakelijk om voor de binnenstad een ‘basisinrichtingsplan’ op te stellen, waarin een verdiepingsslag wordt gemaakt en de spelregels en principes worden uitgewerkt en vastgelegd in definitieve keuzes voor straatindelingen, verhardingsmateriaal, afwatering, beplanting, verlichting en straatmeubilair. Het ambitiedocument Openbare Ruimte vormt de leidraad voor het basisinrichtingsplan en de toekomstige (her)inrichtingsplannen per fase/stap en zorgt voor samenhang en duurzame kwaliteit en een consistente lijn in de stapsgewijze uitwerking.
AMBITIES OPENBARE RUIMTE • • • • • • •
Gebruikers Overzicht openbare ruimte Hoofdgroenstructur Klimaatbestendige openbare ruimte Basisverharding Basisverlichting Straatmeubilair
De ambities voor het toekomstige beeld van de openbare ruimte zijn in voorliggend hoofdstuk uitgewerkt in facetkaarten en principeprofielen.
71
Gebruikers theaterpubliek
straatartiesten
cultuurliefhebbers
spektakelzoekers jazzmuzikanten
creatievelingen centrumbewoners filmliefhebbers
dakpubliek
72
terrasbezoekers
dansliefhebbers
7.1 Facetkaarten Overzicht openbare ruimte Het historische karakter van de binnenstad versterken en de hiërarchie van de hoofdstructuur meer zichtbaar en herkenbaar maken door eenheid in materiaalgebruik en een rustige evenwichtige uitstraling. Er wordt ingezet op het versterken van de onderlinge samenhang van pleinen en straten en het optimaal faciliteren van de functie die de publieke ruimte vervult voor het winkelen, het verblijven en als plek voor activiteiten en evenementen. •
Kerngebied: herkenbare en samenhangende route door het centrum die de stapstenen met elkaar verbindt.
•
Stapstenen (pleinen en plekken): de stapstenen krijgen een unieke inrichting, die niet alleen bijdraagt aan de uitstraling van de plek, maar ook voldoende ruimte laat voor de functionaliteit ervan. Ze worden geaccentueerd met een bijzondere toepassing van materiaalgebruik, verlichting, inrichtingselementen en groen.
•
Groene plekken: buiten het kerngebied worden groene plekken toegevoegd met een hoge gebruikswaarde voor inwoners en bezoekers.
•
Centrumstraatjes en dwaalmilieu/steeg: ondergeschikt en aanvullend aan het kerngebied. Hier zijn verschillende plekken te ontdekken met een eigen identiteit, zoals Oud-Terneuzen, de Brouwerijstraat, het Arsenaal (cultuurtuin), etc.
73
Hoofdgroenstructuur Groene acupunctuur voor een weelderige groene binnenstad. Inzetten op vergroenen en ontharden van de binnenstad en de biodiversiteit vergroten. •
Groen op stapstenen: nieuwe solitaire bomen in combinatie met kleurrijke vaste planten op belangrijke plekken.
•
Groene plekken toevoegen: groene stadstuinen en binnenhoven/tuinen.
•
Groene aankleding binnenstad: groen op verschillende niveaus - stimuleren groene voorstoepen, gevelgroen/klimplanten, geveltuinen, groene daken etc. toevoegen van solitaire bomen waar mogelijk.
•
Bestaande bomen koesteren
beeldbepalende boom
diversiteit in kleur
diversiteit in gevelgroen seizoensbeleving
warm en sprankelend pallet DNA Terneuzen cultuurtuin
geveltuinen
74
groene oase
Klimaatbestendige openbare ruimte Inzetten op een klimaatbestendige openbare ruimte. •
Ruimte creëren voor water: hemelwater waar mogelijk vasthouden, bufferen, hergebruiken (bijvoorbeeld voor gietwater) en zichtbaar afvoeren; indien nodig ondergronds afkoppelen naar open water.
•
Groen tenzij: daar waar mogelijk de hoeveelheid verharding op het maaiveld beperken ten gunste van hemelwaterinfiltratie en groen.
schaduwbomen
•
Verkoelen van de binnenstad: waterelementen toevoegen voor verkoeling en als attractie op pleinen en bijzondere plekken. Bomen en groen toevoegen voor schaduw,
stadsbiotoop
water als attractie
groen als spons
een hogere luchtvochtigheid en voor een aangenaam microklimaat.
water voor verkoeling
comfortabel microklimaat
75
Basisverharding Inzetten op een herkenbare, duurzame en eenduidige basisverharding met een warme uitstraling met accenten (natuursteen) op bijzondere plekken ter versterking van het historische karakter van de binnenstad. Aandacht voor het formaat en de detaillering van straatverbanden afhankelijk van plaats en functie. •
Basis verharding: gebakken straatklinkers, onbezand, mix van kleuren met een warme uitstraling (waar mogelijk hergebruik, zoals stegen, Oud-Terneuzen).
•
Toevoeging op stapstenen: gezaagde natuurstenen keien/kasseien (met gesloten of groene voegen).
•
Toevoeging tussen stapstenen: brede, stoere natuursteen middengoot als verbindende lijn tussen de bijzondere plekken.
•
Particuliere stoepen: natuursteen (bijv. Belgisch hardsteen) met diverse bewerkingen, formaat en verband is per stoep verschillend (parcellering panden).
Gebakken straatklinkers
Hergebruik
Brede, stoere natuursteen middengoot
Gezaagde natuurstenen keien/kasseien
Particuliere natuursteen stoepen
76
Groene voegen
Basisverlichting Niet alleen overdag maar ook ‘s avonds wordt de binnenstad een aantrekkelijk verblijfsgebied. Sfeervol en goed verlicht met verbijzonderingen op de stapstenen en monumenten kunnen subtiel worden aangelicht. •
Basisverlichting: duurzame verlichting (LED) passend in kleur en model, dient aan te sluiten bij het historische karakter van het centrum; hang / gevelarmatuur voor gehele binnenstad; paaltop enkel toepassen in situaties waar gevelarmatuur niet afdoende is.
•
Verbijzondering op stapstenen: op bijzondere plekken en pleinen een speciale centrumverlichting met bijzondere masten en armaturen.
FAMILIE VAN VERLICHTING DNA Terneuzen -
•
(Rijks)monumenten uitlichten: met lichtplan afgestemd op architecturale kenmerken.
•
Aanvullend sfeerverlichting van tuinen en groen
• De basisverlichting bestaat uit een duurzame verlichting (LED) passend kleur en model dient aan te sluiten bij het historische karakter van het centrum • Hang / Gevelarmatuur voor gehele binnenstad • Paaltop (enkel toepassen in situaties waar gevelarmatuur niet afdoende is) • Monument met lichtplan afgestemd op architecturale kenmerken • Bijzondere verlichting op bijzondere plekken, pleinen, hoven en tuinen
hangverlichting
gevelverlichting sfeerverlichting
uitlichten monumenten
bijzondere verlichting
77
• Verschillende verblijfsmogelijkheden: zitplekken koppelen aan groenelementen • Drinktappunten voor een gezonde binnenstad • Belangrijke plekken kunnen aan betekenis winnen door het plaatsen of integreren van beeldende kunst met bijvoorbeeld als thema water, licht, enz.
Straatmeubilair
UBILAIR
Het straatmeubilair vormt een geïntegreerd onderdeel van de openbare ruimte. De uitstraling van het meubilair moet de identiteit van Terneuzen onderstrepen: warme uitstraling en passend
en groen
bij het historische karakter van de binnenstad en complementair aan de Oostelijke Kanaalarm. Gestreefd wordt naar een verdere standaardisatie, zowel in vorm als in kleur. Voor alle materialen
eenduidig materiaalgebruik en afwerking
van het straatmeubilair geldt dat een hoge beeldkwaliteit, functionaliteit en duurzaamheid
iteit van Terneuzen onderstrepen: gemoedelijk en
essentieel zijn.
nenstad
•
Familie van straatmeubilair: één stijl, kleur en eenduidig materiaalgebruik (cortenstaal en hout) en afwerking, met een warme uitstraling voor het historisch hart.
n koppelen aan groenelementen
•
Stapstenen verbijzonderen: deze belangrijke plekken kunnen aan betekenis winnen door het plaatsen of integreren van beeldende kunst met bijvoorbeeld als thema water, licht, enz.
nen door het plaatsen of integreren van beeldende
•
enz.
Verschillende verblijfsmogelijkheden: diversiteit aan zitplekken voor verschillende doelgroepen (geïntegreerde banken gekoppeld aan groen, losse zitbanken en poefjes) dienen op logische en interessante plaatsen te worden gesitueerd langs de looproutes in het
maatwerk zitobjecten aan het groen
kerngebied. Op bijzondere plekken is ruimte voor maatwerk zitopbjecten. •
Overig meubilair: zoals fietsnietjes, bewegwijzering en afvalbakken - terughoudendheid in vormgeving, materialisatie en kleur. Drinkwatertappunten toevoegen voor een gezonde binnenstad.
familie van straatmeubilair
cortenstaal en hout
losse zitobjecten
eenvoudige fietsnietjes
78
79
7.2 Principeprofielen A. Nieuwstraat A
De Nieuwstraat wordt een autovrij verblijfsgebied: de openbare ruimte nodigt uit tot verblijven, ontmoeten en flaneren. Het wordt geschikt gemaakt voor diverse centrumactiviteiten en culturele evenementen (alleen bestemmingsverkeer). Alle panden hebben een eigen stoepje voor uitstalling/ terassen en actieve plinten. Het monumentale Arsenaal versterken we als blikvanger aan de Nieuwstraat door onder andere te vergroenen, uit te lichten en het hoge en lage deel met elkaar te verbinden. •
Groen en klimaatbestendig: behoud en versterken bestaande bomen; stimuleren van groene voorstoepen, gevelgroen/klimplanten, geveltuinen en groene daken.
•
Verharding: basisverharding gebakken straatklinkers met een warme uitstraling, onderzoeken hergebruik klinkers rondom Arsenaal, natuursteen gezaagde kasseien (platines), waar mogelijk
2m 2m
5m 5m
7m 7m
met groene voegen, diversiteit aan natuurstenen stoepen afstemmen op de parcellering van de
4m 4m
individuele panden. •
Verlichting: voorkeur voor verlichting aan de gevel (anders paaltop) en uitlichten van het Arsenaal als monument. Kleur en model dient aan te sluiten bij het historische karakter van het centrum.
•
Straatmeubilair: hoogteverschil markant maken met bijvoorbeeld een op maat gemaakte lange bank als zit- en verblijfsplek voor het Arsenaal; toevoegen van nieuw straatmeubilair.
terras/uitstalzone
terrassen en zitplekken onder de bomen
80
één herkenbare vloer
maatwerk zitobject
uitstraling terrasmeubilair
B. Van winkelstraat naar klimaatstraat
B
Het noordelijk deel van de Noordstraat transformeert naar een groene klimaatstraat waar in de luwte van de binnenstad wordt gewoond. De smalle straat wordt onthard, vergroend en biedt ruimte voor waterinfiltratie en ontmoeting. Hierdoor ontstaat een intieme woonstraat met een groene weelderige sfeer en een zachte overgang tussen openbaar en privé. •
Groen en klimaatbestendig: afwisselend beeld van groene voorstoepen en/of geveltuinen met een diversiteit aan beplanting/klimplanten.
•
Verharding: basisverharding gebakken klinkers met een warme uitstraling.
•
Verlichting: bestaande hangarmatuur, op termijn vervangen door nieuwe verlichting met gevel armatuur. Kleur en model dient aan te sluiten bij het historische karakter van het centrum.
var
overgangszone voor de woningen
33mm
var
•
Straatmeubilair: in deze zone wordt geen extra straatmeubilair toegevoegd. Op eigen stoepje is ruimte om zitelementen te plaatsen passend bij het karakter van de historisch binnenstad.
geveltuin met cortenstalen opsluiting
groen tenzij
81
82
08
ONTWIKKELZONE NOORDSTRAAT EN HAVENSTRAAT
83
Ontwikkelzone Noordstraat en Havenstraat
84
ONTWIKKELZONE NOORDSTRAAT EN HAVENSTRAAT De Noordstraat en Havenstraat toen
De Noordstraat en Havenstraat nu
85
86
09
FUNCTIONEEL & RUIMTELIJK KADER BEBOUWING NOORDSTRAAT & HAVENSTRAAT
87
88
09
FUNCTIONEEL & RUIMTELIJK KADER BEBOUWING Het functioneel en ruimtelijk kader vormt de leidraad voor bestaande en toekomstige ontwikkellocaties en initiatieven. Het geeft richting en houvast voor alle betrokkenen: initiatiefnemers, eigenaren, omwonenden, ondernemers én gemeente. Het schept een kader voor de fasegewijze ontwikkeling van het gebied, garandeert samenhang in het uiteindelijke beeld en vormt een aanzet tot nieuwe initiatieven en het leveren van een grotere, op kwaliteit gerichte inspanning.
FUNCTIONELE KADERS • •
Mogelijke functies op de begane grond Mogelijke functies op de verdieping
Het laat daarnaast ook enige ruimte voor initiatiefnemer/architect om tot creatieve oplossingen te komen en in te spelen op onverwachte kansen en omstandigheden. De wereld verandert immers snel en de binnenstad is een veelkleurig en dynamisch gebied. Er zijn spelregels opgesteld voor functies en ruimtelijke kwaliteit van de bebouwing. Functioneel en ruimtelijk spelen de ‘stapstenen’ een onmisbare rol in de binnenstad en hieraan worden hogere eisen gesteld.
RUIMTELIJKE KADERS • • •
• •
Maat, schaal, korrel en opbouw van de panden Beeldkwaliteit Stad op ooghoogte (reclames, entrees, luifels, uitstallingen) Overgang privéopenbaar Duurzaamheidsambities
89
Functionele zones
Leidende principes voor wonen in de Noordstraat/Havenstraat Doelgroep: Starters, studenten, expats, … Prijscategorie: 2/3 betaalbare nieuwbouwwoningen, 1/3 dure segment, sociale woningbouw is geen vereiste voor ontwikkelzone Noordstraat/Havenstraat Grootte: ondergrens woonoppervlakte 50m², met gewenste oppervlakte 70m² – 80m² Energielabel woningen: A
90
9.1 Functionele kaders Legenda
Stapsteen
Mogelijke functies op de begane grond
Wel Niet
Mogelijke functies op de verdieping
Aandachtspunt
Ambitie: levendige stedelijke hotspots, waar de begane
Ambitie: levendigheid in de binnenstad bevorderen door het
grond volledig wordt ingevuld met stedelijke functies met
toevoegen van woningen op de verdieping.
een sterke interactie tussen gebouw en openbare ruimte.
Wonen, ateliers/werkruimtes.
O.a. horeca met terras, winkel/atelier met sprekende en open etalage... Geen wonen is toegestaan op de begane grond.
Voldoen aan regels voor daglicht, minimale m2, buitenruimte; gebruik voor opslag mag niet leiden tot gesloten gevel; bij transformatie naar woningen - gevel opknappen, parkeren oplossen op eigen terrein of in
Zone winkels
Ambitie: een aaneengesloten, levendige plint gevuld met een
poorten.
diversiteit van winkels, met ruimte voor (woon-)werk ateliers. Winkels, ateliers, werkruimtes, kleinschalige leisure, ondersteunende horeca. Geen wonen is toegestaan op de begane grond. Opslag/magazijnen aan de achterzijde van winkels mag getransformeerd worden naar wonen, ook op de begane grond (mits: actieve woonruimte en entree aan de Lange Kerkstraat, opknappen van de gevel).
Zone horecahart
Ambitie: het bruisend horeca hart van Terneuzen. Vooral horeca met terassen, ondersteunend daaraan
Ambitie: levendigheid in de binnenstad bevorderen door het toevoegen van woningen op de verdieping.
ook ruimte voor winkels, ateliers/werkruimtes...
Wonen (bij transformatie: opknappen van de gevel;
Geen wonen is toegestaan op de begane grond.
parkeren oplossen op eigen terrein of in poorten; voldoen aan regels); ateliers/werkruimtes.
Grote objecten in de binnenstad
Ambitie: markante gebouwen invullen met een publiek
Ambitie: markante gebouwen invullen met een publiek
toegankelijke functie.
toegankelijk functie.
Trekker met betekenis voor de stad (bijv. bijzonder
Publiek toegangkelijke functie; werkateliers/
horeca concept, VVV...).
werkruimtes; wonen.
Geen wonen is toegestaan op de begane grond.
Kwaliteitsimpuls bij transformatie naar woningen, parkeren op eigen terrein of in poorten.
Poorten
De plek voor stedelijke trekkers die relatief veel mobiliteit en ruimte vragen, zoals theater/bioscoop, museum(depot), gemeentehuis, winkelcentrum dagelijkse boodschappen.
91
Ruimtelijke zones
Belangrijke zichtlijnen openen/behouden 92
9.2 Ruimtelijke kaders Legenda
Maat, schaal, korrel + opbouw van de panden
Stad op ooghoogte (plinten, entrees,
Overgang privé-openbaar
reclames, uitstallingen...)* Geveltuin/gevelgroen, stoepjes en
Zone kleinschalige binnenstad
uitstallingen/terrassen. Geen hekwerk of afgesloten terrassen.
* extra aandacht voor actieve plint en uitstraling van de gevel bij stapstenen
Kappen: afwisselend (dwars-, langs-, mansarde-...).
Reclame: ondergeschikt aan uitstraling van de gevel,
Schaal/korrel: kleinschalig, afwisselende pandbreedtes tot max. 15m.
meeontworpen met gevel (aandacht voor verticaliteit
Hoogtes: afwisselend.
van pand).
•
Maximale hoogte = 3 lagen + kap/terugliggende 4e laag
Plint: transparante, actieve plint met duidelijk entrees;
•
Niet meer dan 1 bouwlaag hoger dan gebouw ernaast
interactie binnen en buiten; Waar wonen toegestaan
Opbouw panden: •
is: actieve woonruimtes aan de straatkant.
3-delige opbouw (plint-midden-kroon) met extra hoogte en verbijzondering van de plint
•
Individuele panden herkenbaar, geen doorlopende puien over meerdere panden
•
Verticaliteit van panden benadrukken (o.a. door gevelopeningen)
Beeldkwaliteit* Architectuur (nieuwbouw): eigentijds maar aansluitend op historische panden met plasticiteit in de gevel. Materiaal: baksteen en stukwerk prevaleert. Gevelherstel: verbouwing (bijv. naar woningen op de verdieping) gebruiken als kans om gevel te herstellen. Uit/aanbouwen: ondergeschikt aan pand. Bergingen en fietsenstallingen: achter of in het pand, uit het zicht van de openbare ruimte.
93
Ruimtelijke zones
Belangrijke zichtlijnen openen/behouden 94
Ruimtelijke kaders vervolg
Legenda
Maat, schaal, korrel + opbouw van de panden
Stad op ooghoogte (plinten, entrees,
Overgang privé-openbaar
reclames, uitstallingen...)*
Grote objecten in de binnenstad
Reclame: ondergeschikt aan uitstraling van de gevel,
Geveltuin/gevelgroen, stoepjes en
meeontworpen met gevel.
uitstallingen, terrassen.
Plint: actieve plint met duidelijk entrees.
Geen hekwerk toegestaan.
* extra aandacht voor actieve plint en uitstraling van de gevel •
bij stapstenen
Karakteristieke/afwijkende gebouwen die aan de openbare ruimte staan, vaak in combinatie met een stapsteen
Beeldkwaliteit*
•
Op zichtzelf staande objecten met een unieke uitstraling
•
Aan- en uitbouwen niet mogelijk
Duurzaamheidsmaatregelen Zone kleinschalige binnenstad Grote objecten in de binnenstad
•
Groene daken toepassen waar mogelijk (platte daken)
•
Zonnepanelen mogelijk tenzij niet zichtbaar vanaf straat
•
Energieneutraal bouwen nastreven bij renovatie
•
Natuurinclusief bouwen (nestkasten, gevelgroen)
•
Gebruik van duurzaam en circulair bouwmaterial stimuleren
95
96
10
AMBITIEDOCUMENT OPENBARE RUIMTE NOORDSTRAAT & HAVENSTRAAT
97
Ambitieschets historisch hart: Ontwikkelzone Noordstraat & Havenstraat
Verleidelijk wandel- en verblijfsgebied voor de Noordstraat en Havenstraat: •
Eén herkenbare vloer voor het gehele kerngebied brengt samenhang, rust, comfort en ‘warmte’ in de historische binnenstad.
•
Gebakken klinkers met een warme uitstraling voor het historische hart, met accenten van natuursteen.
•
Een natuursteen goot als verbindende lijn.
•
Verbijzonderingen t.p.v. de stapstenen: Zitgelegenheid, speelaanleidingen, groene acupunctuur en waterelementen (comfortabel microklimaat).
•
Kleinere en grotere plekken voor activiteiten en evenementen.
98
10
AMBITIEDOCUMENT OPENBARE RUIMTE De ambitie is de openbare ruimte van de binnenstad te transformeren tot een aantrekkelijk wandel- en verblijfsgebied met een hoge verblijfskwaliteit. Om de leesbaarheid, identiteit en de samenhang van de binnenstad te versterken, is het van belang dat vanuit één integrale visie op de inrichting van openbare ruimtes in de binnenstad gewerkt wordt. Een belangrijke impuls voor de toekomst van de binnenstad Terneuzen kan gegeven worden door een zorgvuldige opwaardering en duurzame herinrichting van de belangrijkste openbare ruimtes. De inrichting van de openbare ruimte in de binnenstad zal echter niet in één keer gerealiseerd worden. Het is een lang proces en vraagt goede afstemming met betrokken instanties en belanghebbenden. Voor de bewaking van de gewenste samenhang is het noodzakelijk om voor de binnenstad een ‘basisinrichtingsplan’ op te stellen, waarin een verdiepingsslag wordt gemaakt en de spelregels en principes worden uitgewerkt en vastgelegd in definitieve keuzes voor straatindelingen, verhardingsmateriaal, afwatering, beplanting, verlichting en straatmeubilair. Het ambitiedocument Openbare Ruimte vormt de leidraad voor het basisinrichtingsplan en de toekomstige (her)inrichtingsplannen per fase/stap en zorgt voor samenhang en duurzame kwaliteit en een consistente lijn in de stapsgewijze uitwerking.
AMBITIES OPENBARE RUIMTE • • • • • • •
Gebruikers Overzicht openbare ruimte Hoofdgroenstructur Klimaatbestendige openbare ruimte Basisverharding Basisverlichting Straatmeubilair
De ambities voor het toekomstige beeld van de openbare ruimte zijn in voorliggend hoofdstuk uitgewerkt in facetkaarten en principeprofielen.
99
Gebruikers
winkelbezoekers
avonturiers centrumbewoners
stadsstruiners
smaakmakers
pleziermakers
rustzoekers stadsmakers
stijlzoekers
100
avondgasten