2022-12-13 PvdA en GroenLinks - PZEM - antwoord op verzoek om inlichtingen

Zaaknummer: 10925 Afdeling: Omgeving en Economie Portefeuillehouder: Frank van Hulle

Inlichtingen (art. 41 Reglement van Orde)

de voorzitter van de Raad

VERZOEK OM INLICHTINGEN RAADSLID / FRACTIE: PVDA/ Groen links ONDERWERP: PZEM TOELICHTING: naar aanleiding van de het voorgenomen besluit om over te gaan tot verkoop maken wij ons ernstige zorgen over dit voorgenomen besluit gezien de grote veranderingen op de energiemarkt en de toenemende behoefte om als overheid een rol te spelen in het zeker stellen van de levering van energie aan de burgers.

Inlichtingen (art. 41 RvO)

Antwoorden van Burgemeester en Wethouders

1

Mocht op termijn de verkoop van de aandelen in de biomassacentrale, zonneparken en windparken ter sprake komen, welke invloed kan de raad dan uitoefenen in de besluitvorming hieromtrent?

1

Ook voor deze onderdelen geldt de huidige aandeelhoudersstrategie. Uiteindelijk ligt verkoop daarom voor de hand. De aandeelhouders moeten hun goedkeuring verlenen aan die verkoop. Dit is een belangrijk besluit. Daarom ligt het voor de hand dat het college de raad in de gelegenheid stelt om wensen en bedenkingen kenbaar te maken.

2

De komende 10 jaar zou PZEM ruim 1 miljard aan dividend uitkeren. Welk bedrag is dat bij benaderingen voor Terneuzen? Wat heeft de verkoop voor effect daar op? Welke effect heeft de verkoop of niet verkoop op het behalen van de klimaatambities?

2

De jaarresultaten van PZEM vallen onder het eerder vastgestelde dividendbeleid van PZEM. De dividenduitkering van PZEM wordt bepaald door het uitvoeren van een balans-, uitkerings- en liquiditeitstoets. Deloitte voert hierop een second opinion uit. Afhankelijk van de resultaten van deze onderzoeken wordt bepaald hoeveel dividend er uitgekeerd kan worden. De hoge energieprijzen leiden tot hoge(re) winsten bij PZEM. Ze hebben tegelijk een liquiditeitsbeslag van enorme grootte tot gevolg. Vooruit verkochte leveringsposities van energiecentrales moeten op de beurs namelijk financieel afgedekt te zijn door het storten van liquiditeit. Daar is veel werkkapitaal voor nodig en dat kan energiebedrijven in de problemen brengen. In de aandeelhoudersstrategie is ook opgenomen dat de aandeelhouders PZEM niet zien als het juiste vehikel voor het behalen van doelstellingen op het vlak van duurzaamheid. Op de wijze waarop EPH haar bedrijfsactiviteiten wil uitbouwen, hebben PZEM/ZEH en haar aandeelhouders geen invloed. EPH heeft aangegeven een stevige positie in Europa te willen verwerven.

Inlichtingen (art. 41 RvO)

Antwoorden van Burgemeester en Wethouders

3

Deelt het college onze mening dat het verstandig is om de resultaten van de onderzoeken af te wachten alvorens een definitief besluit te nemen

3

De Aandeelhouderscommissie van PZEM heeft opdracht gegeven voor een extra onderzoek naar de integriteit van de koper. Het onderzoeksrapport van Holland Integrity Group wordt nog in december verwacht. In het kader van artikel 86f van de Elektriciteitswet worden energiecentrales die meer produceren dan 250 MWh aangemerkt als vitale infrastructuur voor Nederland. Het ministerie van EZK doet daarom onderzoek naar de voorgenomen verkoop. De resultaten van dit onderzoek zijn niet openbaar. Als de uitkomst leidt tot een verbod op verkoop zal dit kenbaar worden gemaakt. Wij zijn van mening dat wij voldoende informatie hebben om een besluit te kunnen nemen over het goedkeuren van de voorgenomen verkoop van de Wholesale-activiteiten. Wij vinden commerciële risico’s die samenhangen met energieproductie en handel in energie niet passen bij een publieke aandeelhouder.

4

Het is ons niet geheel duidelijk hoe het nieuwe model er uit ziet. PZEM (na verkoop: ZEH) levert stroom aan EPH die deze op de markt doorverkoopt. Het commerciële/marktrisico blijft dan alsnog bij ZEH bestaan (tollingcontract – marktprijs). Daarnaast blijft het risico bestaan op uitval van de centrale. In de memo wordt beargumenteerd dat de verkoop deze risico’s afstoot. Klopt dat?

4

ZEH levert elektriciteit die zij heeft opgewekt aan EPH. Na verkoop van de Wholesale heeft EPH de handelsactiviteiten (het in- en verkopen van energie) overgenomen van de huidige PZEM. EPH draagt dus de risico’s (van het storten van liquiditeit, van het handel drijven). EPH moet het werkkapitaal verschaffen om handel te kunnen drijven, niet ZEH. EPH moet slim inspelen op de energiemarkt. De verkoop van de Wholesale neemt het risico op uitval van de kerncentrale niet weg. Want dit risico hangt samen met de kerncentrale. Na verkoop van de Wholesale is er voor ZEH geen risico meer van de handel in elektriciteit van de Sloecentrale. De kerncentrale maakt nog wel deel uit van ZEH. Uit voorzichtigheid is er vroeger voor gekozen om elektriciteit van de kerncentrale langere tijd vooruit te verkopen. Dat gebeurt nu niet meer, want er moet te veel liquiditeit voor gestort worden.

5

Is er reden om de aandeelhoudersstrategie te herzien? Deze is inmiddels 5 jaar oud en de laatste jaren is de kijk op de energiesector door ontwikkelingen flink veranderd. Met andere woorden: maken we nu geen beslissing op basis van een achterhaalde strategie?

5

De afgelopen jaren is er voor de aandeelhouders van PZEM geen aanleiding geweest om de aandeelhoudersstrategie te herzien. De aandeelhoudersstrategie is gericht op het verminderen van de commerciële risico’s voor de publieke aandeelhouders. De ingrijpende ontwikkelingen in de afgelopen periode hebben deze risico’s nog duidelijker aan het licht gebracht. Dit sterkt de aandeelhouders in hun strategie. De belangrijkste reden om de Wholesale-activiteiten nu te verkopen is het verkleinen van risico’s voor de aandeelhouders. Nu niet verkopen kan consequenties met zich meebrengen zoals benoemd in het voorstel van PZEM. Ook de bedrijfsstrategie van PZEM streeft naar een

2

Inlichtingen (art. 41 RvO)

Antwoorden van Burgemeester en Wethouders aandeelhouder die meer risico’s wil nemen door te investeren. Zo kan PZEM groeien, wat ook positief is voor de verdere ontwikkeling en toekomstbestendigheid van het bedrijf. De koper lijkt hier een goede invulling aan te kunnen geven.

6

“Behoud van aandeelhouderswaarde” is een van de criteria geweest om te komen tot het voorgenomen besluit. Hoe valt een verlies bij verkoop en negatieve impact op het dividend te rijmen met behoud van aandeelhouderswaarde?

6

Om tot de aandeelhouderswaarde te komen, moet de waarde van het eigen vermogen worden afgesplitst van de waarde van het totale vermogen. Het eigen vermogen van PZEM is groot. Het boekverlies wordt ruim goedgemaakt door de behaalde winst. Rebel trekt de conclusie dat de uitkomst van het verkoopproces als markconform gekwalificeerd kan worden. Dat houdt in dat de afgesproken koopprijs een weerspiegeling is van de huidige aandeelhouderswaarde.

7

Het besluit ligt voor om dit bedrijfsonderdeel met een verlies van 148 miljoen ten laste van het eigen vermogen te verkopen. De verantwoording hier voor is dat er grote risico’s worden vermeden (o.a. liquiditeiten en debiteuren). Uit dit stuk is niet op te maken of het boekverlies en impact op dividenden opweegt tegen die risico’s. Hoe groot zijn die risico’s voor Terneuzen (gekwantificeerd)?

7

Het verlies dat u benoemt is een boekverlies. Dit betekent dat de activa (dit zijn de bezittingen van een bedrijf) voor een bepaald bedrag in de boeken staan. De waarde die de koper aan PZEM heeft gegeven in het verkoopproces ligt 148 miljoen euro lager dan de waarde die is opgenomen in de financiële administratie van PZEM.

8

Is er reden om de aandeelhoudersstrategie te herzien? Deze is inmiddels 5 jaar oud en de laatste jaren is de kijk op de energiesector door ontwikkelingen flink veranderd. Zo nee waarom niet? Blijft de relatie tussen elektriciteit en de olie prijs? Is het wenselijk dat de markt de prijs van elektriciteit bepaald?

8

Zie de beantwoording van vraag 6.

Datum inlichting: 07-12-2022

Datum antwoorden: Verzonden:

Namens deze(n)

Burgemeester en Wethouders van Terneuzen,

Raadsgriffier gemeente Terneuzen

3

secretaris,

burgemeester,

S.I.L. de Waal

H.J.A. van Merrienboer