2022-12-01 - bijlage Rapportage.toezicht.Elevantio.2022

Beoordeling documenten Onderwijsgroep Elevantio inclusief opbrengst jaargesprek De Onderwijsgroep Elevantio is op 1 augustus 2021 ontstaan uit een fusie tussen de schoolbesturen ProBaz, Onderwijsgroep Perspecto, Scoba en SKO Hulst. Elevantio is een samenwerkingsbestuur hetgeen betekent dat Elevantio het bevoegd gezag is van zowel bijzondere scholen als openbare scholen. In de gemeente Terneuzen is Elevantio onder andere het bevoegd gezag van 7 basisscholen. Op grond van de Wet op het primair onderwijs (WPO) en de statuten van Elevantio ziet de gemeenteraad van Terneuzen ten aanzien van deze openbare basisscholen toe op de borging en uitvoering van de wezenskenmerken van het openbaar onderwijs en de continuïteit van het openbaar onderwijs. Dit toezicht vindt plaats aan de hand van de statuten van Elevantio en het door de gemeenteraad vastgestelde “Toezichtkader gemeentelijk toezicht openbaar onderwijs”. Op grond van dit Toezichtkader dient het schoolbestuur een aantal documenten te overleggen aan de gemeenteraad en vindt er jaarlijks een gesprek plaats tussen het college van bestuur van Elevantio en het college van burgemeester en wethouders, waarover het college van burgemeester en wethouders vervolgens verslag uitbrengt aan de gemeenteraad.

Met in achtneming van het bepaalde in de statuten en het Toezichtkader kunnen aan de hand van de toegestuurde documenten en het jaargesprek dat het college op 12 september 2022 heeft gevoerd met de heer Sjoerd Sanderse, voorzitter van het college van bestuur van de Onderwijsgroep Elevantio, de onderstaande conclusies worden getrokken. Statuten Conform artikel 17 lid 4 van de statuten van de Onderwijsgroep Elevantio stelt het college van bestuur binnen zes maanden na afloop van het boekjaar het jaarverslag vast. De vaststelling van het jaarverslag kan volgens deze bepaling slechts plaatsvinden nadat daarover overleg is gevoerd met de raden van de gemeenten waar openbaar onderwijs wordt gegeven. Bevindingen: De Onderwijsgroep Elevantio is op 1 augustus 2021 ontstaan. Het jaarverslag over 2021 ziet dus ook op de periode dat Elevantio reeds het bevoegd gezag was van de openbare scholen in Terneuzen. Dit betekent dat het bepaalde in artikel 17 lid 4 van de statuten ten aanzien van dit jaarverslag van toepassing was. Over het jaarverslag 2021 heeft anders dan is bepaald in de statuten echter geen overleg plaatsgevonden tussen het college van bestuur van Elevantio en de gemeenteraad dan wel het college van burgemeester en wethouders namens de gemeenteraad. Op dit punt is dus niet overeenkomstig het bepaalde de statuten gehandeld.

Het college van bestuur vindt een goede relatie met de gemeenten belangrijk. Goede verantwoording hoort daar vanzelfsprekend bij. Het college van bestuur kan zich dan ook vinden in het voornemen van het college van burgemeester en wethouders om de verantwoordingscyclus vanaf nu beter in te richten. Vanaf volgend jaar moet voorafgaand aan de vaststelling van het jaarverslag (voor het eerst over het jaarverslag 2022) overleg plaats te vinden met de gemeente over het jaarverslag. Het college van bestuur zal hiertoe het initiatief nemen. Het college van bestuur merkt op, dat iets dergelijks ook geldt voor de begroting. Op grond 1

van artikel 17 lid 5 van de WPO vindt de vaststelling van de begroting plaats na overleg met de gemeenteraad van de gemeente waarin de scholen waar openbaar onderwijs wordt gegeven, gevestigd zijn. De begrotingscyclus voor 2023 wordt na 1 oktober 2022 opgestart. Het college van burgemeester en wethouders en het college van bestuur constateren, dat het gezien de deadline voor het indienen van het jaarverslag bij het ministerie (voor 1 juli) en de raadscycli binnen de gemeente niet reëel is om het jaarverslag voor te leggen aan de gemeenteraad. Dit geldt ook voor de begrotingscyclus. Het college van bestuur en het college van burgemeester en wethouders hebben hierop extern juridisch advies ingewonnen. Een werkbare oplossing is om de gemeenteraad voor te stellen om het college van burgemeester en wethouders te machtigen tot het voeren van het overleg over de begroting en het jaarverslag. Het college van burgemeester en wethouders brengt jaarlijks verslag uit aan de gemeenteraad. Het college van burgemeester en wethouders zegt toe om dit voor te stellen aan de gemeenteraad. Toezichtkader Het college van bestuur van Elevantio brengt aan de gemeenteraad verslag uit in het jaarverslag over de wijze waarop invulling geeft aan het karakter van het openbaar onderwijs zoals vastgelegd in artikel 46 Wpo en artikel 23 van de Grondwet, te weten: a.

Het openbaar onderwijs draagt bij aan de ontwikkeling van de leerlingen met aandacht voor de godsdienstige, levensbeschouwelijke en maatschappelijke waarden zoals die leven in de Nederlandse samenleving en met onderkenning van de betekenis van de verscheidenheid van die waarden. b. Openbare scholen zijn toegankelijk voor alle kinderen zonder onderscheid van godsdienst of levensbeschouwing. c. Openbaar onderwijs wordt gegeven met eerbiediging van ieders godsdienst of levensbeschouwing. d. Personeel is benoembaar zonder onderscheid van godsdienst of levensbeschouwing, ras, etc. Bevindingen: Het jaarverslag 2021 van de Onderwijsgroep Elevantio is ontvangen. Uit het jaarverslag dient volgens het Toezichtkader te blijken op welke wijze invulling is gegeven aan het karakter van het openbaar onderwijs. Geconstateerd moet worden dat dit echter niet expliciet in het jaarverslag is aangegeven. De wezenskenmerken opgenomen in het Toezichtkader zoals die hierboven zijn verwoord onder a. tot en met d. komen ook niet aan de orde in het jaarverslag. Wel wordt er meer algemeen aandacht geschonken aan de identiteit van de scholen. Zo wordt onder meer het volgende aangegeven: Ruimte voor identiteit en diversiteit is het uitgangspunt binnen de organisatie.

en de positie van de openbare, katholieke, protestants-christelijke en interconfessionele scholen zijn in de statuten van de stichting verankerd, waardoor het behoud van de eigen cultuur en signatuur van de scholen gewaarborgd is. De scholen concretiseren -binnen bestuurskaders- in het schoolplan op welke wijze de school het openbare, katholieke, protestants-christelijke of interconfessionele karakter verder wil vormgeven, met daarbij aandacht voor zowel de smalle identiteit 2

(levensbeschouwelijke vorming) als de brede identiteit (het concept, de onderwijskundige of pedagogische identiteit). De werkgroep Identiteit heeft als opdracht om de identiteit van de nieuwe stichting te herijken en het levensbeschouwelijk burgerschapsonderwijs op alle 39 scholen van een impuls te voorzien. Er is een Plan van Aanpak opgesteld, uitvoering start in 2022. Onderdeel hiervan is het instellen van een organisatiebrede identiteitscommissie ter uitwerking en behartiging van de identiteitsaspecten binnen de scholen en het onderwijs en het scherpstellen en verwoorden van de identiteitsparagraaf van het komende strategische beleidsplan. Uit het jaarverslag blijkt dat de eigen cultuur en signatuur van de scholen is gewaarborgd zodat het openbare karakter van de openbare scholen en dus de continuïteit niet ter discussie staat. De wijze waarop concreet invulling wordt gegeven aan het specifieke karakter (de hierboven genoemde wezenskenmerken) van het openbaar onderwijs ontbreekt echter. Het college van bestuur bevestigt, dat dit niet goed is gegaan bij het opstellen van het jaarverslag.

Het college van burgemeester en wethouders en het college van bestuur spreken af, dat de stichting een formele brief opstelt voor de gemeenteraad (ontvangen op 11 oktober 2022), waarin zij alsnog ingaan op de wijze waarop concreet invulling wordt gegeven aan het specifieke karakter van het openbaar onderwijs. Het college van bestuur zegt toe om dit vanaf volgend jaar (jaarverslag 2022) wel conform het toezichtkader te zullen handelen. Toezichtkader: Bij het ter beschikking stellen van het jaarverslag maakt het college van bestuur van Elevantio melding van klachten ouders, leerlingen of werknemers over de algemene toegankelijkheid van de openbare scholen en de afhandeling daarvan. In het jaarverslag 2021 is op dit punt het volgende aangegeven: Er zijn in 2021 twee formele klachten ingediend bij het bevoegd gezag. Daarnaast zijn er diverse telefonische en schriftelijke meldingen/signalen geweest van ouders of verzorgers die door adequate reactie en actie van teamleider(s) en/of directeuren in samenspraak met College van Bestuur niet tot een officiële klacht hebben geleid. Er zijn in 2021 geen klachten ingediend bij de klachtencommissie. In het jaarverslag blijkt niet of de ontvangen klachten betrekking hebben op de algemene toegankelijkheid van de openbare scholen.

Het college van bestuur bevestigt, dat geen van de twee klachten betrekking had op de algemene toegankelijkheid van de openbare scholen. Het college van bestuur zegt toe dit vanaf volgend jaar nadrukkelijk te vermelden in het jaarverslag. Toezichtkader: Na vaststelling van het strategisch beleidsplan wordt deze door het college van bestuur ter informatie naar de gemeenteraad gestuurd.

3

Bevindingen: Het college van bestuur van Elevantio heeft laten weten dat er nog geen strategisch beleidsplan is opgesteld. Dit gaat in het schooljaar 2022-2023 gebeuren voor de planperiode 2023-2027. Tot de vaststelling van dat nieuwe strategisch beleidsplan is het bepaalde in de fusie-effectrapportage leidend. Daar waar de gemeenteraad toezicht dient te houden op de borging en uitvoering van de wezenskenmerken van het openbaar onderwijs en de continuïteit van het openbaar onderwijs is de inhoud van de fusie-effectrapportage echter maar van beperkte waarde. Er wordt namelijk niet specifiek ingegaan op de borging en uitvoering van de wezenskenmerken van het openbaar onderwijs. Meer in het algemeen wordt ook in dit stuk verwezen naar de instelling van een organisatiebrede identiteitscommissie. Over deze commissie wordt het volgende aangegeven: De commissie bestaat uit leerkrachten, een identiteitsbegeleider en een adviseur identiteit en cultuur. De commissie adviseert en ondersteunt het College van bestuur en de scholen in het vormgeven en uitwerken van hun identiteitsbeleid en ziet toe op de uitvoering van de statutaire grondslag van de stichting en de uitvoering van de kernwaarden. Het uitgangspunt is dat scholen hierbij zelf de regie hebben.

Blijkt een school in mindere mate aandacht te hebben voor de borging van identiteit in de school, dan zoekt de commissie de scholen proactief op en ondersteunt de school bij de verdere ontwikkeling. De commissie is verder verantwoordelijk voor: • Organiseren van een aanbod voor ontwikkeling en inspiratie op het gebied van identiteit. • Ondersteunen bij het proces van achterbanraadpleging door scholen (zoals het stellen van de juiste vragen en het ondersteunen bij de dialoog met ouders). • Ondersteunen van identiteitscommissies op schoolniveau door het aanreiken van praktische handvatten. Zoals al is gebleken in het jaarverslag 2021 zal de identiteitscommissie zich ook bezig gaan houden met het verwoorden van de identiteitsparagraaf van het komende strategische beleidsplan. Aan het college van bestuur van Elevantio wordt meegegeven om daarbij specifiek in op te nemen op welke wijze invulling wordt gegeven aan de borging en uitvoering van de wezenskenmerken van het openbaar onderwijs. Het college van bestuur stelt dit jaar het strategisch beleidsplan op. Het college van bestuur zegt toe het strategisch beleidsplan hierop nadrukkelijk te zullen toetsen. Het strategisch beleidsplan zal volgend jaar worden meegenomen bij de beoordeling op grond van het toezichtkader door het college en de gemeenteraad.

Afsluitend: Het college van bestuur en het college van de gemeente Terneuzen spreken af om te verkennen of het mogelijk is om het proces rondom toezicht binnen de gemeente Terneuzen met ingang van 2023 af te stemmen op dat van de gemeente Hulst.

De volgende documenten zijn getoetst: Jaarverslag Onderwijsgroep Elvantio 2021 4

-

Elevantio_jaarverslag_en_jaarrekening_2021_definitief.pdf Fusie-effectrapportage SKO Hulst, Scoba, Perspecto, ProBaz 26 februari 2021

Van het jaargesprek is geen apart verslag gemaakt. De informatie en gemaakte afspraken die zijn weergegeven in deze notitie zijn door het college van bestuur van Elevantio onderschreven.

5