2022-10-06 IC13 - Bijlage monitoringsplan 2022 Regio Deal

ZEEUWEN ZELF AAN ZET REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN

MONITORINGSPLAN

ECONOMIC

BOARD ZEELAND SAMEN ZEELAND IN STROOMVERSNELLING HOUDEN

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

ZEEUWEN ZELF AAN ZET REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

ECONOMIC

BOARD ZEELAND SAMEN ZEELAND IN STROOMVERSNELLING HOUDEN

2

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Inhoud Inleiding

3

Doel en focus

4

Monitoringssystematiek

8

Opzet monitoring

11

Bijlagen

12

 Lijn 2: Toekomstbestendig veranderen leefomgeving

12

 Lijn 3: Voorzieningen innovatief dichtbij

18

 Lijn 4: Arbeidsmarkt en scholing sterk verbonden

22

3

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Inleiding De regio Zeeuws-Vlaanderen (Gemeenten Hulst, Terneuzen en Sluis en Provincie Zeeland) heeft in de zomer van 2020 een Regio Deal toegekend gekregen. Dit betekent dat de regio gezamenlijk met het Rijk aan de slag gaat om de brede welvaart in de regio te vergroten. Eén van de afspraken is dat er gedurende de uitvoering van de projecten uit de Deal gemonitord wordt op projectniveau, maar ook op het niveau van beoogde resultaten en beleidsindicatoren. In dit plan van aanpak nulmeting en monitoring wordt beschreven welke resultaten er worden gemeten (doel en focus), welke monitoringssystematiek er wordt gebruikt en op welke wijze de nulmeting en monitoring worden uitgevoerd. Dit plan gaat niet in op de tussentijdse monitor op projectniveau. Binnen de subsidievoorwaarden is bepaald dat twee maal per jaar voortgangsinformatie wordt aangeleverd, zodat het programmabureau de voortgang van de individuele projecten kan volgen. Twee maal per jaar wordt het Rijk hierover geïnformeerd.

4

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Doel en focus In dit hoofdstuk wordt bepaald welke resultaten er worden gemeten. De Regio Deal Zeeuws-Vlaanderen kent verschillende partners. Enerzijds de Economic Board Zeeland, die de opdracht heeft gekregen om de effecten op de Sustainable Development Goals inzichtelijk te maken. Dit is van belang om de impact te meten van de projecten op de duurzame ontwikkeling van Zeeland. Anderzijds het Rijk, die met name op zoek is naar resultaten op het gebied van brede welvaart en de effectiviteit van Regio Deals in het algemeen. Voor hen is van belang om te meten en uiteindelijk te weten of de lijnen en projecten uit de Regio Deal uiteindelijk een bijdrage hebben geleverd om deze ambitie te realiseren.

Sustainable Development Goals

Sustainable Development Goals (kort gezegd SDG’s) zijn ontwikkeldoelstellingen op het gebied van duurzaamheid. Zeventien doelen om van de wereld een betere plek te maken in 2030. Deze doelen zijn afgesproken door de landen die zijn aangesloten bij de Verenigde Naties.

SAMEN VOOR DE SUSTAINABLE DEVELOPMENT

5

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Om de invloed van de Regio Deal Zeeuws-Vlaanderen op deze SDG’s in kaart te brengen, kan het beste op projectniveau worden bepaald aan welke SDG’s een bijdrage wordt geleverd. Aan de hand van deze uitkomsten kan het effect van de Regio Deal in kaart worden gebracht. Aandachtspunt is de looptijd van de deal in relatie tot het maken van ontwikkeldoelstellingen. Verwacht wordt dat voor een groot aantal projecten bij afronding van de deal de effecten mogelijk nog niet daadwerkelijk meetbaar zijn. De gedachten bij de deal is om nu te investeren, maar dat de effecten op lange termijn zichtbaar worden.

Brede welvaart

Regio Deals beogen effect te hebben op de brede welvaart in de regio. Om de effecten op brede welvaart in kaart te brengen wordt vanuit CBS jaarlijks een monitor brede welvaart ontwikkeld. Vanuit deze monitoring willen we de brede welvaart in de regio blijven volgen.

Economie

Subjectief welzijn

Economie

Subjectief welzijn Inkomen

Samenleving

Samenleving & Subjectief welzijn

Inkomen & Arbeid

Toegang voorzieningen

Samenleving

Wonen

Veel slechter Slechter

Samenleving Politieke participatie Vrijwilligers* Sociale cohesie* Eenzaamheid* Sociale contacten* Sociaal vertrouwen* Gemeente Hulst

Gemiddeld

Samenleving & Subjectief welzijn

Onderwijs

Toegang voorzieningen

Milieu

Beter

Inkomen & Arbeid

0,02 -0,75 -0,27 0,49 0,36 0,44 -0,15

Samenleving

Wonen

Geen data

Veel slechter Slechter

Samenleving Politieke participatie Vrijwilligers* Sociale cohesie* Eenzaamheid* Sociale contacten* Sociaal vertrouwen* Gemeente Terneuzen

Samenleving & Subjectief welzijn

Onderwijs

Toegang voorzieningen

Milieu

Gemiddeld

Beter

Inkomen & Arbeid

-0,60 -1,34 0,19 0,49 -0,75 -1,58 0,58

Onderwijs

Gezondheid Wonen Veiligheid

Veel beter

Arbeid

Gezondheid & Leefomgeving

Gezondheid

Veiligheid

Veel beter

Inkomen

Arbeid

Gezondheid & Leefomgeving

Gezondheid

Veiligheid

Geen data

Inkomen

Arbeid

Gezondheid & Leefomgeving

Economie

Subjectief welzijn

Geen data

Veel slechter Slechter

Samenleving Politieke participatie Vrijwilligers* Sociale cohesie* Eenzaamheid* Sociale contacten* Sociaal vertrouwen* Gemeente Sluis

Gemiddeld

Milieu

Beter

Veel beter

-0,08 -0,89 0,00 0,49 -0,38 0,44 -0,15

6

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Focus van de metingen op brede welvaart ligt op het volgen van de ontwikkeling van de brede welvaart en legitimatie van de ontwikkeldoelen die in de Regio Deal zijn gekozen.

Effectiviteit Regio dDeal Zeeuws-Vlaanderen

Als het gaat om het meten van de effectiviteit van de Regio Deal, dan gaat het om het bereiken van de ambities en doelen zoals deze zijn afgesproken in de deal. De ambitie die de regio heeft met de Regio Deal is als volgt verwoord: Partijen streven er naar om Zeeuws-Vlaanderen te ontwikkelen richting een grensoverschrijdende, leefbare, zelfredzame en toekomstbestendige regio, waar inwoners prettig wonen, leren en werken en waarop zij trots zijn. Inwoners, overheden, onderwijsinstellingen en bedrijven trekken samen op om verschillende projecten en initiatieven te ontwikkelen en uit te voeren. Zo ontstaat er een regio met actieve en betrokken bewoners, een fantastische leefomgeving, nabije voorzieningen waarbij onderwijs en arbeidsmarkt goed op elkaar zijn afgestemd. Eenvoudiger gezegd: We willen de regio Zeeuws-Vlaanderen verbeteren voor de inwoners door ingrepen te doen in de leefomgeving, het voorzieningenniveau en op het gebied van arbeidsmarkt en scholing. Hiervoor gebruiken we het instrument identiteit en participatie. We verwachten een spin-off uit het gebruik van participatie. Inwoners en bedrijven zullen na, tijdens en na afloop van de deal zelf vaker de regie in handen nemen om de brede welvaart in de regio op het zelfde niveau te behouden of te vergroten.

Realisatie van deze ambitie gebeurt aan de hand van vier lijnen en zeventien projecten met elk hun eigen doelstellingen. Van belang is om te meten en te weten of de lijnen en projecten uiteindelijk een bijdrage geleverd hebben om deze ambitie te realiseren. De vier lijnen binnen het programma en de Regio Deal en hun doelen zijn: • Identiteit en participatie Doel/afspraak Regio Deal: De inwoners ervaren een positieve identiteit. Daarnaast is er een hogere participatiegraad van inwoners door laagdrempelige toegang tot voorzieningen en de overheid met zichtbaar resultaat. Inwoners en bedrijven hebben een sterker ‘wij-gevoel’ binnen de regio doordat zij actief betrokken zijn bij lokale vraagstukken, transitieopgave en maatschappelijke opgaven. Beoogt wordt om de betrokkenheid te vergroten van inwoners bij lokale vraagstukken, transitieopgaven en maatschappelijke opgaven en een regionale identiteit en trots te creëren. • Toekomstbestendig veranderen leefomgeving Doel/afspraak Regio Deal: De leefomgeving in Zeeuws-Vlaanderen is waar nodig grensoverschrijdend ontwikkeld. De kwaliteit van de leefomgeving is versterkt. Inwoners aan weerszijde van de grens spelen hierbij een actieve rol. Inwoners en bedrijven gaan, al dan niet in samenwerking met de overheden, aan de slag met de (her)inrichting van de eigen omgeving op duurzame wijze.

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

• Voorzieningen innovatief dichterbij Doel/afspraak Regio Deal: De voorzieningen in Zeeuws-Vlaanderen blijven op innovatieve wijze gemakkelijk bereikbaar en toegankelijk, waarbij wordt uitgegaan van een complementair netwerk van kernen. In deze lijn beogen partijen de verzwakte voorzieningenstructuur op innovatieve wijze anders in te richten. Deze Regio Deal beoogt mee te bewegen met de ontwikkelingen, in plaats van hier tegen te vechten en te zoeken naar nieuwe vormen en nieuwe verbindingen. • Arbeidsmarkt en scholing sterk verbonden Doel/afspraak Regio Deal: Inwoners, overheden, onderwijsinstellingen en bedrijven werken samen aan innovaties. Hiermee wordt de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt verbeterd. Als de lijnen nader worden bezien is lijn 1 het instrument (participatie) waarmee de verschillende opgaven in de lijnen 2 tot en met 4 worden opgepakt. Door het instrument participatie in te zetten en dit instrument en het succes ervan onder ogen te brengen van de Zeeuwen, wordt verwacht dat er meer initiatieven ontstaan. De focus van de monitoring ligt in dit kader op het gebruik en de toename van het instrument participatie. De lijnen 2 tot en met 4 hebben allen betrekking op het vestigings- en leefklimaat in de regio.

Waar Zeeland nu bang is om in een negatieve spiraal te raken, beogen deze (en bovendien veel meer maatregelen) maatschappelijk effect te hebben op deze facetten van vestigings- en leefklimaat. Het in kaart brengen van maatschappelijk effect lukt niet binnen een periode van de Regio Deal. Daarnaast pakken de projecten slechts een gedeelte van het probleem aan, overal in de regio zijn inwoners, bedrijven, overheden en onderwijsinstellingen bezig om eenzelfde effect te weeg te brengen. Focus binnen de monitoring voor deze lijnen is daarom: doen we de juiste dingen, doen we die dingen goed en verwachten we ook dat deze dingen een bijdrage leveren aan onze doelen?

7

8

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Monitoringssystematiek In het vorige hoofdstuk werd beschreven dat binnen het monitoringsplan drie doelen worden gemonitord: • Sustainable Development Goals • Brede welvaart • Effecten Regio Deal Zeeuws-Vlaanderen In dit hoofdstuk wordt per doel de monitoringssystematiek bepaald.

Sustainable Development Goals

Focus van de monitoring van de SDG’s ligt op het per project inzichtelijk maken van het effect op de SDG’s. Hiermee kan uiteindelijk een conclusie worden getrokken over de effecten van het programma op de SDG’s. MAEX heeft de Social Handprint ontwikkeld. Dit is een methodiek om de bijdrage aan de SDG’s eenvoudig inzichtelijk te maken. Deze Social Handprint wordt per project opgemaakt. Dit leidt onder meer tot het volgende overzicht:

Social Handprint Organisatie X 2020 De afbeelding rechts visualiseert de gezamenlijke positieve bijdrage van de initiatieven uit organisatie X aan de 17 Sustainable Development Goals. De bijdragen per SDG zijn relatief ten opzichte van elkaar weergegeven, waarbij de nullijn zich net buiten het SDG-nummer bevindt. Opvallend is dat op iedere SDG waarde wordt geleverd. SDG’s waar niet aan wordt bijgedragen worden in de visualisatie grijs weergegeven.

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Brede welvaart

De focus van de monitoring op brede welvaart is gericht op volgen van de ontwikkelingen op brede welvaart niveau van de regio en legitimatie van de transitie die wordt beoogd met de Regio Deal Zeeuws-Vlaanderen en het programma ‘Zeeuwen zelf aan zet’. Er wordt hiervoor geen aparte monitoringssystematiek ontwikkeld. Om de ontwikkeling van de brede welvaart te monitoren wordt gebruik gemaakt van de regionale monitor brede welvaart van het CBS. Deze wordt jaarlijks opgeleverd.

Effecten Regio Deal Zeeuws-Vlaanderen

Zoals aangegeven in hoofdstuk 2 richt de monitoring van de effecten van de Regio Deal zich op het gebruik van het instrument participatie en op het doelbereik van alle onderliggende projecten. Uiteindelijk zegt de informatie die wordt opgehaald binnen de monitor iets over de effectiviteit van de hele Regio Deal. Lijn 1: participatie Hoofddoel is inzichtelijk krijgen op welke wijze de participatie in de regio vormt krijgt gedurende de looptijd van de Regio Deal. Vanuit het programmabureau wordt nadrukkelijk gestuurd op kennisdeling binnen de projecten en vervolgens ook naar buiten. Dit gebeurt onder meer met een participatieplatform. Dit platform wordt het instrument om kwantitatief te meten of participatie binnen de regio toeneemt. Ook brengt dit platform in kaart of de inwoners en bedrijven binnen het gebied meer als voorheen zelf de regie in handen nemen, om de brede welvaart in de regio op niveau te houden. Kwantitatief wordt getoetst op: • Het aantal initiatieven van burgers en bedrijven dat wordt ontwikkeld. • Het aantal overheidsprojecten waarbij burgers en bedrijven direct betrokken worden bij de vormgeving. • Het aantal mensen dat participeert door middel van deze projecten.

• Het aantal manieren van aanpakken om participatie te bevorderen • Doelgroep/probleem/transitie die wordt aangepakt Ten slotte zal ook kwalitatief worden gemonitord of belanghebbenden van de deal merken dat de inwoners van de regio meer zelf aan zet komen. Dit gebeurt met name door empirisch te toetsen of de effecten van de Regio Deal zijn zoals deze vooraf werden verwacht. Lijn 2 t/m 4: Leefomgeving, voorzieningen en arbeidsmarkt en scholing De projecten binnen de lijnen 2 tot en met 4 lossen bepaalde problemen op binnen de regio. Dit gaat wel om een fractie van de oplossing van het probleem, de middelen zijn namelijk beperkt. Daarnaast is het doel om met deze projecten andere projecten van de grond te krijgen, zodat de Zeeuws-Vlamingen structureel worden gestimuleerd om zelf aan zet te zijn bij de verdere ontwikkeling van hun leefomgeving. Per lijn en per project wordt wel gemonitord of deze projecten daadwerkelijk een bijdrage leveren aan het probleem dat binnen het project en/of binnen de lijn is geconstateerd. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van het denkkader ontwikkeld door het Planbureau voor de Leefomgeving.

9

10

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Programmaniveau

3 Projectniveau

1 Afbakening ambitie

2 Opzet programma

Verkennen perspectieven op de opgave en ambitie met alle betrokken partijen

O.b.v. bestaande kennis en ervaringen aanpak vaststellen en vervolgens projecten selecteren die bijdragen aan programmaambitie

Expliciet maken van eindoel programma: wat, voor wie, wanneer en waar?

Bijstellen ambitie

Expliciet maken van verwachtingen hoe alle projecten op zich en samen bijdragen aan behalen ambitie (programmatheorie)

A Projectopzet

B Uitvoering

Uitwerken projectaanpak en formulieren (tussenresultaten) bijdrage project programmaambitie

Project 1

Project 1

C Meten

D Evaluatie

Empirisch toetsen bijdrage project aan programmaambiitie

Beoordelen bijdrage en beslissen over voortgang

Project 1

Project 1

Bijsturen project of aanvullende acties Project 2

Project 2

Project 2

Project 2

Project n

Project n

Project n

Project n

Bijstellen programmatheorie en -opzet

4 Evaluatie geheel Reflecteren op bijdrage programma aan behalen doel o.v.b. verloop alle projecten, uitvoering programma zlas geheel en veranderingen in externe omstandigheden Beslissen over bijstellen ambitie en programmaopzet

Geen bijstelling programma

Denkkader projecten binnen programma

Per project wordt gekeken welke bijdrage er wordt verondersteld aan de opgave van de lijn: Lijn 2: versterken van de kwaliteit van de leefomgeving. Lijn 3: het duurzaam en innovatief in stand houden en/of realiseren van voorzieningen in de regio. Lijn 4: het versterken van de arbeidsmarkt (meer werknemers, maar ook de randvoorwaarden van de arbeidsmarkt) en de aansluiting daarop vanuit het onderwijs. Om exacter te bepalen wat er per lijn wordt gemonitord, zal het denkkader vanuit het Planbureau van de Leefomgeving verder worden uitgewerkt (bijgevoegd in bijlage 1).

ECONOMIC

BOARD ZEELAND SAMEN ZEELAND IN STROOMVERSNELLING HOUDEN

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Opzet monitoring Zoals aangegeven in de inleiding gaat dit monitoringsplan met name om de inrichting van de monitoring tussentijds en na afloop van de Regio Deal, op de doelen van de Regio Deal. Per onderdeel, SDG’s, brede welvaart en effectiviteit van de deal wordt beschreven wanneer er wordt gemonitord. Sustainable Development Goals De Social Handprint wordt op twee momenten opgevraagd. De eerste keer wordt gebruikt voor de nulmeting. Na afloop van het programma zullen de projecten nogmaals bevraagd worden om de Social Handprint voor hun project in te vullen. Brede welvaart De monitor van de brede welvaart wordt jaarlijks uitgebracht. Jaarlijks wordt in de tussentijdse rapportage van juli over de Regio Deal Zeeuws-Vlaanderen de resultaten van deze monitor betrokken. Effectiviteit Regio Deal Vanuit het programmabureau vindt continu monitoring plaats. Deze focust zich op de projectvoortgang. Jaarlijks wordt er een tussentijdse rapportage opgemaakt over de voortgang van de Regio Deal Zeeuws-Vlaanderen. De onderdelen uit dit monitoringsplan worden hierin inzichtelijk gemaakt. Vanuit lijn 1 kan dit door de resultaten uit het participatieplatform te benoemen. Voor de andere lijnen geldt als aandachtspunt dat veel projecten een investeringsopzet hebben. Effectmeting kan dan pas eigenlijk plaatsvinden zodra de investering is gerealiseerd en opengesteld.

11

12

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Bijlagen Lijn 2: Toekomstbestendig veranderen leefomgeving Programma niveau

Afbakening ambitie: De leefomgeving in Zeeuws-Vlaanderen is waar nodig grensoverschrijdend ontwikkeld. De kwaliteit van de leefomgeving is versterkt. Inwoners aan weerszijde van de grens spelen hierbij een actieve rol. Inwoners en bedrijven gaan, al dan niet in samenwerking met de overheden, aan de slag met de (her) inrichting van de eigen omgeving op duurzame wijze. Wat:

We maken de directe leefomgeving van onze inwoners interessanter om te wonen en ondernemen en te recreëren.

Voor wie: Inwoners van Hulst, Terneuzen, Veere en Kapelle. Wanneer: Gedurende de looptijd van de Regio Deal. Waar:

Grenspark Groot Saeftinghe, Binnenstad Terneuzen en Sas van Gent, Aagtekerke en Wemeldinge.

Opzet programma Het versterken van de leefomgeving in de regio is nodig. Dit kan de overheid niet alleen, de inwoners en bedrijven in de regio moeten ook hier zelf mee aan de slag. Binnen lijn 2 wordt in gezamenlijkheid met burgers en bedrijven plannen gemaakt en project uitgevoerd om de leefomgeving te veranderen. Dit doen we om de leefomgeving interessanter te maken om te wonen, te ondernemen en te recreëren.

13

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Versterk de Scheldekust – Grenspark Groot Saeftinghe A. Projectopzet Aanleg rode lopen: een kwalitatieve en aantrekkelijke route die de dorpen verbindt en de hardgrens tussen binnenen buitendijks vervaagd. Als… • Er een kwalitatieve en aantrekkelijke route wordt aangelegd die dorpen langs de Westerschelde verbindt en die de grens tussen binnen- en buitendijks vervaagd, • Er een grensoverschrijdende belevingsroute met aandacht voor landschap, recreatie en cultuur en een culturele belevings- en ontwikkelingsas van Zeedorp tot en met Doel wordt aangelegd. • Er per dorp de door streekholders aangegeven gewenste voorzieningen, zoals dijkopgaven en, uitkijkpunten, picknickplaatsen, informatievoorzieningen en een goede bewegwijzering wordt gerealiseerd. • Er projectplannen voor daadwerkelijke realisatie samen met streekholders worden opgezet. …dan • Wordt de omgeving scheldekust aantrekkelijker voor de inwoner om te wonen en recreëren.

B. Uitvoering

C Meten

D. Evaluatie

Meten:

Reflecteren op inzichten evaluatie.

1. Is er een route aangelegd langs de Westerschelde welke binnen- en buitendijks met elkaar verbindt? 2. Is er een grensoverschrijdende belevingsroute met aandacht voor landschap, recreatie en cultuur? 3. Aantal dorpen met een met streekholders gerealiseerde voorziening? 4. Is er een projectplan per dorp voor realisatie gezamenlijk opgesteld met inwoners? 5. Wordt de omgeving Scheldekust voor de inwoners/streekholders interessanter om te leven en te recreëren?

14

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Lokale Deal Aagtekerke A. Projectopzet De instandhouding van maatschappelijke voorzieningen in Aagtekerke door burgerinitiatieven. Als… • Een innovatieve organisatievorm wordt ontwikkeld en opgericht die burgers enthousiasmeert en stimuleert om zelf deel te nemen aan de instandhouding van de maatschappelijke voorziening. - Een groep burgers wordt gevonden die hiermee aan de slag wil. • En de voorziening op deze basis duurzaam in stand wordt gehouden. …dan • Wordt het dorp Aagtekerke aantrekkelijker voor de inwoner om te wonen en recreëren.

B. Uitvoering

C Meten

D. Evaluatie

Meten:

Reflecteren op inzichten evaluatie.

1. Is er een innovatieve vorm ontwikkelddie burgers enthousiasmeert en stimuleert om deel te nemen aan de instandhouding van maatschappelijke voorzieningen? 2. Is er een groep burgers die aan de slag wil met het in stand houden van een maatschappelijke voorziening. 3. Is er een voorziening die duurzaam in stand wordt gehouden door een burgerinitiatief. 4. Wordt het dorp Aagtekerke voor de inwoners interessanter om te leven en te recreëren?

15

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Lokale Deal Terneuzen A. Projectopzet Project met als doel het bevorderen van participatie van de inwoners van Terneuzen bij de integrale aanpak op het snijvlak van sociale cohesie, gezondheid, woonkwaliteit, economie en ecologie. Als… • Inwoners en organisatie worden getraind om met positieve gezondheid aan de slag te gaan. • Er een platform wordt gecreëerd dat bewoners en organisaties ondersteunt om met positieve gezondheid aan de slag te gaan. • De kennis van positieve gezondheid wordt toegepast bij het verbeteren van de fysieke leefomgeving. • Door de opzet van een maatwerkteam voor het toepassen van een doorbraakmethode, inwoners worden geholpen om weer ‘zelf aan zet’ te zijn. • Een duurzaam netwerk wordt ingericht met signaalfunctie tegen eenzaamheid en diverse doelgroepen worden getraind om eenzaamheid te herkennen. • Diverse fysieke projecten (4) worden gerealiseerd waarbij participatie van inwoners centraal staat. …dan • Wordt de binnenstad Terneuzen en Sas van Gent aantrekkelijker voor de inwoner om te wonen en recreëren.

B. Uitvoering

C Meten

D. Evaluatie

Meten:

Reflecteren op inzichten evaluatie.

1. Aantal inwoners en organisaties dat is getraind om met positieve gezondheid aan de slag te gaan. 2. Aantal bewoners en burgers dat gebruik maakt van het platform. 3. Aantal projecten dat is gerealiseerd vanuit de aanpak van fysieke gezondheid. 4. Aantal geholpen inwoners door maatwerkteam. 5. Aantal getrainde doelgroepen in het kader van aanpak eenzaamheid. 6. Aantal inwoners betrokken bij totstandkoming van fysieke projecten. 7. Wordt de Binnenstad Terneuzen en Sas van Gent voor de inwoners interessanter om te leven en te recreëren

16

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Lokale Deal Kapelle A. Projectopzet Project met als doel een interactieve belevingsroute creëren in Wemeldinge Als… • Er een interactieve belevingsroute wordt gerealiseerd die het verhaal vertelt van de Oosterschelde. • En deze route locaties verbindt die verbonden zijn/waren met de Oosterschelde. • En bij het ontwerpen daarvan door een participatietraject inwoners zijn betrokken. • Hierdoor ontstaat een netwerk dat bereid is om na afloop van het project zich in te zetten voor de leefomgeving. …dan • Wordt het dorp Wemeldinge aantrekkelijker voor de inwoner om te wonen, te ondernemen en recreëren.

B. Uitvoering

C Meten

D. Evaluatie

Meten:

Reflecteren op inzichten evaluatie.

1. Is er een interactieve belevingsroute met het verhaal over de Oosterschelde? 2. Verbindt de route locaties die verbonden zijn aan de Oosterschelde? 3. Zijn er burgers betrokken bij het ontwerpen van de route door middel van een participatietraject? 4. Is er een netwerk gevormd dat bereidwillig is om zich in te zetten voor de leefomgeving? 5. Wordt het dorp Wemeldinge voor de inwoners interessanter om te leven, te ondernemen en te recreëren?

17

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Vernieuwing landbouw A. Projectopzet Vernieuwing van de landbouw in samenwerking met partners in het landelijk gebied. Als… • Als een netwerk wordt gerealiseerd met Zeeuws-Vlamingen die maatschappelijke uitdagingen willen aangaan. • Zij aan de slag gaan met het werken aan oplossing voor maatschappelijke uitdagingen. • Dit netwerk samen met overheden en kennisinstellingen aan de slag gaat met landbouwpraktijken die de drie eenheid; landbouw-natuur-haven versterken. • Er drie innovatieve voorbeeldprojecten worden gestart. • Een grensoverschrijdend innovatiefonds wordt gevormd, waardoor boeren worden gestimuleerd met de opgaven aan de slag te gaan. • Een communicatiestrategie wordt ontwikkeld die het klimaat voor een coöperatieve grensoverschrijdende samenwerking en innovatie in de grensregio versterkt voor de landbouw. • Een grensoverschrijdend platform wordt gevormd voor het delen van kennis. • En geïnvesteerd wordt in de samenwerking binnen het netwerk. …dan • Wordt het gebied Saeftinghe interessanter om te ondernemen?

B. Uitvoering

C Meten

Meten: 1. Aantal actieve landbouwers/agrariërs in netwerk. 2. Aantal stakeholders en andere partijen die worden betrokken. 3. Aantal participerende landbouwers en organisaties. 4. Aantal uitgewerkte plannen. 5. Aantal hectare opgepakte maatregelen. 6. Aantal betrokken ketenpartners. 7. Aantal gestarte projecten voor landbouwinnovatie. 8. Aantal projecten gestimuleerd vanuit het fonds. 9. Aantal inwoners betrokken bij communicatiestrategie. 10. Aantal gebruikers grensoverschrijdend innovatienetwerk. 11. Aantal events gericht op kennisontwikkeling en kennisdoorwerking. 12. Wordt het gebied Saeftinghe interessanter om te ondernemen?

D. Evaluatie

Reflecteren op inzichten evaluatie.

18

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Lijn 3: Voorzieningen innovatief dichterbij Programma niveau

Afbakening ambitie: De voorzieningen in Zeeuws-Vlaanderen blijven op innovatieve wijze gemakkelijk bereikbaar en toegankelijk, waarbij wordt uitgegaan van een complementair netwerk van kernen. In deze lijn beogen partijen de verzwakte voorzieningenstructuur op innovatieve wijze anders in te richten. Deze Regio Deal beoogt mee te bewegen met de ontwikkelingen, in plaats van hier tegen te vechten en te zoeken naar nieuwe vormen en nieuwe verbindingen. Wat:

We versterken de voorzieningenstructuur op innovatieve wijze, door uitvoering van drie voorbeeldprojecten.

Voor wie: Inwoners Zeeland met een specifieke vraag op gebied van sociaal juridische hulpverlening, jongeren die te maken met eenzaamheid of het behoud van voorzieningen in een gebied met een plattelandseconomie. Wanneer: Beoogd is een structureel effect, een ontwikkeling die een of meerdere voorzieningen structureel in stand houd. Waar:

Een voorbeeld project voor de hele regio, daarnaast twee specifiekere projecten: één in Gemeente Hulst en één in Gemeente Sluis.

Opzet programma Het voorzieningenniveau staat onderdruk. Voorzieningen houden op te bestaan en/of trekken weg uit de regio. Voorzieningen zijn belangrijk voor de leefbaarheid in de regio. Daarom werken we met proefprojecten om het voorzieningenniveau te versterken. Projecten met of door inwoners om duurzame instandhouding van voorzieningen te bewerkstelligen. We realiseren een innovatieve aanpak van de rechtspraak, een nieuwe voorzieningen om eenzaamheid bij jongeren aan te pakken en een gebiedsgerichte aanpak om de zorg en andere voorzieningen in de regio op pijl te houden. Belangrijk is dat we een toename zien van het gebruik van deze voorziening of dat door centralisatie het behoud van de voorziening financieel aantrekkelijker wordt en dat we er sprake is van een structurele aanpak.

19

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Recht in Zeeland A. Projectopzet Het oprichten van een eigentijds, innovatief en laagdrempelig stelsel van oplossingsgerichte sociaaljuridische hulp en bijstand voor individuele personen en voor kleine en middelgrote ondernemingen. Als… • We het recht dichterbij de burger brengen door een digitaal platform, telefonische hulpverlening en een mobiele voorziening (bus). • Met deze voorzieningen inwoners sneller en vaker geholpen kunnen worden met juridische vragen. • En dit wordt opgepakt met een nieuwe wijze van sociaaljuridische hulpverlening • Mensen met een rechtsvraag gebruik maken van deze voorziening …dan • Ontstaat een nieuwe duurzame voorziening op het gebied van sociale juridische hulpverlening

B. Uitvoering

C Meten

D. Evaluatie

Meten:

Reflecteren op inzichten evaluatie.

1. Zijn er juridische hulpverleningsinstrumenten georganiseerd die het recht dichterbij de burger brengen, zijnde: een mobiele voorziening, een digitaal platform en telefonische hulpverlening? 2. Kunnen inwoners sneller en vaker geholpen worden met juridische vragen? 3. Wordt een nieuwe wijze van sociaaljuridische hulpverlening toegepast 4. Hoeveel inwoners/organisaties worden geholpen bij juridische vragen? 5. Wordt de nieuwe voorziening na afloop van de regio deal voortgezet en is hiervoor een businessplan gerealiseerd?

20

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Pilot geen label, toch hulp A. Projectopzet Het aantonen dat een oplossingsgerichte preventieve aanpak voor kinderen/jongeren die eenzaam zijn, hen kan behoeden voor ernstige gezondheidsproblemen. Als… • Het programma Join Us wordt ontwikkelt in de gemeente Hulst. • En meer kinderen die lijden aan eenzaamheid hieraan deelnemen. …dan • Ontstaat een nieuwe duurzame voorziening op het gebied van het voorkomen van eenzaamheid bij jongeren

B. Uitvoering

C Meten

D. Evaluatie

Meten:

Reflecteren op inzichten evaluatie.

1. Is het programma Join Us ontwikkeld in gemeente Hulst? 2. Hoeveel kinderen/jongeren maken gebruik van Join Us? 3. Wordt de nieuwe voorziening na afloop van de regio deal voortgezet en is hiervoor een businessplan gerealiseerd?

21

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Gezondheidsdorp Oostburg A. Projectopzet Project met als doel om te komen tot een masterplan voor een uniek gezondheidsdorp (dit betreft de eerste fase van het project, in de tweede fase na een no/go wordt het monitoringsplan verder ontwikkeld). Als… • voor het centrum van Oostburg een masterplan ontwikkeld wordt voor een gezondheidsdorp • en de partijen die betrokken zijn bij de uitvoering van masterplan deelnemen in de organisatie voor realisatie van dit plan • uitwerking wordt gegeven aan dit plan • en de inwoners van Gemeente Sluis en de doelgroepen ondersteunen dit plan …dan • Ontstaat een concept voor het behouden van voorzieningen voor de toekomst.

B. Uitvoering

C Meten

D. Evaluatie

Meten:

Reflecteren op inzichten evaluatie.

1. Is er een masterplan ontwikkeld 2. Nemen de partijen die betroken zijn bij de uitvoering van het masterplan deel aan de organisatie voor realisatie van het plan 3. Wordt er uitwerking gegeven aan het plan 4. Staan de inwoners van Sluis en specifiek de doelgroep waarvoor de ontwikkeling wordt gestart achter de ontwikkeling van het masterplan 5. Hebben betrokken inwoners, bedrijven, instellingen en overheden het gevoel dat met dit plan een toekomstbestendige opzet wordt gerealiseerd voor behoud van de voorzieningen die betrokken zijn in het masterplan.

Nulmeting:

22

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Lijn 4: Arbeidsmarkt en scholing sterk verbonden Programma niveau

Afbakening ambitie: Inwoners, overheden, onderwijsinstellingen en bedrijven werken samen aan innovaties. Hiermee wordt de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt verbeterd. Wat:

Toename van het aantal leerlingen en medewerkers in de regio door inzet op onderwijs en arbeidsmarkt.

Voor wie: Bedrijven en onderwijs voorzieningen in de regio. Wanneer: Gedurende de looptijd van de Regio Deal en ver daarna. Waar:

Met name de regio Zeeuws-Vlaanderen, met uitwerking naar Vlaanderen en de rest van Zeeland.

Opzet programma Voldoende werkgelegenheid zorgt voor leefbaarheid. Anderzijds zorgt het aanbod van voldoende personeel voor werkgelegenheid. Zonder voldoende werknemers is het voor bedrijven niet aantrekkelijk om zich in de regio te vestiggen. De regio deal richt zich daarom op onderwijs en arbeidsmarkt. Bij voorkeur is deze op elkaar afgestemd en werken deze dus samen. Belangrijk is dat er een toename is in het aantal werknemers in de regio en dat er meer leerlingen/studenten hun opleiding genieten in de regio.

23

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Kraamkamer vernieuwing basisonderwijs A. Projectopzet Project met als doel het behouden van meer kinderen in het Nederlandse systeem, gericht op verbeteren kwaliteit, aanpassing financieel kader, de grenzeloze school en startgroepen. Als… • De startgroepen in de grens kernen worden gecontinueerd. • Pilots worden uitgevoerd voor een grenzeloze school • De kwaliteit van het concept kraamkamer wordt ontwikkeld • Een structurele oplossing wordt gerealiseerd voor het financieel mogelijk maken van de kraamkamer …dan • Maken meer kinderen uit ZeeuwsVlaanderen gebruik van de kinderopvang in de regio. • Stromen meer kinderen voor vanuit de kinderopvang naar de basisscholen in Zeeuws-Vlaanderen

B. Uitvoering

C Meten

D. Evaluatie

Meten:

Reflecteren op inzichten evaluatie.

1. Zijn de startgroepen binnen de grenskernen actief 2. Worden er pilots uitgevoerd op het gebied van de grenzeloze school 3. Is de kwaliteit van de kraankamer verder ontwikkeld 4. Is er een structurele oplossing gerealiseerd voor het financieel mogelijk maken van de kraamkamer? 5. Hoeveel kinderen maken gebruik van de kinderopvang in Zeeuws-Vlaanderen? 6. Hoeveel kinderen stromen door van de kinderopvang naar de basisscholen in Zeeuws-Vlaanderen?

24

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Zorghuis van de toekomst A. Projectopzet Project voor hybride onderwijs (combinatie van werken en leren) waarbij onderzoek wordt gedaan naar de mogelijkheden van onderwijs op afstand, digitaal onderwijs, werken en leren en grensoverschrijdend. Als… • Een visie wordt ontwikkeld over hoe het zorghuis eruitziet voor zorgvragers, mantelzorgers, vrijwilligers, zorg- en welzijnsmedewerkers, medewerkers in opleiding (studenten en zij-instromers) en in bijscholing, alsook voor oriëntatie vanuit het voortgezet onderwijs. • Vervolgens een businesscase wordt ontwikkeld in samenwerking met de partners en daarover commitment is met deze partners en ‘sponsoren’. - Er een doorlopende leerlijn vmbo, mbo, hbo en havo/vwo- hbo op het gebied van zorg en welzijn in een hybride leeromgeving is en een leerhuis voor na-, om- en bijscholing in het kader van leven lang ontwikkelen en aandacht voor kwetsbare doelengroepen. …dan • Maken meer leerlingen gebruik van het zorgonderwijs in de regio. • Hogere instroming van leerlingen in de arbeidsmarkt in de regio

B. Uitvoering

C Meten

D. Evaluatie

Meten:

Reflecteren op inzichten evaluatie.

1. Is er een gezamenlijke visie ontwikkeld over hoe het Zorghuis eruit moet zien? 2. Is er een businesscase ontwikkeld en een samenwerking aangegaan met betrekking tot het concept Zorghuis? 3. Is er een doorlopende leerlijn ontwikkeld vmbo- mbo, hbo en havo/vwo- hbo op het gebied van zorg en welzijn in een hybride leeromgeving en een leerhuis voor na-, om- en bijscholing in het kader van leven lang ontwikkelen en aandacht voor kwetsbare doelengroepen? 4. Hoeveel leerlingen maken gebruik van het zorgonderwijs in de regio? Hoeveel leerlingen stromen vanuit het zorgonderwijs uit de regio in de zorgsector?

25

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Master Vitaliteit A. Projectopzet Het opstarten van de masteropleiding vitaliteit Als… • We een startklare éénjarige professionele masteropleiding vitaliteit voor kenniswerkers en studenten van binnen en buiten Zeeland realiseren • Er twee livinglabs worden gerealiseerd in de regio Zeeuws-Vlaanderen • Een adviesraad Vitaliteit met stakeholders vanuit gebruikers, ondernemers en overheid en een wetenschappelijke adviesraad wordt opgericht. • Een onderzoeksprogramma wordt opgesteld dat is gerelateerd aan de maatschappelijke vraagstukken in de regio. …dan • Trekken we nieuwe en bestaande kennerswerken en studenten naar Zeeland.

B. Uitvoering

C Meten

D. Evaluatie

Meten:

Reflecteren op inzichten evaluatie.

1. Is de professional masteropleiding van start gegaan? 2. Zijn er twee livinglabs gerealiseerd in Zeeuws-Vlaanderen? 3. Is er een adviesraad vitaliteit en een wetenschappelijke adviesraad? 4. Is er een onderzoeksprogramma opgesteld dat gerelateerd is aan maatschappelijke vraagstukken? 5. Hoeveel (extra) kenniswerken en studenten nemen deel aan de masteropleiding (aantal leerlingen, aantal leerlingen naar afkomst)?

Nulmeting:

26

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Expat Center Zeeland A. Projectopzet Project met als doel service te verlenen aan expats/internationals (& nieuwe vestigers) en bedrijven die internationals inhuren. Het Expat Center Zeeland geeft advies en hulp met betrekking tot vragen die expats/ internationals hebben over vestiging/ wonen/werken in Zeeland. Het Expat Center Zeeland wil zodoende een warm welkom bieden op basis waarvan men zich hier langer of definitief wil vestigen, waardoor de economische structuur, het invullen van de arbeidsvraag, wordt versterkt. Als… • Een one-stop-shop expat Center ontwikkelen. • Met andere onderlinge vestigingen in Zeeland . • De IND binnen deze onderlinge vestigingen betrokken is. • Er een bestuurlijke doorontwikkeling plaatsvindt van Onbegrensd ZeeuwsVlaanderen naar en samen met de arbeidsmarktregio Zeeland en de Zeeuwse Marketing Organisatie. • Een internationale community voor internationals en nieuwe vestigers wordt opgezet. • En activiteiten worden ontplooid voor vergroting van de naamsbekendheid van het Expat Center Zeeland. • En nieuwe expats/internationals stromen in via het Expat Center in het Zeeuwse bedrijfsleven. • En deze nieuwe expats/internationals maken gebruik van de faciliteiten voor het bieden van een warm welkom. • Waardoor de kans wordt vergroot dat deze expats/internationals zich voor lange termijn of definitief vestigen in Zeeland.

…dan • Verbeteren we de invulling van de arbeidsvraag in Zeeland

B. Uitvoering

C Meten

D. Evaluatie

Meten:

Reflecteren op inzichten evaluatie.

1. Is er een one-stop-shop Expat Center voor heel Zeeland ontwikkeld? 2. Bestaat dit Expat Center uit verschillende in Zeeland gevestigde informatiepunten en is de IND daarin betrokken? 3. Heeft er bestuurlijke doorontwikkeling plaatsgevonden van onbegrensd ZeeuwsVlaanderen, Arbeidsmarktregio en ZMO? 4. Is er een internationale community Zeeland ontwikkeld? 5. Hoe groot is de naamsbekendheid van het Expat Center? 6. Hoeveel van de in Zeeland werkzame Expats/internationals zijn ingestroomd via het Expat Zeeland? 7. Hoeveel expats/internationals hebben gebruik gemaakt van het expat Center Zeeland? 8. Hebben de Expats/internationals die ingestroomd zijn via Expat Center Zeeland en/of gebruik maken van de faciliteiten van het Expat Center het gevoel dat men een warm welkom is geboden? 9. Hebben deze expats/internationals het gevoel dat door dit warme welkom de kans is vergroot dat zij zich voor langere tijd of definitief in Zeeland willen vestigen? 10. Hoeveel van de expats/internationals vestigen zich/ hebben zich daadwerkelijk gevestigd in Zeeland? 11. Wat is de invloed van de expats/ internationals die zich voor langere termijn of definitief in Zeeland vestigen op de arbeidsmarktvraag in Zeeland? 12. Wat is de invloed van de expats/ internationals die zich voor langere termijn of definitief in Zeeland vestigen op de bevolkingskrimp in Zeeland?

27

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Een arbeidsmarkt voor iedereen A. Projectopzet Project met als doel het bieden van een arbeidsmarkt voor iedereen, nu en in de toekomst. Als… • We kwetsbare werkzoekenden, zoals mensen met en beperking of met een grote afstand tot de arbeidsmarkt een nieuw perspectiefbieden door het werkfit maken van deelnemers uit deze groep. • Werkfitte mensen die het niet lukt om op eigen kracht werk te vinden extra worden begeleid bij het vinden van werk met het oog op duurzame plaatsing. …dan • Neemt de arbeidsparticipatie toe in de regio. • Neemt de krapte op de arbeidsmarkt in de regio af.

B. Uitvoering

C Meten

D. Evaluatie

Meten:

Reflecteren op inzichten evaluatie.

1. Aantal kwetsbare werkzoekenden dat begeleid is in het werkfit worden. 2. Aantal personen die werkfit zijn gemaakt, dat uitstroomt richting een baan. 3. Aantal werkfitte werkzoekenden die begeleid worden met het vinden van een baan gericht op duurzame plaatsing. 4. Aantal werkzoekenden dat uitstroomt in een (leerwerk)baan. 5. Arbeidsparticipatiegraad in de regio. 6. Krapte arbeidsmarkt in de regio. 7. Gevoel van welzijn bij werkzoekenden die zijn door begeleid naar een baan (gericht op duurzame plaatsing).

28

ZEEUWEN ZELF AAN ZET I REGIO DEAL ZEEUWS-VLAANDEREN MONITORINGSPLAN

Aantekeningen

COLOFON Uitgave Economic Board Zeeland Fotografie en illustraties Beeldbank.zeeland.nl Opmaak Provincie Zeeland Juli 2022

www.economicboardzeeland.nl / U ebzld