2022-06-21 a. aansluiten bij de Nationale Ombudsman per 1 januari 2023 - Ontwerpbesluit

Gemeenteraad Ontwerpbesluit

Zitting van 5 juli 2022 Middelen - Bestuur en Interne Zaken zaaknummer: 371865

2022_Raad_00089 - Invulling gemeentelijke ombudsfunctie per 1 januari 2023 Portefeuillehouder Erik Merrienboer, van Besluit Besluitpunt 1 De gemeenteraad besluit per 1 januari 2023 de instelling van de Zeeuwse Ombudsman te beëindigen. Besluitpunt 2 De gemeenteraad besluit per 1 januari 2023 aan te sluiten bij de Nationale Ombudsman op voorwaarde dat de stappen op de pagina's 7 tot en met 9 van de notitie 'voorstel voor de invulling van de Gemeentelijke Ombudsfunctie in Zeeland na 2022 opgesteld door de Zeeuwse Ombudsman en de secretaris-substituut Zeeuwse Ombudsman' door de Nationale Ombudsman worden doorlopen. Wat is de aanleiding? De huidige Zeeuwse Ombudsman, de heer mr. drs. Gertjan W. van der Brugge, heeft aan het bestuur van Stichting De Zeeuwse Ombudsman laten weten dat hij zijn taken per 31 december 2022 wenst neer te leggen. Bij de aanvaarding in 2020 van zijn benoeming voor een tweede termijn van zes jaar heeft hij al laten weten deze termijn om leeftijdsredenen niet volledig te zullen vervullen. Het aanstaande vertrek van de heer Van der Brugge is voor het bestuur van Stichting De Zeeuwse Ombudsman reden geweest om zich strategisch te bezinnen op de toekomstige invulling van de gemeentelijke ombudsfunctie in Zeeland na 2022. Het bestuur van Stichting De Zeeuwse Ombudsman functioneert inhoudelijk op afstand van het eigenlijke ombudswerk.

Het bestuur heeft daarom aan de Zeeuwse Ombudsman zelf en aan de substituut Zeeuwse Ombudsman, tevens secretaris van de Zeeuwse Ombudsman, gevraagd om voor de 13 aangesloten gemeenten een notitie op te stellen over de gewenste besluitvorming. Die notitie 'voorstel voor de invulling van de Gemeentelijke Ombudsfunctie in Zeeland na 2022 opgesteld door de Zeeuwse Ombudsman en de secretaris-substituut Zeeuwse Ombudsman' treft u aan als bijlage bij het raadsvoorstel.

1/3

Wat willen we bereiken? Behoud van een deugdelijke ombudsfunctie voor de provincie Zeeland. Argumenten 1.1. Voordelen om huidige ombudsfunctie te continueren? De Zeeuwse Ombudsman behandelt in de notitie over de toekomst van de ZO onder C een viertal argumenten in de strategische afweging om de huidige ombudsfunctie te continueren of om aan te sluiten bij de Nationale Ombudsman. Dit betreffen de volgende argumenten: •

Regionale aspecten;

•

Inhoudelijke kwetsbaarheid;

•

Organisatorische kwetsbaarheid;

•

Inhoudelijk en organisatorisch toekomstperspectief.

Samengevat komt de Zeeuwse Ombudsman tot de volgende bevinding: De meerwaarde van continuering van de huidige ombudsfunctie is de regionale aanwezigheid, makkelijke fysieke toegang voor burgers, kennis van de regio en de relevante netwerken en het letterlijk en figuurlijk spreken van de taal. Kanttekeningen 1.1. Nadelen om huidige ombudsfunctie te continueren? Potentiële en reële nadelen van continuering van de huidige ombudsfunctie zijn de inhoudelijke en organisatorische kwetsbaarheid. Deze nadelen zullen gezien de huidige ontwikkelingen in de toekomst naar verwachting toenemen. Daarnaast dient continuering gepaard te gaan met diverse ingrijpende wijzigingen ten opzichte van de huidige situatie (per gemeente afzonderlijke benoeming en verantwoording, aanpassing positionering van de plaatsvervangend secretaris, continue alertheid voor huisvesting en overige facilitaire aspecten en meer capaciteit noodzakelijk). Over dit dilemma voor het bestuur van Stichting De Zeeuwse Ombudsman heeft de Zeeuwse Ombudsman overleg gevoerd met de Nationale Ombudsman. Daarbij is de gedachte ontstaan om te onderzoeken of het mogelijk is het beste van de twee werelden te combineren: aansluiting bij de Nationale Ombudsman met alle bijhorende voordelen maar behoud van aanwezigheid in Zeeland, regionale netwerkkennis en alle andere voordelen.

Deze gedachte is nader uitgewerkt in een door de Nationale Ombudsman te volgen stappenplan dat is geschetst vanaf pagina 7 van de notitie 'voorstel voor de invulling van de Gemeentelijke Ombudsfunctie in Zeeland na 2022 opgesteld door de Zeeuwse Ombudsman en de secretaris-substituut Zeeuwse Ombudsman' . Wat mag het kosten? Wanneer besloten wordt om aan te sluiten bij de Nationale Ombudsman dan betalen daarbij aangesloten gemeenten € 0,2362 per inwoner per jaar (dit wordt jaarlijks aangepast bij ministeriële regeling). Gemeenten die zijn aangesloten bij De Zeeuwse Ombudsman betaalden in 2021 € 0,1900 per inwoner per jaar en in aanvulling op dat bedrag per onderzoek een gestaffelde 2/3

vergoeding gerelateerd aan het aantal klachten. Als wordt besloten om aangesloten te blijven bij de Zeeuwse Ombudsman dan moeten op advies van de accountant van de VZG de kosten per gemeente verhoogd worden tot minimaal die van aansluiting bij de Nationale Ombudsman. De reden daarvoor is dat de capaciteit moet worden vergroot om de organisatorische en inhoudelijke kwetsbaarheid te verminderen en om de nieuwe rollen en taken (o.a. pro-actief handelen en Venice Principles) adequaat te kunnen vervullen. De begroting voor 2022 zet wat dat betreft al een forse stap: het tarief wordt verhoogd naar € 0,2200 per inwoner per jaar. Een volgende stap naar gelijktrekking naar het tarief van de Nationale Ombudsman (gebaseerd op een jaarlijkse beschikking van de Minister van Binnenlandse Zaken) zal noodzakelijk zijn. Voor onze gemeente betekent dit (berekend op basis van 54.498 inwoners per 1 januari 2022): 2021 € 0,1900 per inwoner per jaar = € 10.354,62 2022 € 0,2200 per inwoners per jaar = €11.989,56 2023 € 0,2362 (prijspeil 2021 exclusief de aanpassingen bij ministeriële regeling vastgesteld overeenkomstig het prijsindexcijfer CBS 2022 en 2023) per inwoner per jaar = € 12.872,43 Resumerend is een verhoging van het door de gemeenten per inwoner per jaar te betalen tarief in elk scenario onvermijdelijk.

In de concept-kaderbrief 2023-2026 houden we rekening met een verhoging van de kosten voor de Ombudsman. Het budget Bestuur - Juridische Zaken - bijdragen aan derden (6010010 - taak 10140 - 42288) is hiervoor verhoogd tot € 13.000. In 2022 verhoogden we het budget nog niet. We dekken het tekort in het budget voor de Ombudsman voor 2022 (€ 3.000) vanuit de stelpost indexeringen (6080010 - taak 10800 00095). Wat gaan we ervoor doen? De instelling van de Zeeuwse Ombudsman per 1 januari 2023 beëindigen en per dezelfde datum aansluiten bij de Nationale Ombudsman. Als alle aangesloten gemeenten hiertoe hebben besloten, is een volgende stap het opheffen van de stichting. Liquidatie van de stichting is pas aan de orde na afloop van het jaar 2022. Wanneer alle gemeenteraden in Zeeland een besluit hebben genomen zal het bestuur van stichting de Zeeuwse Ombudsman de communicatie hierover op zich nemen.

3/3