2022-02-03 IC12 - derde tussentijdse rapportage onderzoeksrapport aan-z - Brief BW aan Raad

Postadres: Postbus 35, 4530 AA Terneuzen Bezoekadres: Stadhuisplein 1, 4531 GZ Terneuzen Telefoon: 14 0115 Vanuit buitenland: +31 115 455 000 E-mail : gemeente@terneuzen.nl Internet: www.terneuzen.nl Bij beantwoording a.u.b. onderwerp, datum en zaaknummer van deze brief vermelden.

Aan de raad zaaknummer : 349245 contactpersoon : E.H. Cohen telefoon : 14 0115 e-mail : e.cohen@terneuzen.nl verzonden :

Terneuzen, 21 december 2021 Onderwerp: derde tussentijdse rapportage onderzoeksrapport aan-z

Beste leden van de raad, In deze derde brief informeren wij u over de voortgang van de uitvoering van het plan van aanpak naar aanleiding van het rapport van de Onderzoekscommissie van de raad. Hoofdvraag 1: Welke veranderingen in de aanpak zijn nodig voor de samenwerking met gemeenschappelijke regelingen en verbonden partijen en hoe verbeteren we grip hierop? Gewijzigde wet gemeenschappelijke regelingen De Tweede Kamer nam op 1 juni 2021 de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen aan en op 14 december 2021 heeft de Eerste Kamer ingestemd. Als datum voor inwerkingtreding ziet het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties 1 juli 2022 als eerste mogelijkheid. Als alternatief noemt het ministerie 1 januari 2023. Deze wetswijziging versterkt de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad. De voorgestelde wijzigingen zijn grofweg in te delen in drie categorieën: 1. versterken van de positie van gemeenteraden bij besluitvorming in gemeenschappelijke regelingen (verruiming zienswijzen, introductie gezamenlijke raadscommissie, verruiming mogelijkheden raadsleden in bestuur van een collegeregeling, verplichte afspraken over participatie, actieve informatieplicht, introductie vergoeding voor lidmaatschap regionale commissies); 2.

aanvullende controle-instrumenten voor gemeenteraden (introductie gemeenschappelijk enquêterecht, verduidelijking onderzoeksbevoegdheid lokale rekenkamers richting bestuur gemeenschappelijke regeling); 3. verbeteren van de positie van gemeenteraden met betrekking tot het functioneren van de regeling (afspraken over evaluatie, aanscherping afspraken uittreding, betere aansluiting begrotingscyclus gemeenschappelijke regeling op gemeentelijke cyclus). Voor de begrotingscyclus komen er drie wijzigingen: o de kadernota moet vóór 30 april naar gemeenteraden worden gestuurd in plaats van 15 april;

o de begroting van een regeling moet uiterlijk 15 september naar Gedeputeerde Staten worden gestuurd in plaats van 1 augustus; en o de ontwerpbegroting moet uiterlijk 10 weken vóór 15 september voor een zienswijze aan gemeenteraden aangeboden worden, in plaats van 8 weken. Kadernota gemeenschappelijke regelingen Wij hebben besloten de kadernota gemeenschappelijke regeling te laten wachten op het definitieve besluitvormingstraject van de Wgr, zodat wij de meest actuele informatie en wettelijke regels kunnen verwerken in de kadernota. Dat betekent voor de planning van de Kadernota gemeenschappelijke regelingen dat deze niet in de eerste raadsvergadering van 2022 geagendeerd zal worden. Omdat de gemeenteraadsverkiezingen op 16 maart 2022 plaatsvinden, stellen wij voor om deze kadernota te agenderen voor de raad van juni 2022. Deelvraag a: Hoe verbeteren we de samenwerking tussen de gemeente en aan-z en welke governance past daarbij? Diverse aanbevelingen van de onderzoekscommissie houden verband met het governancevraagstuk en het aanpassen van de bestuursstructuur en de statuten. Wij handelen hiermee in de geest van het rapport van de onderzoekscommissie. Zoals we in de vorige tussenrapportage al meldden doen we een beroep op AEF als externe adviseur die ons ondersteunt.

Dit helpt ons om vaart te maken met de uitwerking van de aanbevelingen, maar tegelijkertijd ook een weloverwogen besluit te nemen om tot een nieuwe structuur te komen. Binnen onze organisatie hebben we namelijk beperkt capaciteit beschikbaar met specialistische kennis op het gebied van (grens overstijgende) governancevraagstukken. Vóór de kerstperiode voerde AEF gesprekken met de diverse betrokkenen over de mogelijkheden voor de toekomstige vorm van samenwerking en governance. Op basis van deze gesprekken, informatie vanuit aan-z en eerdere onderzoeken stelt AEF vier scenario’s op, waarbij het vertrekpunt de huidige BGTS structuur is. Bij ieder scenario beschrijft AEF de wijzigingen, consequenties, voor- en nadelen. AEF geeft hierbij ook een advies over het voorkeursscenario, met een verdere uitwerking van dat scenario. AEF lichtte het proces en de vier scenario’s toe in het Algemeen Bestuur (AB) van aan-z van 7 december 2021. Op grond van de statuten van aan-z moeten het AB, de gemeenteraad en ook de Vlaamse gemeenten instemmen met de nieuwe bestuursstructuur en de aanpassing van de statuten. Dit vraagt een zorgvuldig proces. In dit proces houden we rekening met de aanbeveling uit het onderzoeksrapport om bij de nieuwe raadsperiode geen raadsleden meer in het AB te benoemen.

We streven ernaar om dit proces nog vóór de gemeenteraadsverkiezingen af te ronden met een voorstel voor uw vergadering van 10 maart 2022. Naast de besluitvorming over de toekomstige structuur werken wij met aan-z ook aan een verdere doorontwikkeling van de samenwerking. We hebben afspraken gemaakt over het stroomlijnen van de overlegstructuur. Ook organiseerden we eind september/begin oktober gezamenlijke themasessies tussen beleid en uitvoering om tot een eenduidige opdracht voor 2022 te komen. Op 21 december 2021 besloten wij over de opdrachtformulering voor 2022. Aan-z gaat vervolgens aan de slag met een uitvoeringsplan. Dit uitvoeringsplan sturen we conform de samenwerkingsovereenkomst met aan-z ter informatie aan u.

Organisatiedocumenten aan-z Zodra er een besluit ligt over de toekomstige governance en bestuursstructuur kunnen de statuten aangepast worden. Vooruitlopend daarop heeft aan-z het directiestatuut en huishoudelijk reglement in concept aangepast. Het AB besloot op 7 december 2021 om de nieuwe documenten nog niet vast te stellen, maar dit te doen zodra de statuten gewijzigd worden als de toekomstige structuur duidelijk is. Beleidsplan sociaal domein Het nieuwe beleidsplan sociaal domein en de verordening sociaal domein zijn gereed en toegezonden aan de raad. Op 25 november 2021 hielden we een raadsinformatiebijeenkomst hierover waar onder andere het Instituut voor Publieke Waarden (IPW) een toelichting gaf op de Doorbraakmethode. De besluitvorming vond plaats op 16 december 2021. We betrokken aan-z bij de totstandkoming van het nieuwe beleidsplan. Ook bij de verdere uitwerking van het nieuwe beleid, trekken we nauw samen op met aan-z. In 2022 gaan we verder met het aanscherpen van de monitoring en verantwoording, afspraken over mandatering en stroomlijnen van werkprocessen conform de aanbevelingen vanuit het raadsonderzoek. De samenwerking tussen aan-z en onze gemeente is op al deze onderdelen constructief. Voorstel raadswerkgroep “onderdeel advies 2” Het advies van de raadswerkgroep is besproken in de raadscommissie bestuur en middelen van 19 oktober 2021.

De raadswerkgroep legt nu de laatste hand aan het eindadvies met de bedoeling, dat het eindadvies in de raadscyclus van 3 februari 2022 kan worden behandeld. Vervolgstappen In onderstaand schema treft u de vervolgstappen aan van alle onderwerpen. Indien de realisatie afwijkt van de voorlopige planning, dan informeren wij u daarover. Onderwerp Raadsinformatiebijeenkomst Tussentijdse rapportage Voorstel raadswerkgroep “onderdeel advies 2” Organisatiedocumenten aan-z Beleidskader sociaal domein Kadernota verbonden partijen en gemeenschappelijke regelingen Tussentijdse rapportage Governance BGTS aan-z Overdrachtsdossiers Tussentijdse rapportage Evaluatie

Aanbevelingen

Status

Datum

Hoofdaanbeveling, 1, 3, 4, 5, 6, 9, 12, 13, 14 Alle 2, 7

Afgehandeld

1 juli 2021

Afgehandeld Ter besluitvorming Ter informatie

7 oktober 2021 medio oktober 2021 9 november 2021 10 maart 2022 9 november 2021

hoofdaanbeveling, 1, 3, 4, 5, 11 15, 16 1, 6, 9

Alle hoofdaanbeveling, 1, 3, 4, 5, 11 8 Alle Alle

Ter besluitvorming Ter besluitvorming

Ter informatie Ter besluitvorming Intern document Ter informatie Ter informatie

Januari 2022 2 juni 2022

januari 2022 10 maart 2022 16 maart 2022 juli 2022 december 2022

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Burgemeester en Wethouders van Terneuzen, gemeentesecretaris,

burgemeester,

J.G. (Jan) Princen

H.J.A. (Erik) van Merrienboer