2021-12-16 I2 - 2021-10-26 Van de Voorde - Varend ontgassen in de kanaalzone -antwoord 2021-11-16

Zaaknummer: 360524 Afdeling: Omgeving en Economie Portefeuillehouder: Ben van Assche

Inlichtingen (art. 41 Reglement van Orde)

de voorzitter van de Raad

VERZOEK OM INLICHTINGEN RAADSLID / FRACTIE: Laszlo van de Voorde / Pvda ONDERWERP:

Varend ontgassen in de kanaalzone

Bron:https://ministerieienm.maps.arcgis.com/apps/PublicInformation/index.html?appid=99bcf 58c3423454a95a9bb1fd851a012 TOELICHTING: Tankschepen vervoeren gevaarlijke ('natte') stoffen. Na het lossen van een vloeibare lading blijft er altijd wat van het geloste product in de tank van het schip achter. Deze restanten moeten soms eerst weg. Pas wanneer de tank helemaal schoon is, kan de nieuwe lading aan boord. Daarom blaast een schipper zijn tanks en leidingen met ventilatoren door. Dit heet ontgassen: de stoffen verdampen en komen in de lucht terecht tijdens het varen. Het ontgassen tijdens varen is nu volgens de Europese overeenkomst voor het vervoer van gevaarlijke stoffen over de binnenwateren (het ADN) onder voorwaarden toegestaan https://www.binnenvaartkennis.nl/2021/08/varend-ontgassen/). Varend ontgassen is een risico voor alle inwoners van Nederland, in het bijzonder voor mensen die in de buurt van grote rivieren wonen en voor bemanningen die de stoffen vervoeren. Ook het milieu wordt erdoor belast. De reststoffen komen direct in het rivierwater en in de omgeving terecht. Een bijkomend probleem is dat ontgassen stank veroorzaakt voor mensen die naast of bij de plek wonen waar het plaatsvindt. Omdat ontgassingen een aantal uren in beslag nemen, is een langere aaneengesloten vaarweg waar ontgast kan worden noodzakelijk.

Langere aaneengesloten trajecten zijn op basis van de bevolkingsdichtheid in Nederland slechts beperkt beschikbaar.

Het ADN geeft aan dat ontgassen in de atmosfeer niet is toegestaan in de nabijheid van sluizen, inclusief hun voorhavens, onder bruggen of in dichtbevolkte gebieden. Gebieden met 1 tot 200 inwoners per hectare binnen 500 meter van de vaarweg zijn benoemd als minder dichtbevolk. Zeeland, en dan met name de Schelde en het Kanaal van Gent naar Terneuzen, behoren tot de gebieden waar (varend) ontgassen momenteel nog steeds wordt toegestaan. In de hierboven opgenomen kaart is inzichtelijk gemaakt om welke gebieden het gaat. Nederland streeft naar een totaalverbod op varend ontgassen. Hiertoe is een wijziging van het verdrag inzake de Verzameling, Afgifte en Inname van Afval in de Rijn-en Binnenvaart van 9 september 1996 (het CDNI) ondertekend. De gewijzigde CDNI zal varend ontgassen volledig verbieden, maar kan pas in nationale wetgeving worden omgezet 6 maanden na ratificatie door alle lidstaten. Naar verwachting zullen België eind 2021, Frankrijk medio 2022 en Zwitserland eind 2023 de ratificatieprocedure afronden, de overige lidstaten hebben het verdrad reeds geratificeerd.

Inlichtingen (art. 41 RvO)

Antwoorden van Burgemeester en Wethouders

1

Is uw college het met ons eens dat het onredelijk is delen van het kanaal aan te merken als dunbevolkt en zodoende ontgassen toe te staan?

1

Wij vinden het niet wenselijk dat dicht- en dunbevolkt zo wiskundig is benaderd in dit vraagstuk. Wij hebben daarom als initiator een steunbetuiging laten opstellen namens de dertien gemeenten waarin we de provincie steunen in hun acties om varend ontgassen te verbieden. Steunbetuiging Schone Lucht Akkoord (SLA)

2

Gelet op het feit dat ontgassen in de praktijk meerdere uren in beslag neemt, hoe ziet het college dit voor zich als het gaat om de verhouding rode gebieden (niet toegestaan) en groene gebieden (wel toegestaan). Is dit praktisch gezien mogelijk? Wat zouden de effecten van (illegale) ontgassing kunnen zijn voor omwonenden, zowel in rode als in groene gebieden? O.a. Sluiskil, Sas van Gent en delen van Terneuzen.

2

Wij verwachten dat het mogelijk is dat ontgassingen zullen verplaatsen naar de gebieden die op de kaart groen zijn gekleurd.

3

Met welke frequentie vindt ontgassing (zonder installatie) op jaarbasis op ons kanaal plaats?

3

Schippers hoeven ontgassingen niet te melden. Wel moeten zij deze registreren in logboeken aan boord. Specifiek voor het kanaal is het moeilijk het aantal ontgassingen in te schatten. De provincie heeft in 2016 onderzoek verricht naar vervoersstromen, waaruit blijkt dat de vervoersstroom en ook het aantal mogelijk te verwachten ontgassingen op de route door het kanaal relatief klein is.

4

Klopt het dat de RUD binnen onze gemeente het bevoegd gezag is als

4

De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) heeft een handhavende taak op het gebied van

2

Inlichtingen (art. 41 RvO)

Antwoorden van Burgemeester en Wethouders

het gaat om toezicht en handhaving rondom ontgassen? Hoeveel meldingen hebben zij hierover in 2020 ontvangen? Hoe vaak is er besloten over te gaan tot inspectie( proactief of reactief)? Zijn hierbij overtredingen geconstateerd? Heeft dit geleid tot handhavingsmaatregelen? Hoeveel sancties zijn er als gevolg daarvan opgelegd in 2020?

de ADN regelgeving. De RUD heeft geen formele taak in de handhaving. Wel geeft de RUD/milieuklachtenlijn klachten over mogelijk ontgassen door aan ILT. ILT heeft enkele inspecties in 2020 gedaan. Precieze aantallen zijn niet genoemd. Bij geen van deze inspecties zijn overtredingen geconstateerd.

5

Zijn er binnen onze kanaalzone voldoende ontgassingsinstallaties beschikbaar? Kunt u aangeven hoeveel dat er zijn? Voldoet dit aantal aan de vraag? Indien nee, wat zijn volgens u de risico’s daarvan?

5

Er zijn in de kanaalzone nu geen ontgassingsinstallaties aanwezig. Het is nu niet exact te bepalen hoeveel er nodig zijn. Het is van veel factoren afhankelijk zoals de prijs van een ontgassing aan een installatie en de mogelijkheden voor dedicatie en compatibele vaart. Dan is een ontgassing niet nodig. Het is aan marktpartijen om deze diensten aan te bieden.

6

In oktober 2019 is door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) een verkennende toezichtsactie uitgevoerd. In hoeverre zijn de provincie Zeeland, onze gemeente Terneuzen en/of de RUD betrokken geweest bij dit traject?

6

De provincie Zeeland is geïnformeerd over de toezichtsactie, gemeente Terneuzen en RUD Zeeland niet.

7

De ILT is op basis van bovenge7 noemde inspectie tot de conclusie gekomen dat overtredingen van weten regelgeving, die qua zwaarte (vanuit het oogpunt van veilig vervoer) strafrechtelijke vervolging rechtvaardigen en vereisen, regelmatig voorkomen. Kan het college uitsluitsel geven dat dergelijke misstanden niet plaatsvinden binnen onze kanaalzone? Is het bevoegd gezag in onze kanaalzone voldoende uitgerust om effectief en adequaat te handhaven?

ILT heeft het afgelopen jaar geen misstanden aangetroffen. Met de beperkte menskracht en middelen is adequaat en effectief handhaven lastig. E-noses zouden hierin verbetering kunnen brengen.

8

Technologische middelen zoals drones en e-noses dragen bij aan het bereiken van een groter effect in de handhaving doordat de inzet van personeel effectiever wordt. Een

Technologie kan ons in algemene zin helpen het werk efficiënter en effectiever uit te voeren. Handhaving van ADN regelgeving is de verantwoordelijkheid van het Rijk. Wij verwachten dan ook dat zij de kosten zullen dragen als een

8

3

Inlichtingen (art. 41 RvO)

Antwoorden van Burgemeester en Wethouders

structurele informatiepositie is daarbij essentieel. Dit maakt een goede risicoanalyse mogelijk en daarmee een efficiënte inzet van de middelen aldus het ministerie.

e-nose netwerk voor dit doel uitgerold zou moeten worden.

Onderstreept u het belang van investeren in technologie, bijvoorbeeld door de uitbreiding van het aantal enoses? Door wie zouden deze investeringen uw inziens moeten worden bekostigd? 9

Martens Cleaning, HZ University of Applied Sciences, Avans Hogeschool en NV Economische Impuls Zeeland zijn in 2020 gestart met een onderzoek naar een allesomvattende oplossing om tankers varend te kunnen ontgassen. Zijn er inmiddels tussentijdse resultaten bekend? Wanneer verwacht men het onderzoek af te ronden?

9

Martens heeft vorig jaar, samen met studenten van de HZ’s, een verkennende studie afgerond. Zij denken aan een mobiele c.q varende ontgassingsinstallatie. De studie krijgt pas vervolg als het besluit over een totaalverbod op varend ontgassen genomen is.

Datum inlichting: 26 oktober 2021

Datum antwoorden: 16 november 2021 Verzonden:

Namens deze(n)

Burgemeester en Wethouders van Terneuzen,

Raadsgriffier gemeente Terneuzen

4

secretaris,

burgemeester,

J.G. Princen

H.J.A. van Merrienboer