2021-10-20 a. Klimaatadaptatiestrategie Zeeland (KasZ) - Ontwerpbesluit

Gemeenteraad Ontwerpbesluit

Zitting van 9 november 2021 Omgeving & Economie - Beleidsontwikkeling zaaknummer: 329410

2021_Raad_00241 - Vaststellen Klimaatadaptatiestrategie Zeeland (KasZ) Portefeuillehouder Ben Assche,van Programma en/of paragraaf Programma Volksgezondheid en milieu Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Besluit Besluitpunt 1 De raad besluit de Klimaatadaptatiestrategie Zeeland (KasZ) met bijbehorende uitvoeringsagenda vast te stellen (zie bijlage 2 en 3).

Wat is de aanleiding? Het klimaat verandert en dat is ook steeds meer voelbaar in Nederland en in onze provincie. Straten kunnen blank staan na hevige regenbuien, Zeeuwse boeren hebben de afgelopen jaren schade gehad door langdurige droogte en gebrek aan zoetwater en ook de Zeeuwse natuur verandert onder het verschuiven van de seizoenen. Dit is de reden dat de provincie Zeeland, Waterschap Scheldestromen en de 13 Zeeuwse gemeenten in 2019 hebben besloten om samen een regionale klimaatadaptatie strategie op te stellen. Deze provinciale samenwerking legt u onder het motto “Het klimaat verandert, Zeeland verandert mee” het resultaat hiervan voor: de Klimaatadaptatiestrategie Zeeland (KasZ). De Klimaatadaptatiestrategie Zeeland is opgesteld door het samenwerkingsverband Klimaatadaptatie Zeeland bestaande uit de Zeeuwse overheden en maatschappelijke organisaties. Het is het vervolg op de notitie 'Zeeuwse risico’s in beeld' die begin 2020 naar de gemeentenraden is gestuurd. De aanleiding voor het opstellen van de KasZ komt voort uit het Nationale Deltaprogramma. In 2014 is het nationale Deltaprogramma gepresenteerd, een visie voor 2050, met een doorkijk naar 2100 van de gezamenlijke overheden in Nederland op de vraag hoe Nederland zich kan beschermen tegen klimaatverandering.

De Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) stelt dat in 2050 de ruimte in ons land zodanig moet zijn ingericht dat we voorbereid moeten zijn op extreme regenval, langdurige droogte, een grotere kans op hittegolven en een toename van het overstromingsrisico.

1/4

Nederland dient in 2050 zo ingericht te zijn dat extreem weer niet tot grote schade en maatschappelijke ontwrichting leidt. Om dat doel te halen is afgesproken dat in 2019 de risico’s in beeld zijn gebracht via klimaatstresstesten en dat alle overheden in 2021 een klimaatadaptatiestrategie hebben vastgesteld. Aan de hand van de strategie moeten concrete maatregelen worden uitgevoerd, die ervoor zorgen dat Nederland uiterlijk 2050 klimaatbestendig is ingericht. Wat willen we bereiken? Dat Zeeland zó robuust is dat de uitersten van klimaatverandering kunnen worden opgevangen en met deze uitersten kan worden meebewogen.

Argumenten 1.1 Met de Klimaatadaptatiestrategie Zeeland maken we regionaal afspraken over hoe wij het veranderende klimaat het hoofd willen bieden. Geen enkele partij beschikt over voldoende deskundigheid, middelen, kennis en (landelijk) netwerk om deze opgave individueel op te pakken. Daarbij wordt ook voldoende ruimte gehouden voor lokaal maatwerk en een uitwerking op lokaal niveau bijvoorbeeld met een lokale adaptatiestrategie, een Omgevingsvisie, ruimtelijke plannen en inrichting van de openbare ruimte. 1.2 Binnen een proces als dit is het van belang om alle geledingen binnen de samenwerking goed te betrekken. Zo ook de algemene besturen van de samenwerkingspartners. In dat kader zijn in het proces drie contactmomenten ingebouwd met alle algemene besturen. Het eerste contactmoment was bedoeld om richting en kaders mee te geven naar aanleiding van de notitie Zeeuwse risico’s in beeld (voorjaar 2020). Het tweede contactmoment vond afgelopen voorjaar plaats en was bedoeld om de concept strategie eventueel bij te sturen of aandachtspunten mee te geven bij het uitvoeringsplan. Nu ligt de definitieve versie voor ter vaststelling. 1.3 Het proces om te komen tot de KasZ is nu in de eindfase terecht gekomen. De vaststelling van de KasZ is een belangrijke stap in het proces. Dit is namelijk de laatste stap, waarna de uitvoering gestart kan worden.

Het daadwerkelijk aanpassen aan het veranderende klimaat gebeurt door ons dagelijks handelen. Inzet van de KasZ is dat klimaatadaptatie vaak slim kan en op veel fronten meerwaarde heeft. Vaak kan dit zonder grote (extra) kosten. Dat betekent wel dat we een aantal zaken anders moeten gaan doen en daarmee ook zo snel mogelijk moeten starten. Gezien de brede en complexe opgave die op Zeeland afkomt, is samenwerking cruciaal.

Kanttekeningen 1.1 Na vaststelling van de KasZ, is de doorvertaling in het eigen beleid door de individuele organisaties aan de orde. In het convenant is afgesproken dat de KasZ geborgd gaat worden in de Omgevingsvisies, plannen en -programma's. Dit zal plaatsvinden op het moment dat deze documenten voor het eerst worden opgesteld of tijdens de eerstvolgende herziening. Dan wordt ook de doorvertaling gemaakt naar de lokale situatie en aangevuld met de lokale problematiek. De 2/4

Klimaatadaptatiestrategie Zeeland is daardoor (het parapluplan) voor de gemeentelijke strategie. In het najaar van 2021 wordt de Zeeuws-Vlaamse klimaatadaptatiestrategie opgeleverd. Dit is onze doorvertaling van de KasZ die relevant is voor de gemeenten in Zeeuws-Vlaanderen.

1.2 Voorkomen dat we dingen dubbel doen Er zijn in de uitvoeringsagenda van de KasZ verschillende acties opgenomen die ook zitten in de uitvoeringsagenda van de Zeeuws-Vlaamse klimaatadaptatiestrategie die in voorbereiding is. Om te voorkomen dat we geen zaken dubbel doen in de uitvoering is er door het samenwerkingsverband aangegeven dat de gemeentelijke strategie leidend is.

Wat mag het kosten? De Klimaatadaptatiestrategie Zeeland is zo opgebouwd dat klimaatadaptatie vaak slim kan en op veel fronten meerwaarde heeft. In veel gevallen kan dit zonder grote/extra kosten. Dat betekent wel dat we een aantal zaken anders moeten gaan doen en ook op tijd moeten starten. Doordat er een gezamenlijke strategie ligt kunnen de Zeeuwse overheden gebruik maken van de Landelijke Impulsregeling Klimaatadaptatie waardoor een deel van de klimaatadaptatiemaatregelen gefinancierd kunnen worden vanuit een rijksbijdrage. In eerste instantie betekent verandering aan het klimaat dat geplande werkzaamheden anders uit worden gevoerd. Dat zal in het ene geval wat kostenbesparend werken en in het andere geval wat extra kosten met zich meebrengen. Om de acties uit te voeren, is het noodzakelijk dat de capaciteit en het budget ook beschikbaar is. De Uitvoeringsagenda kent echter een veelheid aan acties voor verschillende vakgebieden. Daar zijn uiteraard veel partijen en ook in wisselende samenstelling bij betrokken. Ook is het wisselend per actie of er capaciteit of budget of beide benodigd is. Door deze complexiteit is het niet mogelijk om op voorhand per individuele overheidsorganisatie dit exact te bepalen.

Als voorwaarde voor de inzet van deze gelden voor de samenwerking geldt het volgende:  Per project zal de keuze voorgelegd worden of er wel of geen bijdrage aan geleverd wordt door de gemeente.  Na één jaar wordt een evaluatiemoment gehouden om te onderzoeken of de gelden effectief besteed zijn.  Voor de Zeeuws Vlaamse gemeenten geldt ook de voorwaarde dat de belangenorganisaties op het gebied van landbouw, recreatie en natuur echte verantwoordelijkheid dienen te nemen voor de KasZ. Deze verantwoordelijkheid zou zo ver moeten gaan dat zij niet alleen meepraten maar ook middelen beschikbaar stellen voor onderwerpen waar zij in de uitvoeringsagenda het voortouw nemen.

Om de kosten te dekken:

3/4

 We dekken de kosten binnen de beschikbare budgetten in het taakveld milieubeheer (fcl 6740010).

Wat gaan we ervoor doen? - De Zeeuws-Vlaamse klimaatadaptatiestrategie afmaken waarin we speciferen hoe we invulling gaan geven aan de Zeeuwse acties uit het uitvoeringsplan van de KasZ. - Zorgen voor het bundelen van de acties uit de KasZ die als paraplu dient voor de ZeeuwsVlaamse klimaatadaptatiestrategie, zodat we geen zaken dubbel doen. - In het vierde kwartaal van 2021 de Zeeuws-Vlaamse klimaatadaptatie strategie voorleggen aan het college voor vaststelling. - De acties in het uitvoeringsplan uitvoeren. De acties voortkomend uit de KasZ zijn opgenomen in een bijbehorend uitvoeringsplan. In het uitvoeringsplan wordt meer in detail uitgewerkt wat in de komende jaren opgepakt wordt en wie daaraan welke bijdrage gaat leveren. Ook wordt uitgewerkt hoe we de samenwerking het beste kunnen continueren.

4/4