2021-10-19 e. Actualisatie financiële positie naar aanleiding van Septembercirculaire 2021 - Brief BW aan Raad

De Raad van de Gemeente Terneuzen

uw brief van uw kenmerk zaaknummer contactpersoon telefoon e-mail verzonden

: : : 299359 : R.J. Simpelaar : 14 0115 : r.simpelaar@terneuzen.nl :

Terneuzen, 5 oktober 2021 Onderwerp: Actualisatie financiële positie naar aanleiding van Septembercirculaire 2021 Gemeentefonds

Geachte Raad,

De Begroting 2022-2025 is gebaseerd op de Meicirculaire 2021 Gemeentefonds. Inmiddels is de Septembercirculaire 2021 Gemeentefonds beschikbaar. Zoals aangekondigd informeren wij u hierover voordat u de begroting behandelt. U bent daardoor op de hoogte van het meest actuele financiële vooruitzicht. In de brief leggen wij uit wat de veranderingen zijn en stellen u - zoals gebruikelijk - voor deze mutaties te verwerken in de eerstvolgende begrotingswijziging. Positief maar toch voorzichtig De ontwikkelingen uit de septembercirculaire geven voor Terneuzen een positieve bijstelling van onze meerjarenbegroting. Dat is goed nieuws want daardoor kunnen we rekenen op betere resultaten in de komende jaren en hebben we een sluitend en sterker meerjarenperspectief. Ondanks de plussen, blijven wij echter voorzichtig en dit vraagt een terughoudende benadering. Daarom stellen wij geen wijziging in de financiële koers voor. Terughoudend vanwege taakstelling, investeringen en onzekerheden De terughoudendheid over ons financiële perspectief heeft vooral te maken met de volgende factoren.  Rijksbijdragen fluctueren vaker en zijn onzeker. Uit ervaring weten wij dat actuele plussen in de rijksbijdragen (accres) bij de volgende circulaire helaas weer in een min kunnen veranderen. Onder meer als de overheid minder uitgeeft dan gepland.

Daarnaast zijn de uitkomsten van de herijking gemeentefonds per 1 januari 2023 nog niet definitief.  Ontwikkelingen waaronder onderwijshuisvesting. Diverse nieuwe ontwikkelingen komen op ons af, zoals verwachte uitgaven aan onderwijshuisvesting. Die omvangrijke uitgaven zijn nog niet allen in de begroting verwerkt, omdat er eerst onderzoek plaatsvindt. Maar het is zeker verstandig om nu al rekening te houden met verwachte investeringen. Het is onze ambitie om deze investeringen mogelijk te maken.



Taakstelling sociaal domein. In de meerjarenbegroting rekenen wij al op het realiseren van een taakstelling op het sociaal domein. Het halen van de taakstelling is nog geen garantie dat het sociaal domein budgettair neutraal blijft. De ontwikkelingen in het sociaal domein en daarmee ook de onzekerheden over de financiële gevolgen daarvan volgen zich snel op. In 2021 en 2022 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de jeugdhulp door het Rijk. Het is aan het nieuwe kabinet om besluiten te nemen over structurele middelen vanaf 2023 voor de jeugdhulp.

Actuele financiële positie na verwerking Septembercirculaire Na verwerking van de septembercirculaire en de stand van zaken over de taakstelling Sociaal domein ziet onze financiële positie er als volgt uit: Begroting 2022-2025

2022

2023

2024

2025

Stand Begroting 2022-2025

2.613

4.303

4.327

4.864

1. Perioderapportage 7 in 2021 2. Septembercirculaire 2021 Gemeentefonds 3. Wet uitkering wegen (WUW)

-147 1.789 -18

-155 1.591 -14

-192 1.594 -9

-222 1.789 -5

Stand na Perioderapportage 7 en Septembercirculaire 2021 Gemeentefonds

4.238

5.725

5.720

6.425

Bedragen x € 1.000 - is nadeel

1. Mutaties perioderapportage 7 in 2021 Deze mutaties betreffen besluiten die genomen zijn in de periode tussen het opstellen en vaststellen van de Begroting 2022-2025. Deze maken deel uit van de perioderapportage 7 in 2021. Het betreft voornamelijk het Wegenbeheersplan 2022-2026. 2. Mutaties algemene uitkering gemeentefonds De belangrijkste oorzaken van de mutaties op de algemene uitkering zijn de accressen, plafond BTW compensatiefonds, ontwikkeling van de uitkeringsbasis en de opschalingskorting. In hoofdlijnen lichten wij deze mutaties toe. Accressen De jaarlijkse positieve of negatieve voeding van het gemeentefonds noemen wij accres. Zoals u weet bepalen de rijksuitgaven voor een belangrijk deel de ontwikkeling van de algemene uitkering. Volgens het systeem van ‘samen de trap op en samen de trap af’ hebben wijzigingen in de rijksuitgaven direct invloed op de omvang van de algemene uitkering. Momenteel vinden onderzoeken plaats om meer stabiliteit in de algemene uitkering te krijgen. Dit heeft mogelijk in de toekomst gevolgen voor de systematiek ‘samen de trap op en samen de trap af’. Nadat de accressen in 2020 en 2021 bevroren waren door het Rijk op de stand van de meicirculaire 2020 is er voor 2022 een toename van € 583 miljoen. Ook de jaren erna stijgen de accressen, echter minder hard.

De belangrijkste oorzaken hiervan zijn: - Hoger geraamde loon- en prijsontwikkeling door Centraal Planbureau; - Positieve volumeontwikkeling; - Raming aanvullende middelen voor een aantal beleidsterreinen, waaronder klimaatmaatregelen, compensatie gedupeerden kinderopvangtoeslag, zorg en EUafdrachten. Indien het Rijk de aanvullend middelen voor een aantal beleidsterreinen niet geheel uitgeeft leidt dit weer tot een verlaging van de accressen in latere circulaires. 2

Plafond BTW Compensatie Fonds (BCF) Een overschot onder het plafond BTW compensatiefonds voegt het Rijk toe en een tekort boven dit plafond komt ten laste van de algemene uitkering. De ruimte onder het plafond in de septembercirculaire is met € 216 miljoen iets hoger dan in eerdere circulaires. Het blijkt dat gemeenten en provincies minder declareren bij het BTW compensatiefonds. Dit heeft een voordelig effect op de hoogte van de algemene uitkering. De afrekening van het plafond BCF 2021 vindt plaats bij de meicirculaire 2022. In 2021 houden we rekening met het BCF (€ 669.000) in de ramingen van de algemene uitkering. Vanaf 2022 doen we dat niet om fluctuaties hierin te voorkomen. Zodra gemeenten en provincies weer meer uitgaven doen leidt dit tot een lager overschot. Ontwikkeling van de (landelijk) aantallen Dit betreft aanpassing van de aantallen landelijke inwoners, woonruimten, leerlingen, uitkeringsgerechtigden, WOZ-waarden en dergelijke en de invloed daarvan op de uitkeringsfactor. Dit leidt vanaf 2021 in alle jaren tot een positief voordeel uiteenlopend van € 400.000 tot € 800.000. Opschalingskorting Het Rijk heeft besloten om de opschalingskorting (lagere apparaatskosten) voor 2022 incidenteel te schrappen. Hiermee verhoogt de algemene uitkering met € 270 miljoen. Ons aandeel daarin in 2022 is € 831.000. 3.

Wet uitkering wegen Elk jaar bij de septembercirculaire actualiseert het Rijk de groeipercentages voor de bijdragen aan het beheer van gemeentelijke wegen door waterschappen. Deze actualisatie leidt ten opzichte van de septembercirculaire 2020 tot nadeel voor de jaren 2022 t/m 2025. Sociaal domein In de Begroting 2022-2025 is rekening gehouden met bedragen voor het Sociaal domein uit de meicirculaire 2021 en de latere afspraken over de incidentele jeugdmiddelen voor 2022 tot en met 2025. De septembercirculaire 2021 geeft aanpassingen in de bedragen vanwege hogere accressen die ook op het Sociaal domein van toepassing zijn. Ook de ontwikkeling van de landelijke aantallen heeft een positieve invloed op het sociaal domein. Tenslotte is ook de definitieve verdeling van de incidentele jeugdmiddelen 2022 bekend. Deze is iets lager geworden dan eerder door het Rijk gecommuniceerd. Dit leidt tot onderstaande stand van zaken in het sociaal domein. Sociaal domein situatie na Septembercirculare 2021 Gemeentefonds

2022

2023

2024

2025

Stand taakstelling Sociaal Domein Kaderbrief 2022-2025 Maatregelen sociaal domein Compensatiemiddelen Rijk voor jeugdhulp Septembercirculaire 2021 Gemeentefonds

-4.307 2.572 3.795 1.255

-4.493 2.649 2.350 1.026

-3.950 2.750 2.151 1.021

-2.991 2.750 1.914 1.100

Saldo Sociaal domein na invullig maatregelen

3.315

1.532

1.972

2.773

Toevoeging aan de reserve sociaal domein

-3.315

-1.532

-1.972

-2.773

0

0

0

0

Sociaal domein budgettair neutraal

In de volgende monitor Sociaal Domein (december 2021) actualiseren wij dit verder met onder andere mutaties GGD/IJZ in 2021 vanuit hun bestuursrapportage 2021, welke op dit moment in proces is. We zien namelijk nog steeds oplopende kosten in 2021 in de jeugdhulp, maar ook in de Wmo.

3

Uitkomst septembercirculaire voor 2021 Het resultaat over 2021 bedraagt het saldo van de septembercirculaire en de nog te verrekenen maartbrief op de circulaires 2021. Ook komt een deel van accres en de ontwikkeling van de uitkeringsbasis bij het budgettair neutraal sociaal domein terecht. Daarmee zijn er de volgende resultaten in 2021: - Algemeen resultaat 2021 € -/- 227.000 bestaande uit: o Resultaat septembercirculaire € 511.000; o Verrekening maartbrief COVID-19 compensatie/-herstel (zit zowel op COVID19 als nog in het resultaat) € -/- 738.000 op het resultaat 2021; - Nieuwe COVID-19 compensatie 2021 € 900.000, vooral TONK € 600.000, handhaving quarantaine € 120.000, cultuur € 150.000 en buurthuizen € 30.000; - Resultaat sociaal domein 2021 € 567.000.

Verwerking Wij stellen voor om de mutaties in de financiële positie te verwerken in een begrotingswijziging 2022. De mutaties gemeentefonds die betrekking hebben op 2021 verwerken wij in de 8e perioderapportage 2021.

Met bovenstaande hopen wij u voldoende te hebben geïnformeerd over onze financiële positie.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en Wethouders van Terneuzen, gemeentesecretaris,

burgemeester,

J.G. (Jan) Princen

H.J.A. (Erik) van Merrienboer

4