2021-10-07 IC7 - Rapportage verkenning toekomstige inrichting HbH

Advies keuzemogelijkheden indiceren hulp bij het huishouden Gemeente Terneuzen Auteur(s)

Frank Terpstra Marco Wolves

Opdrachtgever

Gemeente Terneuzen

Kenmerk MW/21/1409/hhtern Publicatiedatum 31 mei 2021 © Bureau HHM

Inhoud Samenvatting ............................................................................................. 3

❶ ❷ ❸

1.

Algemeen ........................................................................................ 6

2.

Inventarisatie situatie ...................................................................... 7

2.1

Inrichting HbH: opzet per 2015.....................................................7

2.2

Problemen die zijn opgetreden ................................................... 8

3.

Keuzemogelijkheden, gevolgen, advies ......................................... 12

3.1

Welke keuzen zijn nodig ............................................................12

3.2

Keuzen t.a.v. de juridische situatie ............................................. 13

3.3

Keuzen situatie cliënten zo-net .................................................. 17

3.4

Procedureel, regievoering ..........................................................18

3.5

Contracten, bekostiging, kosten ................................................18

Bijlage 1.

Dit rapport is geoptimaliseerd voor lezen op een beeldscherm. Navigeer tussen de hoofdstukken met de cijfers in de kantlijn. Met de pijl daaronder komt u terug bij de inhoudsopgave.

Bronnen .......................................................................... 20

MW/21/1409/hhtern

Verkenning en advies indicatiestelling HbH Terneuzen | © bureau HHM 2020 | 2

Samenvatting De gemeente Terneuzen heeft te maken met een complexe (juridische) situatie ten aanzien van het indiceren van Hulp bij het Huishouden. Aan bureau HHH is gevraagd: 1. een inventarisatie uit te voeren van de situatie; 2. keuzemogelijkheden naar de toekomst te verkennen; 3. de gevolgen zijn van deze mogelijke keuzen te inventariseren; 4. een advies te formuleren voor de gemeente Terneuzen. Afgesproken is dat bureau HHM hiertoe een korte inventarisatie uitvoert. De bevindingen hebben we vastgelegd in deze rapportage.

❶ ❷ ❸

De situatie De gemeente Terneuzen kent sinds 2015 voor de hulp bij het huishouden een algemene voorziening in combinatie met een maatwerkvoorziening. Dit is een door veel gemeenten gebruikte constructie. De algemene voorziening wordt tot nu toe uitgevoerd door zo-net. Dit was eerst op basis van een alfahulp werkwijze, later zijn de hulpen in dienst gekomen bij zo-net. Zo-net wordt bekostigd via subsidie. Op dit moment wordt gewerkt aan overgang van de activiteiten van zo-net naar (een) reguliere aanbieder(s) van hulp bij het huishouden. De maatwerkvoorziening hulp bij het huishouden wordt geboden door regulier gecontracteerde aanbieders. Hierbij worden beschikkingen afgegeven op basis van alleen resultaat, zonder vermelding van de

omvang van de ondersteuning. De omvang wordt daarna bepaald door de aanbieders. Het afrekenen van de ondersteuning met de aanbieders vindt op jaarbasis plaats op basis van de werkelijk geleverde ondersteuning. Problemen Er zijn, voor zover binnen de scope van dit onderzoek aan de orde, de afgelopen jaren echter drie problemen opgetreden: 1. De invoering van het abonnementstarief van € 19,- per maand voor de Wmo door de landelijke overheid: de rem op de toegang tot de algemene voorziening zoals geboden door zo-viel weg. Dit leidde tot een onbeheersbare instroom in de algemene voorziening. Daarom is deze omgezet naar een maatwerkvoorziening. 2. De Centrale Raad van Beroep heeft in 2018 in een uitspraak vastgelegd dat in een Wmo-beschikking het aantal uren ondersteuning moet zijn vermeld dat de cliënt gaat krijgen. Beschikken alleen in termen van resultaat is niet meer toegestaan. De gemeente Terneuzen moet haar eerder gemaakte beleidskeuzen daardoor herzien. 3. Bij het omzetten van de beschikkingen van de zo-net cliënten naar een maatwerkvoorziening HbH zijn voor deze cliënten: - beschikkingen zijn in uren afgegeven en niet in resultaat-termen; - voor het bepalen van deze omvang was geen gemeentelijk beleid beschikbaar; - een deel van deze beschikkingen is voor 1 jaar afgegeven. Hierdoor zijn er nu twee groepen cliënten: met een resultaatbeschikking dan wel een uren-beschikking.

MW/21/1409/hhtern

Verkenning en advies indicatiestelling HbH Terneuzen | © bureau HHM 2020 | 3

Constateringen De huidige situatie met resultaatsturing in de HbH functioneert in principe naar tevredenheid van de cliënten, de aanbieders en de gemeente. Naast een groot aantal beschikkingen op basis van alleen resultaten is er nu ook een groep van zo’n 700 cliënten met een beschikking waar wel uren ondersteuning in staan vermeld. Juridisch gezien is de werkwijze met alleen vermelding van het resultaat voor ondersteuning bij het huishouden nu niet meer houdbaar. Het is niet duidelijk of het beschikken alleen op basis van resultaat op enig moment alsnog wettelijk wordt toegestaan. Als dit al gebeurt, gaat dit in ieder geval nog langere tijd duren (niet voor 2023). Keuzen en adviezen

❶ ❷ ❸

1. Juridisch • Het is op ideologische gronden een overweging om te blijven beschikken alleen op resultaat voor HbH. Dit vergt in ieder geval bijkomende voorzieningen en impliceert een juridisch risico dat dit voor de rechter niet houdbaar is. • Op juridische gronden is het advies van bureau HHM om voor alle cliënten te gaan beschikken met vastlegging van de omvang van de ondersteuning HbH. • In de Wmo-beleidsregels moet worden verankerd op welke wijze de omvang van de ondersteuning moet worden bepaald (m.b.v. de CIZ-indicatierichtlijn HbH uit 2006 of het Normenkader Huishoudelijke Ondersteuning 2019).

2. Praktisch Uitgaande van gaan beschikken met vermelding van de omvang van de ondersteuning HbH: • De toegang tot de HbH wordt bepaald door een Wmo-consulent van aan-z. • De omvang van de ondersteuning kàn worden bepaald door een consulent van aan-z (optie A) òf door de aanbieder (optie B). Beide keuzes zijn mogelijk, hier moet de gemeente in kiezen. Optie B ligt het dichtst bij de huidige werkwijze, lijkt de minste inspanning te vergen en geen extra weerstand op te leveren. • De gemaakte keuze moet in afspraken, instructies en werkprocessen worden verwerkt, voor de Wmo-consulenten en voor de aanbieders. • Cliënten met een bestaande beschikking alleen op resultaat kunnen deze vooreerst behouden. Omzetting naar een beschikking inclusief de omvang gebeurt in geval van een noodzakelijke herindicatie of als de cliënt bezwaar maakt tegen het ontbreken van uren in de indicatie. De omvang van deze groep vermindert in de tijd, dit kan nog wel meerdere jaren duren. • Cliënten van zo-net met een beschikking inclusief vermelding van uren, kunnen deze behouden. Cliënten waarvan de beschikking in september 2021 afloopt, kunnen in principe administratief worden verlengd, voor een nader te bepalen periode of voor onbeperkte duur. • Nieuw binnenkomende cliënten krijgen een beschikking waarin ook de omvang van de ondersteuning is vastgelegd.

• Er moet zorgvuldige communicatie plaatsvinden over de keuzen die worden gemaakt, over de stappen die worden gezet en over de gevolgen hiervan voor alle betrokkenen.

MW/21/1409/hhtern

Verkenning en advies indicatiestelling HbH Terneuzen | © bureau HHM 2020 | 4

3. Procedureel, regievoering Zonder in het kader van deze korte opdracht de achtergronden van de huidige situatie precies te hebben onderzocht (buiten de scope van de opdracht), constateren we dat er een complexe juridische en praktische situatie is ontstaan ten aanzien van de HbH in de gemeente Terneuzen. Waarbij alle betrokkenen de wil hebben deze op te lossen en te komen tot één consistente nieuwe situatie die juridisch houdbaar is en is geconcretiseerd naar de praktijk. Het is wenselijk dat hiervoor een integraal samenhangend en centraal gecoördineerd proces wordt ingezet.

❶ ❷ ❸

4. Contracten, bekostiging, kosten • De huidige contracten met de aanbieders bieden naar ons is aangegeven de ruimte om te komen tot de gewenste nieuwe situatie. Er is naar verwachting geen noodzaak tot een nieuwe aanbesteding als gevolg hiervan. • De bekostiging van de HbH kan in principe ongewijzigd worden gecontinueerd. • De kosten van de ondersteuning HbH als zodanig zullen niet stijgen als gevolg van de te realiseren wijzigingen. De uitvoeringskosten zullen wel in zekere mate stijgen. Dit zijn kosten voor de administratieve verwerking binnen de nieuwe werkwijzen bij aan-z en eventueel voor het bepalen van de omvang van de ondersteuning. Als wordt gekozen voor het bepalen van de omvang van de ondersteuning door de aanbieders, dan betekent dit zij extra taken krijgen in vergelijking met de huidige situatie. Hierover moet met de aanbieders worden overlegd om een passende vergoeding hiervoor te bepalen.

MW/21/1409/hhtern

Verkenning en advies indicatiestelling HbH Terneuzen | © bureau HHM 2020 | 5

1. Algemeen In deze rapportage doen we verslag van onze analyse en geven we advies over de juridische situatie ten aanzien van het indiceren van Hulp bij het Huishouden (HbH) door de gemeente Terneuzen en de keuzemogelijkheden daarbij richting de toekomst. Vraagstelling De gemeente Terneuzen heeft te maken met een complexe (juridische) situatie ten aanzien van het indiceren van Hulp bij het Huishouden. Aan bureau HHH is gevraagd: 1. een inventarisatie uit te voeren van de situatie; 2. keuzemogelijkheden naar de toekomst te verkennen; 3. de gevolgen zijn van deze mogelijke keuzen te inventariseren; 4. een advies te formuleren voor de gemeente Terneuzen.

❶ ❷ ❸

Aanpak Wij hebben de volgende stappen gezet, uitmondend in deze rapportage: • bestuderen documenten die beschikbaar zijn gesteld, over beleid en werkwijze ten aanzien van het indiceren van HbH binnen de gemeente Terneuzen; • gesprekken met verschillende betrokkenen: — beleidsmedewerkers gemeente; — juridisch medewerker gemeente; — medewerkers aan-z; • externe oriëntatie over de juridische situatie; • uitwerken van deze rapportage, deze hebben we eerst in concept besproken met de opdrachtgever en daarna definitief gemaakt.

Afgesproken is dat bureau HHM hiertoe een korte inventarisatie uitvoert en haar bevindingen vastlegt in een beknopte rapportage / advies.

MW/21/1409/hhtern

Verkenning en advies indicatiestelling HbH Terneuzen | © bureau HHM 2020 | 6

2. Inventarisatie situatie In dit hoofdstuk beschrijven we de actuele situatie ten aanzien van het indiceren voor Hulp bij het Huishouden in de gemeente Terneuzen en de (juridische) problemen die hierbij aan de orde zijn.

2.1 Inrichting HbH: opzet per 2015 De Gemeente Terneuzen heeft bij het inrichten van de ondersteuning bij het huishouden in 2015 gekozen voor een constructie waarbij een algemene voorziening werd gecombineerd met een maatwerkvoorziening. Met als doel inwoners op een passende wijze te ondersteunen bij het op orde hebben van hun huishouden, als zij dit niet (volledig) zelf op eigen kracht of met hun netwerk konden realiseren. Dit was in 2015 een veelgebruikte en volledig legitieme constructie.

❶ ❷ ❸

De algemene voorziening werd ondergebracht bij zo-net, een gesubsidieerde organisatie, onderdeel van aan-z. Inwoners van de gemeente konden zonder toegangstoets of drempel gebruik maken van de ondersteuning van zo-net, waarbij een eigen bijdrage van € 8,- per uur moest worden betaald (of € 6,- in geval van korting). Hierbij was dus geen sprake van een indicatie. De ondersteuning vanuit zo-net gebeurde in eerste instantie op basis van de toentertijd door veel gemeenten gebruikte alfahulp werkwijze. Na landelijke besluitvorming dat het niet meer toegestaan was voor gemeenten te werken met alfahulpen zijn deze hulpen in dienst gekomen bij zo-net. Zo-net werd hiermee een ‘buitengewone’ aanbieder van huishoudelijke hulp, gefinancierd via een subsidie-relatie.

De maatwerkvoorziening werd ingekocht bij een aantal reguliere aanbieders van huishoudelijke hulp, via wat is gaan heten het Zeeuwse model (bestuurlijk aanbesteden). Hierbij is gekozen voor het werken met een resultaat gestuurde wijze van bekostiging. Het werken met een resultaat gestuurde bekostiging werd toen door veel gemeenten gedaan, volgens de mogelijkheden in wet- en regelgeving van toen. Resultaat gestuurde bekostiging betekent dat de aanbieder wordt betaald via een budgetsysteem. Vanuit dit budget moet de aanbieder zorgen dat de benodigde ondersteuning aan haar cliënten wordt geboden. Waarbij in de gemeente Terneuzen aan het eind van het jaar wel een afrekening op basis van werkelijke realisatie van de ondersteuning plaatsvindt. De inwoner of cliënt krijgt na een keukentafelgesprek met een consulent van aan-z een beschikking waarin als besluit wordt aangegeven dat de inwoner hulp bij het huishouden van de gemeente krijgt. En dat de aanbieder van eigen keuze contact zal opnemen over hoe en wat deze hulp gaat inhouden. Er wordt in de beschikking geen omvang (uren) van de ondersteuning HbH vastgelegd. De beschikking wordt in principe voor onbeperkte duur afgegeven, waarbij de situatie van de cliënt regelmatig opnieuw wordt bekeken.

MW/21/1409/hhtern

Verkenning en advies indicatiestelling HbH Terneuzen | © bureau HHM 2020 | 7

2.2 Problemen die zijn opgetreden Er zijn sinds 2015 drie problemen opgetreden waar we in het kader van dit advies op focussen: 1. De invoering van het abonnementstarief door de landelijke overheid: de algemene voorziening zoals die werd geboden door zo-net werd hierdoor onbeheersbaar, daarom is omzetting hiervan naar een maatwerkvoorziening in gang gezet; 2. De uitspraak van de CRvB in 2018 die het indiceren in termen van resultaat, dus zonder vermelding van uren in de indicatie, blokkeert; 3. Bij het omzetten van de beschikkingen van de zo-net cliënten naar een maatwerkvoorziening HbH zijn drie issues ontstaan: a. de beschikkingen zijn in uren en niet in resultaat-termen; b. de keuze van beschikken in uren èn de bepaling van het aantal uren kende geen beleidsmatige verankering binnen de gemeente; c. een deel van deze beschikkingen is voor de duur van één jaar afgegeven, deze cliënten moeten per september 2021 een nieuwe beschikking krijgen.

❶ ❷ ❸

Nota bene: we geven hier drie problemen weer die zijn opgetreden in de afgelopen jaren die vallen binnen de scope van dit onderzoek / advies. We hebben géén feitenrelaas uitgewerkt (wie, wat, waar, wanneer, hoe) naar het ontstaan van deze problemen, dat valt buiten de scope van de nu verstrekte opdracht. Het eerste en tweede probleem zijn extern veroorzaakt en daar heeft de gemeente Terneuzen geen invloed op kunnen hebben.

Het derde probleem is het gevolg van keuzen die binnen Terneuzen zijn gemaakt, door aan-z al dan niet in combinatie met de gemeente. De achtergrond hiervan is ons bij het schrijven van deze rapportage niet volledig duidelijk geworden, omdat dit nader uitzoeken buiten de scope van deze korte verkenning viel. Ad 1. Invoering abonnementstarief Het kabinet Rutte III heeft bij haar aantreden besloten een abonnementstarief voor de Wmo in te voeren. Wat betekent dat een eigen bijdrage van maximaal € 19,- per maand wordt geheven over alle Wmo-voorzieningen die een inwoner ontvangt, dus ook de hulp bij het huishouden. Belangrijk gevolg hiervan was dat de toegangsdeur tot de algemene voorziening HbH, zoals toen door zo-net werd geboden, onbeperkt open kwam te staan. De rem van de eigen bijdrage op het gebruik hiervan verviel. De uitgaven voor de gemeente Terneuzen stegen hierdoor ongewenst snel. Dat heeft ertoe geleid dat in 2020 door de gemeente is besloten in te grijpen. Alle inwoners met een algemene voorziening HbH (ongeveer 700) zijn in 2020 omgezet naar een maatwerkvoorziening HbH. Dit is projectmatig aangepakt. Deze maatwerkvoorziening voor de zo-net cliënten wordt op dit moment nog door zo-net geboden. Er is een traject in gang gezet om deze klanten bij een regulier gecontracteerde aanbieder van hulp bij het huishouden onder te brengen.

Deze overgang wordt naar verwachting in de tweede helft van 2021 geëffectueerd. De zo-net cliënten hebben daardoor met achtereenvolgende veranderingen te maken.

MW/21/1409/hhtern

Verkenning en advies indicatiestelling HbH Terneuzen | © bureau HHM 2020 | 8

Ad 2. CRvB-uitspraak resultaatgericht beschikken De CRvB heeft in oktober 2018 een uitspraak1 gedaan waarin is vastgelegd dat een beschikking op grond van de Wmo 2015 een concrete tijd (aantal uren) moet bevatten, zodat de betreffende inwoner weer waar zij/hij aan toe is. Dit geldt Wmo-breed, dus ook voor ondersteuning bij het huishouden. In een eerdere uitspraak heeft de CRvB vastgelegd dat de omvang van het aantal uren in een beschikking van de gemeente mag worden bepaald aan de hand van een normenkader. En anders aan de hand van de Wmo richtlijn Indicatieadvisering voor Hulp bij het Huishouden (versie 1.0, CIZ, 2006). Zo’n normenkader moet dan wel stoelen op objectief, onafhankelijk en deskundig uitgevoerd onderzoek.

❶ ❷ ❸

Het resultaat van het onderzoek dat door KPMG Plexus en bureau HHM in 2016 gezamenlijk is uitgevoerd voor de gemeente Utrecht in 2016, voldoet volgens uitspraak van de CRvB aan de door haar gestelde eisen (objectief, onafhankelijk en deskundig uitgevoerd) en kan de basis vormen van zo’n normenkader. Mits ook de overige beleidsuitgangspunten van de gemeente Utrecht in het lokale gemeentelijke beleid zijn vastgelegd: dit betreft het verhogen dan wel verlagen van de omvang van de te bieden ondersteuning op grond van de individuele situatie van de cliënt. In het Normenkader Huishoudelijke Ondersteuning 2019 (bureau HHM) is het onderzoek uit Utrecht praktijkgericht vertaald, inclusief invulling van verlaging / verhoging op grond van de individuele situatie van de cliënt.

De gemeente Terneuzen indiceert (beschikt) de ondersteuning bij het huishouden op een ‘resultaat gestuurde’ wijze. Dat wil zeggen dat de inwoner een beschikking voor HbH ontvangt zonder vermelding van het aantal uren ondersteuning dat de inwoner gaat krijgen. Een werkwijze die in 2015 door veel gemeenten is gekozen. In de beschikking voor de cliënt staat: • “U krijgt met ingang van … een indicatie voor hulp bij het huishouden.” • “Binnenkort neemt de zorgaanbieder van uw keuze contact met u op om af te spreken hoe en wanneer u de hulp kunt verwachten.” Vervolgens bepaalt de door de cliënt gekozen aanbieder na een gesprek met de cliënt hoeveel uur ondersteuning daadwerkelijk wordt ingezet. Dit wordt door de aanbieder aan de cliënt gemeld en vastgelegd in een zorgplan. De omvang van de ondersteuning wordt niet geformaliseerd of bekrachtigd door de gemeente en maakt geen onderdeel uit van de beschikking. In de Beleidsregels Wmo Terneuzen 2021 is ondermeer vastgelegd: • Een inwoner kan ondersteuning bij het voeren van het huishouden verkrijgen als deze belemmert is dat zelf te doen. • Het doel van huishoudelijke hulp is een schoon en leefbaar huis. • Hierbij is algemeen geduid wat de inwoner als elementen kan verwachten in deze (wat, welke resultaten, welke ruimten).

1

In de rechtsoverwegingen 4.11 - 4.13 heeft de Voorzieningenrechter van de Centrale Raad van Beroep op van oktober 2018 (ECLI:NL:CRVB:2018:3241) voorwaarden geformuleerd ten aanzien van een Wmo-beschikking over het rechtszekerheidsbeginsel. Een cliënt moet op grond van die uitspraak uit de beschikking waarbij de maatwerkvoorziening is toegekend, kunnen opmaken op hoeveel uur ondersteuning hij kan rekenen. Verder is vereist dat de aanspraken voldoende geconcretiseerd zijn ‘met name hoeveel tijd nodig is om de activiteiten te verrichten’. MW/21/1409/hhtern

Verkenning en advies indicatiestelling HbH Terneuzen | © bureau HHM 2020 | 9

•

• •

“De consulent bepaalt of een cliënt in aanmerking komt voor de maatwerkvoorziening huishoudelijke hulp, de zorgaanbieder is verantwoordelijk voor de uitvoering van het huishoudelijk werk binnen de aangegeven kader.” “In bijzondere omstandigheden (ter beoordeling door de consulent) kan worden afgeweken bij deze onderstaande richtlijnen.” Richtlijnen bepalen omvang huishoudelijke hulp: — Functioneel schoon huis: maximaal 2,5 uur — Aangevuld door voorkomen van crises/verwaarlozing: plus 1 uur (totaal maximaal 3,5 uur per week)”

In de Wmo beleidsregels van de gemeente Terneuzen wordt niet gerefereerd aan de eerdergenoemde CIZ-richtlijn of een ander normenkader.

❶ ❷ ❸

De aanbieders ontvangen in eerste instantie een lump sum vergoeding voor de ondersteuning die zij bieden. Na afloop van een jaar vindt verrekening plaats op basis van de werkelijk geleverde omvang van de ondersteuning. De bekostiging van de ondersteuning vindt daarmee per saldo plaats volgens de zogenoemde p x q – benadering. De verkenning van deze situatie die we in het kader van dit advies hebben gedaan, leidt op dit punt tot twee -tegenstrijdigeconstateringen: 1. Tevredenheid De huidige werkwijze ten aanzien van de maatwerkvoorziening HbH functioneert, zoals wordt gesteld door de geïnterviewde betrokkenen, tot tevredenheid van de inwoners, de aanbieders en de gemeente. Met name de flexibiliteit ten aanzien van de ondersteuning van inwoners die hulp bij het huishouden nodig

hebben, wordt positief gewaardeerd. De tevredenheid van de inwoners blijkt doordat de ontvangers van de maatwerkvoorziening nauwelijks bezwaar en beroep aantekenen of zich melden met klachten en dit blijkt uit de periodieke tevredenheidsmetingen. De tevredenheid van de aanbieders hebben zij uitgesproken naar de betrokkenen bij de gemeente. De gesproken medewerkers van de gemeente geven aan dat de gemeente tevreden is met het functioneren van de constructie met het resultaatgericht indiceren. De ruime mate van vrijheid van de aanbieders van hulp bij het huishouden is daarbij voor de gemeente zowel een pluspunt (flexibele ondersteuning op maat van de cliënten) als een aandachtspunt (de aanbieders hebben veel invloed op de omvang van de ondersteuning en dus de kosten voor de gemeente). 2. Juridisch Juridisch gezien is de huidige constructie op grond van genoemde CRvB-uitspraak uit oktober 2018 niet houdbaar. In geval van bezwaar en beroep heeft de gemeente geen verdedigingsgrond vanuit haar huidige beleid en moet zij voor de betreffende cliënten indicaties op basis van uren afgeven. Voor de zo-net cliënten is de gemeente Terneuzen in die gevallen teruggevallen op de ‘oude indicatie’ van de cliënt. Als zo’n zaak voor de rechter zou komen, dan valt de rechter, zo blijkt in de praktijk, terug op de CIZ-richtlijn uit 2006 als kader voor de te nemen beslissing.

De minister van VWS (inmiddels demissionair) heeft in 2020 het voornemen uitgesproken via een wetswijziging het beschikken op basis van resultaat wettelijk mogelijk te willen maken. De meest recente

MW/21/1409/hhtern

Verkenning en advies indicatiestelling HbH Terneuzen | © bureau HHM 2020 | 10

informatie over dit voornemen die we tijdens het opstellen van deze rapportage hebben, is dat dit wetsvoorstel door de minister inmiddels is teruggetrokken naar aanleiding van een negatief advies van de Raad van State in december 2020. Het onderwerp is in het kader van de lopende formatie controversieel verklaard. Het is niet duidelijk of er alsnog een wetsvoorstel resultaatgericht beschikken gaat komen, dat is aan het nieuwe kabinet. Mocht hier alsnog een wet op tot stand komen, dan is dit vermoedelijk laat in of na 2022. Er is in ieder geval sprake van juridische complicaties en politieke en maatschappelijke weerstand tegen een dergelijk voorstel. De VNG geeft aan gemeenten die al resultaatgericht beschikken te adviseren om als zij dit willen hiermee door te gaan zolang het aantal bezwaarschriften beperkt is. Daarbij geeft zij ook aan dat het onzeker is of er een nieuw wetsvoorstel komt vanuit en nieuw kabinet en of dit het dan ook gaat halen (gezien de hiervoor aangegeven weerstand).

❶ ❷ ❸

Ad 3. Beschikkingen HbH zo-net cliënten in uren In 2020 is op verzoek van de gemeente Terneuzen door aan-z een project gestart om de zo-net cliënten over te zetten van de algemene voorziening naar een maatwerkvoorziening. Met alle ongeveer 700 cliënten is een gesprek gevoerd. Op basis van deze gesprekken is een beschikking voor een maatwerkvoorziening voor hulp bij het huishouden afgegeven.

• •

de zo-net cliënten hebben een beschikking in uren gekregen, er is aangegeven hoeveel uur per week hulp zij gaan ontvangen; de bepaling van de omvang van de beschikkingen voor de zo-net cliënten is gedaan op basis van een eigen instructie van aan-z. Deze instructie is niet een op een gekoppeld aan de richtlijn van het CIZ uit 2006 of het Normenkader Huishoudelijke Ondersteuning 2019. Deze instructie is ook niet verankerd in de Wmo beleidsregels.

Er is het afgelopen jaar door ongeveer 70 zo-net cliënten bezwaar aangetekend tegen een verlaging van het aantal uur ondersteuning in de afgegeven beschikking. In die gevallen heeft de gemeente een nieuwe beschikking afgegeven waarin de oorspronkelijke omvang van de ondersteuning is hersteld. Met als motivatie dat de beleidsregels van de gemeente geen grond bieden voor een andere beslissing. Praktisch gezien is er nu sprake van twee groepen cliënten met een beschikking voor een maatwerkvoorziening HbH: • cliënten met een beschikking in resultaat-termen, zonder dat daarbij uren zijn vastgelegd. Veelal is dit een beschikking zonder dat een einddatum is bepaald; • cliënten met een beschikking waarin wel uren ondersteuning HbH zijn vastgelegd. Voor 275 van de 700 cliënten is hierbij september 2021 als einddatum bepaald.

Aandachtspunten hierbij zijn in ieder geval: • 275 van de 700 zo-net cliënten hebben een beschikking voor de duur van één jaar gekregen: tot september 2021. Deze moeten dus binnenkort opnieuw worden onderzocht;

MW/21/1409/hhtern

Verkenning en advies indicatiestelling HbH Terneuzen | © bureau HHM 2020 | 11

3. Keuzemogelijkheden, gevolgen, advies In dit hoofdstuk geven we aan welke keuzen kunnen worden gemaakt in de huidige situatie en wat de te voorziene gevolgen daarvan zijn. Hier koppelen we ook onze adviezen aan.

3.1 Welke keuzen zijn nodig In de huidige situatie is het nodig een aantal keuzen te maken. De problemen die zijn ontstaan, vragen om oplossingen.

❶ ❷ ❸

Dit betreft in ieder geval de volgende vier zaken, die we hier eerst benoemen en in de paragrafen daarna verder uitwerken: 1. Juridisch De huidige situatie ten aanzien van de Wmo beleidsregels, de resultaatgerichte wijze van beschikken en het hebben van twee verschillende groepen cliënten (met resultaat respectievelijk urenbeschikking) is juridisch niet houdbaar. Voor de bepaling van de omvang van de ondersteuning is in het beleid geen juridisch correct kader beschikbaar. Zie verder paragraaf 3.2 2. Praktisch ten aanzien van de zo-net cliënten Er zijn nu twee groepen cliënten met verschillende beschikkingen voor een maatwerkvoorziening HbH. Ongeveer 275 van de 700 cliënten van zo-net hebben een beschikking gekregen geldig tot september 2021, deze moeten

binnenkort opnieuw worden beoordeeld. Parallel daaraan wordt op dit moment de overdracht van de zo-net cliënten naar een regulier gecontracteerde aanbieder HbH voorbereid. Voor de cliënten en hulpen zijn op dat gebied dus veranderingen in de situatie aanstaande. De afgelopen periode is er veel publicitaire en politieke aandacht geweest voor de ontwikkelingen rond de hulp bij het huishouden in de gemeente Terneuzen. Zie verder paragraaf 3.3. 3. Procedureel, regievoering We constateren op basis van de beknopte verkenning die we hebben uitgevoerd, dat het erop lijkt dat er de afgelopen periode niet optimaal regie is gevoerd en geen optimale afstemming is geweest tussen betrokkenen in het proces dat zich heeft voltrokken. Daardoor is er nu ondermeer sprake van een complicerende situatie met twee groepen cliënten met verschillende soorten beschikkingen voor dezelfde maatwerkvoorziening HbH. Zie verder paragraaf 3.4. 4. Contracten, bekostiging, kosten In het verlengde van de keuzen die de gemeente maakt, is het een punt van aandacht of bijstellingen nodig zijn ten aanzien van de contracten met de aanbieders en ten aanzien van de bekostiging. Ook de kosten die voortvloeien uit deze keuzen zijn een punt van aandacht. Zie verder paragraaf 3.5.

MW/21/1409/hhtern

Verkenning en advies indicatiestelling HbH Terneuzen | © bureau HHM 2020 | 12

3.2 Keuzen t.a.v. de juridische situatie

❶ ❷ ❸

3.2.1 Stand van zaken Ten aanzien van de juridische situatie constateren we: • de nu gemaakte keuzen ten aanzien van het resultaatgericht beschikken zijn naar ons inzicht als gevolg van de uitspraken van de CRvB uit oktober 2018 juridisch gezien niet houdbaar; • de nu gemaakte ‘eigen’ keuzen in de Wmo-beleidsregels en de werkinstructie van aan-z over de bepaling van de omvang van de in te zetten maatwerkondersteuning HbH, zijn niet gebaseerd op een deugdelijk normenkader, daarmee zijn deze naar ons inzicht juridisch gezien niet houdbaar; • als cliënten bezwaar aantekenen tegen de omvang van de ondersteuning in een beschikking, dan neemt de gemeente beslissingen waarmee deze cliënten tevreden worden gesteld om zo een gang naar de rechter te voorkomen. Praktisch gezien betekent dit dat in gelijke situaties voor cliënten verschillende keuzes worden gemaakt; • het is niet goed uitlegbaar dat sprake is van twee groepen cliënten met verschillende beschikkingen, steunend op hetzelfde beleid. Betrokkenen hebben ons aangegeven dat de situatie zoals die is ingericht per 2015 -resultaatgericht beschikken met flexibiliteit voor cliënten en aanbieders - in het algemeen positief wordt gewaardeerd. Dat kan er voor pleiten deze situatie te willen continueren. Hierbij wordt echter wel gesignaleerd dat dit juridisch nu niet correct is.

Vanuit juridisch oogpunt is de huidige situatie niet houdbaar in geval van bezwaar of beroep. Het is nu niet duidelijk of er ja dan nee een wet komt die het resultaatgericht beschikken mogelijk maakt en wanneer. In het wetsvoorstel resultaatgericht beschikken dat begin 2020 in bespreking is gebracht, worden verschillende voorzieningen benoemd die de rechtszekerheid van de cliënt moeten waarborgen (zoals bezwaarmogelijkheden, praktijkcontroles en dergelijke). De gemeente Terneuzen heeft nu niet voorzien in deze extra voorzieningen.

3.2.2 Conclusie – advies t.a.v. de juridische situatie Op basis van het voorgaande komen wij tot de volgende conclusies en adviezen ten aanzien van de juridische situatie: 1. Het is van belang om in ieder geval weer te komen tot één consistente, samenhangende situatie. Dat vergt dat duidelijke beleidskeuzen worden gemaakt. 2. Juridisch gezien is het nodig te zorgen dat de omvang van de hulp bij het huishouden wordt vermeld in de beschikking. Dit kan in de hoofdtekst (bepaald door de gemeente ofwel aan-z) dan wel in de bijlage, door het zorgplan van de zorgaanbieder hierin op te nemen2. Hierbij moet een deugdelijk normenkader of de CIZrichtlijn uit 2006 worden gebruikt.

2

Met het beschikken van ondersteuning HbH in uren (ook wel: p x q beschikkingen genoemd) wordt uiteraard ook beoogd de benodigde resultaten te bereiken voor de cliënt. Dit gebeurt dan alleen niet op basis van een systeem van budgetbekostiging van de aanbieders, maar op basis van afrekening van werkelijk geleverde uren ondersteuning. Dit laatste gebeurt binnen Terneuzen overigens ook in geval van de resultaatsturing en budgetbekostiging. MW/21/1409/hhtern

Verkenning en advies indicatiestelling HbH Terneuzen | © bureau HHM 2020 | 13

3. De Wmo-beleidsregels, de overige beleidsdocumenten en werkinstructies/werkwijzen moeten consistent aansluiten bij de gemaakte hoofdkeuzen. Het beleidskader moet kloppend en compleet zijn en dit moet door zijn vertaald naar de werkinstructies. 4. De contracten met de aanbieders moeten worden gecontroleerd of deze de ruimte bieden om in de bijgestelde situatie nog steeds dienst te doen. Dit hebben wij nu niet inhoudelijk gecontroleerd. Als daarbij de keuze is om de aanbieders de omvang te laten blijven bepalen van de in te zetten ondersteuning, maar dan met behulp van het Normenkader Huishoudelijke Ondersteuning 2019 als richtlijn, dan moeten de werkafspraken met de aanbieders hierop aansluiten.

❶ ❷ ❸

5. Formeel juridisch is het nu niet mogelijk nog te kiezen voor een constructie met een resultaatgerichte aanpak (d.w.z. zonder uren in de beschikking en met budgetbekostiging van de aanbieders). Op grond van de uitspraak van de CRvB uit 2018, gebaseerd op het rechtszekerheidsbeginsel van de inwoners voortkomend uit de Algemene wet bestuursrecht. Dat laat onverlet dat op ideologische gronden een gemeente hier nu nog wel voor kan kiezen. Daarbij moeten dan in ieder geval wel de voorzieningen worden getroffen zoals genoemd in het wetsvoorstel resultaatgericht beschikken van het voorjaar van 2020, gericht op optimalisatie van de rechtszekerheid van de inwoner. Hierbij wordt dan een voorschot genomen op een mogelijk in de toekomst komende wet resultaatgericht beschikken. In geval van een gerechtelijke uitspraak is onzes inziens de kans echter (heel) groot dat de gemeente hier op wordt teruggefloten.

3.2.3 Praktische gevolgen Praktisch gezien zijn de volgende zaken aan de orde op basis van voorgaande conclusie – advies. 1. Beleidskeuze ‘uren’ of ‘resultaat’ Er moet een politiek-bestuurlijke keuze worden gemaakt of het beleid wordt gebaseerd op een uren-gestuurde werkwijze (= uren in de beschikking, juridisch nu houdbaar) of op een resultaatgestuurde werkwijze (= geen uren in de beschikking, vergt inrichten overige voorzieningen, juridisch minimaal kwetsbaar / formeel nu gewoon niet houdbaar). Deze beleidskeuze moet vergezeld gaan van een zorgvuldige communicatie-strategie. Overgaan naar uren vastleggen in de indicaties vraagt een positieve vertaling van het waarom van deze actie. Ofwel: geen veroordeling van de huidige situatie. Vasthouden aan de huidige resultaat-gestuurde werkwijze, met extra voorzieningen daaromheen om de rechtszekerheid van de cliënten verder te versterken, vraagt ook een goede en positief geformuleerde uitleg. Complicerend: de aanpassing die bij de zonet cliënten moet plaatsvinden (zie later in deze rapportage). 2. Uren in de beschikking opnemen Het opnemen van uren in de beschikking kan in ieder geval op twee manieren worden gerealiseerd.

MW/21/1409/hhtern

Verkenning en advies indicatiestelling HbH Terneuzen | © bureau HHM 2020 | 14

Optie A: door een Wmo-consulent van aan-z deze uren te laten bepalen en deze op te nemen in de beschikking. Met behulp van het Normenkader Huishoudelijke Ondersteuning 2019 of de CIZrichtlijn uit 2006. Optie B: door de aanbieder een zorgplan te laten opstellen, met vermelding van de uren, en dit zorgplan vervolgens door de gemeente als bijlage toe te laten voegen aan de beschikking. De uren maken dan formeel onderdeel uit van het besluit van de gemeente. De aanbieder moet bij het bepalen van deze uren dan gebruik maken van het Normenkader Huishoudelijke Ondersteuning 2019 of de CIZ-richtlijn uit 2006.

❶ ❷ ❸

Overweging optie A uren bepalen door consulent aan-z: 1. de consulenten van aan-z moeten getraind in het toepassen van het Normenkader Huishoudelijke Ondersteuning 2019 of de CIZ-richtlijn. Nodig: 1 dag p.p. 2. de consulenten hebben meer tijd nodig voor het uitwerken van de beschikking. Dit kan extra formatie vergen. Nodig: schatting: 2 uur extra per beschikking. 3. de gemeente (via aan-z) heeft direct invloed op de omvang van de in te zetten ondersteuning (heeft ze nu niet / beperkt). 4. de deskundigheid van de consulenten moet vergroot. Nodig: training en begeleiding: 1 dag p.p. 5. het is de gemeente die de omvang van de ondersteuning bepaalt, risico van framing dat de gemeente handelt vanuit eigen financieel belang en minder vanuit het cliënt-belang.

Overweging optie B uren bepalen door aanbieders: 1. de betreffende medewerkers van de aanbieders moeten getraind in het Normenkader Huishoudelijke Ondersteuning 2019 of de CIZ-richtlijn. Nodig: 0,5 dag p.p. 2. de aanbieder moet toereikend uitgewerkte / gemotiveerde zorgplannen opleveren aan de gemeente om deze aan de beschikking te kunnen laten hechten. Nodig: schatting: 1 uur extra per zorgplan (af te stemmen met de aanbieders!). 3. De aanbieders hebben direct invloed op de omvang van de in te zetten ondersteuning. Deze invloed hebben ze overigens in de huidige situatie ook al. Nodig: monitoring vanuit de gemeente (is nu ook nodig). 4. de inhoudelijke deskundigheid is aanwezig bij de aanbieders. 5. Deze werkwijze sluit aan op de huidige werkwijze, de gemeente geeft aan dat ze vertrouwen heeft in de aanbieders, de praktijkdeskundigheid van de aanbieders om te komen tot juiste ondersteuning van de inwoners staat voorop. Mogelijkheid tot positieve framing. Advies Beide opties zijn mogelijk. Beiden hebben eigen voors en tegens. Het is aan de gemeente om hierin een afweging te maken. Optie A heeft als belangrijkste kenmerk dat de bepaling van de omvang direct in eigen hand van de gemeente is. Dat kan echter ook juist extra discussie met cliënten opleveren vanwege vermeende prioriteit bij het budget in plaats van bij de benodigde ondersteuning voor de cliënt.

MW/21/1409/hhtern

Verkenning en advies indicatiestelling HbH Terneuzen | © bureau HHM 2020 | 15

Optie B ligt het dichtst bij de huidige werkwijze, de aanbieders zijn deskundig en ervaren ten aanzien van het bepalen van de omvang van de ondersteuning, er zijn in de uitvoeringspraktijk weinig klachten en er is vertrouwen tussen de gemeente en de aanbieders.

3. Werkproces inrichten t.b.v. wijziging omvang beschikkingen Een wijziging van de omvang van de benodigde ondersteuning van de cliënt vraagt om het afgeven van een nieuwe beschikking. Het werkproces moet hiervoor worden ingericht. 4. Bepalen omvang van de hulp bij het huishouden Het bepalen van de omvang van de hulp bij het huishouden moet gebeuren aan de hand van een duidelijke richtlijn. Dit moet verankerd zijn in de Wmo beleidsregels van de gemeente en daaraan gekoppelde overige beleidsdocumenten.

❶ ❷ ❸

5. Toetsen beleidskeuzen i.r.t contracten en werkafspraken Getoetst moet worden of de te maken beleidskeuzen passen binnen de kaders van de contracten met de aanbieders HbH. De respondenten hebben ons aangegeven te verwachten dat de contracten hiervoor voldoende mogelijkheden bieden. Dit hebben wij niet beoordeeld. Verder moeten de werkafspraken met de aanbieders worden geactualiseerd naar aanleiding van de gemaakte beleidskeuzen. 6. Bestaande beschikkingen HbH aanpassen? Ten aanzien van de bestaande beschikkingen op resultaat voor de maatwerkvoorziening HbH zien we drie opties.

Optie A: de bestaande beschikkingen onveranderd laten. Pas bij noodzaak van herindicatie of in geval van bezwaar tegen het beschikken in resultaattermen pas je de beschikking aan. Deze groep ‘verdwijnt’ dan in de tijd. Een tussentijdse aanpassing van de omvang van de ondersteuning kan door de aanbieder worden gedaan zonder verdere melding hiervan aan de gemeente, conform de huidige werkwijze. De afrekening van de aanbieders kan ook conform de huidige werkwijze blijven plaatsvinden. De beschikkingen voor onbepaalde duur blijven nog wel langere tijd na-ijlen in het systeem, dat vraagt mogelijk enige aandacht. Deze optie geeft waarschijnlijk geen onrust onder betrokkenen of publicitaire aandacht. Deze optie vergt verder geen werk. Optie B: administratief vastleggen van de huidige omvang van de ondersteuning HbH. De huidige omvang van de ondersteuning kan door de aanbieders worden doorgegeven aan de gemeente respectievelijk aan-z en vervolgens worden verwerkt in nieuwe beschikkingen. Voor de cliënt verandert er feitelijk niks in haar/zijn ondersteuning HbH. Omdat nieuwe beschikkingen worden verstuurd, is er enig risico op onrust onder betrokkenen en publicitaire aandacht. Omdat er voor de cliënten feitelijk niks verandert, zou dit geen problemen moeten opleveren.

Deze optie vergt wel dat een werkproces wordt ingericht en vraagt inzet van capaciteit bij de aanbieders, aan-z en de gemeente. Optie C: de hele groep cliënten krijgt een herindicatie, zodat ze actueel op uren worden beschikt. Aandachtspunt is of er wel een juridische grond is voor het herindiceren, dat is in dit geval een vraagteken. Er is een groot risico op onrust onder alle betrokkenen en op (negatieve) publicitaire aandacht. Dit levert ook veel werk op.

MW/21/1409/hhtern

Verkenning en advies indicatiestelling HbH Terneuzen | © bureau HHM 2020 | 16

Advies De bestaande beschikkingen in resultaat-termen leveren nu weinig of geen discussie op in de dagelijkse uitvoering. Formeel juridisch gezien zijn deze niet (meer) toegestaan. Omdat er in de dagelijkse praktijk geen (juridische) problemen zijn met de bestaande beschikkingen zonder vermelding van uren, adviseren wij voor optie A te kiezen. Dit levert naar verwachting geen problemen op en vergt geen extra werk. Als een inwoner een herindicatie krijgt of een klacht uit vanwege het niet vermeld zijn van de uren, dan kan deze een beschikking met vermelding van uren krijgen.

3.3 Keuzen situatie cliënten zo-net De ongeveer 700 cliënten van zo-net hebben op dit moment een beschikking voor een maatwerkvoorziening HbH waarin de omvang van de ondersteuning in uren is vastgelegd. Ongeveer 275 van deze beschikkingen lopen af in september 2021, dus hier moet op korte termijn vervolgactie op worden genomen.

❶ ❷ ❸

Als wordt gekozen voor een werkwijze met een resultaat-formulering in de beschikking, dan moeten alle beschikkingen voor de zo-net cliënten worden omgezet van uren naar resultaat. Puur praktisch hoeft deze omzetting voor deze cliënten niet zoveel betekenis te hebben, als tenminste met de betreffende aanbieders wordt overeengekomen dat de huidige omvang van de ondersteuning in principe in stand blijft, ook in de nieuwe situatie (veranderingen in de situatie van de cliënt daargelaten). Er is bij deze keuze wel een zeker risico op weerstand onder de cliënten en mogelijk ook de hulpen, omdat hun rechtszekerheid vermindert en dit leidt tot onzekerheid. Ook in dit geval is een zorgvuldige communicatiestrategie nodig om een eerlijke en positieve boodschap naar alle betrokkenen over te brengen en zo het risico op negatieve publiciteit te verkleinen.

3.3.2 Herindicaties cliënten zo-net per september 2021 Voor ongeveer 275 cliënten van zo-net loopt de indicatie per september 2021 af. Hier moet dus actie op worden genomen.

3.3.1 Beleidskeuze bepaalt opzet beschikking na herindicatie Afhankelijk van de beleidskeuze die wordt gemaakt, zoals aangegeven in paragraaf 3.2, moet er wel of niet nadere actie worden genomen ten aanzien van de groep zo-net cliënten (naast de overgang naar een regulier gecontracteerde aanbieder HbH).

Deze groep cliënten heeft tijdens het project dat is uitgevoerd om alle zo-net te herindiceren een indicatie van 1 jaar gekregen. Zo ver onze informatie nu reikt, is het te verwachten dat deze cliënten in het algemeen wel ondersteuning bij het huishouden nodig blijven hebben.

Als wordt gekozen voor een werkwijze met een beschikking met uren, dan verandert er voor de zo-net cliënten op dit punt niets: zo’n beschikking hebben ze al.

Ons advies is om voor deze cliënten een administratieve verlenging van de huidige beschikking toe te kennen. Zij zijn pas kortgeleden geïndiceerd en ze krijgen dit jaar nog te maken met een overgang naar een andere aanbieder. Als het niet nodig is, is het niet wenselijk deze

MW/21/1409/hhtern

Verkenning en advies indicatiestelling HbH Terneuzen | © bureau HHM 2020 | 17

cliënten nu extra te belasten met een traject van herindicatie. Daarbij vergt dit ook het praktisch organiseren van deze herindicaties midden in de komende zomerperiode en brengt dit veel extra werk met zich mee. Ten aanzien van de duur van de administratieve verlenging: het is mogelijk hiervoor aansluiting te zoeken op de termijnen zoals die voor de overige zo-net cliënten gelden. Waarbij een spreiding in de tijd van de druk van de herindicaties kan plaatsvinden (niet iedereen op dezelfde datum zetten). Echter: als er geen aanwijzingen zijn dat bij veel cliënten duidelijk minder ondersteuning nodig zou kunnen zijn, dan is het ook een overweging een verlenging voor onbepaalde duur af te geven. Zoals dat ook voor de niet-zo-net cliënten het geval is. Hierover kan afstemming plaatsvinden met de huidige aanbieder zo-net. De cliënten waarbij de beschikking administratief wordt verlengd, houden uiteraard de mogelijkheid zich te melden als de ondersteuning niet meer passend is bij de ondersteuningsbehoefte. Dan vindt herindicatie plaats.

❶ ❷ ❸

Dit proces vraagt om zorgvuldige communicatie naar alle betrokkenen , om goed duidelijk te maken wat er gaat gebeuren. Zodat geen onnodige onrust ontstaat.

3.4 Procedureel, regievoering We constateren - op basis van de compacte verkenning die we hebben uitgevoerd - dat er geen optimale afstemming heeft plaatsgevonden tussen de gemeente, aan-z en zo-net ten aanzien van het herindicatieproject dat is uitgevoerd voor de zo-net cliënten.

Zoals eerder aangegeven, hebben wij in het bestek van deze opdracht geen nader onderzoek naar dit punt uitgevoerd. We hebben daarom ook niet iets als een feitenrelaas beschikbaar. Wij constateren nu alleen dat er blijkbaar onduidelijkheden zijn geweest en dat de afstemming niet optimaal is geweest. Wij adviseren ervoor te zorgen dat voor de komende periode een goed uitgelijnd integraal proces wordt neergezet. Waarbij vanuit duidelijke keuzen alle werkzaamheden in afstemming worden uitgevoerd.

3.5 Contracten, bekostiging, kosten Als wordt gekozen voor een overgang naar beschikken met vermelden van uren en als een keuze is gemaakt wie deze omvang van uren gaat bepalen (aan-z of de aanbieders) en op welke manier, dan is het daarna van belang te bezien of deze keuzen passen binnen de huidige contractuele situatie met de aanbieders. Zo ver wij nu hebben begrepen tijdens deze compacte verkenning, bieden de contracten met de aanbieders voldoende ruimte om aanpassingen van de werkwijzen zoals hiervoor beschreven binnen de kaders van deze contracten te kunnen realiseren. Dit moet nog wel nader worden getoetst. Ten aanzien van de bekostiging van de aanbieders kan de huidige werkwijze in principe gewoon worden gecontinueerd. Dat betekent bevoorschotting van de aanbieders op basis van het aantal cliënten en afrekening per jaar op basis van de werkelijke levering van ondersteuning. Dat is feitelijk al een p x q werkwijze, die aansluit op het beschikken met vermelding van de omvang van de door de cliënt te ontvangen ondersteuning.

MW/21/1409/hhtern

Verkenning en advies indicatiestelling HbH Terneuzen | © bureau HHM 2020 | 18

De overgang naar een werkwijze waarin wordt beschikt met vermelding van de omvang van de ondersteuning hoeft ten aanzien van de kosten van deze ondersteuning geen gevolgen te hebben. Zowel met beschikkingen op resultaat als met beschikkingen met vermelding van de omvang wordt ondersteuning op maat geboden van de individuele cliënt. Vanwege de al bestaande wijze van bekostigen van de aanbieders (op basis van werkelijke levering) heeft dit geen gevolgen voor deze kosten. De uitvoeringskosten voor het beschikken met vermelding van uren liggen wel hoger. Op deze post zal wel sprake zijn van een stijging van de kosten. Dit betekent of meer uitgaven aan aan-z of meer uitgaven aan de aanbieders van HbH. In afstemming met aan-z dan wel met de aanbieders is dit nader te kwantificeren. Hier kunnen wij nu in het kader van deze compacte verkenning géén harde duiding van geven.

❶ ❷ ❸

Een voorzichtige indicatie hierop kan zijn (nader af te stemmen met betrokkenen!): • uitvoering door aan-z: waarschijnlijk zo’n 2 uur per indicatie extra ten opzichte van de huidige inzet; • uitvoering door de aanbieders: waarschijnlijk ongeveer 1 uur per indicatie extra ten opzichte van de huidige inzet. Hierbij komt ook nog enige extra administratieve tijd van aan-z, omdat meer handelingen moeten worden verricht dan voorheen.

MW/21/1409/hhtern

Verkenning en advies indicatiestelling HbH Terneuzen | © bureau HHM 2020 | 19

Bijlage 1. Bronnen We hebben gesproken met: • Gemeente Terneuzen: vier vertegenwoordigers (beleid en juridisch) •

❶ ❷ ❸

Aan-z: drie vertegenwoordigers (management en uitvoering)

We hebben diverse documenten bestudeerd die door de gemeente Terneuzen en aan-z beschikbaar zijn gesteld: • Verordening maatschappelijke ondersteuning Terneuzen 2020 (gemeente) • Beleidsregels Wmo Terneuzen 2021 (gemeente) • Besluit maatschappelijke ondersteuning Terneuzen 2021 (gemeente) • Beschikking Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (dummy, gemeente) • Samenvatting procedureregels Wmo (2020, aan-z) • Wmo-proces in 3 fases (2020, aan-z) • Wmo-proces HH (aan-z) • Richtlijn individuele weging extra uren / aanvullende uren complexe ondersteuning (aan-z) • Hulp bij huishouden als maatwerkvoorziening (aan-z)

MW/21/1409/hhtern

Verkenning en advies indicatiestelling HbH Terneuzen | © bureau HHM 2020 | 20