2021-06-24 a. Strategische Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen - Ontwerpbesluit

Hoe gaan we deze ambitie bereiken? Op korte termijn ligt versterking van sociaal en menselijk kapitaal voor een deel in het verlengde van de algehele versterking van de leefomgeving en het daarvoor noodzakelijke voorzieningenniveau. Een middel hiervoor is onder andere de Regiodeal Zeeland met haar inzet op het versterken van de leefbaarheid; bijvoorbeeld met het verbeteren van de bereikbaarheid van scholen op Zuid-Beveland, het behouden en vernieuwen van kinderopvang, primair en voortgezet onderwijs in ZeeuwsVlaanderen23, en de inzet op voorzieningen ter verbetering van het Zeeuwse culturele aanbod. Ook wordt in de aanpak voor Toekomst Zorg Zeeuws-Vlaanderen24 de aansluiting arbeidsmarkt-onderwijs als speerpunt benoemd, o.a. door aan te haken op het Deltaplan Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn Zeeland en aandacht te vragen voor de specifieke situatie in onze regio. Daarnaast draagt een inzet op het versterken van de regionale governance-structuur bij aan het aanjagen van meer interactie tussen bedrijven, overheden, onderwijsinstellingen en burgers. De partijen nemen hierbij gezamenlijk verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de nog te formuleren werkagenda en leggen verbindingen tussen bestaande losse initiatieven die elkaar kunnen versterken.

Voor het behouden van goede kwaliteit onderwijs sluiten we aan op de afspraken die zijn gemaakt met het voortgezet onderwijs in de regio25 en het project De Kraamkamer van Zeeuws-Vlaanderen: Vernieuwing onderwijs primair en voortgezet onderwijs en startend bij de basis 0-23 jaar26. in waar de drie gemeenten; po- en vo-scholen en kinderopvang bij samenwerken Op (middel)lange termijn kan aangesloten worden op het plan van aanpak om de onderwijs- en kennisinfrastructuur te verbeteren in Zeeland in het kader van de compensatiegelden. In het rapport van speciaal adviseur Bernard Wientjes wordt ingezet op een kennisinstituut ‘Water, Voedsel en Energie’, dat in zijn onderzoek gebruik moet maken van de unieke Zeeuwse omstandigheden. Voor Zeeuws-Vlamingen in met name Terneuzen biedt een dergelijk onderzoeksinstituut ook betere mogelijkheden om onderwijs in de regio te volgen. Daarbij leidt de mogelijkheid van onderzoek in de regio tot onderwijs in de regio. De eerder genoemde fieldlabs op bijvoorbeeld het gebied van wonen en zorg versterken deze mogelijkheid.

De onderwijsketen heeft samen met de drie gemeenten hiervoor een strategische agenda 2020-2024 opgesteld: Goed onderwijs voor elke leerling-bouwen aan scholen met toekomst in Zeeuws-Vlaanderen 24 Startdocument Toekomst Zorg Zeeuws-Vlaanderen na bestuurlijk overleg 3 februari 2020 23

25 ‘

Bouwen aan scholen met toekomst – Transitieplan voortgezet onderwijs Zeeuws-Vlaanderen, 26 april 2018

26 Document ‘Startgroepen in Zeeuws-Vlaanderen’ en de Regiodeal ‘Zeeuwen zelf aan zet, projectfiche

Strategische Regiovisie

28/32

Zeeuws-Vlaanderen

22

Ambities vertalen in proposities Zeeuws-Vlaanderen heeft bij de vorige crisis (2008-2014) laten zien om weer op te staan na grote klappen en hierbij ook de economische structuur te transformeren. Wendbaar te zijn. Ook bij de huidige coronacrisis wordt Zeeuws-Vlaanderen door haar economische structuur extra zwaar getroffen. De uitdagingen die er reeds voor de coronacrisis lagen op het gebied van vergrijzing en ontgroening, duurzaamheid en klimaatadaptatie vragen echter om een herhaling van de wijze waarop we moeten herstellen: door het oppakken van de transitieopgaven sterker uit de crisis komen. De volgende stap is de opgaven vertalen in een werkagenda 2020-2030 en proposities opstellen om partners te vinden die de uitdagingen in en met Zeeuws-Vlaanderen willen oppakken. Deze partners zitten aan beide zijden van de grens en bestaan uit (consortia van) bedrijven, overheden en onderwijsen kennisinstellingen. Met de proposities kunnen ook fondsen aangeboord worden om de benodigde investeringen te financieren. Uitgangspunt is het benutten van de unieke ligging van ZeeuwsVlaanderen in het centrum van een urbane regio met grote steden aan zowel de Nederlandse als de Vlaamse kant.

De status van dit document is dat we de analyse en doorvertaling naar de ambities hebben gebaseerd op input van de stuurgroep; leden van de colleges van de drie gemeenten, brede afvaardiging van bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties, beleidsadviseurs en data- en documentanalyse.

Strategische Regiovisie

29/32

Zeeuws-Vlaanderen

23

Bijlage I.

Bronnen brede welvaartsindex Bron

Variabele Percentage van de bevolking dat aangeeft gelukkig te zijn

CBS

Minimum goalpost

Maximum goalpost

52,18

100

Percentage van de bevolking dat aangeeft tevreden te zijn

CBS

Levensverwachting bij geboorte

CBS

Percentage van de bevolking met tenminste (hoger) middelbaar (beroeps) onderwijs

CBS

PISA-score

OECD

400,91

619,65

Fijnstof

RIVM

0,91

40

Living Planet Index (biodiversiteit)

WNF

59,55

167,97

Aantal gewelddadige misdrijven

CBS

49,81

3567,83

Aantal moorden

CBS

0

3,39

Gestandaardiseerd besteedbaar huishoudinkomen

CBS

19,51

25,78

Werkloosheidspercentage

CBS

2,64

19,14

Percentage werkenden met een flexibele arbeidsrelatie

CBS

2

19

Percentage van de bevolking met tenminste 1 x per maand contact met vrienden en familie

CBS

48,27

62,81

100

66

91,19

46

95

Dimensie

Wegingsfactor

Subjectief welzijn

1,14

Gezondheid

1,04

Onderwijs

0,97

Milieu 0,92

Veiligheid 0,92

Kwaliteit van formele instituties

Wereldbank

Hoeveelheid gewerkte uren

CBS

Percentage van de bevolking dat aangeeft tevreden te zijn met de eigen woning

WoON

Materiële welvaart

0.86

Banen

0,84

100

Sociale relaties

0,78

0,09

2,84

Maatschapp ij

0,67

27,27

43,97

Balans werk en vrije tijd

0,97

69

100

Wonen

0,92

Figuur 8 Bron: Rabobank, Universiteit Utrecht

Strategische Regiovisie

30/32

Zeeuws-Vlaanderen

24

Geachte leden van de gemeenteraden

Iets meer dan een jaar geleden is het team van Birch gestart met het proces om een strategische regiovisie 2020-2030 op te stellen met bijbehorende werkagenda en governancestructuur. Helaas heeft corona ervoor gezorgd dat we het beoogde proces niet met volle vaart uit hebben kunnen voeren en hebben we meerdere keren fysieke bijeenkomsten moeten afgelasten. Gezien de noodzaak voor een gezamenlijke visie hebben we afgelopen periode digitale interactieve bijeenkomsten georganiseerd met een grote groep stakeholders in de regio: bewoners, ondernemers, bestuurders van maatschappelijke organisaties en onderwijs. In deze bijeenkomsten hebben we de concept regiovisie getoetst en de bereidheid opgehaald om mee te werken aan de uitvoering. Ook hebben we een nieuwe bijeenkomst met beleidsadviseurs georganiseerd. Op 23 maart is een goed bezochte digitale consultatieronde georganiseerd voor de gemeenteraadsleden van de drie gemeenten en leden provinciale staten. De uitkomst is dat de geformuleerde doelen worden gesteund en er is grote bereidheid om samen de schouders er onder te zetten, keuzes te maken en lef te tonen. Er zijn projecten genoemd om in de werkagenda op te nemen, waarbij de ene keer het bedrijfsleven of bijvoorbeeld een onderwijsinstelling de trekker is en een andere keer zijn de gemeenten leidend.

In de gestuurde definitieve versie van de Regiovisie hebben we op een paar punten aangepast naar aanleiding van bijeenkomsten met stakeholders, beleidsadviseurs en gemeenteraadsleden: -

-

Beleidsadviseurs hebben op enkele punten een update aangeleverd om ontwikkelingen tussen september en nu mee te nemen. Verder is de behoefte uitgesproken om te beschrijven dat er naast de kansen die een ligging nabij grote Vlaamse steden kent, er door wettelijke, culturele en beleidsmatige verschillen ook barrières zijn en minder positieve aspecten waarvoor een oplossing gezocht moet worden. De aandachtpunten verwoord in de consultatieronde met de gemeenteraadsleden kwamen overeen met punten vanuit de stakeholders en beleidsadviseurs. Deze waren reeds verwerkt. Twee raadsleden hebben na afloop van de consultatieronde nog schriftelijk gereageerd; Frank van Driessche, raadslid Hulst - Groot Hontenisse en Johan Hessing, raadslid namens de gemeente Terneuzen. De heer Driessche heeft in een extra onderzoek onder lokale makelaars uitgezocht dat de vraag naar woningen in kleine kernen groot is. Hij geeft aan dat er niet alleen sprake moet zijn van verstedelijking, maar ook verdorpelijking. In de uitwerking van de werkagenda kunnen we deze informatie benutten. De heer Driessche benoemt tevens de oeververbinding en tol. Er is in een eerder stadium voor gekozen om dit betoog niet in de regiovisie op te nemen, omdat de gevolgen niet eenduidig zijn. De heer Hessing benoemt in zijn reactie een tweede oeververbinding. We zullen dit inbrengen bij het opstellen van de werkagenda.

Dit zullen we tevens doen met zijn idee voor startersleningen. De andere voorstellen zijn een extra onderbouwing van de reeds genoemde voorbeelden in de visie o.a. de vraag voor meer woningen, fieldlabs om dichtbij onderwijs te bieden en jongeren te behouden, expat-aanpak, doorstroommogelijkheden in woningen voor ouderen, behoud van voorzieningen en betere verbindingen met Vlaanderen. De concrete uitwerking hiervan is onderdeel van de werkagenda.

Ten opzichte van de conceptversies van de regiovisie is de tekst concreet aangepast door het toevoegen van voetnoten als er sprake was van nieuwe beleidsplannen; bij het doel ‘Grensoverschrijdende samenwerking’ de mogelijkheden om de mobiliteit in de regio te versterken 31/32

hebben toegevoegd; bij ‘Duurzaamheid’ de klimaatadaptatie uitgebreider hebben beschreven en bij het doel ‘Aantrekkelijk woonklimaat’ de dualiteit van de grensdynamiek hebben toegelicht.

32/32