2021-06-23 a. Totaalplan binnenstad Terneuzen - Ontwerpbesluit

Gemeenteraad Ontwerpbesluit

Zitting van 6 juli 2021 Omgeving & Economie - Planvorming zaaknummer: 330379

2021_Raad_00145 - Totaalplan binnenstad Terneuzen Portefeuillehouder Frank Hulle,van Programma en/of paragraaf Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Besluit Besluitpunt 1 De gemeenteraad neemt kennis van het beeldverslag van fase 1 van het totaalplan voor de binnenstad van Terneuzen. Besluitpunt 2 De gemeenteraad besluit de inhoud van het beeldverslag van fase 1 van het totaalplan voor de binnenstad van Terneuzen mee te nemen naar fase 2. Besluitpunt 3 De gemeenteraad neemt kennis van de planning van het vervolgproces.

Wat is de aanleiding? In maart ontving u van ons een brief over een totaalplan voor de binnenstad. Zoals toen toegezegd zouden wij u nader informeren zodra er een uitgewerkte planning lag in combinatie met het plan van aanpak van KuiperCompagnons in samenwerking met TwynstraGudde.

Wat willen we bereiken? In het plan van aanpak zijn drie contactmomenten met de gemeenteraad of een afvaardiging daarvan opgenomen, overeenkomstig de opbouw in 3 fasen van KuiperCompagnons. De eerste fase is de voorbereiding en de binnenstadsdialoog. De resultaten van deze fase worden gedeeld in een beeldverslag (bijlage 1). De tweede fase gaat over de verkenningen en het bepalen van de koers. In deze fase onderzoeken ze bewust verschillende richtingen en brengen verbanden aan. De integrale schetsverkenningen die ze maken zijn geen eindbeelden, maar inspirerende en prikkelende aanzetten tot discussie om richting te kunnen kiezen met elkaar. Met de integrale

1/23

toekomstverkenningen en de opgedane kennis en ideeën uit fase 1, zullen zij de financiële consequenties van de verschillende richtingen globaal in beeld brengen. Dat zullen zij doen voor drie toekomstverkenningen. Elke toekomstverkenning zullen zij globaal opdelen naar gebieden. Vervolgens zullen zij voor elk gebied op globaal niveau de kosten en de opbrengsten in beeld brengen. Daardoor kunnen zij in kaart brengen welke gebieden wel en welke niet financieel haalbaar zijn. Daarmee ontstaat ook het inzicht welke gebieden in financiële zin van elkaar afhankelijk zijn. En uiteraard wordt een integraal beeld verkregen van de financieel haalbaarheid van elke toekomstverkenning. Deze uitkomsten kunnen worden meegenomen in de keuze die aan het einde van fase 2 zal worden gemaakt voor de voorkeursrichting. De derde fase gaat over het uitwerken van de koers en het uitstippelen van de strategie. In deze fase zal een gedetailleerde analyse gemaakt worden van de financiële haalbaarheid van de voorkeursrichting. Evenals in fase 2 zullen zij de voorkeursrichting opdelen in gebieden. Hierdoor wordt het inzicht verkregen welke gebieden financieel haalbaar zijn en welke niet. Ook wordt de financiële afhankelijkheid tussen de gebieden hiermee zichtbaar. In samenhang met de opgestelde berekening, zullen zij ook mogelijke ontwikkelstrategieën per gebied in beeld brengen.

Veelal zijn daarbij de betrokken grond- en vastgoedeigenaren richtinggevend, maar ook de opgave speelt een belangrijke rol hierin. Door per gebied mogelijke strategieën in beeld te brengen en wat de rol van de gemeente daarin is, en welk proces met een strategie samenhangt, wordt zichtbaar op welke wijze een gebied tot ontwikkeling kan worden gebracht. Het is de bedoeling dat er begin december een definitieve versie van het totaalplan ligt. Deze zal vervolgens ter vaststelling worden aangeboden. Dit betreft dan de raadsvergadering van januari 2022. Dit betekent dat 21 december de uiterste besluitdatum is van het college. De drie contactmomenten zien er als volgt uit: - Contactmoment fase 1: Het beeldverslag van fase 1 is onderdeel van dit voorstel. - Contactmoment fase 2: Een raadsinformatiebijeenkomst op 16 september 2021 met een raadsvoorstel voor de raadsvergadering van 7 oktober 2021. - Contactmoment fase 3: Een raadsinformatiebijeenkomst op 9 december 2021 met een raadsvoorstel voor de raadsvergadering van 27 januari 2022.

Argumenten 1.1 Het beeldverslag geeft weer wat er bij de stakeholders leeft Het beeldverslag opgesteld door KuiperCompagnons en TwynstraGudde verbeeldt wat zij hebben opgehaald in de gesprekken met de diverse stakeholders. Dit zijn digitale gesprekken geweest met verschillende groepen, maar ook individuele gesprekken. Daarnaast hebben zij op 20 mei jl. straatinterviews gehouden in de binnenstad van Terneuzen. Tevens hebben KuiperCompagnons en TwynstraGudde kennis genomen van de beleidsstukken, rapporten en lopende projecten en initiatieven. 2.1 De inhoud van het beeldverslag vormt de basis voor fase 2 Het beeldverslag laat zien hoe de diverse stakeholders van de binnenstad van Terneuzen naar de binnenstad kijken, waar ze kansen zien, waar de uitdagingen liggen. Om in fase 2 de

2/23

drie denkrichtingen vorm te geven is de input van de stakeholders een belangrijke basis. Door draagvlak bij de stakeholders kunnen we met de binnenstad de stap voorwaarts maken. 3.1 De rol van de gemeenteraad Dit totaalplan vraag niet alleen om input van de stakeholders uit de binnenstad, maar ook van de gemeenteraad. Om hier inhoud aan te geven, zijn er drie raadsvoorstellen en twee raadsinformatiebijeenkomsten ingepland.

Kanttekeningen 2.1 Aanvullingen of wijzigen vanuit de gemeenteraad op het beeldverslag Het beeldverslag laat zien hoe de diverse stakeholders naar de binnenstad kijken. Raasdleden zelf hebben geen bijdrage hieraan geleverd. Eventuele aanvullingen uit de raad kunnen meegaan in de volgende fasen.

Wat mag het kosten? n.v.t.

Wat gaan we ervoor doen? De raadvoorstellen komen op de termijnagenda.

Bijlagen 1. BinnenstadTerneuzen beeldverslag resultaten_03.pdf

3/23

BINNENSTAD TERNEUZEN SAMENVATTING RESULTATEN DIALOOGFASE

mei 2021

4/23

STAPPENPLAN

Wat is er al? Wensen, dromen en idealen? Belangrijke opgaven Lopende projecten Draagvlak en betrokkenheid

1. BINNENSTADSDIALOOG (1e en 2e kwartaal) Interviews en inloop

2. VERKENNINGEN EN KOERS UITZETTEN (2e en 3e kwartaal) Klankbordgroep, rondetafelgesprekken en inloop

3. UITWERKEN PLAN EN STRATEGIE BEPALEN (3e en 4e kwartaal) Klankbordgroep, rondetafelgesprekken en inloop

5/23

Toekomstverkenningen in beeld brengen Rekenen en tekenen Sleutelprojecten en uitvoering Bediscussiëren en uitgebreide afweging

Keuze maken Concretiseren en verbeelden Strategische visie Uitvoeringsstrategie en actieplan

PLANGEBIED Haven Boulevard

Nieuwstraat eo

Noordstraat/Markt eo Raadsledenbuurt Java

Sluis/Willem I park Axelsedam eo

Beurtvaartkade

Kennedylaan eo

6/23

BINNENSTADSDIALOOG Stakeholders Axelsedam eo Cordeel Beurtvaartkade Kennedy West Vastgoed • Summa Vastgoed • Ultimo Vastgoed • Buitenom landschapsontwerp • Koch architect Frituur op d’n Dam • Bibliotheek • De Graaf Schoolweg en Vlooswijkstraat

Bewoners en bezoekers •

Diversen via straatinterviews • Inloopavond

Clavis • Directeur Accountmanager Binnenstad

•

Ondernemers binnenstad

• •

•

• Ondernemersvereniging Bizzy Ondernemersvereniging Axelsestraat • Koninklijke horeca Nederland • Horeca Nieuwstraat

Am Wonen Zeeland

Kunst en Cultuur •

•

Porgy & Bess Scheldetheater • De Pit • Schooltijd museum • Toonbeeld • Havendagen • Shanty-festival • Jazz-festival • Go-FM • Kunst

•

Arsenaal

Verkeer •

Adviesbureau Juust

Directeur

Eigenaren

•

MET WIE HEBBEN WE GESPROKEN? •

Wijkraad binnenstad en Java

Denktank Vastgoed •

Stakeholders lopende ontwikkelingen

•

ABC-Complex •

Bestuur

•

Diverse vastgoedeigenaren

Promotie en toerisme

Zeeuwse Gronden •

Directeur en adviseur AVV beheer Aannemersbedrijf Van der Poel

• Directeur Contactpersoon in de wijk

•

7/23

• Portaal van Vlaanderen Citymarketing Stad Terneuzen • Stadsmanager

• Vermeulen Makelaardij Aannemersbedrijf Van der Poel • V+G architecten • Kennedy West Vastgoed • Zorgsaam • Multraship • Puur Architecten • Holding Westkant Vastgoed • Zeeland Wonen

STRAATINTERVIEWS

8/23

WAT IS ER MEEGEGEVEN? WINKELEN • • • • • •

Axelsestraat, binnenstad en Kennedylaan eigen profiel. Compacter winkelgebied binnenstad, teveel winkelmeters Kwaliteit winkelomgeving Relaties met Kennedylaan (Axelsedam en Kop van de Noordstraat) Behoefte aan meer kleinschalige, zelfstandige winkeltjes (speciaalzaken) Winkelen moet een beleving worden

WONEN • • • • • • •

Meer variatie gewenst, teveel nadruk op goedkope woningen Veel verouderde woningen in Raadsledenbuurt Veel kansen op korte termijn langs de randen Imago nog niet goed Hechte wijkgemeenschap Wonen boven winkels Aantrekkelijk maken voor nieuwe doelgroepen (jongeren, starters, …)

RECREATIE • •

Algemeen gezien als interessante kans voor voorzieningen Potenties: boulevard, sluiscomplex, culturele voorzieningen, Oud Terneuzen, evenementen, …

OPENBARE RUIMTE • • • • • •

Meer verblijfskwaliteit Groen Samenhangend wandelgebied Fietsverbindingen Autovrije Markt met hoge kwaliteit zeer geslaagd Levendigheid, reuring en ontmoeten

ONTSLUITING/PARKEREN • • • • • • •

Aanbod parkeren is voldoende, maar verdeling niet optimaal Weinig dubbelgebruik, veel parkeerplaatsen privé Niet iedereen kan voor de deur, is wel wens Ontsluiting centrum onduidelijk, extra aansluiting bij Axelsedam? Route Kennedylaan bij Axelsedam onhandig en onaantrekkelijk Fiets zou meer aandacht verdienen, liggen kansen, ook recreatief Potentie van stationsgebied bij nieuwe treinverbinding met Gent

AANPAK CULTUUR / HISTORIE • • • • •

Rijke historie van Terneuzen benutten Karakteristieke en authentieke uitstraling behouden Kunst/cultuur meer de binnenstad in trekken Versterking van de culturele infrastructuur, uitingen en beleving als instrument om de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de binnenstad te vergroten 9/23 Terneuzen kent goede evenementen, dit is een kracht

• • •

Behoefte aan grote slag naar voren en meer samenhang Regie gemeente en langjarig commitment; binnenstad straalt af op hele gemeente Serieuze investering noodzakelijk, met kleine, losse projectjes gaan we het niet redden. Nieuw elan en vertrouwen.

10/23

EEN PLEK VOOR DE STAD EN DE REGIO Binnenstad Terneuzen heeft belangrijke en unieke betekenis binnen gemeente en regio, als het gaat om: •

Voorzieningen (cultuur, uitgaan, evenementen, winkelen,

•

Werkgelegenheid (voorzieningen, dienstverlening en als

•

Ontmoeting (sociale cohesie, zakelijk)

•

Stedelijk wonen (jongeren, vitale senioren, expats, ook van

•

Imago van de regio (hét visitekaartje van de gemeente en

onderwijs, zorg)

faciliteit voor grote werkgevers elders in gemeente en regio)

buiten de regio)

regio)

11/23

EEN PLEK MET POTENTIE 1. Grote betrokkenheid, best veel initiatieven en ontwikkelingen 2. Aantrekkingskracht op bewoners, ondernemers, bezoekers 3. Onderscheidend: kleinschalig, historisch, levendig 4. Relatief veel voorzieningen 5. Het water; Westerschelde, sluis, Herengracht/Kolk, Beneluxweg/Beurtvaartkade 6. Redelijke overeenstemming wat er moet gebeuren (maar niet hoe) Kansen: • • •

Groei toerisme en recreatie in de regio Oververhitte woningmarkten in Randstad en Vlaanderen Potentiële subsidiemogelijkheden

12/23

EEN AANTAL GROTE OPGAVEN 1. Teruglopende vraag naar (fysieke) winkels • • • •

Ontwikkeling van Kennedylaan West/Schuttershof: boodschappen doen buiten historische centrum Opkomst van het online-winkelen De behoefte verandert (nu razendsnel): van spullen kopen, naar ervaringen opdoen en mensen ontmoeten Compacter winkelgebied, aanpakken ABC-locatie

13/23

VAN SPULLEN VERKOPEN NAAR ERVARINGEN AANBIEDEN Voorbeelden voor de toekomst? Veel genoemde succesvolle ontwikkelingen in de binnenstad

Autovrije Markt

Oud-Terneuzen

14/23 Evenementen

EEN AANTAL GROTE OPGAVEN 2. Aantrekkingskracht en verblijfskwaliteit verslechteren • • • • • • •

Leegstaande winkels Braakliggende gronden Verouderde panden Versnipperde en (deels) verrommelde openbare ruimte Hard en stenig Imago uit recente verleden Sloop en (niet passende) nieuwbouw

• Samenhang mist, met name voor wandelaars. Daardoor voelt het alsof er weinig is en alles te ver uit elkaar ligt.

15/23

EEN AANTAL GROTE OPGAVEN 3. Eenzijdig woningaanbod houdt vernieuwing tegen • Vooral in Raadsledenbuurt: hechte volksbuurt, maar weinig mogelijkheden voor een woon-carrière • Veel kleine, goedkope woningen, vaak verouderd • Imago vanuit verleden, ‘in stand gehouden door paar slechte stukjes’. • Profiteert (te) weinig van potentieel sterke punten: voorzieningen en omliggende groen/water. • Weinig vernieuwing van bebouwing • Huisjesmelkers en arbeidsmigranten; vicieuze cirkel • Straalt ook af op zuidelijk deel Nieuwstraat • Wonen boven winkels kans, maar hoe combineer je dat goed met de ondergelegen winkel? • Wonen in en rondom de levendige en historische binnenstad is wel gewild, maar imago en slechte delen houden nieuwe bewoners en ontwikkelaars tegen…

16/23

EEN AANTAL GROTE OPGAVEN 4. Vertrouwen neemt af • Focus op de negatieve kanten, potenties worden niet (goed) waargemaakt • Betrokkenen zitten naar elkaar te kijken (en naar de gemeente) • Lange termijnperspectief en langjarig commitment gevraagd – ‘transitie binnenstad is lange adem’ • Maar ook een oplossing voor een aantal lastige problemen • Er liggen al veel visies, maar er mist een uitvoeringsstrategie en concreet actieplan voor langere periode. • Behoefte aan een doorbraak en grote slag naar voren. ‘Alleen pleisters plakken is niet meer voldoende’

17/23

UITVOERINGSSTRATEGIE •

Naast een duidelijk samenhangend plan waar we naar toe willen, moeten we ook goede uitvoeringsstrategieën hebben hoe daar te komen.

•

Transformatie binnenstad is opgave van lange adem, maar zeer belangrijk voor vitaliteit gemeente en regio.

•

Gemeente zal in aantal complexe opgaven het voortouw moeten nemen en onderzoek moeten starten hoe daar de ontwikkeling vlot getrokken kan worden. De vraag is om daar capaciteit en investeringen voor vrij te maken.

18/23

SLEUTELACTIES

1. Winkelleegstand terugdringen –compacter kernwinkelgebied door herontwikkeling omgeving ABC-complex

2. Uitstraling en verblijfskwaliteit van openbare ruimte en bebouwing verbeteren

3. Wandelrelaties binnen de binnenstad en met Scheldeboulevard eo, sluis, Kennedylaan en Axelsestraat verbeteren

4. Kwaliteitsimpuls in het wonen – meer gemêleerd aanbod (senioren, starters, expats, tweeverdieners zonder kinderen, etc), inspelend op nabijheid voorzieningen en uitzichten.

5. Duidelijk perspectief waar het naar toe moet en hoe dat opgepakt wordt – duidelijkheid en commitment bieden vertrouwen: investeringen, regie en samenwerking Ook noodzakelijk om subsidies binnen te kunnen halen: bv subsidieregeling vernieuwing binnensteden.

19/23

MEEGEGEVEN ZONERING

20/23

MEEGEGEVEN WANDEL- EN VERBLIJFSGEBIED, MET BELANGRIJKE KNOPEN

?

? ? 21/23

VEEL GENOEMDE VLIEGWIEL-LOCATIES

5. Rondje binnenstad 1. ABC eo

?

3. Hart voor de Raadsledenbuurt

4. Openbare ruimte wandelroutes

2. Axelsedam

? ? 22/23

23/23