2021-04-08 a. Forensenbelasting - Ontwerpbesluit

Gemeenteraad Ontwerpbesluit

Zitting van 22 april 2021 Middelen - Financiën zaaknummer: 338966

2021_Raad_00058 - Forensenbelasting Portefeuillehouder Frank Hulle,van Programma en/of paragraaf Paragraaf Lokale heffingen Besluit Besluitpunt 1 De gemeenteraad besluit geen wijzigingen aan te brengen in het beleid van de forensenbelasting.

Wat is de aanleiding? Op 27 augustus 2020 nam de gemeenteraad motie M20-27 aan. In deze motie geeft de gemeenteraad aan te onderzoeken in hoeverre de inkomsten uit de forensenbelasting verhoogd kunnen worden. Dit om onze financiële positie te verbeteren.

Wat willen we bereiken? Wij willen bereiken dat een weloverwogen keuze gemaakt wordt ten aanzien van het beleid van de forensenbelasting en hiermee het verhogen van het tarief en de inkomsten. Wij verwijzen u naar bijlage 1 voor een toelichting op de forensenbelasting.

Argumenten 1.1. Duurste Zeeuwse gemeente In vergelijking met de andere Zeeuwse gemeenten hanteren wij het hoogste tarief voor de forensenbelasting. Het ligt hiermee niet voor de hand om nog duurder te worden ten opzichte van de andere gemeenten.

1.2 Relatief lage opbrengsten De opbrengst forensenbelasting is relatief laag in vergelijking met de totale werkelijke opbrengst van de belastingen en heffingen. In 2020 hebben wij 210 aanslagen

1/10

forensenbelasting opgelegd. Deze aanslagen zorgden voor een opbrengst van € 273.285. Door verminderingen van voorgaande jaren komt de totale opbrengst forensenbelasting in 2020 uit op afgerond € 262.000. Op basis van concept cijfers bedraagt de totale opbrengst in 2020 van de belastingen en heffingen circa € 36.700.000. De forensenbelasting maakt hiermee 0,7% uit van het totaal. Een tariefsverhoging van bijvoorbeeld 10% zorgt voor een (meerjarige) extra opbrengst van circa € 27.000. Dit komt neer op 0,007% extra opbrengsten ten opzichte van de totale belastingopbrengsten.

Kanttekeningen 1.1 Geen opbrengst limiet De forensenbelasting kent geen opbrengst limiet. Het vereiste van 100% kostendekkendheid is niet van toepassing. Dit betekent dat er geen wettelijke belemmering is om het tarief en hiermee de opbrengsten, te verhogen. Wel vermeldt het coalitieakkoord 2018-2022 "Sterk, betrokken & vitaal” het uitgangspunt, dat de tarieven maximaal worden aangepast met de inflatiecorrectie.

1.2 Raakvlak met uitwerking motie M20-28 De opdracht uit motie M20-27 ten aanzien van de forensenbelasting, raakt ook de uitwerking van motie M20-28. Hiervoor werken wij aan een notitie die inzicht geeft in de beleidsmatige keuze mogelijkheden ten aanzien van substantiële baten en lasten uit de begroting. Met het maken van bepaalde beleidskeuzes kan er financiële ruimte ontstaan, die het mogelijk maakt om aan de grote financiële opgaven én onze ambities te voldoen. Keuzes over beleidsbijstellingen rondom de belastingenopbrengsten (inclusief de forensenbelasting) en tarifering maken onderdeel uit van de uitwerking van motie M20-28.

Wat mag het kosten? Niet van toepassing.

Wat gaan we ervoor doen? In de Verordening forensenbelasting 2022 bepaalt de gemeenteraad het tarief voor de forensenbelasting voor het jaar 2022. Deze verordening wordt behandeld in de raadsvergadering van 11 november 2021.

Bijlagen 1. Bijlage 1 - aanvullende informatie forensenbelasting

2/10

Bijlage 1 – Aanvullende informatie forensenbelasting Betreft : Aanvullende informatie forensenbelasting (t.b.v. motie M20-27) Datum : 16 maart 2021 Zaaknummer : 338966

Inhoud 1.

Inleiding en leeswijzer ................................................................................................. 2

2.

Motie M20-27 .............................................................................................................. 2

3.

Forensenbelasting ...................................................................................................... 3 3.1 Wettelijke basis ........................................................................................................ 3 3.2 Doel.......................................................................................................................... 3 3.3 Algemeen dekkingsmiddel ........................................................................................ 3 3.4 Gemeentefonds ........................................................................................................ 3 3.5 Opbrengsten............................................................................................................. 3 3.6 Opbrengst forensenbelasting in 2020 ....................................................................... 3

4.

Heffing van forensenbelasting..................................................................................... 4 4.1 Belastingplichtigen.................................................................................................... 4 4.2 Maatstaf van heffing ................................................................................................. 4 4.3 Tarief ........................................................................................................................ 4 4.4 Vrijstelling ................................................................................................................. 4

5.

Cijfers aanslagen forensenbelasting 2020 .................................................................. 5 5.1 Aanslagen ................................................................................................................ 5 5.2 Overzicht bij onderverdeling in categorieën .............................................................. 5

6.

Vergelijking Zeeuwse gemeenten ............................................................................... 7 6.1 Overzicht .................................................................................................................. 7 6.2 Uitwerking voorbeelden ............................................................................................ 8

Pagina 1 van 8

3/10

1. Inleiding en leeswijzer In deze bijlage geven wij aanvullende informatie over de forensenbelasting. Allereerst vermelden wij (een deel van) de tekst van motie M20-27. Vervolgens geven wij in hoofdstuk 3 en 4 een algemene toelichting op de forensenbelasting en de wijze van heffing. In hoofdstuk 5 informeren wij u over de aantallen van de opgelegde aanslagen van het belastingjaar 2020. Op welke wijze de andere Zeeuwse gemeenten forensenbelasting heffen lichten wij toe in hoofdstuk 6. Ook vergelijken wij de Zeeuwse tarieven met elkaar aan de hand van twee voorbeelden.

2. Motie M20-27 Hieronder staat de voor de forensenbelasting relevante tekst van de motie1. De motie is op 27 augustus 2020 met 22 stemmen voor en 8 stemmen tegen aangenomen. De raad van de gemeente Terneuzen in de vergadering bijeen d.d. 27 augustus 2020; gelet op artikel 34 van het Reglement van Orde voor de gemeenteraad; gezien de door het college opgestelde concept kaderbrief; gehoord de beraadslaging ter zake; spreekt haar steun uit voor de bij het opstellen van de kaderbrief gehanteerde uitgangspunten, welke zijn: 1. de gemeente wenst niet onder financieel toezicht te komen; 2. er worden (basis)scholen ge(ver)bouwd zoals aangegeven in het IHP, 3. in het sociaal domein wordt budget neutraal geopereerd, 4. er worden reële cijfers gehanteerd, 5. en, voor de huidige collegeperiode, het collegeaccoord; (….) verzoekt het college voorts de volgende zaken, die nog niet in de kaderbrief genoemd waren, eveneens voortvarend, ter hand te nemen en verder te onderzoeken als mogelijkheden voor de verbetering van onze financiële positie: j) na te gaan in hoeverre de inkomsten uit de forenzenbelasting verhoogd kunnen worden;

1 De gehele tekst van de motie is te raadplegen via deze link: Motie M20-27

Pagina 2 van 8

4/10

3. Forensenbelasting 3.1 Wettelijke basis De basis voor het heffen van forensenbelasting is artikel 223 van de Gemeentewet en de Verordening forensenbelasting.2 Personen die, zonder dat ze hun hoofdverblijf in een gemeente hebben, meer dan negentig dagen per jaar een gemeubileerde woning tot hun beschikking hebben voor zichzelf of voor hun gezin, betalen forensenbelasting. 3.2 Doel De forensenbelasting heeft als doel om mensen die relatief veel in een gemeente verblijven, maar geen inwoner zijn, mee te laten betalen aan de voorzieningen van de gemeente. Het doel is niet om kosten voor deze voorzieningen één op één te verhalen, maar juist om een bijdrage te vragen aan het algemene voorzieningenniveau van de gemeente. 3.3 Algemeen dekkingsmiddel Voor het heffen van forensenbelasting hoeft er geen individuele tegenprestatie of kostenpost te staan. Het vereiste van maximaal 100% kostendekkendheid, zoals dat van toepassing is bij de legesheffing, geldt hier niet. De opbrengst vloeit in de algemene middelen en de gemeente kan die aanwenden naar eigen inzicht. De forensenbelasting wordt dan ook primair als een algemeen dekkingsmiddel opgevat. 3.4 Gemeentefonds Eén van de factoren op grond waarvan de hoogte van de uitkering uit het Gemeentefonds voor een gemeente wordt berekend, is het aantal inwoners.

Forensen zijn echter geen inwoners van de gemeente waar ze als forens verblijven, maar profiteren wel van de door de gemeente aangebrachte en bekostigde voorzieningen. Het ‘gemis’ aan inkomsten kan (deels) gecompenseerd worden door het heffen van een forensenbelasting. 3.5 Opbrengsten De opbrengsten van de forensenbelasting zijn doorgaans relatief laag in verhouding tot de andere belastingen die door een gemeente worden geheven. Een uitzondering geldt voor de gemeenten met veel tweede woningen; hier kan de forensenbelasting juist een substantieel deel van de begroting vormen. 3.6 Opbrengst forensenbelasting in 2020 Wij zijn een gemeente met een beperkt aantal tweede woningen. Op basis van de opgelegde aanslagen voor het belastingjaar 2020 bedroeg de werkelijke opbrengst in 2020 € 273.285. Door verminderingen van voorgaande jaren komt de totale opbrengst forensenbelasting in 2020 uit op afgerond € 262.000. Dit is relatief laag in vergelijking met de totale werkelijke opbrengst van de belastingen en heffingen. Op basis van concept cijfers bedraagt deze opbrengst in 2020 afgerond € 36.700.000. De opbrengst forensenbelasting maakt hiermee 0,7% uit van het totaal.

2 De Verordening forensenbelasting 2021 Gemeente Terneuzen is vastgesteld door de gemeenteraad op 12

november 2020. Pagina 3 van 8

5/10

4. Heffing van forensenbelasting 4.1 Belastingplichtigen Personen betalen forensenbelasting als zij een tweede woning hebben en zij wonen niet in de gemeente waar deze woning staat. De woning moet voor hen of hun gezin meer dan 90 dagen per jaar beschikbaar zijn. Het daadwerkelijk 90 dagen gebruikmaken van de woning is niet noodzakelijk om een aanslag forensenbelasting te ontvangen. 4.2 Maatstaf van heffing Wij heffen forensenbelasting op basis van een percentage van de WOZ-waarde van de woning. Andere heffingsmaatstaven zijn ook toegestaan. Voorwaarde is dat de belasting niet afhankelijk gesteld mag worden van het inkomen, de winst of het vermogen. Dit volgt uit artikel 219, tweede lid van de Gemeentewet. Daarnaast is het van belang dat de heffing praktisch uitvoerbaar is. De VNG modelverordening van de forensenbelasting geeft twee varianten voor een mogelijke maatstaf van heffing:  heffing per woning op basis van een vast bedrag;  heffing op basis van de WOZ-waarde (eventueel met een onderverdeling in waardeklassen). 12 van de 13 Zeeuwse gemeenten hanteren een heffing op basis van WOZ-waarde. Alleen de gemeente Vlissingen heft forensenbelasting op basis van een vast bedrag per woning. In hoofdstuk 6 gaan wij nader in op de verschillen tussen de Zeeuwse gemeenten.

4.3 Tarief Jaarlijks stelt de gemeenteraad bij het vaststellen van de Verordening forensenbelasting het tarief vast. Voor het jaar 2021 is het tarief in de verordening bepaald op 10,71 promille. Hierin verwerkten wij de verhoging met 2%, gebaseerd op de afgeleide consumentenprijsindex (CPI) van januari 2020. De verhoging van het tarief met de CPI vloeit voort uit het coalitieakkoord 2018-2022 "Sterk, betrokken & vitaal”, waarin is aangegeven dat de tarieven maximaal worden aangepast met de inflatiecorrectie. 4.4 Vrijstelling In artikel 223, tweede lid van de Gemeentewet is een verplichte vrijstelling opgenomen. Deze vrijstelling luidt als volgt: “Degene die ter tijdelijke waarneming van een openbare betrekking of ter bijwoning van de vergaderingen van een algemeen vertegenwoordigend orgaan, waarvan hij het lidmaatschap bekleedt, dan wel ingevolge last of bevel van de overheid, buiten de gemeente van zijn hoofdverblijf vertoeft, is op die grond niet belastingplichtig.” Wij hebben deze vrijstelling opgenomen in artikel 3 van de Verordening forensenbelasting 2021. Andere belastingplichtigen worden niet vrijgesteld van de forensenbelasting.

Pagina 4 van 8

6/10

5. Cijfers aanslagen forensenbelasting 2020 Sabewa Zeeland draagt zorg voor de heffing en inning van de forensenbelasting. Wij hebben bij Sabewa Zeeland informatie opgevraagd over de opgelegde aanslagen forensenbelasting in 2020. 5.1 Aanslagen Sabewa Zeeland heeft voor het belastingjaar 2020 210 aanslagen forensenbelasting opgelegd. Op basis van deze aanslagen bedroeg de opbrengst € 273.285. Hieronder laten wij zien wat de laagste aanslag, de hoogste aanslag en de gemiddelde aanslag forensenbelasting was in 2020.

laagste aanslag hoogste aanslag gemiddeld

bedrag aanslag € 286 € 9.587 € 1.301

WOZ-waarde € 26.000 € 870.000 € 118.090

5.2 Overzicht bij onderverdeling in categorieën Er is een groot verschil tussen de laagste en de hoogste opgelegde aanslag forensenbelasting. Om inzicht te krijgen in de verschillende WOZ-waarden van de tweede woningen en hiermee de opgelegde aanslagen, verdeelden wij de WOZ-waarden onder in een aantal categorieën. Wij verwijzen u naar de onderstaande tabel. Hieruit blijkt dat de meeste aanslagen worden opgelegd voor woningen met een waarde van minder dan € 100.000. categorie

< 100.000 100.000 - 200.000 200.000 - 300.000 300.000 - 400.000 > 400.000

aantal aanslagen 126 61 15 2 6 210

opbrengst per categorie € € € € € €

97.119 88.557 39.992 8.552 39.066 273.285

Pagina 5 van 8

7/10

gemiddelde aanslag in categorie € 771 € 1.452 € 2.666 € 4.276 € 6.511 € 1.301

In de onderstaande grafieken geven wij de tabel grafisch weer.

Pagina 6 van 8

8/10

6. Vergelijking Zeeuwse gemeenten 6.1 Overzicht Alle Zeeuwse gemeenten heffen forensenbelasting in 2021. In de onderstaande tabel treft u op alfabetische volgende de gemeenten aan met de maatstaven van heffing en de tarieven. Zeeuwse gemeenten

Maatstaf van heffing forensenbelasting

Tarief 2021

Borsele

vast bedrag gebaseerd op een staffel met als grondslag de WOZ-waarde minder dan € 48.000,van € 48.000,- tot € 97.000,van € 97.000,- tot € 145.000,vanaf € 145.000,-

€ 120,00 € 163,00 € 205,00 € 247,00

vast bedrag gebaseerd op een staffel met als grondslag de WOZ-waarde minder dan € 116.000 van € 116.000,- < € 132.000,van € 132.000,- < € 146.000,van € 146.000,- < € 215.000,vanaf € 215.000,- of meer

€ 404,35 € 419,90 € 441,00 € 568,75 € 632,45

Goes

WOZ-waarde (%) vast bedrag gebaseerd op een staffel met als grondslag de WOZ-waarde minder dan € 95.000,van € 95.000,- tot € 145.000,van € 145.000,- tot € 195.000,van € 195.000,- tot € 295.000,vanaf € 295.000,-

6,83‰

WOZ-waarde (%); met een minimum van € 170,60 per woning WOZ-waarde; per woning met een minimum van € 250,00 en een maximum van € 1.250,00 vast bedrag gebaseerd op een staffel met als grondslag de WOZ-waarde minder dan € 50.000,van € 50.000,- tot € 100.000,vanaf € 100.000,-

1,784‰ 2,77‰

SchouwenDuiveland

Voor een woning met een WOZ waarde lager dan € 52.000: Voor een woning met een WOZ waarde hoger dan € 52.000: Vermeerderd met 0,331% van de WOZ waarde met een maximum van € 2.494,00 per woning

€ 268,64 € 108,43

Sluis

WOZ-waarde (%); per woning met een minimum van € 425,00 en een maximum van € 2.975,00 WOZ-waarde (%) vast bedrag gebaseerd op een staffel met als grondslag de WOZ-waarde minder dan € 100.000,van € 100.000 < € 150.000 van € 150.000 < € 200.000,van € 200.000 < € 250.000,vanaf € 250.000,-

Hulst Kapelle

Middelburg NoordBeveland Reimerswaal

Terneuzen Tholen

Veere Vlissingen

WOZ-waarde (%); met een minimum van € 239,20 en een maximum van € 2.210,00 per woning. Per woning

Pagina 7 van 8

9/10

€ 465,00 € 595,00 € 724,00 € 853,00 € 1.114,00

€ 170,00 € 233,00 € 309,00

4,25‰ 10,71‰ € 359,00 € 443,00 € 543,00 € 632,00 € 722,00 0,2029% € 907,67

6.2 Uitwerking voorbeelden De maatstaven van heffing en de tarieven van de Zeeuwse gemeenten zijn divers. Aan de hand van een tweetal WOZ-waarden laten wij zien hoeveel forensenbelasting in de Zeeuwse gemeenten verschuldigd is. Uit deze voorbeelden blijkt dat wij de duurste Zeeuwse gemeente zijn. Zowel bij een WOZ-waarde van € 118.000 als € 200.000. Zeeuwse gemeenten*

WOZ-waarde € 118.000**

WOZ-waarde € 200.000

Terneuzen Vlissingen Hulst Kapelle Sluis Schouwen-Duiveland Tholen Goes Noord-Beveland Reimerswaal Veere Middelburg Borsele

€ € € € € € € € € € € € €

€ 2.142,00 € 907,67 € 1.366,00 € 853,00 € 850,00 € 770,43 € 632,00 € 568,75 € 554,00 € 309,00 € 405,80 € 356,80 € 247,00

1.263,78 907,67 805,94 595,00 501,50 499,01 443,00 419,90 326,86 309,00 239,42 210,51 205,00

* sortering van hoog naar laag bij een WOZ-waarde van € 118.000. ** gemiddelde WOZ-waarde tweede woning in Terneuzen.

Pagina 8 van 8

10/10