2021-03-18 C1 - 2020-11-10 C5 - memo Evides uit de PZEM







MEMO: Evides uit de PZEM 1.

Inleiding

Evides NV (Evides) is een NV die voor 50% eigendom is van BV Gemeenschappelijk Bezit Evides (17 gemeenten in ZuidHolland) en voor 50% van PZEM NV. PZEM NV is eigendom van de provincie Zeeland, 13 Zeeuwse gemeenten, 2 Brabantse gemeenten en 1 Zuid-Hollandse gemeente en – voor een beperkt deel – van de provincies Zuid-Holland en Noord-Brabant. Gemeenschappelijk Bezit Evides BV (GBE) heeft als enige bezit de 50% aandelen in de Evides NV. De Evides dividenden vallen in GBE en zijn dan uitneembaar aan de aandeelhouders van de GBE. PZEM NV heeft naast het 50% aandelenpakket in Evides NV nog belangen in andere deelnemingen zoals het 75% belang in EPZ NV. Het overige 25% belang van de EPZ wordt gehouden door RWE. De Evides dividenden vallen met de winsten en de verliezen die de andere PZEM-deelnemingen maken in de winsten en verliezen van de PZEM. De deelneming EPZ exploiteert de Kerncentrale Borsele (KCB). In het licht van de huidige energiepolitiek is de KCB bij de huidige marktprijzen niet winstgevend. De PZEM (75%) en RWE (25%) betalen voor de afgenomen stroom de door EPZ gemaakte kostprijs verhoogt met een ‘markup’. Deze ‘mark-up’ is dusdanig dat EPZ altijd winst maakt en de EPZ betaalt dan ook vennootschapsbelasting. PZEM en RWE verkopen deze KCB-stroom tegen marktprijzen. Het gevolg is dat PZEM voor 75% en RWE voor 25% van die verliezen opdraaien.

Dit ‘mark-up’ contract maakt het mogelijk dat EPZ jaarlijks een bijdrage doet aan de Stichting Beheer Ontmantelingsgelden Kerncentrale Borssele (SBOKP). SBOKP is opgericht op 29 maart 2012 door EPZ. Het doel van de Stichting is het ontvangen, beheren en uiteindelijk ter beschikking stellen van de liquiditeiten ten behoeve van de toekomstige buitengebruikstelling en ontmanteling van de KCB. SBOKP is opgericht om die liquide middelen juridisch af te zonderen van EPZ. Alle economische baten, lasten en risico’s van de activiteiten binnen SBOKP zijn volledig voor rekening van EPZ. SBOKP bezit geen eigen economische eigendommen of verplichtingen. Het gevolg is dus dat aan de zijde van de PZEM de Evides-dividenden dus wegvallen tegen de verliezen die voorkomen uit EPZPZEM. De facto is EPZ-PZEM structureel verliesgevend. Dit wordt in hoge mate veroorzaakt door de subsidiëring van de groene stroom, uit wind en zon, en de heffing over andere energiebronnen. Jaarlijks maakt Evides ongeveer € 40 mln. winst. Evides is een drinkwaterleidingbedrijf. Op grond van de wet mogen alleen overheden de aandelen van drinkwaterleidingbedrijven direct of indirect houden. Drinkwaterleidingbedrijven worden dan ook gezien als overheidsbedrijven. Met name om de situatie bij de PZEM te faciliteren is in de wet het woordje indirect opgenomen.

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) en markt houdt toezicht op drinkwaterleidingbedrijven, bij drinkwaterleidingbedrijven is namelijk sprake van een monopolie voor een bepaald gebied. De ACM moet voorkomen dat er misbruik van deze monopoliepositie wordt gemaakt. De ACM doet door te eisen dat een drinkwaterleidingbedrijf maar een maximaal een door de ACM vastgesteld rendement mag maken. Voor 2019 bedroeg dit maximum, de zogenaamde WACC 3,4%. Dit wettelijk kader bepaalt hiermee de maximale opslag voor vermogenskosten (rente en winst) die drinkwater- bedrijven mogen hanteren bij de vaststelling van de drinkwatertarieven. Vloeit 50% van de dividenden van het overheidsbedrijf Evides via GBE naar de 17 Zuid-Hollandse gemeenten die aandeelhouders zijn in GBE, de overige 50% van de Evides-dividenden verdampt in de verliezen van de PZEM. Het is een wens van de aandeelhouders van de PZEM, alle overheden, dat de Evides aandelen zo worden gehouden dat de dividenden die Evides oplevert ten goede komen van de aandeelhouders van die aandelen en niet verdampen in de verliezen van de PZEM. Het eenvoudigst zou zijn om de aandelen in Evides over te dragen aan de aandeelhouders van de PZEM.

2.

Verhangen van de Evides aandelen.

In het verleden zijn in brieven van GS/PZEM een aantal varianten besproken waarmee die Evides-aandelen overgedragen konden worden aan de aandeelhouders van de PZEM. In de brief van GS van 29 januari 2019 worden drie scenario’s’ uitgewerkt. Scenario 3 betreft verkoop van de aandelen van PZEM in Evides tegen marktwaarde aan een tussenholding, waarbij de huidige aandeelhouders PZEM de mogelijkheid hebben aandeelhouder van deze nieuwe verbonden partij te worden. In scenario 3A is er sprake van externe financiering, de geldverstrekker heeft aangegeven bereid te zijn maximaal 2/3e deel van de lening te willen verstrekken. In scenario 3B verzorgt PZEM de financiering, de Raad van bestuur van PZEM heeft aangegeven bereid te zijn maximaal 1/3e deel aan financiering te willen verstrekken met een looptijd van maximaal 10 à 15 jaar. Ter indicatie de boekwaarde van de aandelen van PZEM in Evides bedraagt circa € 338 miljoen. T.a.v. scenario 3A, waarbij financiering plaats vindt door een bank zal een garantstelling of een achtergestelde lening aan de aandeelhouders dan wel PZEM worden gevraagd, hetgeen risico’s met zich meebrengt. Daarnaast zal de dividendopbrengst van Evides de komende jaren door de tussenholding ingezet worden om de rente en aflossing van de financiering te kunnen voldoen.

Dit betekent dat er de komende jaren geen vrij besteedbaar dividend Evides voor de aandeelhouders van de tussenholding zal zijn. Scenario 7A betreft het splitsen van het juridisch en economisch eigendom, de huidige aandeelhouders PZEM worden middels een op te richten tussenholding juridisch eigenaar van het aandeel PZEM in Evides en krijgen het stemrecht op de aandelen in de Algemene vergadering van Aandeelhouders van Evides. PZEM blijft economisch eigenaar en de ontvanger van het dividend van Evides. Op het moment dat PZEM zonder de dividenduitkering van Evides gedurende een verwachte aansluitende periode van minimaal drie jaar positieve kasstromen genereert en een positief netto resultaat kan presenteren, is de economische overdracht om niet haalbaar. In scenario 7A zal de komende jaren geen vrij besteedbaar dividend Evides voor de aandeelhouders van de tussenholding zijn, aangezien het dividend van Evides vooralsnog bij PZEM blijft. In alle discussiestukken die van GS zijn uitgegaan is nooit aandacht besteed aan een relatief eenvoudige variant om te komen het verhangen van de Evides aandelen de zogenaamde juridische afsplitsing.

3.

Juridische fusie en splitsing

De juridische fusie en splitsing zijn geregeld in titel 7 van boek 2 vaan het Burgerlijk wetboek.







Het voordeel van juridische splitsing is dat ondernemingen gesplitst kunnen worden door met één rechtshandeling het (gehele of gedeeltelijke) vermogen over te laten gaan. NV’s, BV’s, Verenigingen, Coops, Onderlingen en Stichtingen komen in aanmerking voor een juridische splitsing. De PZEM is een NV en dus is titel 7 van boek 2 van toepassing. De splitsing vindt plaats via een notariële akte. Hoofdregel is dat de splitsende rechtspersoon dezelfde rechtsvorm moet hebben als de verkrijgende rechtspersoon. De naamloze en besloten vennootschap worden als rechtspersonen met dezelfde rechtsvorm aangemerkt. Bij splitsing van een vereniging, coöperatie, onderlinge waarborgmaatschappij of stichting kunnen ook naamloze of besloten vennootschappen worden opgericht, op voorwaarde dat de splitsende rechtspersoon daarvan bij de splitsing alle aandelen krijgt. Verschillende vormen van juridische splitsing De wet kent twee vormen van splitsing: de zuivere splitsing en de afsplitsing. Bij de zuivere splitsing gaan niet alleen vermogensbestanddelen van de splitsende rechtspersoon over, maar houdt deze ook op te bestaan. Daarom wordt de zuivere splitsing niet alleen als een overdracht van vermogensbestanddelen gekenschetst, maar ook als een staking van de onderneming. Bij de afsplitsing blijft de 'oude' onderneming bestaan.

Zuivere splitsing: • De 'oude' (splitsende) onderneming houdt op te bestaan; • Het gehele vermogen van de 'oude' onderneming gaat over; • Er ontstaan minstens twee (al dan niet) nieuwe ondernemingen. Afsplitsing: • De splitsende rechtspersoon/onderneming blijft bestaan; • Een deel van het vermogen gaat over, maar onder bepaalde voorwaarden kan ook het gehele vermogen overgaan; • Er ontstaan twee nieuwe rechtspersonen/ondernemingen: de 'oude' bij de splitsende rechtspersoon/onderneming en de 'nieuwe' bij de afgesplitste rechtspersoon/ondernemingen.

Om welke redenen kan er gesplitst worden? Om te voorkomen dat er misbruik wordt gemaakt van de fiscale voordelen die aan splitsing verbonden zijn, is bepaald dat splitsing alleen is toegestaan als daar zakelijke redenen voor zijn. Een juridische splitsing kan onder de volgende omstandigheden plaatsvinden: • Er moet sprake zijn van een herstructurering; • Een bepaalde activiteit moet worden verzelfstandigd; • Er wordt een overdracht of samenwerking voorbereid; • Het gaat om de beëindiging van een conflictsituatie tussen aandeelhouders.

Akte van splitsing De splitsing wordt gedaan middels een notariële akte. De akte moet altijd bepalen dat de aandeelhouders van de 'oude' onderneming aandeelhouder worden van de nieuwe ondernemingen of dat de aandelen blijven waar zij oorspronkelijk waren. Daarom moeten er in de akte ook nog de volgende gegevens worden vermeld: • Wie waarvan aandeelhouder wordt; • De maatstaven die het bestuur van de 'oude' onderneming heeft gebruikt voor die verdeling. • Meestal zullen de statuten van een bedrijf voorschrijven dat voor splitsing een of andere meerderheid van stemmen van de aandeelhouders nodig is. Bij BV's geldt bijvoorbeeld dat het besluit tot splitsing in een algemene vergadering van de aandeelhouders met een meerderheid van 3/4 van de uitgebrachte stemmen moet worden genomen, waarin 95% van het kapitaal is vertegenwoordigd.

Procedure Het splitsingsvoorstel met bijlagen wordt neergelegd in het kantoor van het handelsregister of langs elektronische weg openbaar gemaakt. De bijlagen zijn oa. 3 meeste recente jaarrekeningen van de te splitsen rechtspersoon. Door deze openbaarmaking worden alle belanghebbenden, ook de schuldeisers, de bekend met het splitsingsvoorstel en kunnen zij gebruik maken van hun rechten.

Bescherming schuldeisers via aanvullende zekerheid Voor de schuldeisers is met name van belang dat art. 2:334k BW bepaalt dat ten minste een van de partijen bij de splitsing voor iedere schuldeiser van deze partijen die dit verlangt zekerheid moet stellen of hem een andere waarborg geven voor de voldoening van zijn vordering. Dit geldt niet, indien de schuldeiser voldoende waarborgen heeft of de vermogenstoestand van de rechtspersoon die na de splitsing zijn schuldenaar zal zijn niet minder waarborg zal bieden dat de vordering zal worden voldaan, dan er voordien is. Wordt hier niet aan deze eis voldaan dan kan door die schuldeiser, binnen een maand, tegen die splitsing bij verzoekschrift verzet aangetekend worden bij de rechtbank. De rechter beoordeelt dat verzet dan en als de rechte van oordeel is dat gegrond is kan de splitsing geen doorgang vinden. Mogelijk kan dan door het stellen van extra waarborgen de splitsing als nog doorgaan. Op deze wijze worden de schuldeiser beschermd tegen ongewenste effecten van de juridische afsplitsing. Zijn deze stappen doorlopen dan is de afsplitsing ook een juridisch feit. De schuldeisers hebben een ronde en daar na is het uit. Fiscale facilitering







Een dergelijke afsplitsing kan fiscaal gefacilieerd plaatsvinden, geruisloos, dus zonder de heffing van vennootschapsbelasting als aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: • Voor zowel de 'oude' als de 'nieuwe' onderneming(en) moeten dezelfde winstbepalings-regels gelden (geen van de ondernemingen kan bijvoorbeeld een beleggingsinstelling zijn); • Geen van de ondernemingen mag aanspraak maken op voorwaartse verrekening van verliezen; • De belastingheffing moet verzekerd zijn. De 'doorschuiffaciliteit' maakt het dus mogelijk dat de afrekening over de stille en fiscale reserves achterwege blijft en er geen vennootschapsbelasting over verschuldigd is.

4.

De juridische afsplitsing kan toegepast worden op PZEM-Evides.

De juridische afsplitsing kan in principe op zeer eenvoudige wijze plaats vinden in de verhouding PZEM-Evides. PZEM is een NV. Alle aandeelhouders van PZEM willen dat Evides en PZEM los van elkaar komen te staan en dat dezelfde aandeelhouders die nu aandeelhouder van PZEM zijn ook aandeelhouders van Evides worden. Daarnaast is het nog eenvoudiger omdat PZEM de aandelen houdt van Evides. Feitelijk staan PZEM en Evides los van elkaar. Er is geen sprake van gezamenlijke onderdelen die afgesplitst moeten worden. Evides is slechts een 50% dochter van PZEM en is daarom ook niet geconsolideerd in de geconsolideerde balans. Evides is slechts een deelneming van PZEM. PZEM houdt 50% van de aandelen van Evides. Slechts het aandelenpakket Evides moet elders ondergebracht worden van een daadwerkelijke ontvlechting is dan ook geen sprake. Bij de juridische afsplitsing blijft PZEM achter zonder de deelneming Evides en ontstaat een nieuwe NV welke het 50% beland van de aandelen Evides houdt. De aandeelhouders van deze nieuwe NV zijn precies dezelfde als de aandeelhouders van PZEM. Zij houden de aandelen in Evides dan ook in dezelfde verhoudingen als de aandelen PZEM.

2019 GECONSOLIDEERDE BALANS 2019 actief zijde PZEM PZEM-min EVI-HOLD passief zijde PZEM PZEM-min EVI-HOLD Vaste activa Pa ssiva Immateriële vaste activa 1.049 1.049 0 Groepsvermogen 1.346.621 986.591 Materiële vaste activa 503.912 503.912 0 wv EV Evides 360.030 360.030 Financiële vaste activa 969.868 609.838 wv Goodwill Evides 95.502 0 95.502 Lange verplichtingen 713.833 713.833 0 wv 50% belang Evides 264.528 0 264.528 Totaal Vlottende passiva 226.207 226.207 0 Totaal Vaste activa 1.474.829 1.114.799 360.030 Totaal verplichtingen 940.040 940.040 0 Totaal vlottende activa 726.972 726.972 Liquide middelen 84.859 84.859 TOTAAL ACTIVA 2.286.661 1.926.630

0 0 360.030

TOTAAL PASSIVA 2.286.661 1.926.631

360.030

5. Schuldeisers van de PZEM Hierboven is uiteengezet dat de schuldeisers op grond van art. 2:334k BW kunnen vragen dat ten minste een van de partijen bij de splitsing voor iedere schuldeiser van deze partijen die dit verlangt zekerheid moet stellen of hem een andere waarborg geven voor de voldoening van zijn vordering. Dit zal met name gelden voor de schuldeisers van PZEM. Dit geldt niet, indien de schuldeiser voldoende waarborgen heeft of de vermogenstoestand van de rechtspersoon die na de splitsing zijn schuldenaar zal zijn niet minder waarborg zal bieden dat de vordering zal worden voldaan, dan er voordien is. Dit zal met name gelden voor de schuldeisers van de nieuw op te richten holding die de aandelen van de Evides gaat houden. Uit het bovenstaande overzicht valt eenvoudig af te leiden dat de solvabiliteit en de liquiditeit van de PZEM de laatste 3 jaar aanmerkelijk zijn verbeterd. Deze verbetering is veroorzaakt door verkopen van bedrijfsonderdelen zoals DNWG en Delta. Daarnaast wordt duidelijk dat PZEM zonder Evides niet echt winstgevend genoemd kan worden. Zonder de dividend afdracht van Evides was het PZEM verlies alleen maar groter geweest. 6. Waarom is de juridische afsplitsing nooit eerder onderzocht inzake PZEM-Evides. De juridische afsplitsing is waarschijnlijk nooit onderzocht als een optie omdat deze nooit in een opdrachtverlening is meegenomen.

Het aandeelhouderscomité is in hoge mate afhankelijk van de kennis die op dit dossier ingebracht wordt door PZEM. Het gehele traject wordt feitelijk uitgevoerd door PZEM. Het is telkens het aandeelhouderscomité die de PZEM-directie verzoekt om iets uit te zoeken. In een onderneming zijn een aantal stakeholders: directie, commissarissen en aandeelhouders. Elk van deze stakeholders heeft een specifiek eigen belang. De directie heeft als belang de continuïteit van de onderneming. De commissarissen hebben als belang de continuïteit van de onderneming en de maatschappelijk inbedding van die onderneming. De aandeelhouders hebben hun belangen als aandeelhouders, dat de maatschappelijke doelen daadwerkelijk bereikt worden middels die deelnemingen en een (maatschappelijk) rendement op de gedane investering. Het kan dus zeer wel zijn dat het belang van de directie loodrecht staat op het belang van de aandeelhouders. In dit soort de-consolidatieprocessen nemen, in de regel, alle stakeholders ieder aparte adviseurs in de arm om zich voor te laten lichten over de belangen die voor hun centraal staan en de weg die open staat om deze te realiseren. Dat is hier niet gebeurt, in plaats daarvan zijn alle eieren gelegd in de mand van de directie, ook de selectie van de mogelijke wijzen van deconsolidatie.

De aandeelhouders en de volksvertegenwoordigers van die aandeelhouders krijgen hierdoor dan ook een onvolledig beeld. Ook lijkt het er in hoge mate op de zogenaamde toevoeging van een externe adviseur weinig om het lijf heeft. Op bijeenkomsten is het meestal de directie van de PZEM die het woord voert en de zogenaamde externe adviseur komt







weinig verder dan het bevestigen van hetgeen de PZEM-directie zegt. Dit kan niet gezien worden als een daadwerkelijke check op het proces. Zoiets had opgemerkt kunnen worden door een onafhankelijke controller, hetgeen niet is geschiedt. 7. Financiële consequenties van de afsplitsing De vraag: Waarom is de juridische afsplitsing nooit eerder onderzocht inzake PZEM-Evides?, blijft hier dan ook onbeantwoord. Indien dit traject reeds in 2014 was ingezet waren de Evides-dividenden over de jaren 2015-2019 aan de publiekrechtelijke aandeelhouders toegevloeid. Nu de opbrengsten van de Evides-aandelen een wettelijk maximum hebben dat rond € 40 mln. ligt, zouden de “Zeeuwse’ aandeelhouders gezamenlijk de beschikking gehad over een bedrag van jaarlijks € 20 mln. Van die € 20 mln. zou € 10 mln naar de provincie Zeeland gaan en € 10 mln naar de overige aandeelhouders. Over de jaren 2015 tot en met 2019 zijn de Zeeuwse aandeelhouders gezamenlijk een bedrag van € 100 mln. misgelopen. In het licht van de omstandigheden dat de Provincie Zeeland gekenschetst kan worden als de provincie die er financieel het slechts voorstaat in Nederland en 1/3 van de Zeeuwse gemeente onder financieel toezicht staat is het een understatement dat een bedrag van € 20 mln. niet welkom zou zijn.

Het zou dan ook goed zijn als het Evides-dividend over het jaar 2020 aan de publiekrechtelijke aandeelhouders ten goede kon komen. 8. Statenvoorstel Compensatie marinierskazerne Op blz. 2 van de toelichting op het statenvoorstel Compensatie marinierskazerne lezen wij het volgende passage: Tenslotte is het gelukt om ook het zoeken naar een oplossing om Evides in publieke handen te krijgen onderdeel van het pakket te maken. De tijd was te kort om alle opties uit te werken, te beoordelen op voor- en nadelen en daar nu een besluit over te nemen. De heer Knops heeft wel aangegeven dat hij zich persoonlijk hard maakt voor een oplossing en dat ook de minister van Financiën, de heer Hoekstra, met een positieve instelling naar dat dossier kijkt. Hieruit leiden wij dan ook af dat er van de zijde van de rijksoverheid geen of weinig weerstand is te verwachten met betrekking tot de ontvlechting van PZEM-Evides. 9. Conclusie Uit het bovenstaande blijkt dat er geen rechtsgeldige beletselen meer zijn om middels een juridische afsplitsing te komen tot een ontvlechting van PZEM-Evides. En dat in het licht van de hier mee gemoeide financiële belangen dit ook met onverwijlde spoed dient te geschieden.

U kunt dit doel op twee manieren bereiken door het indien van: o Motie Evides uit de PZEM o Initiatief Statenvoorstel Evides uit de PZEM De motie kunt u nog op de komende statenvergadering als motie vreemd van de orde van de dag in dienen. Ook kunt u het initiatiefstatenvoorstel ook nog voor de komende statenvergadering als ingezonden stuk te doen in komen. Bijlage 1: