2021-03-03 Bijlage bij Inspreeknotitie Zeeuwind (AVG)

Datum: 8 juni 2020 Aan: Gemeenteraad van Terneuzen Onderwerp: Initiatief twee windturbines Axelse Vlakte door Consortium Zeeuwind/Eneco en Sagro Geachte gemeenteraadsleden, Via deze brief willen wij als Initiatiefnemers graag het een en ander verduidelijken en u een concreet verzoek doen naar aanleiding van de discussie over het Windkader en het onderliggende initiatief voor de bouw van 2 windturbines van het Consortium Zeeuwind/Eneco samen met Sagro op de Axelse Vlakte. Ons plan omvat een concreet en uitgewerkt initiatief voor twee windturbines wat ruimschoots binnen de wettelijke normen valt, past binnen het Omgevingsplan van de Provincie, een hoog participatie gehalte heeft en bijdraagt aan het nemen van lokale verantwoordelijkheid door de Gemeente Terneuzen in het behalen van de RES doelstellingen, door U goedgekeurd op 28 mei jl. Tijdens de presentatie van het eindrapport van de verkenning Windenergie en Zonne-energie Kanaalzone Terneuzen op 21 februari 2019 in Bio Base hebben wij u toegezegd om terug te komen met concrete onderbouwde projecten in lijn met de uitkomsten van de verkenning. D.m.v. het initiatief van de twee windturbines op de Axelse Vlakte geven wij invulling aan deze toezegging. Voor dit concrete initiatief heeft er gedurende 2019 en begin 2020 nog een uitgebreide dialoog met de omgeving plaatsgevonden met o.a. een inloopavond in Sluiskil.

Door het niet vaststellen van het Windkader zijn wij als Initiatiefnemers nu niet in de gelegenheid om ons plan voor de 2 turbines voor te stellen en door U inhoudelijk op alle onderdelen die wij hebben onderzocht te laten beoordelen. Er is bovendien een aantal zorgen geuit tijdens het debat in de commissie van 13 mei alsook tijdens de gemeenteraad van 28 mei waar wij graag inhoudelijk op in gaan zodat U een feitelijk completer beeld heeft van het participatie proces, impact van het initiatief op de omgeving en gemaakte afspraken met o.a. de Tuinders waar we puntsgewijs hieronder op in gaan. Participatie Zeeuwind is een lokale burger coöperatie met meer dan 2500 leden die via de vereniging gezamenlijk op een actieve manier vanuit de samenleving bewerkstelligt dat in Zeeland de energiehuishouding verder vergroent. Dat gebeurt op vlak van integrale verduurzaming particulier woningbezit, zonnepanelen op (bedrijfs)daken, zonneweides op bijvoorbeeld de voormalige stortplaats van Koudekerke en uiteraard ook Windparken op land. Het laatste betreft overigens een volwassen techniek met veel lagere maatschappelijke (subsidie) kosten en met minder ruimtelijk beslag dan bijvoorbeeld zonneweides of energie uit getijdestroom en of golfslag. Een stuk goedkoper, efficiënter en effectiever dus als het gaat om CO2 reductie.

Zeeuwind borgt dus in de basis al proces- en financiële participatie voor burgers die lid zijn en is een prominente partner in de samenwerking met Eneco en Sagro, die beide dezelfde ambitie nastreven in algemene reductie van CO2 uitstoot en op een efficiënte manier hun bedrijfsvoering willen

vergroenen. De drie partijen zijn gezamenlijk opgetrokken in een langdurige verkenning van het aangewezen concentratiegebied d.m.v. intensieve consultatie van de omgeving, zowel de woonkernen als bedrijven met als resultaat een grote reductie in het aantal voorgenomen windturbines. Het eindrapport van deze verkenning is, zoals hierboven al aangehaald, aan u gepresenteerd op 21 februari 2019 in Bio Base. Naast de participatie in de basis en de reductie in voorgenomen aantal windturbines vanuit de intensieve verkenning van onderop, conformeren de initiatiefnemers zich aan de NWEA gedragscode voor het delen van de lusten, een jaarlijkse bijdrage voor de omgeving van 0,5€ per opgewekte Megawattuur(MWh), wat neerkomt op ongeveer 6500€ per turbine per jaar. Bovendien zal het consortium Zeeuwind/Eneco een obligatieopzet uitrollen voor de directe omgeving om mee te kunnen financieren met een aantrekkelijk rendement. Impact Geluid - Het industrieterrein Axelse Vlakte, ingeklemd tussen de Tractaatweg en het Kanaal is per uitstek geschikt om ruimschoots binnen de wettelijke normen te blijven op vlak van geluid naar gevoelige objecten zoals de omliggende woonkernen en lintbebouwing. De maximaal toelaatbare geluidscontouren liggen nog honderden meters van de eerste woningen vandaan.

Slagschaduw – hoe hoger de turbine hoe verder de slagschaduw komt, waardoor bij laagstaande zon er ook slagschaduw optreedt bij Sluiskil en Zandstraat. De initiatiefnemers hebben tijdens het participatieproces toegezegd om meer te doen dan wat wettelijk vereist is (max 17 maal per jaar 20 minuten), namelijk het zo inregelen van de windturbines dat er zo goed als helemaal geen slagschaduw optreedt op woningen. Natuur/ecologie – dankzij de lange bladen en hogere ashoogte wordt een windturbine veel efficiënter in productie én zorgt tegelijk voor een goede balans met de natuur doordat vogels en vleermuizen onderdoor het laagste punt van de bladen vliegen. Desondanks wordt er op bepaalde momenten in het jaar stilstand toegepast om instandhoudingsdoelstellingen te respecteren, een resultaat van uitgevoerd veldwerk gedurende 12 maanden op locatie door een professionele ecoloog. Zicht – de voorgenomen twee windturbines staan ingetekend op de Axelse Vlakte op meer dan een kilometer van de eerste huizen te Sluiskil waar huidige zichtlijnen worden bepaald door de reeds bestaande (lagere) windturbines, installaties van Yara, suikersilo’s en opgestelde kranen van Mammoet, dus in een typisch industrieel beeld.

Daarnaast is het consortium kartrekker in Zeeland om radar- of transponder gestuurde obstakelverlichting te kunnen en mogen toepassen waardoor, mits slagen van dit separate overheidsafhankelijke project, de lampen enkel aangaan indien er een vliegtuig in de buurt komt. Tevens draaien de bladen met een lager toerental, wat een rustiger beeld geeft. Zorgen Tuinders De initiatiefnemers hebben als onderdeel van het participatieproces rond de tafel gezeten met de tuinders alsook met de voorzitter van de Stichting. In het afrondende gesprek waren ook de provincie Zeeland en de gemeente vertegenwoordigd. Dit participatieproces heeft geresulteerd in een significante reductie van 9 mogelijke windturbines in dit plangebied naar uiteindelijk 2 windturbines. Door de tuinders is daarbij aangegeven dat wanneer het beperkt zou blijven tot deze 2 turbines men dit kon accepteren.

Daarnaast zijn onderstaande zorgpunten vanuit de bijlage Westdorpe, 18 oktober 2018 ook ingebracht tijdens de commissie vergadering op 13 mei 2020, besproken met de tuinders en hierop nemen wij passende mitigerende maatregelen. Slagschaduw – ondanks het geringe aantal uur per jaar aan slag- en mastschaduw hebben de initiatiefnemers toegezegd de windturbines stil te zetten wanneer er slagschaduw optreedt op de kassen, hier zal dus geen last van ondervonden worden. Geluid – op 500m afstand is het geluid tussen de 40 en 45 decibel, wat overeenkomt met het geluid van een woonstraat waar menig arbeider aan bloot staat en wat verstomd wordt door het overige omgevingsgeluid in en rond de kassen zoals o.a. machines en eventueel geluid van een radio. Daarnaast is de meest voorkomende wind West tot Zuidwest waardoor het geluid voornamelijk richting Koegorspolder gaat en in mindere mate naar de Tuinders (noch woonkernen). Ijsvorming – zorgen van Tuinders gaan naar schade aan hun kassen door vallend ijs. Deze zorg is eenvoudig ontnomen door de speciale sensoren op de windturbine die automatisch zorgen voor stilstand van de turbine. Ter plaatse van de windturbine zal het afvallende ijs op de grond vallen. Vogelslachtoffers – men vreesde voor vogelslachtoffers die door de ruiten van de kassen vallen.

Navraag bij ecologen maakte duidelijk dat de meeste slachtoffers binnen de rotordiameter vallen van de mast oftewel 150m en uitzonderlijk tot op tiphoogte afstand oftewel net geen 200m. De kortste afstand van de voorgenomen windturbines naar de kassen is meer dan 500 meter, ruim 2,5 keer zover als waar uitzonderlijk vogelslachtoffers worden gevonden. Turbulentie – er was vrees dat een zog-effect achter de windturbine schade zou kunnen aanbrengen aan de ruiten van de kassen. Als eerste haalt een windturbine veel energie uit de wind, ten tweede zit de tiplaagte meer dan 30m boven de kassen en ten derde kunnen de ruiten van de kassen zelf al een wind aan van 27 meter per seconde, een windsnelheid waarbij het toerental van de bladen van de windturbines wordt afgeremd. Ook deze zorg is dus weerlegd. Wellicht interessant ook te weten dat er langs de A4 bij Dinteloord een hele rij moderne windturbines naast de kassen staan dus windenergie in combinatie met glastuinbouw is niet nieuw. In de inspreekbrief van de Tuinders van 10 mei wordt er nog over een aantal zorgen gesproken waar het onduidelijk is of dit over het kader of ons initiatief gaat. Wij vermoeden over het kader maar we gaan hier toch inhoudelijk op in: Tiphoogte: 220 á 230m wordt genoemd terwijl het Consortium en Sagro onder de 200m blijft.

Brandgevaar: dat is in de afgelopen jaren een enkele keer gebeurt (en niet ‘regelmatig’ zoals de Tuinders beweren) op meer dan 2000 operationele windturbines in Nederland, net zoals dit voorvalt in andere installaties. Er worden risicoanalyses voor windturbines uitgevoerd, waarbij alle mogelijke wijzen waarop een turbine kan falen, inclusief brand zijn meegenomen. De methode is wettelijk voorgeschreven, gebaseerd op praktijkgegevens en wordt door het bevoegd gezag getoetst. Olielekkage op zonnepanelen: olielekkage kan incidenteel plaats vinden door bijvoorbeeld het falen van een koppeling wat in eerste lijn wordt opgevangen door zgn lekbakken. Indien er heel uitzonderlijk en hypothetisch op meer dan 500m afstand toch olie zou neerdalen op de kassen wordt alle verontreiniging direct vakkundig opgeruimd.

Conclusie en verzoek Jaar op jaar het warmste voorjaar in Zeeland, droogte voor de boeren en natuur, kostelijk zoet water wat door boeren in Zeeland per schip aangevoerd wordt en oplopende kosten voor de Waterschappen en daarmee voor de belasting betaler ervaren wij allemaal en zijn aantoonbaar toe te rekenen aan de enorme groei aan CO2 uitstoot de laatste decennia. Verantwoordelijkheid nemen in het terugbrengen hiervan is een opgave van ons allen vertaald in de doelstellingen in de door U goedgekeurde Zeeuwse RES inclusief een groei aan opgesteld vermogen van Wind op Land tot minimaal 700MW in 2030 en een verzoek aan alle gemeenten om een bijdrage naar mogelijkheden hieraan. Door het voorgenomen initiatief van het consortium Zeeuwind/Eneco en Sagro, wat ruimschoots binnen de wettelijke kaders valt, een intensief participatie proces heeft gekend, de Tuinders heeft ontzorgd en financiële lusten zal delen met de directe omgeving, kan de Gemeente Terneuzen concreet bijdragen aan de RES doelstellingen. We hopen dat door middel van deze informatie U een beter beeld heeft gekregen van ons initiatief. Ons verzoek is om ons initiatief voor 2 windturbines op de Axelse Vlakte los van het windkader, maar met de resultaten op tafel van alle door ons uitgevoerde onderzoeken, aan u ter beoordeling voor te mogen leggen.

Het consortium Zeeuwind/Eneco en Sagro staat open voor verdere mondelinge toelichting op dit verzoek. Namens het Consortium en Sagro,

Projectleider en Programma manager Zeeuwind