Raadsvoorstel - Zienswijzeprocedure wijziging gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Marrekrite

Ons nummer: R25.000212

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Behandelend team Portefeuillehouder Raadscommissie Raadscommissie Raadsvergadering

: : : : :

Ruimtelijke Ontwikkeling Michel Rietman Bestjoer en Finânsjes 19 februari 2026 5 maart 2026

Onderwerp

:

Zienswijzeprocedure wijziging gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Marrekrite

Raadsvoorstel: a. kennis te nemen van het voorstel tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Marrekrite b. geen zienswijze in te dienen over de concept gemeenschappelijke regeling c. bijgaande conceptbrief vast te stellen en te versturen

Samenvatting: Recreatieschap Marrekrite is een gemeenschappelijke regeling die namens de provincie en 13 Friese gemeenten het beheer van de toeristische infrastructuur in Fryslân voor haar rekening neemt. Op 1 juli 2022 is de Wet gemeenschappelijke regelingen gewijzigd. Een deel van de wijzigingen is reeds in de laatste wijziging van de gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Marrekrite verwerkt. Het nu voorliggende voorstel heeft betrekking op de verwerking van wijzigingen waarbij aan deelnemers aan een gemeenschappelijke regeling (enige) beleidsruimte toekomt. Daarnaast wordt een wijziging van de taakstelling van Recreatieschap Marrekrite voorgesteld, naar aanleiding van het besluit van het algemeen bestuur (28-11-2024) om de taakstelling van het recreatieschap te verbreden met een routebureau. Dit besluit moet geborgd worden in de gemeenschappelijke regeling. Voor wijziging van een gemeenschappelijke regeling moet een zienswijzetraject worden opgestart. Het college is gevraagd het wijzigingsvoorstel voor te leggen aan de gemeenteraad. De raad heeft tot 27 maart 2026 de gelegenheid om een zienswijze over het ontwerp van de (gewijzigde) regeling naar voren te brengen.

Het college adviseert de gemeenteraad om geen zienswijze over de ontwerp gemeenschappelijke regeling in te dienen, omdat de toevoeging van het routebureau aan de taakstelling van de Marrekrite een positieve bijdrage levert aan het versterken van het toeristisch-recreatieve aanbod in Fryslân. Inleiding: Recreatieschap Marrekrite Recreatieschap Marrekrite houdt zich al vele decennia bezig met het beheer van de toeristische infrastructuur op water en land in de provincie Fryslân, in het belang van zowel de eigen inwoners (recreanten) als de inkomende gasten (toeristen). Marrekrite beheert op ruim 300 locaties door de hele provincie ruim 700 aanlegvoorzieningen. Daarnaast beheert en onderhoudt Marrekrite het fietsknooppuntennetwerk, het wandelnetwerk en de Toeristische Overstappunten (TOPs). Met ingang van 2025 is het Friese Routebureau eveneens bij Marrekrite belegd. Dit omvat het via alle mogelijke routes beleefbaar maken van onze provincie.

1

Het gaat hierbij niet alleen om beheer en onderhoud van de huidige routes, maar ook om het ontwikkelen van nieuwe routes. Daarnaast is het routebureau een belangrijke schakel tussen met name de fiets- en wandelnetwerken, de provinciale en regionale marketingorganisaties en alle stakeholders die zich met routes bezig houden. Marrekrite verricht deze taken namens – en voor – de deelnemers (provincie en gemeenten) met het doel een uniforme toeristisch-recreatieve basisinfrastructuur op water en land te bewerkstelligen. Achtergrond en proces Op 1 juli 2022 is de Wet versterking democratische legitimatie gemeenschappelijke regelingen in werking getreden. Deze wet wijzigt onder andere de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) en versterkt de (informatie)positie van gemeenteraden en provinciale staten bij gemeenschappelijke regelingen. Onder meer naar aanleiding van deze wetswijziging stelt het bestuur van Marrekrite een wijziging van de gemeenschappelijke regeling voor. Met deze wijziging wil Marrekrite het volgende bereiken: 1. De tekst in overeenstemming brengen met de geldende wet- en regelgeving (de gewijzigde Wgr). 2. Het aanpassen van de taakstelling van Recreatieschap Marrekrite met de toevoeging van een routebureau.

De procedure bij wijziging van een gemeenschappelijke regeling is als volgt: Een ontwerp van een regeling (ook een wijziging) moet door het college naar de raad gestuurd worden, die vervolgens een zienswijze naar voren kan brengen. Het bestuur van Marrekrite bekijkt of de zienswijzen tot een wijziging van het ontwerp moeten leiden en stuurt vervolgens het definitieve ontwerp naar het college. Het college besluit of het in principe akkoord gaat met het definitieve ontwerp en vraagt de raad om toestemming om te besluiten tot wijziging. Vervolgens stelt het college het wijzigingsbesluit vast. Toelichting voorstel tot wijziging gemeenschappelijke regeling Een uitgebreide toelichting op en onderbouwing van de wijzigingen is opgenomen in de Toelichting wijzigingsvoorstel GR Marrekrite 2025 (bijlage 1) en de Ontwerptekst zelf (bijlage 2). In de ontwerptekst staat met rood aangegeven wat het wijzigingsvoorstel is, aangevuld met een korte toelichting onder elke artikelwijziging. De belangrijkste wijzigingen zijn: - Artikel 4. Taken openbaar lichaam (nieuw artikellid toegevoegd) Voorstel is om de taakomschrijving van Marrekrite uit te breiden met de taken van het routebureau. Het routebureau komt voort uit de provinciale opgave Dagrecreatieve Netwerken uit het provinciale beleidsprogramma Gastvrij Fryslân 2028.

Deze opgave is destijds op verzoek van de gemeenten in het provinciaal beleid opgenomen. De meerwaarde van het routebureau ligt niet alleen op het vlak van een vindbaar aanbod voor inwoners en toeristen, maar ook op het terrein van de onderlinge samenwerking en afstemming tussen stakeholders. Zonder structurele borging zullen deze werkzaamheden vanaf 2027 niet meer worden uitgevoerd en vervalt de meerwaarde die het routebureau biedt. Het aanpassen van de taakstelling met het routebureau heeft financiële gevolgen. Tot en met 2026 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld door de deelnemers en is het routebureau gegarandeerd. Vanaf 2027 zullen de kosten structureel in de begroting opgenomen moeten worden, wil het routebureau haar taken kunnen voortzetten. Oorspronkelijk waren de kosten van het routebureau geraamd op jaarlijks € 330.000. Marrekrite verwacht vanaf 2027 met een budget van € 285.000 de taken van het routebureau te kunnen uitvoeren. -

Artikel 4a. Participatie (nieuwe bepaling) Participatie bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid ten behoeve van deze regeling wordt overgelaten aan het bestuur van provincie en betrokken gemeenten. Dit is in lijn met punt 3 van de Richtinggevende uitspraken raad Súdwest-Fryslân (bijlage 3).

2

-

Artikel 30. Uittreding (gehele bepaling is herzien) De bepalingen over uittreding uit de gemeenschappelijke regeling worden aangescherpt. Er is een bepaling toegevoegd over de reikwijdte van de afspraken die moeten worden gemaakt over het regelen van de gevolgen van uittreding. Er moeten in ieder geval afspraken worden gemaakt over de gevolgen voor het vermogen van de rechtspersoon, zoals afspraken over personeel, contracten, huisvesting, rentelasten over investeringen, etc.

-

Artikel 32a. Evaluatie (nieuwe bepaling) Het algemeen bestuur zorgt ervoor dat de regeling tenminste eenmaal per vier jaar wordt geëvalueerd en dat het evaluatieverslag aan de deelnemers wordt toegezonden. Dit is in lijn met punt 2 van de Richtinggevende uitspraken raad Súdwest-Fryslân (bijlage 3).

Global Goals: SDG 3 - Goede gezondheid en welzijn De activiteiten van Recreatieschap Marrekrite zijn gericht op recreatiemogelijkheden op land en op water en dragen bij aan de kwaliteit van leven voor inwoners en bezoekers. SDG 10 - Ongelijkheid verminderen Iedereen heeft toegang tot kwalitatieve en betaalbare vrijetijdsactiviteiten op land en water. Marrekrite werkt mee aan de instandhouding van de recreatieve voorzieningen. SDG 17 – Partnerschappen om doelstellingen te bereiken Samenwerking tussen provincie en gemeenten om in Fryslân een kwalitatief goede en eenduidige toeristisch-recreatieve infrastructuur te bewerkstelligen, wordt vorm gegeven binnen de gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Marrekrite.

Argumenten: Ad.a1. De wijziging van de gemeenschappelijke regeling heeft twee redenen: a) de gemeenschappelijke regeling moet in overeenstemming worden gebracht met de gewijzigde wetgeving (Wgr); en b) met het onderbrengen van het routebureau bij de Marrekrite is er een wijziging opgetreden in het takenpakket. Deze gewijzigde taakstelling moet geborgd worden in de gemeenschappelijke regeling. Ad.b1. Borging van het routebureau is van belang om de volgende redenen: Continuïteit in beheer en ontwikkeling Het routebureau heeft een belangrijke rol bij het beheer en onderhoud van bestaande routes en het ontwikkelen van nieuwe routes. Dit voorkomt dat het routeaanbod (weer) verschraalt of versnipperd raakt en zorgt voor continuïteit. Actuele routeinformatie Het op orde houden van routeinformatie in het Open Dataplatform (OPD) vraagt voortdurende aandacht. In Fryslân is deze taak momenteel niet structureel belegd. Door deze verantwoordelijkheid bij Marrekrite onder te brengen is continuïteit gewaarborgd en zorgen provincie en gemeenten er gezamenlijk voor dat dat het toeristisch-recreatieve routeproduct van Fryslân actueel en aantrekkelijk blijft. Versterking van de toeristisch-recreatieve basisinfrastructuur Het routebureau versterkt de toeristisch-recreatieve basisinfrastructuur van Fryslân en de regio Zuidwest Fryslân in het bijzonder.

Een up-to-date en aantrekkelijk routeaanbod is belangrijk voor inwoners, bezoekers én ondernemers. Het versterkt het toeristischrecreatieve product van Fryslân en daarmee het aanbod van de ondernemers in deze sector. Schakel tussen routenetwerken en marketing Het routebureau vormt het een belangrijke verbinding tussen de routenetwerken, de provinciale en regionale marketingorganisaties en alle andere stakeholders die zich met routes bezighouden. Hierdoor kan routeinformatie op diverse platforms in Fryslân, waaronder die van VVV Waterland van Friesland, aantrekkelijk worden gepresenteerd. De regio kan zo goed in de digitale etalage worden gezet (gepromoot) en de beleving van de gebruiker in het veld komt overeen met dat wat is gepromoot op de verschillende sites. Aansluiting bij bestaande taken van Marrekrite Het routebureau sluit aan op de taken die Marrekrite al heeft: Het bevorderen van landrecreatie door: a) het tot stand brengen, beheren en onderhouden van bewegwijzering

3

van recreatieve routestructuren, inclusief toeristische overstappunten; en b) het beheren en coördineren van recreatieve routes in de digitale routedatabase. Ad.b2. De inhoud van de ontwerp gemeenschappelijke regeling vormt geen aanleiding om de raad te adviseren een zienswijze in te dienen.

Rol en bevoegdheid: Recreatieschap Marrekrite is een gemeenschappelijke regeling, waaraan gemeente Súdwest-Fryslân, samen met 12 andere gemeenten en de provincie, deelneemt. Op grond van artikel 51 van de Wgr worden de deelnemende raden en staten in de gelegenheid gesteld hun zienswijze over de ontwerp gemeenschappelijke regeling naar voren te brengen. Het college kan de gemeenteraad adviseren over het al dan niet indienen van een zienswijze. Een eventuele zienswijze van de raad wordt door het college naar het algemeen bestuur van de Marrekrite gestuurd. Risico’s: Ad.b1. De kosten van het routebureau kunnen hoger uitvallen dan de € 285.000 waar nu vanuit wordt gegaan, waardoor er extra geld bij moet van provincie en gemeenten. Dit risico is niet erg groot aangezien de oorspronkelijke raming (€ 330.000 per jaar) onder meer was gebaseerd op de begrotingen van de opgave Dagrecreatieve Netwerken (voorloper van het routebureau) van 2021 – 2023. In die periode waren er meer initiële investeringen nodig dan nu het geval is. Bovendien wordt er nu veel minder gebruik gemaakt van externe inhuur, omdat veel werkzaamheden inmiddels door de collega’s van het routebureau worden uitgevoerd. Beide aspecten leveren een flinke besparing op ten opzichte van de oorspronkelijke raming.

Financiën: Uitbreiding van de taakstelling van Recreatieschap Marrekrite heeft gevolgen voor de deelnemersbijdrage van provincie en gemeenten. Het benodigde budget voor het routebureau in 2027 is € 285.000. De verdeling van de bijdragen van provincie en gemeenten gaat volgens de geldende verdeelsleutel: 40% van de kosten voor de provincie en 60% verdeeld over de gemeenten. Voor de gemeente Súdwest-Fryslân heeft dit tot gevolg dat de deelnemersbijdrage voor de Marrekrite in 2027 met € 38.296 zal stijgen. Deze verhoogde bijdrage zal in de gemeentebegroting voor 2027 meegenomen moeten worden.

Juridisch: Wet gemeenschappelijke regelingen art. 51 lid 2, 3, 4 en 5.

Alternatieven: De raad kan besluiten om wel een zienswijze in te dienen. Hiertoe ziet het college in de concept gemeenschappelijke regeling geen aanleiding. Het toevoegen van het routebureau aan de taakstelling van de Marrekrite waarborgt continuïteit in het beheer, onderhoud en ontwikkeling van recreatieve routes in Fryslân en versterkt daarmee de toeristisch-recreatieve basisinfrastructuur.

Participatie en communicatie: Het bestuur van de Marrekrite wordt per brief geïnformeerd over het besluit van de gemeenteraad.

Planning en vervolgproces: Als de zienswijzen van de raden en staten verwerkt zijn komt Marrekrite met een definitief voorstel. Indien het college voornemens is in te stemmen met het definitieve voorstel, dan legt zij dit besluit voor aan de gemeenteraad voor toestemming.

4

Planning wijziging gemeenschappelijke regeling Marrekrite Processtap Datum/periode

Toelichting

Zienswijzeprocedure Ontwerptekst Zienswijzetraject PS/gemeenteraden

dec. 2025-maart 2026

PS en gemeenteraden besluiten over zienswijze

Behandeling in DB en AB Marrekrite

mei - juni 2026

Verwerking en reactie zienswijzen, opstart vaststellingsprocedure

Toestemming en besluitvorming deelnemers

juli - september 2026

Vaststelling en publicatie gewijzigde GR

eind 2026

Gemeenteraad besluit over toestemming aan college van B&W om gewijzigde GR vast te stellen; Vaststelling gewijzigde GR door college Na vaststelling door deelnemers (unaniem) volgt publicatie in het Provinciaal Blad, gewijzigde GR definitief

Vaststellingsprocedure Definitief ontwerp

Link(s) naar eerdere besluitvorming of (actieve) informatie: -Raadsvoorstel wijziging GR Marrekrite 22 december 2022 -Raadsvoorstel Ontwerpbegroting 2026 en Meerjarenraming 2027-2029 Recreatieschap Marrekrite Bijlage(n): 1. Toelichting wijzigingsvoorstel GR Recreatieschap Marrekrite 2. GR Recreatieschap Marrekrite - ontwerptekst 3. Richtinggevende uitspraken raad Súdwest-Fryslân 4. Uitgaande brief Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

drs. C. Smits

5

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Zienswijzeprocedure wijziging gemeenschappelijke regeling Marrekrite Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 13 januari 2026;

besluit:

a. b. c.

kennis te nemen van het voorstel tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Marrekrite geen zienswijze in te dienen over de concept gemeenschappelijke regeling bijgaande conceptbrief vast te stellen en te versturen Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 5 maart 2026

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

6

, voorzitter.

, griffier.