Raadsvoorstel - Zienswijze begroting 2026-2029 en jaarstukken 2024 & Dekkingsplan 2026-2029 van de VRF

Ons nummer: R25.000047

*R25.000047*

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Behandelend team Portefeuillehouder Raadscommissie Raadscommissie Raadsvergadering

: : : : :

Juridische en Veiligheidszaken Jannewietske de Vries Bestjoer en Finânsjes 26 mei 2025 12 juni 2025

Onderwerp

:

Zienswijze begroting 2026-2029 en jaarstukken 2024 & Dekkingsplan 20262029 van de VRF

Raadsvoorstel: a. De begroting Veiligheidsregio Fryslân 2026 – 2029 ter kennisgeving aan te nemen; b. De jaarrekening Veiligheidsregio Fryslân 2024 ter kennisgeving aan te nemen; c. Het dekkingsplan 2026-2029 ter kennisgeving aan te nemen; d. Geen zienswijze in te dienen op de begroting 2026 en de jaarstukken 2024; e. Geen zienswijze in te dienen op het dekkingsplan 2026-2029; f. De VRF uiterlijk 12 juni in kennis te stellen middels de bijgevoegde reactiebrief. Inleiding: Begroting 2026 en jaarstukken 2024 De gemeenteraad heeft de mogelijkheid om haar zienswijze te geven op de nu voorliggende stukken: - De meerjarenbegroting 2026-2029 - De jaarstukken 2024. In de raadsvergadering van 30 januari 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met de kaderbrief 2026-2029 van de Veiligheidsregio. Deze kaderbrief was de opmaak naar de begroting 2026-2029. De op 30 januari 2025 aan de raad voorgelegde kaderbrief is de basis voor de meerjarenbegroting 2026-2029. Aan de meerjarenbegroting is niets veranderd ten opzichte van de kaderbrief. Veiligheidsregio Fryslân heeft over 2024 een positief resultaat gerealiseerd van € 3.643.000. De belangrijkste oorzaak van het voordelige resultaat is de vrijval van kapitaallasten.

Dekkingsplan 2026-2029 Op grond van artikel 14 van de Wet Veiligheidsregio’s is het bestuur van de veiligheidsregio verplicht om tenminste één keer per vier jaar een dekkingsplan vast te stellen. Het Dekkingsplan 2026-2029 is volgens de nieuwe handreiking: landelijke uniforme systematiek voor dekkingsplannen vastgesteld. Door een zeer brede groep brandweercollega’s zowel beroeps- als vrijwilliger is een bijdrage geleverd aan de totstandkoming van dit plan. De regie werd gevoerd door een bestuurlijke stuurgroep. Uiteindelijk is door de stuurgroep besloten om “Samen Paraat” te blijven waarbij de operationele sterkte gewaarborgd blijft. Wel zal de brandweer kritisch moeten gaan kijken naar zijn specialistische taken. Met de implementatie van dit dekkingsplan wordt de dekkingsgraad in Fryslân over het algemeen verbeterd. De basisbrandweerzorg blijft stabiel, en door een beperkt aantal wijzigingen in de specialistische taken wordt een betere dekking gerealiseerd. Dit is tot stand gekomen na een kritische, doch professionele analyse op alle taken. Het Dekkingsplan 2026-2029 bouwt voort

1

op een solide fundament waarmee de Brandweer Fryslân ook de komende jaren de 24-uurs paraatheid kan garanderen. Dit doet men met een netwerk van 66 brandweerposten over geheel Fryslân en 10 posten in Súdwest Fryslân. Paraatheid is het primaire product wat de brandweer biedt aan de samenleving. Daarnaast zorgt de brandweer ook voor verbinding, weerbaarheid en zichtbaarheid binnen de Mienskip. Gezien alle (geo)politieke ontwikkelingen wordt de weerbaarheid, ook de komende jaren, een belangrijk thema. Global Goals: • SDG3 - goede gezondheid en welzijn (VRF heeft een belangrijke taak in de publieke gezondheid, rampenbestrijding, brandweerzorg, en crisisbeheersing; • SDG11 - duurzame steden en gemeenschappen (alles rondom brandweerveiligheid, evacuaties, risicoanalyse en crisisparaatheid draagt bij aan een veilige woon- en leefomgeving; • SDG13 - VRF moet anticiperen op klimaatverandering. Argumenten: Ad.a. en Ad.b. • De begroting 2026 en jaarrekening 2024 zijn inhoudelijk in lijn met de eerder vastgestelde kaderbrief 2026–2029; • De jaarrekening 2024 toont een positief resultaat van € 3.643.000, vooral door vrijval van kapitaallasten. Dit betreft een incidentele meevaller; • Er zijn op basis van deze stukken geen nieuwe beleidsmatige of financiële risico’s geconstateerd. Ad.c.

• Het dekkingsplan is opgesteld conform de nieuwe landelijke uniforme systematiek; • De paraatheid van de brandweer in Fryslân blijft geborgd, met verbeterde dekkingsgraad en behoud van de basisbrandweerzorg; • Inbreng vanuit zowel beroeps- als vrijwillige brandweercollega’s onderstreept de gedragenheid van het plan; • Voor Súdwest-Fryslân blijft met 10 posten de inzet en bereikbaarheid van de brandweer op peil. Ad.d. • •

Omdat de begroting, jaarrekening en het dekkingsplan geen inhoudelijke verrassingen bevatten en er sprake is van zorgvuldige totstandkoming, is er geen aanleiding om een zienswijze in te dienen. De stukken zijn consistent met eerder beleid en afgestemd met de gemeenten.

Ad.e. De meerjarenbegroting 2026–2029 van Veiligheidsregio Fryslân bevat financiële consequenties die structureel moeten worden opgenomen in de gemeentelijke begroting.

Het dekkingsplan 2026-2029 is een gedragen plan vanuit zowel de beroeps- als de vrijwillige brandweercollega’s. De stuurgroep heeft hiermee een meerjarenplan opgeleverd waarin de operationele sterkte gewaarborgd is. Rol en bevoegdheid: Er heeft een wetswijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) plaatsgevonden. In samenspraak met griffie/raad en organisatie is afgesproken dat het college (organisatie) de gevraagde zienswijzen van de verschillende GR’en voorbereidt en deze middels een voorstel aan de raad voorlegt. Risico’s: Ad.a. en Ad.b. • Financiële onzekerheid op rijksniveau kan op termijn gevolgen hebben voor bijdragen aan de Veiligheidsregio; • Onvoorziene inzet of calamiteiten kunnen financiële druk zetten op de begroting, ondanks een sluitende raming.

2

• • Ad.c. • • • Ad.d. • • Ad.e. •

Het positieve resultaat is grotendeels incidenteel (vrijval kapitaallasten) en biedt dus geen structurele financiële ruimte; Er is een risico dat toekomstige investeringsbehoeften opnieuw leiden tot hogere kapitaallasten.

De uitvoering van het plan is afhankelijk van vrijwilligersinzet en beschikbaarheid personeel, eventuele tekorten kunnen de paraatheid beïnvloeden; Toenemende eisen of druk op brandweertaken, bijvoorbeeld door klimaatverandering (extreme droogte, overstroming), kunnen het plan onder druk zetten; Lokale effecten van de dekkingswijzigingen moeten gemonitord worden, ook al is de dekking in onze regio (Súdwest-Fryslân) stabiel gebleven.

Als achteraf blijkt dat er (financiële of beleidsmatige) gevolgen zijn die nu niet zijn voorzien, is er geen formele zienswijze ingediend waarmee wij onze positie vooraf kenbaar hebben gemaakt; Er is beperkte ruimte om beleidsmatige accenten bij te sturen via het zienswijzenproces. Indien Veiligheidsregio Fryslân in de toekomst hogere bijdragen vraagt, zal dit invloed hebben op onze eigen beleidsruimte.

Financiën: Begroting 2026-2029 De op 30 januari 2025 aan de raad voorgelegde kaderbrief is de basis voor de meerjarenbegroting 2026-2029. Aan de meerjarenbegroting is niets veranderd ten opzichte van de kaderbrief. Zoals gemeld in de kaderbrief laat de nieuwe meerjarenbegroting een structureel positief beeld zien tegen lopende prijzen. De begroting is t.o.v. de vorig meerjarenraming naar beneden bijgesteld. Voor het jaar 2026 gaat het om een bijstelling naar beneden van bijna € 2,4 miljoen. Voor de jaren erna gaat het om bijna € 2,0 miljoen. Dit voordeel wordt voor een groot deel veroorzaakt doordat de uitkomsten uit de nieuwe CAO meevallen. Financiële gevolgen voor Súdwest-Fryslân Als de eigen meerjarenbegroting 2025-2028 (tegen constante prijzen) van Súdwest-Fryslân wordt afgezet tegen de nu voorliggende begroting van de Veiligheidsregio (tegen constante prijzen) is het totaalbeeld als volgt:

Financiele gevolgen voor SWF constante prijzen VRF bedragen x € 1.000

Kadernota 2026-2029 VRF Begroting 2025-2028 SWF Extra te betalen aan VRF Dekking: Wet op de lijkbezorging Uit meicirculaire 2025 nog te ontvangen LPO

2026 12.235.157 12.161.758 73.399

2027 12.279.289 12.161.758 117.531

2028 12.291.325 12.161.758 129.567

2029 12.302.023 12.161.758 140.265

16.000 57.399 0

16.000 101.531 0

16.000 113.567 0

16.000 124.265 0

Ondanks dat de meerjarenbegroting 2026-2029 van de VRF ten opzichte van de vorige meerjarenbegroting lager uitvalt, gaat de bijdrage van de gemeente Súdwest-Fryslân omhoog ten opzichte van haar begroting. Dat komt omdat er vanuit de gemeente Súdwest-Fryslân wordt gerekend met constante prijzen en de VRF met lopende prijzen. Vanuit de gemeente SúdwestFryslân zijn de loon- en prijsstijging van 2025 naar 2026 en volgende jaren niet als lasten in de eigen meerjarenbegroting 2025-2028 opgenomen.

3

Pas bij de meicirculaire 2025 wordt bekend hoeveel compensatie er komt van het Rijk voor loon- en prijscompensatie. Van die loon- en prijscompensatie worden ook de loon- en prijsstijgingen betaald van de Veiligheidsregio. De extra te betalen bedragen uit de tabel tegen constante prijzen worden meegenomen als onvermijdelijke ontwikkeling op in onze meerjarenbegroting 2026-2029. Jaarrekening 2024 Veiligheidsregio Fryslân heeft over 2024 een positief resultaat gerealiseerd van € 3.643.000. Het resultaat per programma is als volgt:

Programma bedragen x € 1.000

Gezondheid Crisisbeheersing Brandweer Totaal

Resultaat 2024 -265 459 3.449 3.643

De belangrijkste oorzaak van het voordelige resultaat is de vrijval van kapitaallasten van € 2.350.000. Andere ontwikkelen die zorgen voor het gerealiseerde resultaat zijn een hogere Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDUR) en het vrijvallen van een deel van het budget voor onvoorziene personele frictie. Resultaatbestemming De Veiligheidsregio stelt de volgende resultaatbestemming voor:

Voorstel resultaatbestemming bedragen x € 1.000

2024 1.270 1.773 200 400 3.643

Functiewaardering GGD - tekorten GGD Reserve frictiekosten Reservering informatiemanagement Terug storten aan gemeenten Totaal

Functiewaardering GGD – tekorten GGD Bij de resultaatbestemming in de jaarrekening 2023 is besloten om een reserve functiewaardering te vormen. Daarmee is de financiering voor de functiewaardering bij de GGD voor de jaren 2023 (terugwerkende kracht), 2024 en een deel van 2025 geborgd. Ook zijn daarmee middelen gereserveerd voor de uitvoering van het project HR21. Voor 2025 is er nog geen sprake van een volledige financiering voor FUWA en HR21. In de bestuurscommissie Gezondheid (februari 2024) is bestuurlijk afgesproken dat het rekeningresultaat 2024 hier naar verwachting een oplossing voor zou kunnen bieden. Omdat voor de GGD vervolgacties nodig zijn via een nieuwe bestuurlijke opdracht, ontstaat een extra te overbruggen periode, te weten het boekjaar 2026. Dit betreft zowel het tekort n.a.v. de FUWA als een tekort door de huisvestingskosten. Daarom wordt voorgesteld het tekort bij de GGD voor het restant van 2025, en voor het volledige jaar 2026 te financieren vanuit het resultaat 2024. Reserve frictiekosten Voorgesteld wordt om een reservering te maken voor de organisatiekosten als gevolg van mogelijke oplossingsrichtingen voor het tekort bij de GGD (onderzoekskosten, afkopen huurcontracten, reorganisatiekosten etc.). De planning is om in oktober 2025 definitieve besluiten te nemen hoe de

4

tekorten bij de GGD op te lossen. De VRF geeft daarbij nadrukkelijk aan dat als deze reserve niet of slechts gedeeltelijk voor dit doeleinde gebruikt hoeft te worden, het restant van de reserve teruggestort zal worden aan de gemeenten. Reservering informatiemanagement Op het gebied van Informatiehuishouding en Informatiebeveiliging is de afgelopen jaren achterstand ontstaan in het voldoen aan wet- en regelgeving. Met een eenmalige extra inzet kan de VRF externe partijen inhuren, die helpen om de meest prangende achterstanden weg te werken. Bij informatiehuishouding betreft het archiefzaken en beleidsdocumenten, bij informatiebeveiliging gaat het om Bedrijfscontinuïteitsoefeningen, gebruikerstrainingen en een zogenaamde nieuwe penetratietest. Terugstorten naar gemeenten De gemeenten hebben nog recht op twee bedragen over het jaar 2024. Het gaat om de afrekening van scenario 3 (€ 276.000) en het resultaat op treasury (€ 332.000). Deze terugbetaling aan gemeenten maken onderdeel uit van de jaarrekening 2024. Voorgesteld wordt om vanuit de resultaatbestemming hier € 400.000 aan toe te voegen, zodat het terug te betalen bedrag aan de gemeenten in totaal € 1 miljoen bedraagt. Het door ons te ontvangen bedrag is dan bijna € 140.000. Voorgesteld wordt om de incidenteel te ontvangen teruggave van bijna € 140.000 op te nemen in de eerstvolgende berap.

Daarnaast wordt voorgesteld om de financiële gevolgen van de meerjarenbegroting 2026-2029 van de Veiligheidsregio Fryslân op te nemen in de meerjarenbegroting 2026-2029 van de gemeente Súdwest-Fryslân. Daarmee kan er worden ingestemd met de meerjarenbegroting 2026-2029, de jaarrekening 2024 en de bijbehorende resultaatbestemmingen en is het voorstel om geen zienswijze in te dienen. Juridisch: - Wet op de Veiligheidsregio’s; - Wet op de gemeenschappelijke regelingen; - Gemeenschappelijke regeling VRF. Alternatieven: De begroting 2026, jaarrekening 2024 en het Dekkingsplan 2026-2029 van Veiligheidsregio Fryslân geven op hoofdlijnen een stabiel en degelijk financieel en beleidsmatig beeld. Het college acht het daarom verantwoord om deze stukken ter kennisgeving aan te nemen. Er is geen aanleiding voor het indienen van een zienswijze met bezwaren. Participatie en communicatie: De grondslag voor het voorleggen van de stukken aan de gemeenteraad is gelegen in de GR. Deze GR ligt ten grondslag aan de samenwerking van alle Friese gemeenten binnen de Veiligheidsregio Fryslân. Op dit moment krijgen alle Friese gemeenteraden de gelegenheid om een zienswijze in te dienen. Planning en vervolgproces: Na de gemeenteraadsvergadering van 12 juni 2025 volgt direct een schriftelijke reactie richting Veiligheidsregio Fryslân.

12 juni betreft tevens de uiterlijke datum om de VRF te voorzien van een reactie. Link(s) naar eerdere besluitvorming of (actieve) informatie: www.veiligheidsregiofryslan.nl Bijlage(n): 1. Aanbiedingsbrief 2026 en jaarstukken 2024 2. Aanbiedingsbrief Dekkingsplan 2026-2029 3. Begroting 2026 VRF 4. Dekkingsplan Fryslân 2026-2029

5

5. Jaarverslag en Jaarrekening 2024 VRF 6. Reactiebrief Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

drs. W.J. Sikkes

6

, burgemeester.

, wnd. gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Zienswijze begroting 2026 en jaarstukken 2024 & Dekkingsplan 2026-2029 Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 22 april 2025;

besluit: a. b. c. d. e. f.

De begroting Veiligheidsregio Fryslân 2026 – 2029 ter kennisgeving aan te nemen; De jaarrekening Veiligheidsregio Fryslân 2024 ter kennisgeving aan te nemen; Het dekkingsplan 2026-2029 ter kennisgeving aan te nemen; Geen zienswijze in te dienen op de begroting 2026 en de jaarstukken 2024; Geen zienswijze in te dienen op het dekkingsplan 2026-2029; De VRF uiterlijk 12 juni in kennis te stellen middels de bijgevoegde reactiebrief.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 12 juni 2025

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

7

, voorzitter.

, griffier.