Raadsvoorstel - Voorbereidingsbesluit dakbedekkingsmaterialenfabriek Geeuwkade IJlst

Ons nummer: R23.000053

*R23.000053*

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Raadsvergadering van Commissie Commissievergadering van Portefeuillehouder Team Adviseur

Voorbereidingsbesluit dakbedekkingsmaterialenfabriek Geeuwkade IJlst 11 mei 2023 Doarp, Stêd en Omkriten 18 april 2023 Bauke Dam Ondersteuning en Advies Reinder Boersma

Voorstel: a. Te verklaren dat ingevolge artikel 3.7 Wet ruimtelijke ordening er ten aanzien van de percelen aan de Geeuwkade te IJlst met de specifieke functieaanduiding dakbedekkingsmaterialenfabriek in het bestemmingsplan IJlst een wijziging van het bestemmingsplan wordt voorbereid, vervat in het GML-bestand NL.IMRO.1900.2023VBGwkadeIJlst-vast met gebruikmaking van een ondergrond aan de Basisregistratie Grootschalige Topografie (van 11 mei 2023 voorbereidingsbesluit dakbedekkingsmaterialenfabriek IJlst); b. te bepalen dat in het werkingsgebied waarvoor het voorbereidingsbesluit van kracht is, de aanhoudingsplicht als bedoeld in artikel 3.3 eerste lid onder a van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht geldt voor het uitbreiden en/of wijzigen van de dakbedekkingsmaterialenactiviteiten; c. ingevolge artikel 3.7 lid 4 Wet ruimtelijke ordening te bepalen dat het verboden is om het gebruik van gronden en bouwwerken gelegen in het werkingsgebied waarvoor het voorbereidingsbesluit van kracht is, te wijzigen of uit te breiden; d. te bepalen dat dit voorbereidingsbesluit op de dag van bekendmaking in werking treedt. Samenvatting: Op 9 mei 2022 is een (eerste) voorbereidingsbesluit genomen waarmee nieuwe ontwikkelingen op het bedrijventerrein in IJlst ten behoeve van de dakbedekkingsmaterialenfabriek voor de periode van maximaal 1 jaar bevroren worden.

Op dit moment zijn onderzoeken gaande om de effecten van de verschillende scenario’s voor de toekomst uit te werken. Op basis van deze informatie kan er door de gemeente uiteindelijk een besluit worden genomen over de toekomst van het bedrijfsperceel waarbij de effecten (in brede zin) inzichtelijk zijn gemaakt. Omdat deze onderzoeken rond de zomer afgerond zullen zijn en de looptijd van het eerste voorbereidingsbesluit nu afloopt, wordt voorgesteld een hernieuwd voorbereidingsbesluit te nemen en daarmee de ingezette lijn te bestendigen. Uiterlijk in het vierde kwartaal van 2023 zullen de resultaten van de onderzoeken vanuit de scenariostudie aan de gemeenteraad worden aangeboden. Argumenten: a.1 Vervolg op eerste voorbereidingsbesluit is wenselijk Aan de Geeuwkade 21 in IJlst is een bedrijf in dakbedekkingsmaterialen gevestigd (Soprema). Dit bedrijf zit er al geruime tijd en heeft binnen het huidige bestemmingsplan “IJlst” (vastgesteld op 24 juni 2011) een speciale functieaanduiding “dakbedekkingsmaterialenfabriek”. Deze functieaanduiding is aanwezig vanwege de vergunde rechten van dit bedrijf en is gelegd om (nagenoeg alle) aanwezige bebouwing van het bedrijf. In de afgelopen jaren is in nauw overleg tussen het bedrijf, de FUMO en de werkgroep van de omwonenden onderzocht op welke wijze de overlast zoveel mogelijk voorkomen kan worden in het milieuspoor.

Hiervoor loopt momenteel ook een aanvraag omgevingsvergunning om wijzigingen te

1

formaliseren. Maar los van de milieuwetgeving, is er ook nog een ruimtelijke kant. Het bestemmingsplan. De aanwezigheid van dit bedrijf op deze locatie zo dicht bij woonbebouwing zal nader beschouwd moeten gaan worden. Los van de milieueisen die mogelijk worden aangescherpt, moet de gezondheid van de inwoners van IJlst ook in het ruimtelijk spoor zo goed mogelijk beschermd worden. De logische stap in dit ruimtelijke spoor is dan ook het vaststellen van een voorbereidingsbesluit. Uw raad heeft afgelopen jaar de stap gezet om een voorbereidingsbesluit te nemen. Daarmee is de planologische situatie bevroren voor een jaar. Dat besluit is genomen omdat hier goede redenen voor waren en om tijd te kopen om een zorgvuldige en gedegen afweging te kunnen maken over de ruimtelijke toekomst van dit bedrijfsperceel. Deze redenen zijn nu niet veel anders dan toen. In die zin is het nogmaals vaststellen van een voorbereidingsbesluit dan ook logisch. Het is een bestendiging van de ingezette lijn. Hierbij is goed te vermelden dat de situatie ten opzichte van 9 mei 2022 is veranderd nu er binnen afzienbare tijd zicht op duidelijkheid is. a.2 Definitieve besluitvorming raad over toekomst bedrijf in 2023 reëel Op 9 mei 2022 is een (eerste) voorbereidingsbesluit genomen.

Doel was om te voorkomen dat er nieuwe activiteiten (ofwel een gebruiksuitbreiding) zou gaan plaatsvinden bij de dakbedekkingsmaterialenfabriek Soprema. Insteek was ook om tijdens de looptijd van dit voorbereidingsbesluit (1 jaar) stappen te zetten om uw raad een definitief standpunt te kunnen laten innemen over de toekomst van het bedrijf op deze locatie. Om de (financiële maar ook alle andere) effecten van een definitieve keuze van uw raad inzichtelijk te maken, is een adviesbureau geselecteerd om dit te onderzoeken. In onze actieve informatie van 20 december 2022 genaamd “ruimtelijk spoor Soprema IJlst”, hebben wij u op de hoogte gebracht van de te onderzoeken scenario’s en het tijdspad dat hiermee naar verwachting gemoeid is. Inmiddels is Sweco als adviesbureau hiermee aan de slag. Oplevering van de gevraagde informatie (waaronder begrepen twee uitwerkingen van nieuwe functies indien het bedrijf de locatie verlaat) zal naar verwachting begin van de (of vlak voor de) zomer 2023 aan de orde zijn. Op basis daarvan is inzichtelijk wat de effecten zijn bij de verschillende scenario’s en kan besluitvorming door uw raad voorbereid worden ten behoeve van een definitieve keuze maken over de toekomst voor deze locatie (en daarmee dus eventuele de gevolgen en/of effecten voor de gemeente van deze keuze).

Dat betekent dat de looptijd van het tweede voorbereidingsbesluit (1 jaar) voldoende zou moeten zijn voor een vervolgtraject. Dat zou dan bijvoorbeeld een ontwerpbestemmingsplan kunnen zijn voor de beoogde nieuwe situatie ofwel geen nieuw ruimtelijk besluit (indien het blijft zoals het was). Er is in die zin, in tegenstelling tot 9 mei 2022, nu meer concreet zicht op definitieve besluitvorming inzake het ruimtelijke aspect voor dit perceel. a.3 Locatie van bedrijf dicht bij woningen op langere termijn mogelijk niet wenselijk In het bestemmingsplan IJlst ligt op de percelen grond van het betreffende bedrijf aan de Geeuwkade een “bedrijventerrein” bestemming. Het zuidelijk deel van het perceel is beoogd voor milieucategorie-1 bedrijven en het noordelijk deel voorziet in milieucategorie-2 bedrijven. Deze categorie-indeling heeft alles te maken met de aanwezigheid van woningen in de directe omgeving. Voor categorie 1 bedrijven geldt in algemeenheid dat deze bedrijven minimaal op 10 meter afstand van woningen dienen te blijven. Bij de categorie 2 bedrijven is dat 30 meter. In de zogenaamde staat van bedrijven (bijlage bij een bestemmingsplan) worden allerlei soorten activiteiten (bedrijven) benoemd en wordt er gekeken welke minimale afstand er gehouden moet worden van de dichtstbijzijnde woning om aan een “aanvaardbaar woon- en leefklimaat” te kunnen voldoen.

Dit wordt gedaan aan de hand van geur, stof, geluid en gevaar. Deze afstanden variëren van 0, 10, 30, 50, 100, 200, 300 en 500. Categorie 1 bedrijven hebben dus 10 meter als minimale afstand en categorie 2 bedrijven 30 meter. Het dakbedekkingsmaterialenbedrijf zit (in dit geval) in categorie 4.2. Daarvoor gelden in nieuwe situaties een minimale afstand tot gevoelige bestemmingen (woningen) van 300 meter bij bestemmingsplannen (dat kan eventueel wel korter als er aan voorwaarden wordt voldaan). Uitzondering op deze hoofdregel zijn de bestaande bedrijven. De bedrijven die er al zitten, moeten

2

positief worden inbestemd. Dat komt doordat daar in het verleden een vergunning voor is verleend (en dat was toen mogelijk gemaakt in het bestemmingsplan ofwel is er een afwijking van het bestemmingsplan verleend). Dit positief inbestemmen is verplicht voor een goede ruimtelijke ordening. Dat is in het bestemmingsplan IJlst ook gedaan middels een specifieke aanduiding voor een dakbedekkingsmaterialenfabriek. Deze richtafstanden worden in de ruimtelijke ordening gehanteerd voor het bestemmingsplan (het ruimtelijke spoor). Binnen de milieuwetgeving gelden andere richtafstanden en kan er middels specifieke maatregelen dichter bij woningen een bedrijf aanwezig zijn (bijvoorbeeld toepassen filters). Hiervoor gelden dan de milieuregels (milieuspoor). Een bedrijf zal zowel aan de milieuregels als aan de ruimtelijke regels moeten voldoen. Gelet op de zwaarte van het bedrijf (milieucategorie bestemmingsplannen), zou dit bedrijf in een nieuwe situatie nooit op deze locatie gevestigd kunnen worden (gelet op de minimaal vereiste afstanden vanuit het bestemmingsplan). Daarnaast is er veel overlast ervaren door het bedrijf en heeft de werkgroep omwonenden recent aangegeven dat er nog steeds overlast wordt ervaren. Nu loopt er een traject voor een omgevingsvergunning voor het doorvoeren van wijzigingen in de bedrijfsvoering om hiermee overlast te voorkomen of zoveel mogelijk te beperken.

Dat ziet op de milieukant (het milieuspoor). Los van deze milieukant, is het wenselijk om te kijken naar de ruimtelijke kant. Bestemmingsplannen worden in beginsel gemaakt voor een periode van ca. 10 jaar. Het ruimtelijk beleid van de gemeente wordt hierin verwoord. Voor de toekomst is het de vraag of de aanwezigheid van dit bedrijf op deze specifieke locatie ruimtelijk gezien op de huidige situering en onder de huidige voorwaarden nog houdbaar en wenselijk is. De ruimtelijke toekomstvisie voor dit perceel dient zorgvuldig onderzocht, onderbouwd en uitgewerkt te worden. Dat kan dan uiteindelijk leiden tot de voorbereiding van een aangepast bestemmingsplan voor deze activiteit ofwel het besluit dat er ruimtelijk gezien geen aanleiding is om het bestemmingsplan hierop aan te passen. Om te voorkomen dat er in de periode tot aan de vaststelling van het mogelijk nieuwe ontwerpbestemmingsplan uitbreidingen (bouwen en/of gebruik) bij het bedrijf plaatsvinden, wordt voorgesteld de situatie op dit perceel nogmaals te bevriezen middels een voorbereidingsbesluit (soort verlenging van het huidige voorbereidingsbesluit). Daarmee kan het bedrijf gewoon doorgaan met de activiteiten zoals deze nu ook al plaatsvinden op basis van de vergunningen, maar is het aanvullend tijdelijk (maximaal 1 jaar) niet mogelijk deze activiteiten uit te breiden.

De impact op de omgeving wordt dus niet vergroot ten opzichte van de huidige situatie. De lopende aanvraag wordt niet geraakt door dit voorbereidingsbesluit. En in het geval er een nieuwe aanvraag komt waar wij als gemeente aan willen meewerken, dan kan er met instemming van uw raad toch worden meegewerkt aan dat nieuwe plan. In die zin staat het bedrijf voor gewenste ontwikkelingen niet geheel op slot. Wel kan de gemeente regie op deze ontwikkelingen voeren middels het voorbereidingsbesluit. Bij geen voorbereidingsbesluit is die regie er niet als het binnen het bestemmingsplan past. a.4 Alleen deel perceel met functieaanduiding wordt bevroren Het voorbereidingsbesluit moet alleen zien op het uitbreiden van de activiteiten ten behoeve van de dakbedekkingsmaterialenfabriek. Die activiteiten vallen onder de speciale functieaanduiding op het perceel. Het voorbereidingsbesluit moet dan ook alleen op het deel van het perceel zien waarop deze functieaanduiding nu ligt. Het ruimer opleggen van het voorbereidingsbesluit is niet redelijk, juridisch niet zinvol en ook onwenselijk. Deze functieaanduiding ligt ook op het perceel Geeuwkade 20. Dat perceel en de daarop aanwezige bebouwing zijn blijkens archiefonderzoek geen onderdeel van het bedrijf geweest maar toch ligt de functieaanduiding op dit perceel.

Het is wenselijk om ook dit perceel onder het voorbereidingsbesluit te laten vallen voor zover het ziet op de functieaanduiding. Dat voorkomt dat er aanvullende activiteiten of wijzigingen in de activiteiten kunnen plaatsvinden ten behoeve van een dakbedekkingsmaterialenfabriek (ongeacht de eigendomssituatie). De eigenaar van dit perceel wordt hiermee niet in zijn mogelijkheden beperkt aangezien het gebruik nu feitelijk al niet ten behoeve van een dakbedekkingsmaterialenfabriek is. Op de andere delen van het bedrijfsperceel

3

kunnen geen activiteiten ten behoeve van een dakbedekkingsmaterialenfabriek worden uitgevoerd. Dit is in strijd met het bestemmingsplan (want dat mag alleen binnen de functieaanduiding). In die zin heeft het bevriezen van die andere delen van het bedrijfsperceel ook geen toegevoegde waarde. Het voorbereidingsbesluit is bedoeld voor het voorkomen van uitbreiding van de activiteiten ten behoeve van een dakbedekkingsmaterialenfabriek. Niet meer dan dat. Dan moet het besluit dus ook alleen zien op dat deel van de gronden waar dit ook is toegestaan. Dat is proportioneel. Op de locaties buiten de functieaanduiding is deze (uitbreiding van) activiteit zondermeer niet toegestaan. a.5 Omgevingsvisie gemeente Súdwest-Fryslân In de op 29 april 2021 door uw raad vastgestelde omgevingsvisie is het aspect gezondheid een belangrijk item. Gelet op dit recent vastgestelde beleid is de keuze om in de afweging van belangen vooralsnog “voorkomen van (eventueel aanvullende) nadelige gezondheidseffecten” te prefereren boven het belang van het bedrijf op de mogelijkheid tot uitbreiden van de dakbedekkingsmaterialenactiviteiten. Bij de milieuwetgeving is veelal sprake van hinderniveaus. Daarin wordt in de milieuwetgeving enige mate van overlast als acceptabel/aanvaardbaar beschouwd.

Blijkens de GGD-onderzoeken en de advisering vanuit de FUMO wordt er (inmiddels) in het milieuspoor voldaan aan de gezondheidsregels vanuit de milieuwetgeving. Dit is echter het aanvaardbaar hinderniveau. Binnen het ruimtelijke spoor (goede ruimtelijke ordening waaronder begrepen een goed woon- en leefklimaat) is er afwegingsruimte om in plaats van aanvaardbaar hinderniveau (milieuspoor) in te zetten op gewenst hinderniveau (ruimtelijk spoor). Op basis hiervan kan gezondheid dus (in tegenstelling tot wat het bedrijf stelt) wel degelijk een onderbouwing bieden voor het vaststellen van een voorbereidingsbesluit. Hierbij moet er wel sprake zijn van een goede ruimtelijke ordening. Die afweging is (deels) anders dan het afwegingskader in het milieuspoor. Indien uw raad gezondheid zwaar laat meewegen dan kan u hier in het ruimtelijke spoor strengere eisen aan stellen dan dat de milieuwetgeving doet op basis van uw belangenafweging voor een goed woon- en leefklimaat. Dat biedt u mede de grondslag voor het vaststellen van het (hernieuwde) voorbereidingsbesluit. Risico’s: Geen voorbereidingsbesluit kan uitbreiding (en/of) vergroting bedrijf gaan betekenen Door geen voorbereidingsbesluit te nemen, vervalt het huidige voorbereidingsbesluit (op 25 mei 2023) en zal het bestemmingsplan IJlst (2011) het ruimtelijk toetsingskader zijn.

Binnen dit bestemmingsplan is uitbreiding van de dakbedekkingsmaterialenfabriek toegestaan. Daarmee is het dus mogelijk om potentieel meer “overlast” te veroorzaken voor de directe woonomgeving (er dient wel aan de milieuwetgeving te worden voldaan). Geen voorbereidingsbesluit behoudt de goede verstandshouding met het bedrijf Het bedrijf heeft te kennen gegeven onaangenaam verrast te zijn geweest ten tijde van het vaststellen van het eerste voorbereidingsbesluit. Op dat moment was het bedrijf met de gemeente en de werkgroep omwonenden in gesprek over de milieuvergunning en het oplossen van de overlast. Het voorbereidingsbesluit kwam onverwachts en werd door het bedrijf als onterecht gevoeld. Het is inherent aan het doel van een voorbereidingsbesluit, dat deze niet vooraf al lange tijd bekend is. Dan zouden er namelijk alsnog ongewenste ontwikkelingen voor besluitvorming kunnen worden ingezet. Vlak voor de behandeling in de gemeenteraad is het bedrijf (en de werkgroep) op de hoogte gesteld van het voorgenomen besluit. In de gesprekken met het bedrijf is duidelijk geworden dat het vertrouwen van het bedrijf in de gemeente door deze stap is geschaad. In de afgelopen periode wordt dit vertrouwen weer langzaam opgebouwd geeft het bedrijf aan. Een hernieuwd voorbereidingsbesluit zal een negatief effect kunnen hebben op dit vertrouwen in de gemeente.

Daarnaast is door het eerste besluit van de raad het bedrijf negatief in de pers gekomen en veel afnemers hebben vragen aan het bedrijf gesteld.

4

Financiën: Op voorhand kan er geen planschade worden verkregen door een voorbereidingsbesluit. Een voorbereidingsbesluit is een voorbereiding op een ander besluit (bijvoorbeeld een nieuw bestemmingsplan). Pas op het moment van dit opvolgende besluit is eventueel planschade te verkrijgen (indien daar sprake van zou zijn). Wel kan er schaduwschade ontstaan (schade die bedrijf ondervindt door voorbereidingsbesluit, welke een schaduw werpt op het nog te nemen besluit tot een nieuw bestemmingsplan). Deze schade door het voorbereidingsbesluit is op voorhand in onze ogen niet snel aan de orde, omdat de huidige bedrijfsvoering kan blijven doorgaan op basis van de verleende vergunningen (en de in behandeling zijnde aanvraag). Voor eventuele nieuwe en/of aanvullende activiteiten binnen het bedrijf heeft het voorbereidingsbesluit wel een tijdelijk (maximaal 1 jaar) effect. Het bedrijf heeft echter geen concreet uitgewerkte bouwplannen om binnen de termijn van 1 jaar wijzigingen in de bedrijfsvoering door te willen voeren (los van de lopende aanvraag die niet door het voorbereidingsbesluit wordt geraakt). Mochten deze bouwplannen er wel komen, en de ontwikkeling is gewenst door de gemeente, dan kan er (met een omweg) worden meegewerkt aan de plannen.

In die zin worden gewenste toekomstige ontwikkelingen dus niet geheel geblokkeerd (indien de gemeente hieraan wil meewerken), maar de regie ligt wel in handen van de gemeente. Andere opties: Geen voorbereidingsbesluit nemen Uw raad kan ervoor kiezen geen voorbereidingsbesluit te nemen. Daarmee blijft het bestemmingsplan (na vervallen van het eerste voorbereidingsbesluit), inclusief de functieaanduiding, ongewijzigd in stand. Op basis daarvan kan het bedrijf de activiteiten en eventuele bouwwerken uitbreiden (en/of vergroten) mits dit passend is in het bestemmingsplan (en voldoet aan de milieuregels). Gelet op de huidige inrichting op het perceel is het niet heel makkelijk voor het bedrijf om extra te gaan bouwen. Wel kunnen de bedrijfsactiviteiten worden verbreed, zolang dit maar onder de functie “dakbedekkingsmaterialenfabriek” past. Bij bedrijfsuitbreidingen in activiteiten zal dit een juridische weging worden of dit nog onder dakbedekkingsmaterialen valt. Met een voorbereidingsbesluit is van juridische afweging van verbreding activiteiten geen sprake. In dat geval is elke uitbreiding/verbreding niet toegestaan. Wettelijke basis: Wet ruimtelijke ordening. Global Goals: Goede gezondheid en welzijn. Wie zijn betrokken: Het bedrijf en de werkgroep omwonenden. Wijze van participatie: Op dit voorbereidingsbesluit is geen participatie toegepast.

Dit kent de wet ook niet bij dit ruimtelijk instrument. In de procedure rondom de milieuvergunning is deze participatie er wel voor het bedrijf en de werkgroep omwonenden. Digitale links naar informatiebronnen: N.v.t. In welke fase: In het milieuspoor is participatie gewenst en aan de orde. Planning vervolg in de raad/LTA: Binnen een jaar na besluitvorming zal er een definitief ruimtelijk ontwerpbesluit genomen dienen te worden over de toekomst van het bedrijfsperceel in IJlst.

5

De resultaten vanuit de onderzoeken (scenariostudie) zijn net voor of rond de zomer afgerond. Dit betekent dat de resultaten (direct) na de zomer 2023 aan uw raad worden voorgelegd (in 2023). Bijlage(n): 1. Gebied voorbereidingsbesluit Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

drs. E.K. Strijker

6

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Voorbereidingsbesluit dakbedekkingsmaterialenfabriek Geeuwkade IJlst Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 28 maart 2023;

besluit: a. Te verklaren dat ingevolge artikel 3.7 Wet ruimtelijke ordening er ten aanzien van de percelen aan de Geeuwkade te IJlst met de specifieke functieaanduiding dakbedekkingsmaterialenfabriek in het bestemmingsplan IJlst een wijziging van het bestemmingsplan wordt voorbereid, vervat in het GML-bestand NL.IMRO.1900.2023VBGwkadeIJlst-vast met gebruikmaking van een ondergrond aan de Basisregistratie Grootschalige Topografie (van 11 mei 2023 voorbereidingsbesluit dakbedekkingsmaterialenfabriek IJlst); b. te bepalen dat in het werkingsgebied waarvoor het voorbereidingsbesluit van kracht is, de aanhoudingsplicht als bedoeld in artikel 3.3 eerste lid onder a van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht geldt voor het uitbreiden en/of wijzigen van de dakbedekkingsmaterialenactiviteiten; c. ingevolge artikel 3.7 lid 4 Wet ruimtelijke ordening te bepalen dat het verboden is om het gebruik van gronden en bouwwerken gelegen in het werkingsgebied waarvoor het voorbereidingsbesluit van kracht is, te wijzigen of uit te breiden; d. te bepalen dat dit voorbereidingsbesluit op de dag van bekendmaking in werking treedt.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 11 mei 2023

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

7

, voorzitter.

, griffier.