Raadsvoorstel - Transitievisie warmte

Ons nummer: R21.000176

*R21.000176* O.0000001E

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Raadsvergadering van Commissie Commissievergadering van Portefeuillehouder Team Behandelend ambtenaar

Transitievisie Warmte 30 september 2021 Doarp, Stêd en Omkriten 14 september 2021 drs. F.J.R. Faber Ontwikkelen P.H. Dijkstra

Voorstel: De Transitievisie Warmte met als bijlage de reacties uit de reactienota vast te stellen.

Inleiding: In het Akkoord van Parijs is aangegeven dat landen werk zullen maken van het terugdringen van de CO2 uitstoot. De noodzaak voor het terugdringen van de CO2 is opnieuw bevestigd in het laatste rapport van het IPCC (Intergovermental Panel on Climate Change). Om planmatig te werken aan CO 2 reductie, is in Nederland het Klimaatakkoord opgesteld. Hierin hebben gemeenten met het Rijk afgesproken dat gemeenten de regie hebben op het aardgasvrij maken van woningen. Volgens het Klimaatakkoord stellen gemeenten vóór 2022 een Transitievisie Warmte op. In de Transitievisie Warmte wordt aangegeven: - Een tijdpad voor een (stapsgewijze) aanpak richting aardgasvrij. - Potentiële alternatieve energie infrastructuren voor wijken waarvan de transitie voor 2030 is gepland. - Inzicht in de maatschappelijke kosten en baten en de integrale kosten voor eindverbruikers. (Aan dit punt hebben wij geen invulling gegeven, omdat wij dit op wijkuitvoeringsniveau samen met onze bewoners, in wijkuitvoeringsplannen, willen doen.) De Transitievisie Warmte Súdwest-Fryslân is bij dit raadvoorstel gevoegd. Belangrijke basis voor de Transitievisie is het Burgerforumadvies. Hierin staat;‘De meest favoriete optie van deelnemers aan de raadpleging is de eerste mogelijkheid ‘De gemeente neemt de leiding en ontzorgt’’. Dit is ook het motto van de Transitievisie.

Hierin maken wij duidelijke keuzes en organiseren en faciliteren wij het proces. Na de vaststelling van de Transitievisie zullen wij Wijkuitvoeringsplannen opstellen. Hierin beschrijven wij samen met de bewoners welk alternatief energiesysteem het meest geschikt is voor de wijk en tegen welke kosten. Bewoners krijgen een belangrijke stem in het opstellen van de Wijkuitvoeringsplannen. Daarbij benadrukken wij wel dat het aardgasvrij maken van de wijk niet ter discussie staat. Doel: De Transitievisie Warmte vaststellen voor 1 januari 2022. Argumenten: Zienswijzen De Transitievisie Warmte heeft van 16 juni tot en met 28 juli ter inzage gelegen. Op de visie zijn 17 zienswijzen binnengekomen. U kunt deze zienswijzen samen met een reactie van het college terugvinden in de Reactienota.

1

Wij zien de zienswijzen als een bevestiging dat bewoners nauw betrokken willen worden bij het proces en de inhoud rond de Energietransitie. Uit de zienswijzen blijkt dat de schrijvers, met name in wijken Houckepoort (Sneek) en Iendracht (IJlst) zich zorgen maakt om de vrije keus van een eventueel energiesysteem als alternatief voor aardgas. Wij begrijpen deze zorg. Veel is nog onduidelijk. En dit brengt veel onzekerheid met zich mee. Vandaar dat wij ook een proces voorstaan, waarbij bewoners samen met de gemeente onderzoeken welk energiesysteem bij hen past. Uit de zienswijzen blijkt dat de uiteindelijke kosten voor de eindgebruiker een zwaarwegend punt is. Bewoners hebben het idee dat zij op kosten gejaagd worden. Bij de uitwerking van de Wijkuitvoeringsplannen zal dit ook ongetwijfeld naar voren komen. In de Transitievisie kunnen wij weinig zeggen over deze kosten, omdat deze afhankelijk zijn van de lokale situatie. Duidelijk is wel dat kapitaalvernietiging niet 100% te voorkomen is. Het streven zou dan ook moeten zijn dat de kosten voor de eindgebruiker zo laag mogelijk blijven. Maar ook hier kunnen wij niet garanderen dat de energiekosten hoger zullen uitvallen dan nu het geval is. De zienswijzen zijn voor ons geen aanleiding om de Transitievisie fundamenteel aan te passen.

Om recht te doen aan de zienswijzen hebben wij de reactie hierop in de bijlage van de Transitievisie Warmte opgenomen. De reactie maakt hierdoor onderdeel uit van de Transitievisie. Alternatieven: De Energietransitie brengt veel onzekerheden met zich mee. Het is daarom belangrijk dat de gemeente de leiding neemt. Hierbij zullen ook fouten gemaakt worden, maar stilstaan en niets doen is geen optie gezien de grote opgave waar wij voor staan. Wij zien daarom voor nu dan ook geen alternatieven. Risico’s: De Transitievisie Warmte is een procesdocument. Wij voorzien op dit moment geen grote risico’s. In het vervolgproces dienen wij qua communicatie wel zorgvuldig met de ‘A en B wijken’ om te gaan om te voorkomen dat hier grote weerstand tegen de Energietransitie ontstaat. Hiervoor komen wij nog met een voorstel. Kaders: Klimaatakkoord Financiële aspecten/gevolgen: De financiële middelen die benodigd zijn voor de uitvoering van deze visie zijn aangevraagd voor de Programmabegroting 2022 en verder. De beschikbaarstelling van de bedragen is afhankelijk van de bijdragen van het Rijk en de discussie in het kader van de programmabegroting 2022. Het uiteindelijk beschikbaar gestelde budget bepaalt in hoeverre we uitvoering kunnen geven aan de TVW. Kosten aanvraag programmabegroting 2022, in een tabel weergegeven: Omschrijving

2022 Incidenteel

2023 Structureel

Incidenteel

2024 Structureel

Incidenteel

Structureel

4 Projectleiders aardgasvrije wijken

570.000

570.000

570.000

Procesbegeleiding 1,8 fte Ondersteuning 1,6 fte

391.000

391.000

391.000

Cofinanciering Wijkuitvoeringsplan Heeg , Het Eiland (Sneek), Bolsward Noord

300.000

2

Cofinanciering overige Wijkuitvoeringsplannen

600.000

600.000

600.000

Schil 1: Geclusterde A en B woningen (aangevraagd programmabegroting 2022) Het opstellen van een wijkuitvoeringsplan kost de gemeente ongeveer € 200.000 aan cofinanciering. In bovenstaande tabel zijn wij uitgegaan van het aardgasvrij maken van 8000 woningen. Schil 2 Initiatieven pilots en ontwikkelingen (niet aangevraagd) Het gaat hier om ontwikkelingen die op ons afkomen en waar wij in willen faciliteren. Indien nodig zal het college aan de raad een voorstel doen om de ontwikkeling op te pakken en vragen aan de raad om hier (extra) geld beschikbaar voor te stellen. De ontwikkelingen in Schil 2 kunnen mogelijk zo’n grote vlucht nemen dat het verstandiger is om deze uit te voeren voor de maatregelen uit schil 1. Mogelijk zullen dan gelden vanuit Schil 1 ingezet worden voor Schil 2. De invulling van Schil 1 zal in dat geval vooruitgeschoven worden. Schil 3: energiebesparende maatregelen: hiervoor zijn ook financiële middelen aangevraagd in de programmabegroting 2022: Incidentele middelen in:

2022

2023

2024

Voor Stimuleringsacties

45.000

45.000

45.000

De bedragen geven aan wat nodig is voor uitvoering van de TVW. De beschikbaarstelling van de bedragen is afhankelijk van de bijdragen van het Rijk en de discussie in het kader van de programmabegroting. N.B. We vragen geen financiële middelen aan voor de extra inzet die gevraagd wordt van de ambtelijke organisatie (specialisten in de ketens e.d.). Het aantal uren vanuit de ketens is flexibel en zal vanuit de ketens gereserveerd worden via de jaarplannen (besluit DT+ 21 april 2021 Corsa DT21.0060). Per uitvoeringsplan is verschillende expertise nodig. Bijvoorbeeld: Het Eiland: Wonen, Klimaatagenda, Communicatie, Vergunningen, JVZ, Groen, Ruimte, Omgeving en het Sociaal Domein. Deze opgave vraagt een grote inzet van de ambtelijke organisatie. Het bestaande personeel, betaald uit de reguliere loonsom, wordt hier zoveel mogelijk voor ingezet. DE VNG heeft met de ondertekening van het Klimaatakkoord aangegeven: ‘Uitvoering moet haalbaar en betaalbaar zijn voor de samenleving, gemeenten moeten voldoende bevoegdheden krijgen en er moet een toereikende tegemoetkoming komen voor de gemeentelijke uitvoeringslasten.’ Na Prinsjesdag 2021 zal helder worden welke bijdrage we vanuit het Rijk kunnen verwachten voor de benodigde ambtelijke inzet (Uitvoeringskosten Klimaatakkoord). Voor de uitvoeringskosten wordt een formule gebruikt op basis van onder andere inwoneraantal en grondoppervlak.

Het is niet duidelijk of dit voor Súdwest-Fryslân gunstig uitpakt. We hebben onze lobbyist ingeschakeld om dit probleem aan te kaarten. Zo nodig zullen wij u hier verder over informeren. Duurzaamheid: Met de Transitievisie Warmte zetten wij een eerste stap om de woningen in Súdwest-Fryslân aardgasvrij te maken en daarmee CO2 te reduceren. Vervolgproces:  

Na de vaststelling zullen wij nagaan welke wijken wij als eerste zullen benaderen om een Wijkuitvoeringsplan op te stellen. De aanpak zal als actieve info naar de raad worden gestuurd. Voor het stimuleringsspoor (Schil 3) komen wij met een uitgewerkt voorstel.

3

Monitoring en evaluatie: De Transitievisie zal, conform de landelijke afspraken, in 2026 worden geëvalueerd en zonodig worden bijgesteld.

Gevolgen voor LTA: n.v.t. Communicatie en afstemming: Het Burgerforumadvies heeft als belangrijke basis voor de Transitievisie gediend. Bij het opstellen van de Transitievisie Warmte hebben de Woningcorporaties, Huurderverenigingen, Energiecooperaties en Liander als klankbord gefungeerd. Bijlage(n)

Meegezonden: - Transitievisie Warmte SWF - Reactienota Ter inzage: Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

P. Zondervan

4

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Transitievisie Warmte Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 24 augustus 2021;

besluit de raad: De Transitievisie Warmte met als bijlage de reactie uit de reactienota vast te stellen. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 30 september 2021

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

5

, voorzitter.

, griffier.