Raadsvoorstel - startnotitie participatieverordening

Ons nummer: R25.000025

*R25.000025*

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Behandelend team Portefeuillehouder Raadscommissie Raadscommissie Raadsvergadering

: : : : :

Strategie & Programma's Petra van den Akker Bestjoer en finânsjes (BF) 17 april 2025 8 mei 2025

Onderwerp

:

startnotitie participatieverordening

Raadsvoorstel: De startnotitie inwonersparticipatie januari 2025 vast te stellen. Samenvatting: Middels dit raadsvoorstel wordt de raad verzocht om het document ‘Startnotitie inwonersparticipatie januari 2025’ vast te stellen. De startnotitie gaat over welke stappen het college neemt om tot een participatieverordening te komen. Inleiding: De aanleiding om dit stuk op te stellen is omdat op 1 januari 2025 de wet ‘Versterking participatie op decentraal niveau’ is aangenomen, wat gemeenten verplicht om de huidige inspraakverordening vóór 1 januari 2027 te vervangen met een participatieverordening. In overleg met de werkgroep ‘Versterken Lokale Democratie’ is besloten om voor dit onderwerp een startnotitie door middel van een raadsvoorstel aan de raad voor te leggen. Global Goals: Het onderwerp inwonersparticipatie draagt bij aan Global Goal 10 ‘Ongelijkheid verminderen’ en dan met name speerpunt 10.2 ‘De sociale, economische en politieke inclusie van iedereen mogelijk maken en bevorderen ongeacht leeftijd, geslacht, handicap, ras, etniciteit, herkomst, godsdienst of economische status’. Het draagt ook bij aan Global Goal 16: ‘Vrede, justitie en sterke publieke diensten’ en dan met name speerpunt 16.7 ‘Ontvankelijke, inclusieve, participatieve en representatieve besluitvorming op alle niveaus garanderen’. Argumenten / samenvatting: a.

De gemeente is verplicht de huidige inspraakverordening te vervangen met een participatieverordening; b. Ook het uitdaagrecht maakt onderdeel uit van deze verordening; c. Deze participatieverordening moet vóór 1 januari 2027 gepubliceerd worden; d. Om een gedragen verordening tot stand te brengen gaan we met verschillende doelgroepen in gesprek (zie startnotitie); e. Inwonersparticipatie is onderdeel van een sterke en levendige democratie; Risico’s Inwonersparticipatie kan bijdragen aan het vertrouwen in de overheid, mits goed uitgevoerd. Wanneer inwonersparticipatie niet goed is uitgevoerd, kent het juist een afbreukrisico. Daarom is het des te belangrijker om goede regels op te stellen rondom inwonersparticipatie. Financiën Aan de functie is geen uitvoeringskrediet gekoppeld. Aan het maken van het visiedocument en het publiceren van de verordening zitten geen additionele kosten. Dit zit het voornamelijk in de uren van alle betrokkenen. Uiteindelijk kost het participeren met inwoners wel geld. Op dit moment

1

wordt er veel gebruik gemaakt van ingehuurde expertise, dagvoorzitters en begeleiders. Ook kun je denken aan kosten van bv. zaalhuur of andere kosten om inwoners goed te kunnen bereiken. Deze kosten worden vooralsnog van de teambudgetten betaald. Dit leidt niet tot onregelmatigheden of problemen. Tijdens de visievorming, maar met name op het moment van de uitvoeringsnota, onderzoekt het college of dit op een andere manier geregeld moet worden. Zo kan het opleiden van medewerkers de kosten van ingehuurde expertise drukken. Juridisch: De plicht om een participatieverordening op te stellen komt uit artikel 150 van de gemeentewet en heeft samenhang met de Algemene Wet Bestuursrecht (Awb). Alternatieven De raad kan besluiten om de startnotitie inwonersparticipatie niet vast te stellen. Dit heeft gevolgen voor de planning en daarmee met het halen van de deadline van 1 januari 2027 voor publicatie. De raad kan ook suggesties doen voor verbetering van de startnotitie, of verbeterpunten aandragen. Participatie Om tot een gedragen participatieverordening te komen, gaat het college met verschillende doelgroepen in gesprek. In de startnotitie staat gedetailleerd aangegeven hoe het college dat gaat doen. Communicatie: Advies van communicatie is om niet actief te communiceren over het proces om tot een verordening te komen.

Wanneer de uitvoeringsnota komt en er duidelijker kan worden gecommuniceerd over bepaalde acties die worden genomen richting belanghebbenden, volgt mogelijk wel een persbericht. Planning en vervolgproces Per 1 januari 2027 moet de participatieverordening Súdwest-Fryslân van kracht zijn. Hierbij wordt een bondig visiedocument opgeleverd, die antwoord moet geven op de vraag ‘Wat wil SúdwestFryslân met inwonersparticipatie?’. Dit is de basis voor de verordening. Na publicatie van de verordening zal een uitvoeringsnota worden gemaakt. Hierin worden de stappen omschreven die Súdwest-Fryslân de komende jaren gaat maken om de kwaliteit van inwonersparticipatie te verhogen. Bijlage(n): 1. Startnotitie inwonersparticipatie 2025 2. Planning participatieverordening 3. Rapport Quick Scan Lokale Democratie, gemeente Súdwest-Fryslân 4. Open antwoorden Quick Scan Lokale Democratie, gemeente Súdwest-Fryslân 5. Rekenkameronderzoek: https://pdc.sudwestfryslan.nl/wpcontent/uploads/2020/07/Onderzoek-Burgerinitiatieven-in-S%C3%BAdwestFrysl%C3%A2n.pdf

2

Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

drs. W.J. Sikkes

3

, burgemeester.

, wnd. gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Welke stappen gaan we nemen om tot een participatieverordening te komen? Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 4 maart 2025;

besluit:

de startnotitie inwonersparticipatie januari 2025 vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 8 mei 2025

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

4

, voorzitter.

, griffier.