Raadsvoorstel - Startnotitie nieuw woonbeleid Súdwest-Fryslân
Tekst van het document
Ons nummer: R25.000017
*R25.000017*
Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Behandelend team Portefeuillehouder Raadscommissie Raadscommissie Raadsvergadering
: : : : :
Ruimtelijke Ontwikkeling Michel Rietman Doarp, Stêd en Omkriten 18 maart 2025 3 april 2025
Onderwerp
:
Startnotitie nieuw woonbeleid Súdwest-Fryslân
Raadsvoorstel: de startnotitie nieuw woonbeleid gemeente Súdwest-Fryslân vast te stellen Samenvatting: In de gemeente Súdwest-Fryslân is een grote behoefte aan extra woningen. Veel jongeren, senioren en gezinnen komen niet of nauwelijks aan een woning. Door de stijgende woningprijzen is de behoefte aan juist betaalbare woningen groter geworden. De afgelopen jaren heeft de gemeente al een groot aantal woningbouwlocaties in ontwikkeling genomen. Daarmee wordt hard gewerkt aan de woningbouwopgave, met als doel om in de periode van 2022 – 2026 minimaal 1000 woningen te bouwen. Om als gemeente actiever kunnen sturen op de bouw van nieuwe woningen en om te zorgen dat de woningen beter aansluiten op de behoefte, is het nodig om nieuw woonbeleid vast te stellen. Het nieuwe beleid moet een kader bieden voor gebiedsontwikkelingen en woningbouwprojecten die de gemeente zelf initieert en voor marktinitiatieven waarbij de gemeente een faciliterende rol vervult. Marktpartijen krijgen hiermee een duidelijk kader mee waarbij helder is wat zij wel en niet van de gemeente kunnen verwachten. Daarmee werken we gericht aan de woningbouwopgave en worden de woningzoekenden aan een woning geholpen. Vanuit de Woningwet is op dit moment een gemeentelijke woonvisie verplicht.
Er ligt landelijke wetgeving ter besluitvorming bij de Tweede Kamer die daar verandering in aanbrengt: de Wet versterking regie volkshuisvesting. Conform die wet wordt de verplichte woonvisie vervangen door instrumenten die beter aansluiten bij de Omgevingswet. De Omgevingsvisie moet de ambities en doelen op het thema wonen beschrijven. Gemeenten worden verder verplicht om een volkshuisvestingsprogramma op te stellen. Met het nieuwe woonbeleid wil de gemeente alvast aan de nieuwe vereisten voldoen. Er is een startnotitie opgesteld die de aanleiding, de aanpak en het proces om nieuw woonbeleid te ontwikkelen beschrijft. Het vaststellen van de visie op wonen is aan de Raad. Dit zal een thematische uitwerking zijn van het thema Wonen in de Omgevingsvisie. In de huidige Omgevingsvisie van Súdwest-Fryslân is het thema wonen beperkt beschreven en gedateerd. Daarom werken we de visie op wonen uit, als richtinggevend kader voor het volkshuisvestingsprogramma én als thematische uitwerking binnen de Omgevingsvisie. Het uitvoeringsprogramma voor wonen is een uitwerking van de visie en is aan het college van B&W. Dit krijgt waarschijnlijk de vorm van het Volkshuisvestingsprogramma, als uitwerking van de Omgevingsvisie en passend in de beleidscyclus van de Omgevingswet.
Inleiding: De gemeente heeft de afgelopen jaren vanuit de ambitie om voldoende aanbod van (betaalbare) huizen te hebben, stevig ingezet op de realisatie van woningen. In verschillende beleids- en ambitiedocumenten is richting gegeven aan de aanpak van de urgente opgaven voor wonen. De
1
gemeente heeft inmiddels een groot aantal locaties in ontwikkeling genomen en medewerking verleend aan veel plannen van ontwikkelende partijen. Om de ingezette lijn voort te zetten en daarbij in te spelen op de actuele ontwikkelingen is het noodzakelijk om nieuw woonbeleid te ontwikkelen. Global Goals: Duurzame steden en gemeenschappen: de gemeente Súdwest-Fryslân streeft naar een aantrekkelijk leefklimaat voor de huidige en toekomstige inwoners, met voldoende woningen passend bij de behoefte. Ongelijkheid verminderen: door voldoende betaalbare woningen (o.a. sociale huur) toe te voegen zorgt de gemeente voor passende huisvesting voor inwoners met een lager inkomen. Argumenten: Ad. a. 1: Actueel woonbeleid is verplicht Vanuit de Woningwet is op dit moment een gemeentelijke woonvisie verplicht. Er ligt landelijke wetgeving ter besluitvorming bij de Tweede Kamer die daar verandering in aanbrengt: de Wet versterking regie volkshuisvesting. Conform die wet wordt de verplichte woonvisie vervangen wordt door instrumenten die beter aansluiten bij de Omgevingswet. De Omgevingsvisie moet de ambities en doelen op het thema wonen beschrijven. Gemeenten worden verder verplicht om een volkshuisvestingsprogramma op te stellen. Met het nieuwe woonbeleid wil de gemeente alvast aan de nieuwe vereisten voldoen. Ad. a.
2: Met nieuw woonbeleid kan de gemeente beter sturen De opgaven voor de woningmarkt zijn omvangrijk, complex en uitdagend. Het woningtekort is toegenomen en door de stijgende woningprijzen is de behoefte aan juist betaalbare woningen groter geworden. Met nieuw woonbeleid creëert de gemeente een gedegen basis om ook de komende jaren een sturende rol in de woningbouw te vervullen. Het nieuwe beleid geeft een kader voor gebiedsontwikkelingen en woningbouwprojecten die de gemeente zelf initieert en voor marktinitiatieven waarbij de gemeente een faciliterende rol vervult. Marktpartijen krijgen hiermee een helder beeld wat zij wel en niet van de gemeente kunnen verwachten. Actueel woonbeleid is ook nodig om prestatieafspraken te maken met corporaties. Rol en bevoegdheid: Het vaststellen van de visie op wonen is aan de Raad. Dit zal een thematische uitwerking zijn van het thema Wonen in de Omgevingsvisie. In de huidige Omgevingsvisie van Súdwest-Fryslân is het thema wonen beperkt beschreven en gedateerd. Daarom werken we de visie op wonen uit, als richtinggevend kader voor het volkshuisvestingsprogramma én als thematische uitwerking binnen de Omgevingsvisie. Het uitvoeringsprogramma voor wonen wordt een uitwerking van de visie en is aan het college van B&W.
Dit krijgt waarschijnlijk de vorm van het Volkshuisvestingsprogramma, alvast aansluitend bij de Wet versterking op de Volkshuisvesting, als uitwerking van de Omgevingsvisie en passend in de beleidscyclus van de Omgevingswet. Risico’s: Ad. a. 1: Nieuwe wetgeving wordt niet door het parlement aangenomen Het voorstel voor Wet versterking regie volkshuisvesting ligt bij de Tweede Kamer voor. De verwachting is dat het wetsvoorstel in 2025 door het parlement wordt aangenomen. Mocht dat niet gebeuren, dan vormen beide deelproducten samen één nieuwe woonvisie waarmee aan de dan nog geldende Woningwet wordt voldaan. Financiën: De ontwikkeling van de visie en het programma wordt bekostigd vanuit het budget van het programma Wonen. Na vaststelling zijn financiële middelen vereist voor de uitvoering. Het zal dan gaan om personele inzet en concrete woningbouwinitiatieven. Juridisch: Woningwet, Wet versterking regie volkshuisvesting (wetsvoorstel) Alternatieven:
2
Het alternatief is geen woonbeleid opstellen. Daarmee voldoen we als gemeente dan niet aan de verplichting om actueel woonbeleid te hebben. Bovendien kunnen we niet goed sturen op de realisatie van het gewenste aantal en soort woningen. Participatie en communicatie: Het is van belang om bij het maken van nieuw woonbeleid zowel intern als extern personen en organisaties mee te laten praten en mee te laten denken over de inhoud en de dilemma’s. Hiermee halen we waardevolle informatie op en creëren we verbinding en draagvlak. - Intern vindt afstemming plaats met andere beleidsvelden, zowel in het ruimtelijke domein (ruimtelijke ordening, stedenbouw, planeconomie, mobiliteit, vastgoed) als in het sociale domein (wonen en zorg, aandachtsgroepen, WMO, leefbaarheid). - Extern zullen gesprekken gevoerd worden met woningcorporaties, huurdersorganisaties, marktpartijen (makelaars en ontwikkelaars), buurgemeenten en provincie. Met een ‘dorpentop’ zal met dorpsbelangen afgestemd worden wat wenselijke en haalbare beleidslijnen worden. - In aanloop naar besluitvorming wordt een opiniërende bijeenkomst met de gemeenteraad georganiseerd om gewenste doelen en keuzes op woongebied te bespreken. Ook willen we opgehaalde informatie, analyse en dilemma’s bij het kiezen van richting voorleggen en bespreken. Op een later tijdstip zal actief worden gecommuniceerd over het nieuwe woonbeleid.
Zowel het visiedeel als het programmadeel zal ter inzage gelegd worden. Planning en vervolgproces: In drie fases werken we toe naar besluitvorming van de visie op wonen door de raad. De planning van de onderdelen in het proces zijn als volgt: 1. Een verkennende fase (februari 2025 – april 2025) Doel: informatie ophalen en verkenning woonthema’s, intern en extern. Resultaat: overzicht van geldende onderzoeken, kaders en ontwikkelingen, memo met hoofdpunten voor het nieuwe beleid. 2. Een visievormende fase (april 2025 – september 2025) Doel: Visie, keuzes en onderbouwing uitwerken. Resultaat: concept visie met hoofddoelen en subdoelen. 3. Een besluitvormende fase (september 2025 - januari 2026) Doel: nieuwe visie op wonen formeel vaststellen. Resultaat: vastgestelde visie op wonen. Link(s) naar eerdere besluitvorming of (actieve) informatie: In de actieve info over het Woningbouwprogramma 2022-2031 is aangekondigd dat het proces voor nieuw woonbeleid opgestart zal worden: https://sudwestfryslan.nl/wpcontent/uploads/2024/05/Actieveinformatie-I-Woningbouwprogramma-Sudwest-Fryslan-20222031.pdf
Bijlage(n): 1. Startnotitie nieuw woonbeleid gemeente Súdwest-Fryslân
Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.
mr. drs. J.A. de Vries
drs. W.J. Sikkes
3
, burgemeester.
, wnd. gemeentesecretaris.
Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Startnotitie nieuw woonbeleid Súdwest-Fryslân Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 11 februari 2025;
besluit:
de startnotitie nieuw woonbeleid gemeente Súdwest-Fryslân vast te stellen
Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 3 april 2025
mr. drs. J.A. de Vries
G.W. Stegenga
4
, voorzitter.
, griffier.