Raadsvoorstel - Rekenkamer I onderzoeksrapport Het raadsakkoord

Ons nummer: R25.000103

*R25.000103*

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Behandelend team Portefeuillehouder Raadscommissie Raadscommissie Raadsvergadering

: : : : :

Griffie Jannewietske de Vries Doarp, Stêd en Omkriten 2 september 2025 18 september 2025

Onderwerp

:

Rekenkamer I onderzoeksrapport Het raadsakkoord

Raadsvoorstel: Kennis te nemen van het rekenkamerrapport ‘Het raadsakkoord’. Samenvatting: De raadswerkgroep ‘Versterken Lokale Democratie’ heeft in oktober 2023 de gemeenteraad gevraagd prioritering te geven aan alle concrete acties die worden voorgesteld voor het versterken van de lokale democratie. Het onderzoeken van de mogelijkheid voor een raadsakkoord voor de volgende periode is daarbij bovenaan geëindigd in de top 5 van de prioritering van de concrete acties. De raadwerkgroep gaf destijds aan een informatiebijeenkomst voor de raad te willen houden om iedereen op dezelfde vlieghoogte te brengen zodat een bewuste afweging kan worden gemaakt na de volgende gemeenteraadsverkiezingen voor een eventueel raadsakkoord. Een onderzoek met aanbevelingen van de rekenkamer zou hierbij een goede input kunnen bieden en de raadswerkgroep heeft dan ook de rekenkamer verzocht een onderzoek uit te voeren naar de mogelijkheden van een raadsakkoord. Met dit onderzoek wordt hieraan tegemoet gekomen. Met het voorliggende onderzoek wil de rekenkamer de mogelijkheden en het nut van een raadsakkoord voor de gemeente Súdwest-Fryslân in beeld te brengen.

Voor dit onderzoek is de volgende onderzoeksvraag geformuleerd: Welke mogelijkheden zijn denkbaar om een raadsakkoord vorm te geven en tot welk effect kan een raadsakkoord in SWF leiden? De bovengenoemde onderzoeksvraag is vertaald naar de volgende deelvragen: 1. Welke varianten van een raadsakkoord zijn mogelijk en welke argumenten kunnen worden aangedragen om een raadsakkoord vorm te geven? 2. Wat zijn de ervaringen van het werken met een raadsakkoord in andere gemeenten? 3. Welke doelstellingen heeft SWF voor ogen met een raadsakkoord? 4. Welke varianten zouden denkbaar zijn voor de gemeente SWF en tot welke mogelijke effecten leiden deze varianten? 5. Welke aanbevelingen kunnen worden gedaan met betrekking tot het raadsakkoord? 6. Wat vergt het overnemen van de aanbevelingen van de gemeenteraad, het college en de ambtelijke organisatie? Op basis van de bevindingen en de analyse daarvan worden de onderstaande conclusies en aanbevelingen (beknopte weergave) getrokken (zie hoofdstuk 7 rapport voor uitgebreide versie):

1

Paragraaf 7.1 conclusies en aanbevelingen raadsakkoord ➢ Als de primaire doelstellingen die men doorgaans toedicht aan een raadsakkoord worden afgezet tegen de respons vanuit de raadsleden zelf, kan geconstateerd worden, dat deze primaire doelstellingen in Súdwest-Fryslân ook zonder raadsakkoord worden gerealiseerd; ➢ een raadsakkoord zou de betrokkenheid van inwoners kunnen versterken. Dit zou dan zowel een procesmatig als een inhoudelijk raadsakkoord kunnen zijn; ➢ Procesmatig kan het raadsakkoord aangeven hoe inwoners kunnen participeren in de politieke besluitvorming. Op die manier zou betrokkenheid van inwoners versterkt kunnen worden; ➢ Een procesmatig raadsakkoord, enkel gericht op de samenwerking binnen de raad en tussen de raad en het college, heeft in Súdwest-Fryslân vermoedelijk minder toegevoegde waarde; ➢ Zeker als je na de verkiezingen onderdeel uitmaakt van de oppositie, kan een inhoudelijk raadsakkoord van toegevoegde waarde zijn; ➢ De gedachte dat je met een raadsakkoord dichter bij het verkiezingsprogramma kan blijven staan, wordt in Súdwest-Fryslân minder breed gedeeld; ➢ In Súdwest-Fryslân zou een inhoudelijk raadsakkoord overwogen kunnen worden dat er primair toe dient inwoners sterker te betrekken bij de politieke besluitvorming en onder inwoners een nog groter draagvlak te creëren voor de gekozen richting.

Paragraaf 7.1 conclusies en aanbevelingen huidige werkwijze ➢ Er zou meer gebruik gemaakt kunnen worden van het stellen van schriftelijke vragen; ➢ Raadsvoorstellen zouden beter gelezen kunnen worden; ➢ De discussie in de raadszaal zou zich wat meer op hoofdlijnen kunnen beperken; ➢ Aanbevolen wordt om informatie- of voorlichtingsavonden goed te bezoeken. Ook zouden raadsleden vaker aanwezig mogen zijn in commissie- en raadsvergaderingen; ➢ Binnen de raad en binnen de fracties is systeemgeheugen van belang om continuïteit te borgen; ➢ De huidige structuur waarin gewerkt wordt met twee spreekrondes zou heroverwogen kunnen worden; ➢ De functies van een commissievergadering en een raadsvergadering kunnen beter uitgelijnd worden ten opzichte van elkaar. Bestuurlijke wederhoor college Anders dan gebruikelijk bij onderzoeken van de rekenkamer heeft er geen bestuurlijke wederhoor van het college (mogelijkheid indienen zienswijze) plaatsgevonden. Reden hiervoor is dat het college geen onderwerp van onderzoek is geweest en niet bestuurlijk verantwoordelijk is voor het onderzoeksonderwerp. Juridisch: Hoofdstuk IVa en Xla van de Gemeentewet Planning en vervolgproces: Link(s) naar eerdere besluitvorming of (actieve) informatie: - Onderzoeksopzet Raadsakkoord - eindrapportage onderzoek Raadsakkoord Bijlage(n): 1. Onderzoeksrapport Het raadsakkoord G.W. Stegenga, griffier.

2

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Rekenkamer I onderzoeksrapport Het raadsakkoord Naar aanleiding van het voorstel van de griffier d.d. 10 juli 2025; besluit:

Kennis te nemen van het rekenkamerrapport ‘Het raadsakkoord’. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 18 september 2025

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

3

, voorzitter.

, griffier.