Raadsvoorstel - Rekenkamer I onderzoeksrapport Arbeidskrapte in Súdwest-Fryslân

Ons nummer: R25.000026

*R25.000026*

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Behandelend team Portefeuillehouder Raadscommissie Raadscommissie Raadsvergadering

: : : : :

Griffie Michel Rietman Bestjoer en Finânsjes 20 maart 2025 3 april 2025

Onderwerp

:

Rekenkamer I onderzoeksrapport Arbeidskrapte in Súdwest-Fryslân

Raadsvoorstel: 1. kennis te nemen van de conclusies en aanbevelingen zoals verwoord in het rapport ‘Arbeidskrapte in Súdwest-Fryslân’; 2. het college opdracht te geven om de genoemde aanbevelingen in het rapport ‘Arbeidskrapte in Súdwest-Fryslân’ uit te voeren; 3. het college opdracht te geven om voor 3 april 2026 te rapporteren over de uitvoering van het onder besluitpunt 2 gestelde. Samenvatting: Op dit moment is er sprake van een krappe arbeidsmarkt. Organisaties in het privaat en publiek domein moeten veel moeite doen om kwalitatief personeel in voldoende mate te werven en aan zich te binden, zo ook gemeenten. Ook de gemeente Súdwest-Fryslân kampt met arbeidskrapte, onder andere binnen het sociaal domein en het ruimtelijk beheer. Met voorliggend onderzoek wil de rekenkamer de gemeenteraad inzicht bieden in de gevolgen van de krapte op de arbeidsmarkt voor de ambtelijke organisatie. Daarnaast wil de rekenkamer de gemeenteraad informeren over de wijze waarop mogelijke knelpunten als gevolg van de arbeidskrapte worden aangepakt. Voor dit onderzoek is de volgende onderzoeksvraag geformuleerd: Welke knelpunten doen zich als gevolg van de arbeidskrapte voor, welke maatregelen neemt de gemeente om deze knelpunten op te lossen en hoe doelmatig en doeltreffend zijn deze maatregelen? De bovengenoemde onderzoeksvraag is vertaald naar de volgende deelvragen: 1.

Welke nomen kunnen geformuleerd worden met betrekking tot het gemeentelijke arbeidsmarktbeleid en de implementatie daarvan? 2. Wat zijn de knelpunten als gevolg van de arbeidskrapte voor de gemeentelijke organisatie? 3. Welke arbeidsmarktbeleid voert de gemeente om deze knelpunten op te lossen? 4. Welke maatregelen neemt de gemeente om invulling te geven aan dit arbeidsmarktbeleid? 5. Hoe doelmatig en doeltreffend is het gevoerde arbeidsmarktbeleid en de maatregelen die de gemeente in dit kader neemt? 6. Welke aanbevelingen kunnen worden geformuleerd met betrekking tot het arbeidsmarktbeleid en de implementatie daarvan? Op basis van de bevindingen en de analyse daarvan worden de onderstaande conclusies (beknopte weergave) getrokken (zie pagina 91-95 rapport voor uitgebreide versie): − − −

Er is geen eenduidig beeld omtrent het percentage moeilijk vervulbare vacatures; Er is een relatief hoge bezetting, doordat de gemeente meer dan gemiddeld taken zelf uitvoert; Er is een relatief laag in- en uitstroom percentage en een hoog doorstroom percentage;

1

− − − −

Het beeld dat krapte op de arbeidsmarkt leidt tot vertraging en tot meer inhuur wordt niet bevestigd door de gemeente zelf; De gemeente onderneemt diverse acties om te anticiperen op de arbeidsmarktkrapte; Effectiviteit van het beleid is moeilijk vast te stellen, maar de acties lijken effectief; Er is nog meer mogelijk.

Naar aanleiding van de getrokken conclusies komt de rekenkamer tot de volgende aanbevelingen (beknopte weergave): 1. Het verdient aanbeveling om periodiek een organisatiebreed kwantitatief inzicht te verstrekken in de tijdsduur dat vacatures openstaan om op die manier knelpunten in vacaturevervulling beter inzichtelijk te maken; 2. Aanbevolen wordt, de aandacht voor strategische personeelsplanning te revitaliseren. Zo kan worden toegezien op de vormgeving van strategische personeelsplanning op ketenniveau in de tweede helft van 2024; 3. Acties die in het kader van strategische personeelsplanning zijn voorgenomen, dienen periodiek gemonitord en verantwoord te worden; 4. In navolging van het advies van het Centraal Planbureau kan overwogen worden de mogelijkheden voor beloningsdifferentiatie beter te benutten. Op dit moment wordt daar zeer terughoudend mee omgegaan; 5. Het verdient aanbeveling om exitgesprekken te voeren, opdat getraceerd kan worden waarom medewerkers de organisatie verlaten; 6. De gemeente onderneemt al heel veel acties om te anticiperen op krapte op de arbeidsmarkt. Het kan overwogen worden, om al deze acties systematisch te inventariseren en te presenteren, opdat een nadere prioritering kan worden gemaakt. Bestuurlijke wederhoor college Op pagina 97 en 98 van het rapport wordt de bestuurlijke reactie van het college weergegeven.

Van alle aanbevelingen wordt aangegeven dat deze al aansluiten op de praktijk, momenteel ten uitvoer worden gebracht, onderkent worden dan wel worden overgenomen. Nawoord rekenkamer De rekenkamer geeft aan met genoegen kennis te hebben genomen van de bestuurlijke reactie op het onderzoeksrapport over krapte op de arbeidsmarkt. Ook is de rekenkamer verheugd over het feit, dat de aanbevelingen van de rekenkamer deels al in gang zijn gezet en deels worden opgepakt door het college. Wel is de rekenkamer van mening dat de aandacht voor de strategische personeelsplanning de afgelopen jaren verslapt is. Ook is niet voldoende duidelijk waaruit het herijkt proces strategische personeelsplanning precies bestaat en wat de planning van dit proces is. Ook een gemeentebreed beeld van de toekomstige bezetting is volgens de rekenkamer wenselijk. De rekenkamer acht het raadzaam, om ontwikkelingen die van invloed zijn op het takenpakket van de gemeente, periodiek te traceren en te vertalen naar een gewenste toekomstige bezetting. De rekenkamer had graag gezien dat het college ook op deze aanbeveling en ambitie was ingegaan. Tenslotte is de rekenkamer erg benieuwd naar de wijze waarop het college de acties waarmee de gemeente anticipeert op arbeidsmarktkrapte, beoogt te inventariseren en te presenteren.

Juridisch: Hoofdstuk IVa en Xla van de Gemeentewet Planning en vervolgproces: Uiterlijk 3 april 2026 komt het college met een rapportage over de uitvoering van de genoemde aanbevelingen. Link(s) naar eerdere besluitvorming of (actieve) informatie: - Onderzoeksopzet Arbeidskrapte in Súdwest-Fryslân Bijlage(n): 1. Onderzoeksrapport Arbeidskrapte in Súdwest-Fryslân G.W. Stegenga, griffier.

2

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Rekenkamer I onderzoeksrapport Arbeidskrapte in Súdwest-Fryslân Naar aanleiding van het voorstel van de griffier d.d. 13 februari 2025; besluit:

1. kennis te nemen van de conclusies en aanbevelingen zoals verwoord in het rapport ‘Arbeidskrapte in Súdwest-Fryslân’; 2. het college opdracht te geven om de genoemde aanbevelingen in het rapport ‘Arbeidskrapte in Súdwest-Fryslân’ uit te voeren; 3. het college opdracht te geven om voor 3 april 2026 te rapporteren over de uitvoering van het onder besluitpunt 2 gestelde. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 3 april 2025

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

3

, voorzitter.

, griffier.