Raadsvoorstel - Rapport Rekenkamer Onderzoek Fiscale Beheersing

Ons nummer: R20.000214

*R20.000214* O.0000001E

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Raadsvergadering van Commissie Commissievergadering van Portefeuillehouder Team Behandelend ambtenaar

Rapport Rekenkamer Onderzoek Fiscale Beheersing 28 januari 2021 Bestjoer en Finânsjes 14 januari 2021 G. Wielinga Griffie S. Hobma

Voorstel: 1. kennis te nemen van de conclusies en aanbevelingen zoals verwoord in het rapport 'Onderzoek Fiscale Beheersing'; 2. het college opdracht te geven om de onder punt 1. genoemde aanbevelingen uit te voeren; 3. het college opdracht te geven om vóór 17 december 2021 de uitvoering van het onder besluitpunt 2 gestelde te evalueren en hierover te rapporteren. Inleiding: De afgelopen jaren worden gemeenten steeds sterker gefiscaliseerd en nemen de risico’s op fiscaal terrein evenredig toe. Steeds vaker worden gemeenten geconfronteerd met naheffingsaanslagen of zelfs fiscale boetes met alle financiële en bestuurlijke gevolgen van dien. De rekenkamer vindt het daarom van belang dat ook de gemeenteraad zich bewust is van deze ontwikkelingen en de risico’s die hieraan verbonden zijn. Het onderzoek richt zich op de manier waarop fiscale risico’s worden beheerst door de gemeente, welke maatregelen de gemeente treft en hoe effectief deze maatregelen zijn. Zo beschouwd kan de fiscale beheersing als illustratie dienen voor de manier waarop de gemeente met nieuwe ontwikkelingen en risico’s omgaat en biedt het onderzoek tevens een beeld van het niveau van risicomanagement binnen de gemeente. De rekenkamer heeft getracht dit onderzoeksrapport niet al te technisch te maken, zodat het rapport zo toegankelijk mogelijk blijft.

De centrale vraag van het onderzoek is hierbij als volgt geformuleerd: In hoeverre beschikt de gemeente Súdwest-Fryslân over een tax control framework en hoe kan dit tax control framework verder worden geoptimaliseerd? Doel: Het doel van dit voorstel is: 1. de raad, middels het rapport van de rekenkamer, bewust te maken van de verplichtingen en toenemende risico’s van gemeenten op het fiscaal gebied. En daarnaast een toegankelijk beeld te schetsen van de manier waarop de gemeente zijn fiscale risico’s weet te beheersen. 2. de raad kennis te laten nemen van de conclusies en aanbevelingen zoals verwoord in het rapport; 3. het college opdracht te geven om de aanbevelingen zoals genoemd in het rapport uit te voeren; 4. het college opdracht te geven om de uitvoering van de aanbeveling te evalueren en hierover te rapporteren. Aanbevelingen: Aan de hand van de conclusies zoals genoemd in paragraaf 5.1 van het rapport van de rekenkamer worden door de rekenkamer de volgende aanbevelingen gedaan (paragraaf 5.2 van het rapport):

1

I.

II. III.

IV.

V.

Overwogen kan worden het contact met de Belastingdienst te intensiveren. Een dialoog met de Belastingdienst kan worden opgestart, waarin de onderwerpen die nog open staan besproken kunnen worden. Ook kunnen risico’s, beheersmaatregelen, controles en rapportages tijdens deze dialoog aan de orde worden gesteld. Daarmee wordt de fiscale beheersing in de hand gewerkt en verbetert de relatie met de Belastingdienst. De gemeente verkrijgt daarmee tevens meer zekerheid over sommige onderwerpen. Tot slot kan de Belastingdienst in deze dialoog wijzen op nieuwe risico’s, suggesties doen voor beheersmaatregelen en controles en ook aanbevelingen met betrekking tot de rapportages doen. Aanbevolen wordt jaarlijks een integrale risico-inventarisatie uit te voeren, waarbij processen worden gescand op fiscale risico’s. Dit betreft dan in ieder geval risico’s die zich op het gebied van de loonbelasting, de omzetbelasting en de vennootschapsbelasting voordoen. Toegezien dient te worden dat de voorgestelde en overgenomen beheersmaatregelen daadwerkelijk worden geëffectueerd. Hier vervult het management en de directie van de gemeente een essentiële rol. Daarnaast zal tevens gerapporteerd dienen te worden over de voortgang en over de effectiviteit van de getroffen beheersmaatregelen. Het controleplan zou kunnen worden aangevuld met een specifieke controle: de fiscale rechtmatigheid.

Deze controle zou zich idealiter over zoveel mogelijk fiscaal gerelateerde processen moeten uitstrekken. Daarmee wordt de huidige controle op fiscaal terrein vollediger. Uiteraard kan men in aanvulling hierop specifieke processen benoemen die sterk fiscaal zijn gerelateerd, zoals de werkkostenregeling, bedrijfsauto’s, BTW-mengpercentages, etc. De jaarlijkse controlerapportages zouden in kunnen gaan op de maatregelen die eerder zijn voorgesteld. Daarnaast kunnen de aanbevelingen concreter geformuleerd worden, duidelijk geadresseerd worden aan een probleemeigenaar en voorzien kunnen worden van een planning. Bestuurlijk reactie In de bestuurlijke reactie van het college (p.58 van het rapport) worden de door de rekenkamer gedane aanbevelingen besproken. Het college geeft hierover het volgende aan: aanbeveling I – wordt overgenomen aanbeveling II – wordt aangegeven de raad jaarlijks via de jaarrekening over de risico’s van fiscale zaken te informeren. aanbeveling III – aanbeveling is met ingang van de controle over het boekjaar 2019 al overgenomen. aanbeveling IV – wordt overgenomen. aanbeveling V – wordt overgenomen. Kaders: Hoofdstuk IVa en Xla van de Gemeentewet Monitoring en evaluatie: monitoring door rapportage na 1 jaar Gevolgen voor LTA: Vóór 17 december 2021 komt het college met een evaluatie over de uitvoering van de aanbevelingen.

Communicatie en afstemming: Rapport is vooraf afgestemd met college en raad. Er heeft vervolgens een presentatie plaatsgevonden over de inhoud en uitkomsten van het rapport. Het rapport is reeds vóór besluitvorming gepubliceerd op de gemeentelijke website. Bijlage(n)

2

Meegezonden: - - eindrapport rekenkamer Onderzoek Fiscale Beheersing Ter inzage: De voorzitter van de commissie Bestjoer en Finânsjes,

P. van den Akker.

3

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Rapport Rekenkamer Onderzoek Fiscale Beheersing Naar aanleiding van het voorstel van de voorzitter van de commissie Bestjoer en Finânsjes; besluit de raad: 1. kennis te nemen van de conclusies en aanbevelingen zoals verwoord in het rapport 'Onderzoek Fiscale Beheersing'; 2. het college opdracht te geven om de onder punt 1. genoemde aanbevelingen uit te voeren; 3. het college opdracht te geven om vóór 17 december 2021 de uitvoering van het onder besluitpunt 2 gestelde te evalueren en hierover te rapporteren. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 28 januari 2021

mr. drs. J.A. de Vries

, voorzitter.

G.W. Stegenga

, griffier.

4