Raadsvoorstel - Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029

Ons nummer: R25.000126

*R25.000126*

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Behandelend team Portefeuillehouder Raadscommissie Raadscommissie Raadsvergadering

: : : : :

Financiën Henk de Boer Boarger en Mienskip; Doarp, Stêd en Omkriten; Bestjoer en Finânsjes 28, 29 en 30 oktober 2025 13 november 2025

Onderwerp

:

Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029

Raadsvoorstel: a. De Programmabegroting 2026 vast te stellen. b. Kennis te nemen van de meerjarenraming 2027-2029 Samenvatting: Op 8 mei heeft de gemeenteraad de Voorjaarsnota 2025 behandeld, inclusief een overzicht van Kansrijke sporen. Vervolgens is op 28 mei de Meicirculaire 2025 van het Rijk verschenen. De raad is hierover geïnformeerd via de Notitie meicirculaire 2025 (actieve info week 27). Deze documenten zijn input geweest voor de Programmabegroting 2026 die nu ter behandeling wordt voorgelegd. Via de programmabegroting kan een integrale afweging van de inzet van middelen plaatsvinden. Inleiding: Foarút mei in slutend byld De afgelopen jaren werkten we samen met onze inwoners en partners aan brede welvaart en een sterke mienskip. Dat is niet vanzelfsprekend in financieel onzekere tijden. Toch staan we er nu beter voor dan aan het begin van deze bestuursperiode. Met een sluitende begroting en een stevige reservepositie zien we de komende tijd en de volgende bestuursperiode toch met vertrouwen tegemoet. Hierbij bieden wij u de Programmabegroting 2026 en de Meerjarenraming 2027–2029 aan. Met de gemeenteraadsverkiezingen in aantocht ligt een nieuwe bestuursperiode in het verschiet. Ook in deze laatste begroting van de bestuursperiode 2022–2026 presenteren we een sluitend financieel beeld.

Dat is een goed resultaat, zeker gezien de dalende bijdragen van het Rijk en het vooruitzicht op de ravijnjaren vanaf 2026. Slimme keuzes voor de lange termijn Aan het eind van deze bestuursperiode kunnen we vaststellen dat onze gemeente er financieel goed voor staat. De raad heeft met de behandeling van de voorjaarsnota een duidelijke opdracht meegegeven. Daar hebben we naar geluisterd. Op financiële uitdagingen hebben we adequaat gereageerd zodat we het huishoudboekje netjes achterlaten voor het volgende bestuur. Bewust kijken we verder dan ‘onze’ vier jaar en maken we keuzes die goed zijn voor de gemeente op lange termijn. Onze financiële basis is stevig, de reserves zijn op peil en er is investeringsruimte voor de toekomst. Eerlijke verdeling van lasten Samen met de raad hebben wij een houdbare financiële strategie ontwikkeld. Via de Kansrijke Sporen zijn keuzes gemaakt die zorgen voor een sluitende meerjarenbegroting. Ondanks stevige keuzes is het gelukt de lasten voor inwoners, ondernemers en bezoekers aanvaardbaar te houden en daarbij de voorzieningen zoveel mogelijk in stand te laten.

1

De basis op orde Basisvoorzieningen zoals zorg, onderwijs, sport, cultuur, wegen en veiligheid vinden we belangrijk. Daarom houden we deze kwalitatief op peil. We leveren niet in op onze dienstverlening. Ook schuiven we de rekening niet vooruit naar de toekomst en willen we geen achterstallig onderhoud: we houden de basis op orde. Tegelijk blijven we innoveren en investeren we in nieuwe technologie, zodat processen verbeteren en we efficiënter werken. Wij blijven ons verdiepen in trends en ontwikkelingen die op ons afkomen. Samenwerken met andere overheden is daarbij essentieel. Grutsk nei de takomst ta Deze begroting laat zich samenvatten in drie woorden: Realisme, stabiliteit en vertrouwen. We zijn trots op wat bereikt is en zetten een koers uit voor de langere termijn. Zo kunnen we samen met ondernemers en organisaties tijdig inspelen op maatschappelijke en economische ontwikkelingen en bouwen we samen verder aan een gezond en weerbaar Súdwest-Fryslân. Global Goals: Verschillende onderdelen in de begroting hebben betrekking op de Global Goals, zoals bijvoorbeeld: SDG 3 –

Goede gezondheid en welzijn - Basis op orde in zorg en welzijn, inzet op weerbare/veerkrachtige mienskip. SDG 4 – Kwaliteitsonderwijs - Investeringen in huisvesting onderwijs en voorzieningen voor jongeren. SDG 8 – Waardig werk en economische groei - Gastvrijheidseconomie, toerismebeleid en ondersteuning van lokale ondernemers. SDG 9 – Industrie, innovatie en infrastructuur - investeringen in bereikbaarheid, infrastructuur en digitale voorzieningen. SDG 11 – Duurzame steden en gemeenschappen - Woningbouwopgave, binnenstadsvisie, leefbare kernen, ruimtelijke strategie. SDG 13 – Klimaatactie - maatregelen voor verduurzaming, energietransitie en klimaatadaptatie. SDG 15 – Leven op het land - Landschapsbeheer, biodiversiteit, balans tussen toerisme en natuur. SDG 17 – Partnerschap om doelstellingen te bereiken - Samenwerking met coalitie, maatschappelijke partners, regio en inwoners. Argumenten: Ad. a. Vaststellen van de programmabegroting is een bevoegdheid van de raad. Ad. b. De meerjarenraming is niet ter vaststelling, maar alleen ter kennisname. Rol en bevoegdheid: Wettelijk is vereist dat de gemeenteraad de begroting goedkeurt. Risico’s: In de begroting zitten enkele risico’s. De paragraaf weerstandsvermogen geeft een overzicht van mogelijke risico’s. Hiermee wordt rekening gehouden in het weerstandsvermogen.

Financiën: De Programmabegroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029 heeft de volgende uitkomst: Structureel begrotingssaldo (bedragen x €1.000)

2026

2027

2028

2029

Lasten exclusief mutaties reserves

-375.046

-355.820

-352.371

-353.646

Baten exclusief mutaties reserves

378.560

362.132

356.826

357.834

Geraamd saldo van baten en lasten

3.514

6.312

4.455

4.189

Toevoegingen reserves

-1.547

-1.547

-1.178

-1.178

Onttrekkingen reserves

759

699

607

588

Geraamd resultaat

2.726

5.464

3.885

3.599

Incidentele lasten incl. incidentele toevoegingen reserves

-1.947

-1.677

-1.178

-1.178

Incidentele baten incl. incidentele onttrekkingen reserves Structureel begrotingssaldo

2

440

440

440

440

4.233

6.701

4.623

4.336

Voorgaande tabel geeft aan dat zowel de jaarschijf 2026 als de meerjarenraming structureel sluitend is. Incidenteel zijn er tekorten in de jaren 2026 tot en met 2029. Met deze uitkomsten loopt de algemene reserve op naar een stand van € 41,9 miljoen per 2029. Dat is € 32,6 miljoen boven het niveau weerstandsvermogen. Juridisch: Gemeentewet Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten. Alternatieven: De Programmabegroting bestaat uit veel keuzes. Dit is het geheel aan voorstellen zoals door het college wordt voorgesteld aan de raad. De gemeenteraad heeft de mogelijkheid om de voorstellen in de begroting te amenderen. Participatie en communicatie: Via een persbericht is gecommuniceerd over de begroting. Ook heeft een persgesprek plaatsgevonden. Planning en vervolgproces: Planning van de Programmabegroting 2026 is conform de Lange Termijn Agenda. Rapportage over de uitvoering van de programmabegroting vindt plaats via bestuursrapportages en de jaarstukken. Link(s) naar eerdere besluitvorming of (actieve) informatie: N.v.t. Bijlage(n): 1. Programmabegroting 2026 Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

drs. C. Smits

3

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 23 september 2025;

besluit:

a. b.

De Programmabegroting 2026 vast te stellen. Kennis te nemen van de meerjarenraming 2027-2029 Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 13 november 2025

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

4

, voorzitter.

, griffier.