Raadsvoorstel - Programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Ons nummer: R22.000143

*R22.000143* O.0000001E

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Raadsvergadering van Commissie Commissievergadering van Portefeuillehouder Team Adviseur

Programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 10 november 2022 Bestjoer en Finânsjes, Boarger en Mienskip, Doarp, Stêd en Omkriten 27 oktober 2022 Henk de Boer Financiën Jan Jelle Boonstra

Voorstel: De Programmabegroting 2023 vast te stellen en de meerjarenraming 2024-2026 voor kennisgeving aan te nemen. Samenvatting: Een gezonde financiële huishouding… Met trots leggen we de raad de Programmabegroting 2023 voor. Hiermee zetten we een eerste stap om het Coalitieakkoord ‘Grutsk en tichtby’ vorm te geven. We hebben voor de komende jaren een structureel sluitende begroting opgesteld. Het laatste “ravijnjaar” 2026 blijft nog wel een punt van aandacht. We verwachten dat het Rijk hiervoor met een adequate oplossing komt. De begroting van de gemeente Súdwest-Fryslân behelst in totaal € 315,4 miljoen. Met grote maatschappelijke vraagstukken… We staan voor grote maatschappelijke vraagstukken. Vraagstukken waar we in samenspraak en samenwerking met onze omgeving antwoord op moeten geven. Dan gaat het bijvoorbeeld over het energievraagstuk waar onze inwoners en maatschappelijke instellingen mee te maken hebben. Maar ook de vraag: hoe bieden we iedereen bestaanszekerheid? Daarnaast loopt het stikstofdossier door en staan we vlak voor de (beoogde) invoering van de Omgevingswet. En niet te vergeten het migratievraagstuk. Dit is slechts een kleine greep uit de vele maatschappelijke thema’s die spelen. En ruimte voor keuzes en actualisatie… Met de Programmabegroting laten we zien fors te willen investeren op de grotere vraagstukken. O.a.

met een Koopkrachtfonds (€ 1mln), in de financiële consequenties van de stijgende energieprijzen (€ 1,45 mln.), in onderwijshuisvesting (€ 3,9 mln. jaarlijks beschikbaar) en op de onderhoudsbudgetten in de Kapitaalgoederen (€ 2mln en € 200.000,- incidenteel voor extra baggerwerkzaamheden). Nog niet alle ambities zijn concreet op middelen en capaciteit gezet en niet alles kan. De financiële effecten van de complexe Septembercirculaire en de concretisering hebben we nu nog niet verwerkt in deze begroting. In de eerste raadsvergadering van 2023 komt dit in de actualisatie aan de orde. Waarmee we op het kompas van ‘Grutsk en tichtby’ varen. We zijn Grutsk op de identiteit van onze gemeente: Us mienskip, erfskip, lânskip, kultuer en de Fryske taal. We varen op het kompas van “Grutsk en tichtby” en dat is niet voor niks; juist in de lokale mienskip schuilt de kracht die we moeten ondersteunen. Door dichtbij te zijn, en waar nodig zaken lokaal te organiseren en te verbinden. Door maatwerk te leveren in onze dienstverlening en oplossingen vóór regels te laten gaan. Door te (laten) ontmoeten, maar ook door digitaal beter te verbinden. Door samen te werken en ons goed te positioneren in de (inter)nationale netwerken.

1

We hebben al een mooie start kunnen maken met de uitvoering van het Coalitieakkoord en op basis van deze eerste begroting kunnen we de komende jaren investeren in onze ambities voor ‘veerkrachtige kernen en vitaal landschap’, ‘positieve gezondheid’ en ‘versterking organisatie en dienstverlening’. Waarbij we ons tegelijk heel bewust zijn van de dynamiek in de wereld, een dynamiek die een enorme wendbaarheid van ons vraagt. Wendbaarheid van raad, college en organisatie. Risico’s: De risico’s zijn in de Programmabegroting 2022 benoemd in Paragraaf 2 “Weerstandsvermogen en risicobeheersing”. Dit is gebaseerd op de uitgangspunten zoals vastgesteld door de gemeenteraad (20 september 2012). De berekening van de hoogte van het weerstandsvermogen en het risicoprofiel zijn conform deze uitgangspunten tot stand gekomen met behulp van NARIS (Nederlands Adviesbureau Risicomanagement Informatie Systeem). Financiën: De Programmabegroting 2022 heeft de volgende uitkomst: Financieel overzicht op hoofdlijnen

2023

2024

2025

2026

Eindpositie structureel

161

8.176

12.689

-4.140

Eindpositie incidenteel

-12.734

-1.906

-1.393

-888

Begroot jaarsaldo (in samenhang)

-12.573

6.269

11.296

-5.028

Onttrekking/toevoeging aan de algemene reserve

12.573

-6.269

-11.296

5.028

0

0

0

0

(bedragen x € 1.000)

Totaal

Hiermee is de begroting structureel sluitend in de jaren 2023, 2024 en 2025. Incidenteel zijn er tekorten, maar die kunnen we opvangen in de algemene reserve. Deze cijfers leiden tot een volgende ontwikkeling van de algemene reserve: Ontwikkeling Algemene Reserve

2023

2024

2025

2026

Verwachte stand per 31/12

10.120

16.389

27.686

22.658

> Niveau weerstandsvermogen

8.300

8.300

8.300

8.300

Vrij besteedbaar

1.820

8.089

19.386

14.358

(bedragen x € 1.000)

Per 2026 blijven we zo’n € 14,4 miljoen boven het minimale niveau van het weerstandsvermogen. Andere opties: De Programmabegroting 2023 bestaat uit vele keuzes. Dit is een integrale afweging zoals door het college wordt voorgesteld aan de raad. De gemeenteraad heeft de mogelijkheid om de voorstellen in de begroting te amenderen. Als de raad de Programmabegroting 2023 niet vast stelt dan kan de gemeente Súdwest-Fryslân niet vóór 15 november 2022 een begroting aan de provinciale toezichthouder aanbieden. Hierdoor zal de gemeente SWF naar alle waarschijnlijkheid onder financieel toezicht (artikel 12) van de Provincie komen te staan.

2

Wettelijke basis: Gemeentewet. Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) provincies en gemeenten. Global Goals: In de Programmabegroting 2023 is op diverse plaatsen aandacht voor de Global Goals. Wie zijn betrokken: N.v.t. Wijze van participatie: N.v.t. Digitale links naar informatiebronnen: N.v.t. In welke fase: N.v.t. Planning vervolg in de raad/LTA: Planning van de Programmabegroting 2023 is conform de LTA. Bijlage(n): Programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

drs. E.K. Strijker

3

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 4 oktober 2022; besluit: De Programmabegroting 2023 vast te stellen en de meerjarenraming 2024-2026 voor kennisgeving aan te nemen. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 10 november 2022

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

4

, voorzitter.

, griffier.