Raadsvoorstel Principe deelname aan windpark Nij Hiddum Houw

Ons nummer: R22.000014

*R22.000014* O.0000001E

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Raadsvergadering van Commissie Commissievergadering van Portefeuillehouder Team Behandelend ambtenaar

Principe deelname aan windpark Nij Hiddum Houw 3 maart 2022 Bestjoer en Finânsjes 17 februari 2022 drs. F.J.R. Faber, G. Wielinga Financiën J.A.C. Yedema

Voorstel: op basis van de uitgangspunten uit het Burgerforumadvies in principe te kiezen voor een actieve deelname van 50% in windpark Nij Hiddum Houw BV, mits ook Wetterskip Fryslân besluit tot deelname; geen wensen en bedenkingen te hebben ten aanzien van deelname in Windpark Nij Hiddum Houw BV; het college de noodzakelijke overeenkomsten nader uit te werken; daartoe een investeringskrediet beschikbaar te stellen van € 7.000.000 voor de aankoop van de aandelen en de jaarlijkse aflossing van € 280.000 en jaarlijkse rente van € 35.000 aflopend naar € 0 te dekken uit het uit te keren dividend van windpark Nij Hiddum Houw BV; een garantstelling te verlenen voor de geldlening van € 13.500.000 die windpark Nij Hiddum Houw BV aangaat voor de aankoop van de aandelen; het netto dividend uit deze investering terug te laten vloeien naar de Algemene Reserve. Inleiding: Op 3 maart 2021 heeft het college de raad toegezegd de mogelijkheden tot aankoop van het windmolenpark Nij Hiddum Houw (Windpark NHH) te onderzoeken. De interesse in het windmolenpark is een vervolg op de uitkomst van een burgerforum, waarin de inwoners een stevige rol voor de gemeente zien om ervoor zorg te dragen dat naast de lasten ook de lusten van de energietransitie lokaal worden gehouden.

De gemeente heeft vervolgens samen met Wetterskip Fryslân (Wetterskip) de mogelijkheid verkent waaronder het windpark kan worden gekocht, waarbij partijen zijn ondersteund door extern adviesbureau Enber. Het windpark Op dit moment wordt het Windpark NHH op de Kop van de Afsluitdijk gebouwd. Het park bestaat uit negen windmolens (tiphoogte: 177 meter) die zestien oude en kleinere windmolens in de omgeving vervangen. Vier van de van de negen molens worden ondergebracht in een Besloten Vennootschap (BV) in eigendom van Vattenfall. De plaatselijke vennootschap Gooyum Houw heeft de andere vijf molens in eigendom. Vattenfall heeft aangegeven de BV met vier turbines na de afronding van de bouw aan de gemeente Súdwest-Fryslân en Wetterskip Fryslân te willen verkopen. De bouw zal naar verwachting in november 2022 zijn afgerond. Mocht de verkoop aan beide overheden niet doorgaan dan stelt Vattenfall een internationale tender op. Een dergelijk verkooptraject duur 6-8 maanden. Om die reden verlangt Vattenfall binnenkort duidelijkheid van de overheden.

1

Betrokkenheid omgeving Om te garanderen dat de omgeving bij het windpark wordt betrokken is een Omgevingsovereenkomst opgesteld tussen Vattenfall en Gooyum Houw van het totale windpark (negen molens) en de deelnemers aan de Omgevingsadviesraad (OAR). In de OAR zitten vertegenwoordigers van de omgeving, waaronder omwonenden, vertegenwoordigers van dorpsbelangen en een vertegenwoordiger van de recreatiesector. Doel: Instemmen met principe 50% deelname aan windpark NHH Argumenten: In bijgevoegde notitie gaan wij dieper in op de inhoud en overweging rondom deelname aan het windpark. Hieronder beschrijven wij de belangrijkste afwegingen die op basis van de deze notitie zijn gemaakt. Deelname 50% windpark NHH op basis van Burgerforumadvies Gemeente Súdwest-Fryslân en Wetterskip hebben de mogelijkheid om ieder 50% van de aandelen in Windpark NHH van Vattenfall te kopen. In bijgevoegde notitie gaan wij in op de vraag of de gemeente zou moeten overgaan tot aankoop van windpark NHH. Het Burgerforumadvies dient hierbij als leidraad. Dit advies is tot stand gekomen na een bewonersraadpleging. Het geeft een representatief beeld van hoe bewoners willen hoe de gemeente met grootschalige energie omgaat. Op basis van het Burgerforumadvies constateren wij dat de aankoop van de molens bijdraagt aan het versterken van de evenwichtige verdeling tussen lusten, lasten en zeggenschap.

De financiële gevolgen van aankoop windpark NHH De geschatte aankoopprijs inclusief alle kosten bedraagt afgerond € 44 miljoen. Naar verwachting wordt een bancaire lening verstrekt van € 27 mln. Het restant wordt gefinancierd door de uitgifte van obligaties aan omwonenden (€ 3,8 miljoen) en beide aandeelhouders, elk voor hun deel (€ 6,6 miljoen). De geschatte aankoopprijs is gebaseerd op het Boekenonderzoek dat is uitgevoerd door een gespecialiseerd extern bureau. Op basis van de bijbehorende businesscase mag een rendement op het geïnvesteerd vermogen verwacht worden van circa 8-9%. De gemeente heeft dan haar investering na ca. 12 jaar terugverdiend. Het Boekenonderzoek is nog niet afgerond waardoor data in de business case nog kan wijzigen. De vraagprijs wordt hierop vervolgens naar boven of beneden aangepast. Ook bij het proefdraaien van het park kan data nog wijzigen op basis waarvan de vraagprijs aangepast zal worden. Wensen en bedenkingen Op basis van artikel 160 lid 2 van de Gemeentewet is de raad verplicht aan te geven al dan niet wensen of bedenkingen te hebben tegen deelname aan een Besloten Vennootschap (BV). In dit geval Windpark NHH BV. Gezien de overwegingen in bijgevoegde notitie zien wij geen verdere wensen of bedenkingen voor de deelname aan Windpark NHH BV.

Overeenkomsten Als de gemeente daadwerkelijk tot aankoop overgaat dat zullen nog de nodige overeenkomsten moeten worden aangegaan. Het gaat hierbij om koop- en beheersovereenkomsten en afspraken met de omgeving. Investeringskrediet Het windpark wordt gefinancierd met een mix van eigen vermogen, inbreng van de omgeving (achtergestelde lening) en nog aan te trekken vreemd vermogen vanuit windpark NHH.

2

Op basis van de huidige uitgangspunten brengt de gemeente €6,6 miljoen eigen vermogen in het windpark NHH. De gemeente kan dit bedrag tegen 0,5% rente lenen bij de Bank Nederlandse Gemeenten met een aflossingstermijn van 25 jaar. De inbreng van de omgeving wordt momenteel nader uitgewerkt. Dit kan tot gevolg hebben dat in de uiteindelijk business case de inbreng vanuit de beide aandeelhouders wat hoger of lager ligt. Verwacht wordt dat de benodigde middelen vanuit de beide aandeelhouders (gemeente en Wetterskip) ieder maximaal €7 miljoen zal bedragen. Voorzichtigheidshalve wordt een investeringskrediet aangevraagd voor het maximale inbreng van €7 miljoen. De bijbehorende jaarlijkse aflossing bedraagt €280.000 en de rente €35.000 aflopend naar €0. Het dividend uit het windpark wordt gebruikt om de aflossing en rente van de lening te financieren. Het gemiddelde dividend uit het windpark bedraagt ruim €600.000 per jaar, na aflossing en rente, en inclusief de garantievergoeding blijft er gemiddeld per jaar een netto cashflow over van ruim €400.000 per jaar. De netto cashflow vloeit terug naar de algemene reserve. Garantstelling Windpark NHH leent €27 miljoen om het park te financieren. De omvang van de bancaire financiering is afgestemd op datgene wat momenteel in Nederland gangbaar is. De aflossingstermijn bedraagt 20 jaar.

De geschatte rente bedraagt 0,5%, waarbij de beide overheden een bankgarantie afgeven voor €13,5 miljoen. Voor het stellen van de garantie verkrijgen de overheden een garantievergoeding van 1% over de gegarandeerde hoofdsom ter compensatie van het toegenomen risico. In de financiële verordening van de gemeente is aangegeven dat de raad expliciet moet instemmen met het afgeven van een bankgarantie en dat de gemeente een terughoudend beleid voert met betrekking tot het afgeven van een bankgarantie. Omdat in dit geval de gemeente zelf aandeelhouder is in het park en het voordeel van de garantiestelling naar haar zelf terugkomt via het rendement van het park is het voor de hand liggend in dit geval garant te staan voor de lening. Er ligt nog geen definitieve aanbieding zodat de omvang van de benodigde eigen middelen nog af kunnen wijken. Alternatieven: Niet overgaan tot aankoop van het windpark NHH. In dat geval zal of Wetterskip of een private partij eigenaar worden van het park. De gemeente verliest dan haar invloed op zeggenschap en verdeling van lusten bij de lasten. Voor het verdelen van de lusten zal de Omgevingsovereenkomst leidend worden. De provincie ziet er hoe dan ook op toe dat de Omgevingsovereenkomst ook daadwerkelijk wordt nageleefd. Risico’s: Door de SDE subsidie en de langlopende contracten met leveranciers zijn de financiële risico’s de eerste 15 jaar beperkt.

Na 15 jaar is het rendement vooral afhankelijk van de ontwikkeling van de energieprijzen. De gemeente heeft haar investering dan al terug verdiend (na ca. 12 jaar). Hiermee is het financiële risico van de aankoop van het windpark NHH beperkt. De gemeente staat mede garant voor de lening van windpark NHH. In het weerstandsvermogen van de gemeente zal veiligheidshalve rekening gehouden worden met deze garantiestelling. De gemeente ontvang een garantievergoeding van 1% van de gegarandeerde hoofdsom. In het Boekenonderzoek worden de technische, juridische, financiële en fiscale risico’s van de aankoop van het windpark NHH onderzocht. Tegenover de geconstateerde risico’s worden beheersmaatregelen gezet. Zo kunnen risico’s leiden tot aanpassing van de business case. Het risico wordt dan financieel afgedekt. Of kunnen de risico’s leiden tot voorwaarden voor aankoop van het park. Voordat we overgaan tot aankoop zal aan de voorwaarden voldaan moeten worden.

3

Kaders: Klimaatagenda 2022 Financiële verordening 2021 van de gemeente Súdwest-Fryslân Financiële aspecten/gevolgen: Zie financiële gevolgen en financieringsstructuur Duurzaamheid: In de Klimaatagenda 2022 (4 februari 2022 in de raad) staat; in 2030 wekken wij voor 100% onze eigen elektriciteit duurzaam op; in 2050 voorziet Súdwest-Fryslân volledig in haar eigen energiebehoefte. Met het windpark kunnen wij mogelijk alle gemeentelijke gebouwen van duurzame elektriciteit voorzien. Daarnaast versterkt deelname aan het windpark de evenwichtige verdeling tussen lusten, lasten en zeggenschap. Daarmee werken wij voor de toekomst aan een duurzame invulling van duurzame energie in het landschap. Global Goals: Met de aankoop wordt invulling gegeven aan de Global Goals: Toegang tot betaalbare en duurzame energie voor iedereen. Maak steden veilig, veerkrachtig en duurzaam. Duurzame consumptie en productie. Aanpak klimaatverandering. Vervolgproces: Besluitvorming van Wetterskip Fryslân over deelname in windpark Nij Hiddum Houw (4 april 2022) Na het principe besluit van de raad gaat het college diverse overeenkomsten uitwerken. En houdt de raad hiervan via actieve info op de hoogte. Voor het betrekken van de samenleving bij het verdere proces verwijzen we naar het kopje communicatie en afstemming Monitoring en evaluatie: De raad wordt via actieve info geïnformeerd over het verdere proces

Gevolgen voor LTA: Met dit voorstel voldoet het college aan de toezeggingen in de LTA (toezegging 3 maart 2021). Communicatie en afstemming: In januari is een kennismakingsbijeenkomst geweest met de Omgevingsadviesraad (OAR), waarin belangen en het proces aan de orde zijn geweest. De gemeente is als toehoorder aanwezig bij de vergaderingen van de OAR, waar wenselijk zal dit moment gebruikt worden voor verder communicatie en afstemming. Daarnaast zijn we met de werkgroep financiële participatie in dialoog over de uitwerking van de Omgevingsovereenkomst. De dialoog met de werkgroep wordt voorgezet. De gemeente heeft grote waardering voor de inspanningen en werkzaamheden die de OAR en de werkgroep in dit traject hebben geleverd evenals voor de flexibiliteit die is getoond bij de omschakeleing naar de gemeente en Wetterskip als nieuwe gesprekspartners. Er wordt een communciatieplan opgesteld waarin aandacht is voor de volgende punten: Uitgangspunt in communicatie: Samen optrekken met Wetterskip Fryslân.

4

- informeren Formeel op de hoogte brengen van de belanghebbenden. Dit doen we in eerste instantie door Dorpsbelangen de belanghebbenden te laten voorinformeren. Eventueel aanvullend formeel gesprek tussen bestuurder en belanghebbenden. Daarna een brief en een Q&A op de website. - dialoog Belanghebbenden die vragen hebben krijgen de gelegenheid om vragen te stellen. Hiervoor stellen we voor om een (online) informatiebijeenkomst te organiseren. Ook kan men via ons participatieplatform www.duurzaamsudwestfryslan.nl/nijhiddumhouw vragen stellen. - samenwerken In het vervolgproces worden de inwoners meegenomen. Hiervoor worden bijeenkomsten georganiseerd en het participatieplatform ingericht. Op deze centrale plek kunnen inwoners niet alleen informatie vinden en vragen stellen, maar ook online in gesprek met de gemeente.

Bijlage(n) Meegezonden: - Notitie windpark Nij Hiddum Houw Ter inzage: - N.v.t. Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

P. Zondervan

5

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Principe deelname aan windpark Nij Hiddum Houw Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 25 januari 2022;

besluit de raad:

-

-

-

op basis van de uitgangspunten uit het Burgerforumadvies in principe te kiezen voor een actieve deelname van 50% in windpark Nij Hiddum Houw BV, mits ook Wetterskip Fryslân besluit tot deelname; geen wensen en bedenkingen te hebben ten aanzien van deelname in Windpark Nij Hiddum Houw BV; het college de noodzakelijke overeenkomsten nader uit te werken; daartoe een investeringskrediet beschikbaar te stellen van € 7.000.000 voor de aankoop van de aandelen en de jaarlijkse aflossing van € 280.000 en jaarlijkse rente van € 35.000 aflopend naar € 0 te dekken uit het uit te keren dividend van windpark Nij Hiddum Houw BV; een garantstelling te verlenen voor de geldlening van € 13.500.000 die windpark Nij Hiddum Houw BV aangaat voor de aankoop van de aandelen; het netto dividend uit deze investering terug te laten vloeien naar de Algemene Reserve. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 3 maart 2022

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

6

, voorzitter.

, griffier.