Raadsvoorstel - Ontwerpbegroting 2026 en Meerjarenraming 2027 – 2029 Recreatieschap Marrekrite

Ons nummer: R25.000045

*R25.000045*

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Behandelend team Portefeuillehouder Raadscommissie Raadscommissie Raadsvergadering

: : : : :

Ruimtelijke Ontwikkeling Michel Rietman Bestjoer en Finânsjes 26 mei 2025 12 juni 2025

Onderwerp

:

Ontwerpbegroting 2026 en Meerjarenraming 2027 - 2029 Recreatieschap Marrekrite

Raadsvoorstel: a. kennis te nemen van de Ontwerpbegroting 2026 en Meerjarenraming 2027 - 2029 van Recreatieschap Marrekrite b. geen zienswijze in te dienen over de Ontwerpbegroting 2026 en daarvoor bijgaande brief te versturen aan de Marrekrite Samenvatting: Het bestuur van gemeenschappelijke regeling Marrekrite biedt de deelnemende gemeenteraden en provinciale staten haar Ontwerpbegroting 2026 en Meerjarenraming 2027 – 2029 aan. Het vaststellen van de begroting is een verantwoordelijkheid van het algemeen bestuur. Op grond van de Wgr (Wet gemeenschappelijke regelingen) hebben de deelnemers de mogelijkheid een formele zienswijze kenbaar te maken, wat kan leiden tot wijzigingen in de begroting. De Begroting 2026 en Meerjarenraming 2027 – 2029 worden op 3 juli 2025 door het algemeen bestuur vastgesteld. Inleiding: Recreatieschap Marrekrite Recreatieschap Marrekrite is een gemeenschappelijke regeling waaraan onze gemeente, samen met de provincie en 12 andere Friese gemeenten, deelneemt. Marrekrite houdt zich al vele decennia bezig met het beheer van de toeristische basisinfrastructuur op water en land in de provincie Fryslân, in het belang van zowel de eigen inwoners (recreanten) als de inkomende gasten (toeristen). Marrekrite beheert op ruim 300 locaties door de hele provincie ruim 700 aanlegvoorzieningen (damwanden, steigers en MarBoeien).

Deze vormen tezamen zo’n 33 km aan vrije ligplaatsen in het Friese buitengebied. Daarnaast beheert en onderhoudt Marrekrite het fietsknooppuntennetwerk, het wandelnetwerk en de Toeristische Overstappunten (TOPS). Met ingang van 2025 is het Friese Routebureau eveneens bij Marrekrite belegd. Het routebureau is primair verantwoordelijk voor de regie op (thematische) routes die in de provincie ontwikkeld worden. Het is een belangrijke schakel tussen de productontwikkeling rondom routegebonden recreatie en de vermarkting van Friesland en zorgt voor de noodzakelijke afstemming en samenwerking tussen alle betrokken partijen. Het routebureau neemt de regie op het stroomlijnen, bijeenbrengen en beheren van alle initiatieven op dit vlak. Het uiteindelijke doel van het routebureau is het via alle mogelijke routes beleefbaar maken (en houden) van onze provincie voor zowel eigen inwoners als gasten. Het gaat hierbij niet alleen om beheer en onderhoud van de huidige routes, maar ook om het ontwikkelen van nieuwe routes. Daarnaast is het routebureau een belangrijke schakel tussen met name de fiets- en wandelnetwerken, de provinciale en regionale marketingorganisaties en alle stakeholders die zich met routes bezig houden.

1

Marrekrite verricht deze taken namens – en voor – de deelnemers (provincie en gemeenten) met het doel een uniforme toeristisch-recreatieve basisinfrastructuur op water en land te bewerkstelligen. Ontwerpbegroting 2026 en Meerjarenraming 2027 – 2029 De ontwerpbegroting voldoet aan de minimale eis dat deze tenminste het eerste jaar structureel sluitend dient te zijn. In het meerjarenperspectief tot en met 2029 sluit de begroting jaarlijks negatief. Pas in 2032 is het meerjarenperspectief weer structureel sluitend. De langere termijn financiële prognose voor Marrekrite is in beginsel zeer goed. De rente over toekomstige investeringen is ingeprijsd in de begroting. Niet-beïnvloedbare posten zoals met name loon- en prijsinflatie zetten wel een flinke druk op de financiële positie van Marrekrite. Met de deelnemers is afgesproken dat een nacalculatie van de loonsom mogelijk is op rekeningbasis, als dit voor het rekeningsaldo noodzakelijk is. Hiermee wordt enerzijds gebruik gemaakt van het ruime eigen vermogen van Marrekrite zodat geen hogere bijdrage van de deelnemers hoeft te worden gevraagd en anderzijds wordt toch het risico van niet-beïnvloedbare posten afgedekt door de deelnemers. In november 2024 heeft het algemeen bestuur besloten over de toekomstvisie en het routebureau. De financiële effecten van deze besluiten zijn in de ontwerpbegroting meegenomen.

Er is voor gekozen de financiële effecten van het routebureau voor 2027 en verder nog niet mee te nemen, omdat hiervoor een GR-wijziging nodig is die nog naar de raden en staten gaat. In november 2024 heeft het bestuur tevens een principebesluit genomen over het weerstandsvermogen. Dit is voortaan gebaseerd op het (minimum) solvabiliteitspercentage van 20 %. Deelnemersbijdrage De (meerjaren)begroting is gebaseerd op de in juni 2023 vastgestelde regeling deelnemersbijdragen 2023 – 2027 (met een indexatie van 3 % jaarlijks). Het algemeen bestuur heeft op 28 november 2024 de toekomstvisie Marrekrite vastgesteld. Met het vaststellen van deze visie betalen de deelnemers een structurele extra bijdrage van € 110.000,- voor uitbreiding van de basisformatie met 1 fte. Daarnaast heeft het algemeen bestuur besloten het routebureau onder te brengen bij de Marrekrite. De extra kosten daarvan bedragen jaarlijks € 330.000,-. Daarvoor is in eerste instantie voor 2 jaar dekking gevonden via een incidentele bijdrage van de provincie. In 2025 wordt deze aangevuld met een onttrekking aan de algemene reserve en in 2026 met een incidentele bijdrage van de gemeenten. Voor 2027 en verder is er nog geen dekking voor deze nieuwe taak. Hiervoor zal een structurele oplossing gezocht moeten worden. De deelnemersbijdrage voor de gemeente Súdwest-Fryslân bedraagt in 2026 € 230.351,-.

Hier komt bij een bijdrage van € 12.285,- voor het routebureau en € 14.742 voor extra capaciteit (Toekomstvisie). In juli 2024 heeft de VFG per brief een beroep gedaan op alle Gemeenschappelijke Regelingen om samen met de gemeenten scenario’s voor te bereiden voor het naar beneden bijstellen van de bijdragen van gemeenten. Deze brief is zowel in de vergadering van het dagelijks als van het algemeen bestuur van Marrekrite besproken. “Marrekrite streeft er continu naar de kosten voor de deelnemers zo laag mogelijk te houden. … Dit blijkt bijvoorbeeld uit het feit dat wij onze begrotingen lange tijd niet hebben geïndexeerd toen de gemeenten het eerder lastig hadden. Waar wij konden hebben wij al gesneden, wat automatisch betekent dat er geen ruimte meer is om verder te bezuinigen …”. Het bestuur ziet daardoor geen mogelijkheden om de gemeentelijke bijdragen aan Recreatieschap Marrekrite vanaf 2026 te verlagen. Vervangingsinvesteringen Marrekrite werkt aan een grote meerjarige vervangingsopgave m.b.t. de aanlegvoorzieningen. Jaren terug werd beoogd dat deze vervanging eind 2025 klaar zou zijn. Mede ten gevolge van de forse prijsstijgingen en tegenvallende kosten lukt het niet om deze planning te halen. Marrekrite heeft de resterende opgave bekeken en berekend wat er nog gebeuren moet en hoe dit het beste in de tijd gespreid kan worden.

Met stijgende prijzen bij een gelijkblijvend budget kon Marrekrite de afgelopen jaren minder meters vervangen dan vooraf gedacht. Spreiding in de tijd lijkt volgens Marrekrite goed mogelijk. De vervangingsopgave is nu uitgesmeerd tot en met 2032. Er zijn op dit moment geen aanwijzingen dat er voorzieningen in heel slechte staat zijn. Door de keuze voor

2

duurzaam materiaal kunnen de vervangingen jaren meegaan, waardoor de volgende grote vervangingsoperatie pas weer vanaf ca. 2045 aan de orde is. Financiële positie De financiële positie van Recreatieschap Marrekrite is goed. Het eigen vermogen is hoog en het weerstandsvermogen valt keurig binnen de gestelde marges. De liquide middelen nemen wel af, wat er toe leidt dat Marrekrite leningen zal moeten aangaan. Deze vorm van financiering met vreemd vermogen is relatief nieuw voor Marrekrite. Hiermee wordt de lijn doorgetrokken die de afgelopen jaren is ingezet om het eigen vermogen van Marrekrite te verlagen, zodat dit deel naar de gemeenten terug kan vloeien. Met de actualisatie van het weerstandsvermogen en een evaluatie van de vermogensuitkering in juni, worden verdere afspraken gemaakt om te kijken in welke mate verdere afbouw van vermogen op verantwoorde wijze kan plaatsvinden. Advies aan de gemeenteraad m.b.t. het indienen van een zienswijze De Ontwerpbegroting 2026 en Meerjarenraming 2027 – 2029 geven geen aanleiding om de gemeenteraad te adviseren een zienswijze in te dienen. Global Goals: SDG 3 - Goede gezondheid en welzijn De activiteiten van Recreatieschap Marrekrite zijn gericht op recreatiemogelijkheden op land en op water en dragen bij aan de kwaliteit van leven voor inwoners en bezoekers.

SDG 10 - Ongelijkheid verminderen Iedereen heeft toegang tot kwalitatieve en betaalbare vrijetijdsactiviteiten op land en water. SDG 12 - Verantwoorde consumptie en productie Het ophalen en afvoeren van recreatieafval draagt bij aan schone oevers en schoon water. Bij de vervanging van steigers en damwanden wordt gebruik gemaakt van duurzame materialen die lang meegaan. Argumenten: a.1 Volgens de Wgr wordt de ontwerpbegroting aan de raden en staten van de deelnemers toegestuurd. De raden en staten kunnen bij het dagelijks bestuur hun zienswijze over de ontwerpbegroting naar voren brengen. b.1. Recreatieschap Marrekrite is voor de gastvrijheidseconomie in onze gemeente een belangrijke gemeenschappelijke regeling. De gastvrijheidseconomie draagt bij aan de samenleving, (banen, voorzieningen, activiteiten, aantrekkelijke leefomgeving, bestedingen, etc.) en aan het geluk van inwoner en bezoeker. Het is van belang dat het beheer en onderhoud van de toeristischrecreatieve basisinfrastructuur goed is geregeld en bij een stabiele organisatie is ondergebracht. b.2. De ontwerpbegroting en Meerjarenraming van de Marrekrite geven geen aanleiding om de raad te adviseren een zienswijze in te dienen. Recreatieschap Marrekrite is een financieel gezonde gemeenschappelijke regeling.

Zoals uit de balans blijkt, heeft Marrekrite meer dan voldoende bezittingen (activa in de vorm van aanlegvoorzieningen) om een gezonde financiële positie te behouden. b.3. In de ontwerpbegroting en meerjarenbegroting wordt een verhoging van de deelnemersbijdrage voorgesteld. Deze verhoging is het gevolg van het onderzoek naar de (kern)taken van Recreatieschap Marrekrite. Uit het adviesrapport komt naar voren dat, om in de toekomst het huidige niveau vast te kunnen houden en de taken te kunnen blijven uitvoeren, een uitbreiding van het aantal fte’s noodzakelijk is. Daarnaast is ervoor gekozen om het routebureau bij Marrekrite onder te brengen. Hiermee worden onze provincie en gemeente nog beter beleefbaar voor inwoners en gasten. De verhoging komt, gezien het naderende ravijnjaar, op een ongelukkig moment. Daarbij moet wel aangetekend worden dat Marrekrite de afgelopen jaren met de afbouw van het eigen vermogen richting gemeenten, al een bijdrage heeft geleverd aan de financiële positie van gemeenten.

3

Rol en bevoegdheid: Er heeft een wetswijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) plaatsgevonden. In samenspraak met de griffie/raad en organisatie is afgesproken dat het college (organisatie) de gevraagde zienswijzen van de verschillende GR’en voorbereidt en deze middels een voorstel aan de raad voorlegt. Recreatieschap Marrekrite is een gemeenschappelijke regeling, waaraan gemeente Súdwest-Fryslân, samen met 12 andere gemeenten en de provincie, deelneemt. Op grond van artikel 59 van de Wgr (Wet gemeenschappelijke regelingen) worden de deelnemende raden en staten in de gelegenheid gesteld hun zienswijze over de ontwerpbegroting naar voren te brengen. Het dagelijks bestuur van de Marrekrite voegt de zienswijzen bij de ontwerpbegroting, en biedt deze aan het algemeen bestuur aan. Het algemeen bestuur stelt de begroting vast. Risico’s: Aan het besluit om geen zienswijze in te dienen zijn geen risico's verbonden. Financiën: De jaarlijkse integrale deelnemersbijdrage voor de Marrekrite gaat vanaf 2026 omhoog door uitbreiding van capaciteit en taken. Deze verhoging van de deelnemersbijdrage wordt als autonome ontwikkeling voorgedragen voor de begroting. De integrale deelnemersbijdrage bedraagt in 2026 € 257.378,-.

Juridisch: Wettelijke grondslag: Artikel 59 Wgr zienswijzeprocedure, artikel 24 Gemeenschappelijke regeling Marrekrite Alternatieven: Indien de gemeenteraad daar aanleiding toe ziet kan worden besloten toch een zienswijze in te dienen. Deze zienswijze zal dan door het dagelijks bestuur van Marrekrite bij de ontwerpbegroting worden gevoegd en aangeboden aan het algemeen bestuur. Het algemeen bestuur stelt de definitieve begroting vast. Participatie en communicatie: Het besluit van de gemeenteraad wordt per brief medegedeeld aan het bestuur van de Marrekrite. Planning en vervolgproces: n.v.t. Link(s) naar eerdere besluitvorming of (actieve) informatie: n.v.t. Bijlage(n): 1. Aanbiedingsbrief Ontwerpbegroting 2026 en Meerjarenraming 2027 - 2029 2. Ontwerpbegroting 2026 en Meerjarenraming 2027 – 2029 3. Aanbiedingsbrief Begrotingswijziging 2025-01 Marrekrite 4. Begrotingswijziging 2025-01 Marrekrite 5. Toelichting op BW2025-01 6. Uitgaande brief

Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

4

, burgemeester.

drs. W.J. Sikkes

5

, wnd. gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Ontwerpbegroting 2026 en Meerjarenraming 2027 - 2029 Recreatieschap Marrekrite Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 22 april 2025;

besluit:

a. b.

kennis te nemen van de Ontwerpbegroting 2026 en Meerjarenraming 2027 - 2029 van Recreatieschap Marrekrite geen zienswijze in te dienen over de Ontwerpbegroting 2026 en daarvoor bijgaande brief te versturen aan de Marrekrite Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 12 juni 2025

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

6

, voorzitter.

, griffier.