Raadsvoorstel - Normenkader 2025

Ons nummer: R25.000136

*R25.000136*

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Behandelend team Portefeuillehouder Raadscommissie Raadscommissie Raadsvergadering

: : : : :

Concerncontrol Henk de Boer Bestjoer en Finânsjes 4 december 2025 18 december 2025

Onderwerp

:

Normenkader 2025

Raadsvoorstel: Het Normenkader 2025 voor de accountantscontrole op de Jaarrekening 2025 van de gemeente Súdwest-Fryslân vast te stellen. Samenvatting: De accountant heeft als taak bij de jaarstukken 2025 een controleverklaring en een accountantsverslag te verstrekken. Hiervoor is het nodig dat de raad aan de accountant nadere aanwijzingen geeft waarmee de accountant bij zijn controle rekening houdt. Deze aanwijzingen zijn opgenomen in bijgaand Normenkader 2025. In het kader van de rechtmatigheidsverantwoording is met ingang van 1 januari 2023 het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) gewijzigd en moet het Normenkader expliciet door de raad vastgesteld worden. Het Normenkader bestaat uit een overzicht van externe wetgeving, verordeningen en kaderstellende besluiten van de raad, voor zover die relevant zijn voor de controlewerkzaamheden van de accountant en de interne controle. Met de invoering van de wet versterking decentrale rekenkamers controleert de accountant nog steeds de jaarrekening, maar geeft daar vanaf het boekjaar 2023 door middel van de controleverklaring alleen een oordeel over de getrouwe verantwoording van baten, lasten en balansmutaties. In de rechtmatigheidsverantwoording geeft het College in de jaarrekening aan in hoeverre de in de jaarrekening en SiSa-bijlagen verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties, rechtmatig tot stand zijn gekomen.

Dit houdt in dat de rechtmatigheidsverantwoording in overeenstemming is met door de gemeenteraad vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. De rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening valt nog wel onder het getrouwheidsoordeel van de accountant. De accountant kijkt daarom nog wel of de rechtmatigheidsverantwoording “juist” is. Tot en met 2022 gaf dus de externe accountant het oordeel over de rechtmatigheid. Vanaf 2023 geeft het college het oordeel over de rechtmatigheid (de rechtmatigheidsverklaring in de jaarrekening) en de externe accountant toetst dit oordeel van het college. Wijziging Ten opzichte van het Normenkader van vorig jaar is er één belangrijke wijziging doorgevoerd. De goedkeuringstolerantie bedroeg tot en met 2024 voor fouten 1% en voor onzekerheden in de uitvoering van de controle 3% van de totale lasten, inclusief stortingen in de reserves. In het besluit van 21 maart 2025 tot wijziging van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, vervalt het onderscheid tussen fouten en onzekerheden. Voortaan zal worden uitgegaan van één percentage, te weten max. 2% van de totale lasten, exclusief stortingen in de reserves voor de optelsom van fouten + onzekerheden.

1

Voor de jaarrekening 2025 van onze gemeente betekent dit concreet dat onze fouten en onzekerheden opgeteld samen minder dan € 7,28 miljoen mogen bedragen (op basis van de lasten van € 364 miljoen uit de programmabegroting 2025) voor een goedkeurende controleverklaring, vorig jaar was de marge € 12,9 miljoen inclusief mutaties reserves (een één op één vergelijking valt overigens niet te maken). Mocht bijvoorbeeld Jeugdhulp Friesland hun gecertificeerde productieverantwoording over 2025 niet of weer veel te laat inleveren, dan kan het zijn dat de gemeente een verklaring met beperking krijgt. De marges worden kleiner en de noodzaak om fouten en onzekerheden te voorkomen en te herstellen wordt daarmee groter. Inmiddels zijn daarop ook al de nodige acties ingezet, vooral op het voorkomen van onzekerheden bij zorgaanbieders in het sociaal domein. Doel Het doel van het Normenkader is vierledig, namelijk: het vaststellen van de goedkeuringstolerantie; het vaststellen van de rapporteringstolerantie; het vaststellen van de in- en externe regelgeving als kader rechtmatigheidsverantwoording (college) en SiSa-controle (accountant) en (eventueel) het opdragen van aanvullende onderzoeken.

voor

de

Goedkeuringstolerantie In het Besluit accountantscontrole provincies en gemeenten zijn minimumeisen opgenomen voor de te hanteren goedkeuringstoleranties. Deze minimumeisen zijn in het bijgaande document opgenomen. De minimale eisen zijn:

Materialiteit

Goedkeurende verklaring

Verklaring met beperking

Verklaring van oordeelonthouding/Afkeurende verklaring

Afwijkingen in de jaarrekening + onzekerheden in de controle

≤ 2%

>2% – ≤ 4%

> 4%

Rapporteringstolerantie Voor 2025 wordt voorgesteld om de door de accountant voor de jaarrekening van de gemeente Súdwest-Fryslân te hanteren rapporteringstolerantie vast te stellen op € 150.000,- controleverschil. Dit sluit aan bij de tolerantie die de accountant voorgaande jaren ook heeft gehanteerd, deze is gebaseerd op de materialiteit die geldt voor onze gemeente. Aanvullende onderzoeken In het bijgaande Normenkader zijn geen aanvullende onderzoeken opgenomen. Echter, op elk gewenst tijdstip, als de gemeenteraad dat nodig acht, kan er alsnog een opdracht worden gegeven aan de accountant voor het uitvoeren van één of meerdere aanvullende onderzoeken. Het voldoen aan de regels met betrekking tot Europese aanbestedingen blijven een belangrijk element van zowel externe als de interne controle. Het is geen aanvullend onderzoek, maar de externe accountant verricht wel extra analyses en controles op de inkopen en aanbestedingen van de gemeente. Vanwege de hoeveelheid fouten en onzekerheden zal de gemeente over het boekjaar 2025 bij de interne controle wederom de volledige massa van de gemeentelijke inkopen en aanbestedingen moeten controleren.

Inleiding: Met ingang van begrotingsjaar 2023 geeft de accountant niet langer een oordeel over de rechtmatigheid (of de gemeente in lijn met de wet- en regelgeving handelt), maar het college van burgemeester en wethouders (hierna college) zal dit moeten doen. De accountant geeft alleen nog een oordeel over de getrouwheid (getrouw/juist beeld van het vermogen en het resultaat) van de jaarrekening van de gemeente. De rechtmatigheidsverantwoording is daarmee een taak van het college geworden en moet opgenomen worden in de jaarrekening.

2

In het Normenkader zijn de kaders nu gesplitst naar enerzijds de accountantscontrole en anderzijds de rechtmatigheidsverantwoording van het college. Het Normenkader bevat dus niet alleen afspraken tussen de raad met de accountant (Controleprotocol), maar ook afspraken tussen de raad en het college. Het overzicht met interne en externe regelgeving welke voorgaande jaren werd vastgelegd in het Controleprotocol, heeft nu met name betrekking op de rechtmatigheidsverantwoording van het college. De rechtmatigheidscontrole door de accountant is vervallen en is vanaf 2023 onderdeel van de rechtmatigheidsverantwoording door het college. Vandaar dat we het Controleprotocol nu Normenkader noemen. De nadere aanwijzingen in het Normenkader voor de accountant bestaan nu uit de te hanteren goedkeurings- en rapporteringstoleranties. Alleen voor de SiSa-regelingen blijft een rechtmatigheidsoordeel van de accountant bestaan. Daarnaast zijn in het Normenkader nu kaders en normen opgenomen voor de rechtmatigheidsverantwoording van het college. Global Goals: Niet van toepassing. Het betreft een wettelijke plicht. Argumenten: Het laten uitvoeren van een accountantscontrole is een wettelijke verplichting. De raad moet voor die controle nadere aanwijzingen geven. Op basis van artikel 213 van de Gemeentewet heeft elke gemeente ook de wettelijke verplichting om een Normenkader vast te stellen.

Rol en bevoegdheid: Het betreft een raadsaangelegenheid. Risico’s: Geen. Financiën: De kosten van de accountant zijn structureel in de begroting van onze gemeente opgenomen op basis van een goedkeuringstolerantie voor de som van fouten en onzekerheden van 2%. Juridisch: Artikel 213 van de Gemeentewet. Alternatieven: De raad kan ervoor kiezen een strengere goedkeuringstolerantie vast te stellen dan de huidige die in het Normenkader is opgenomen. Het gevolg van een strengere tolerantie is wel dat de accountant een grotere inspanning moet leveren om tot een controleverklaring te komen, wat hogere kosten met zich meebrengt. Daarnaast kan een strengere tolerantie eerder leiden tot een niet-goedkeurende controleverklaring. Geen toleranties vaststellen voor de controle is niet mogelijk. Participatie en communicatie: Wijze van participeren is meebeslissen. De controle van de jaarrekening 2025 moet leiden tot een controleverklaring en tot een accountantsverslag van de door de accountant uitgevoerde controle. Communicatie is niet van toepassing. Planning en vervolgproces: Het Normenkader 2025 betreft een raadsaangelegenheid en niet van het college. Het document gaat nog behandeld worden in de Auditcommissie van 6 november 2025, in de raadscommissie BF van 4 december 2025 en tenslotte naar de raad ter vaststelling op 18 december 2025.

Link(s) naar eerdere besluitvorming of (actieve) informatie: https://sudwestfryslan.raadsinformatie.nl/document/14964597/1/Bijlage++Normenkader+2024?connection_type=1&connection_id=9011415 Bijlage(n): Normenkader 2025

3

Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

drs. C. Smits

4

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Normenkader 2025 Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 28 oktober 2025;

besluit:

Het Normenkader 2025 voor de accountantscontrole op de Jaarrekening 2025 van de gemeente Súdwest-Fryslân vast te stellen. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 18 december 2025

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

5

, voorzitter.

, griffier.