Raadsvoorstel - Meerjarenbeleidsplan 2023-2026 en Regionaal Risicoprofiel 2022-2025 Veiligheidsregio Fryslân

Ons nummer: R22.000151

*R22.000151* O.0000001E

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Raadsvergadering van Commissie Commissievergadering van Portefeuillehouder Team Adviseur

Meerjarenbeleidsplan 2023-2026 en Regionaal Risicoprofiel 20222025, Veiligheidsregio Fryslân 17 november 2022 Bestjoer en Finânsjes 3 november 2022 Jannewietske de Vries, Marianne Poelman, Juridische en Veiligheidszaken Geartsje Algra

Voorstel: • •

Kennis te nemen van het Meerjarenbeleidsplan 2023-2026 en het Regionaal Risicoprofiel 2022-2025 van Veiligheidsregio Fryslân; Geen zienswijze in te dienen op het Meerjarenbeleidsplan 2023-2026 en het Regionaal Risicoprofiel 2022-2025 van Veiligheidsregio Fryslân.

Samenvatting: Veiligheidsregio Fryslân (VRF) werkt alert en slagvaardig aan de veiligheid en gezondheid van alle inwoners van Fryslân. Brandweer Fryslân, Crisisbeheersing, GGD Fryslân zijn bestuurlijk onderdeel van de VRF. De VRF werkt nauw samen met gemeenten en andere veiligheidspartners in Fryslân. Omdat de VRF van en voor de Friese gemeenten is, doen zij hun uiterste best om zoveel mogelijk aan te sluiten bij de gemeentelijke processen. Iedere vier jaar maakt de VRF een nieuw meerjarenbeleidsplan, op basis van de eerdere beleidsplannen, evaluaties en huidige ontwikkelingen. Daarnaast is de VRF verplicht om elke vier jaar het Regionaal Risicoprofiel te herzien en opnieuw vast te stellen. Eind 2017 heeft het bestuur van de VRF besloten dat de VRF geen tot in detail uitgewerkte plannen oplevert. Voor de concretisering van de plannen maakt de VRF gebruik van de jaarlijkse (programma)begroting en kaderbrief waarin zij de doelen uiteenzetten. In het Meerjarenbeleidsplan licht de VRF o.a. het programma Veiligheid en de Agenda Publieke Gezondheid toe. Het doel van de Meerjarenkoers is laten zien welke koers de VRF de komende jaren wil varen. Het Regionaal Risicoprofiel is de inventarisatie en analyse van (alle) aanwezige risico’s binnen Veiligheidsregio Fryslân.

De inventarisatie van de risico’s omvat een overzicht van de aanwezige risicovolle situaties en de daarbij horende soorten incidenten die zich voor kunnen doen op het grondgebied van de Veiligheidsregio. Het risicoprofiel biedt input voor diverse beleidsstukken waaronder het Meerjarenbeleidsplan van de Veiligheidsregio. Daarnaast worden de diverse incidentbestrijdingsplannen gebaseerd op de aanwezige risico’s binnen Veiligheidsregio Fryslân, waarvoor het regionaal risicoprofiel als basis wordt gebruikt. De Meerjarenkoers 2023-2026 én het Regionaal Risicoprofiel 2022-2025 worden nu ter zienswijze aangeboden aan alle Friese gemeenteraden, alvorens deze definitief wordt vastgesteld. De afgelopen jaren hebben we ervaren dat de Friese crisisorganisatie er 24/7 staat wanneer het nodig is. De samenleving wordt steeds complexer en wordt in toenemende mate geconfronteerd met nieuwe crisistypen. Met het Meerjarenbeleidsplan 2023-2026 en het Regionaal Risicoprofiel 2022-2025 borgen we de basis voor de inrichting van onze crisisorganisatie voor de komende vier jaren.

1

Vanuit de Meerjarenkoers 2023-2026 worden veel ambities en beleidsontwikkelingen samen met de gemeenten ingezet in de ontwikkelfase en kunnen een nadrukkelijke rol hebben. Wij zien geen beleidsmatige onbekende zaken en stellen dat de uitkomsten van het Meerjarenbeleidsplan en Regionaal Risicoprofiel passen bij de binnen de gemeentelijke gestelde beleidskaders. Programma Veiligheid Vanuit het programma Veiligheid zijn er vijf ambities opgesteld voor de komende beleidsperiode: - Regulier: • 24/7 alert en paraat; middels passend, vakbekwaam en voldoende personeel. • bijdragen aan het voorkomen van crises en branden; middels adviseren en informeren van burgers, gemeenten, instellingen en ketenpartners met als doel de veiligheid en/of het veiligheidsbewustzijn te stimuleren. - Accent voor de komende jaren: • duurzaam en omgevingsbewust werken; door een wendbare organisatie te zijn, die alert is op landelijke/maatschappelijke ontwikkelingen, nieuwe risico’s/trends. • de netwerksamenleving centraal zetten; door burgers, gemeenten, bedrijven en instellingen (preventief) te verbinden, samen met hen te werken en elkaars kennis en expertise te benutten voor, tijdens en na een incident of crisis. • informatie gestuurd werken met betrouwbare data; door zoveel mogelijk met betrouwbare en kwalitatief hoogwaardige informatie en data te werken en als VRF te ontwikkelen tot Informatieknooppunt.

De VRF stelt zich op als een weerbare en flexibele overheidsorganisatie. Gezamenlijk zijn we beter in staat om in te spelen op de behoeften en dynamiek van een veranderende samenleving. De uitgangspunten die door de VRF wordt omschreven in hun meerjarenbeleidsplan passen in het in ontwikkeling zijnde Integraal Veiligheidsplan van de gemeente Súdwest-Fryslân. Met elkaar kunnen we op deze manier een bijdrage leveren aan een veiliger en gezonder Fryslân. Agenda Publieke Gezondheid Het Meerjarenbeleidsplan bevat de Agenda Publieke Gezondheid 2023-2026, waarin de belangrijkste vraagstukken, ambities en inspanningen voor de komende periode staan benoemd en vormt het fundament voor de samenwerking tussen Friese gemeenten onderling en de samenwerking met hun GGD. De missie van de GGD is ‘gezond leven in een gezonde en veilige omgeving’. De rol van GGD Fryslân verschilt per taak, levensfase en netwerkpositie. De advies- en kennisrol geldt voor het hele spectrum van de publieke gezondheid en is gericht op alle levensfasen. Advisering is in eerste instantie gericht op de Friese gemeenten en krijgt zoveel mogelijk lokaal vorm.

De Agenda Publieke Gezondheid heeft de volgende ambities: Voor iedereen: • Meer met data • Slagvaardige infectieziektebestrijding • Realiseren van maatschappelijke zorg • Impact met gezondheidsbevordering • Brede toepassing van positieve gezondheid • Deskundig advies over gezonde leefomgeving • Naar een integraal calamiteitenplan

Voor Lyts (tot 4 jaar): • Meer nadruk op relatie en ondersteuning van het ouderschap • Naar een jeugdzorg 3.0 • Actieve bijdrage aan netwerk(vorming) (coördineren provinciaal netwerk Kansrijke Start, deelname in coalities/netwerken Friese Preventieaanpak)

2

Voor Jong (4 tot 18 jaar): • In advies en uitvoering meer nadruk op mentale gezondheid, suïcidepreventie, relatie en ondersteuning van het ouderschap, schoolverzuim • Naar een jeugdgezondheidszorg 3.0 • Actieve bijdrage aan netwerk(vorming) (oa. doorontwikkeling IJslandse aanpak, Opgroeien in Kansrijke Omgeving, verkenning gezonde basisschool van de toekomst)

Voor Grut (18 t/m ca. 67 jaar): • Meer nadruk op mentale gezondheid van m.n. jong volwassenen, gezond leven, gezondheidspotentieel, vitaal ouder worden • Meer verbinding met het lokale netwerk • Actieve bijdrage aan netwerk(vorming) (oa. met partners de leefstijlprogramma’s verbreden naar werkvloer en wijken)

Over Wiis (derde levensfase): • Op de bres voor gezondheid en vitaliteit van ouderen • Aan de slag met valpreventie • Versterken infectiepreventie We zien dat de wet Publieke Gezondheid een steeds steviger positie krijgt in de opdracht van de gemeenten. Het ministerie bereidt wijzigingen in deze wet voor en legt daarin de preventieve verantwoordelijkheid vast. Hierdoor staan gemeenten voor een grote uitdaging. We zien een toenemende ongelijkheid ontstaan. Er is een groeiende mensen die structureel een lagere gezondheid ervaart en ook eerder sterft. Dit is evident onrechtvaardig. Om deze ongelijkheid tegen te gaan is een samenwerking tussen onder andere de GGD, zorgverzekeraar en gemeenten essentieel. Dit dient op lokaal, provinciaal en landelijk niveau te gebeuren. Een nauwe samenwerking met GGD op vooral lokaal, maar ook provinciaal niveau én met de verschillende ketenpartners is een randvoorwaarde om de ambities te behalen en daadwerkelijk het verschil te maken. De Agenda Publieke Gezondheid, zoals beschreven in het meerjarenbeleidsplan, beschrijft de ambities waar we met zijn allen voor staan. Dit sluit naadloos aan bij de aanpak van de gemeente Súdwest-Fryslân die vastgelegd is in onze nota Gezondheid 2022-2026. Regionaal Risicoprofiel Naast inventariseren en analyseren van de aanwezige risico’s binnen de regio, wordt er ook gekeken naar toekomstige ontwikkelingen.

Deze kunnen nu of in de toekomst van invloed zijn op de mate van impact en waarschijnlijkheid van één van de risico’s. Uit de expertsessies met partners en de consultaties bij o.a. de Friese gemeenten zijn er drie onderliggende ontwikkelingen die mogelijk nu en in de toekomst van invloed kunnen zijn op het risicobeeld: • Cyber en connectiviteit (de verwevenheid tussen de fysieke leefomgeving en de digitale wereld) • Klimaatverandering • Polarisatie van de samenleving De volledige inventarisatie en analyse hebben geleid tot dertig scenario’s die zijn weergegeven in een risicodiagram. Ten opzicht van het vorige risicoprofiel hebben er een aantal veranderingen plaatsgevonden, de nieuwe toegevoegde scenario’s zijn: • Vervuiling Waddenzee (voorheen: olievervuiling Waddenzee) • Incident vliegtuig (voorheen: incident vliegshow) • Incident wegverkeer • Rellen (voorheen: voetbalrellen) Enkele scenario’s zijn wat betreft de waarschijnlijkheid hoger ingeschaald, dit betreffen de scenario’s aanslag, uitval spraak- en datacommunicatie en brand in kwetsbare objecten. Het Incident Risicoprofiel Fryslân heeft als doel inzicht te bieden in aanwezige risico’s (tot op gemeentelijke niveau), om hierop adequaat beleid te kunnen voeren; zowel binnen Veiligheidsregio Fryslân als binnen de eigen gemeentelijke organisatie (oa. Integraal Veiligheidsplan).

3

Tevens wordt het Risicoprofiel gebruikt om de juiste (preventieve) focus en ambitie te behouden. Per gemeente is een functioneel risico-overzicht opgemaakt, welke voor onze gemeente zeer bruikbaar is. Hiermee kunnen we in samenwerking met de Veiligheidsregio strategische besluiten nemen over het gezamenlijke beleid om risico’s te verminderen en beter voorbereid te zijn op rampen en crises. Argumenten: • • •

• •

•

Meerjarenbeleidsplan geeft richting en koers; Een Regionaal Risicoprofiel en een Meerjarenbeleidsplan is wettelijk verplicht; De totstandkoming van het risicoprofiel en de meerjarenbeleidsplan heeft een zorgvuldig proces doorlopen via een breed traject, waar ook alle Friese gemeenten bij betrokken zijn; Bij de totstandkoming van de plannen heeft de VRF dankbaar gebruik gemaakt van de expertise uit de Friese gemeenten. Met instuifbijeenkomsten met raadsleden hebben zij de mening over de brandweerzorg, crisisbeheersing en publieke gezondheidszorg van raadsleden en collegeleden van verschillende gemeenten opgehaald. Dit zowel met raadsleden die voor de verkiezingen zitting hadden, als met de leden van de huidige raden. Daarnaast is de koers besproken met de bestuurders van de VRF. Diverse gesprekken met netwerkpartners en ambtenaren gezondheid en openbare orde en veiligheid hebben de VRF verder richting gegeven. Deze informatie vormde mede de basis voor de plannen. Uitkomsten van het Meerjarenbeleidsplan en Regionaal Risicoprofiel passen bij de binnen de gemeentelijke gestelde beleidskaders; In de Wet Veiligheidsregio’s is aangegeven dat het beleidsplan mede is gebaseerd op een door het bestuur van de Veiligheidsregio vastgesteld regionaal risicoprofiel.

Door het Regionaal Risicoprofiel gelijktijdig aan te bieden met het concept Meerjarenbeleidsplan kunnen de gemeenten in één keer reageren; Veiligheidsregio Fryslân en alle Friese gemeenten beschikken over een actueel Regionaal Risicoprofiel.

Risico’s: We leven in een wereld waarin ontwikkelingen elkaar steeds sneller opvolgen en in een samenleving die meer en meer digitaal verbonden is. Dit biedt kansen en tegelijkertijd stelt het ons voor complexere vraagstukken. Vraagstukken die vaker onbekend en minder goed te voorspellen zijn. Dit is de context waarbinnen de VRF de komende jaren opereert en blijft inzetten voor de gezondheid en de veiligheid van de Friese burgers. De VRF wil zich als Veiligheidsregio meer opstellen als een weerbare en flexibele overheidsorganisatie. Alleen dan kunnen zij ons voldoende voorbereiden op vraagstukken uit de samenleving. Het vaststellen van het Regionaal Risicoplan wil niet zeggen dat de risico’s niet zullen veranderen in de tussentijd. Over de genoemde periode zal er jaarlijks een check op de actuele situatie plaatsvinden. Financiën: De meerjarenraming heeft geen directe financiële gevolgen. De financiële gevolgen zullen jaarlijks bij de kaderbrief en de begroting van de VRF aan ons voorgelegd worden, inclusief bijbehorende dekkingsvoorstellen. Het Regionaal Risicoprofiel is een feitelijke weergave van de risico’s die in de Veiligheidsregio Fryslân aan de orde zijn. Het brengt alleen de risico’s in beeld en trekt hier conclusies uit voor wat betreft mogelijke gevolgen. De keuzes voor te voeren beleid, worden uiteindelijk in het beleidsplan vastgelegd.

Andere opties: Wel een zienswijze indienen. Wettelijke basis: Wet Veiligheidsregio’s (art. 10) Wet Publieke Gezondheid (art. 2, lid 2b en 2c, art. 14) Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Fryslân

4

Global Goals: De VRF levert een bijdrage aan de klimaatdoelstellingen en zijn van mening dat ze daar als overheidsorganisatie een voorbeeldfunctie in hebben. De SDG’s sluiten goed aan bij de inhoudelijke doelen van de VRF. De VRG gaat zich in het bijzonder richten op: • • •

Werken met duurzame materialen Locaties fungeren klimaatneutraal Mobiliteit is slim, efficiënt en duurzaam

Wie zijn betrokken: Team Juridische Veiligheidszaken/cluster Openbare Orde en Veiligheid, Team Beleids Sociaal Domein, Team Financiën. Wijze van participatie: Mogelijkheid tot het indienen van een eventuele zienswijze. Digitale links naar informatiebronnen: Op de website van de VRF vindt u de volgende documenten: - de concept meerjarenkoers 2023 – 2026 - het concept risicoprofiel met 5 bijlagen In welke fase: N.v.t. Planning vervolg in de raad/LTA: Het Meerjarenbeleidsplan en het Regionale Risicoprofiel beschrijven de strategische koers voor de komende beleidsperiode op hoofdlijnen. Bijlage(n): I - Aanbiedingsbrief Veiligheidsregio Fryslan II - Meerjarenbeleidsplan Veiligheidsregio Fryslan 2023-2026 III - Regionaal Risicoprofiel Veiligheidsregio Fryslan IV - Factsheet Regionaal Risicoprofiel V - Risico-inventarisatie VI - Risicoanalyse VII - Gemeentebeelden VIII - Capaciteitsanalyse Overig: Op 17 november 2022 vindt er een Webinar plaats voor de Friese gemeenteraden raden over de Wet Gemeenschappelijke Regelingen en de gevolgen voor de diverse samenwerkingsverbanden. Vervolgens vindt er op 26 november 2022 een netwerkbijeenkomst voor de Friese gemeenteraden plaats over regionale samenwerkingsverbanden. Ook Veiligheidsregio Fryslân is hierbij aanwezig om in de breedte uitleg te geven over hun organisatie.

Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

drs. E.K. Strijker

5

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Meerjarenbeleidsplan 2023-2026 en Regionaal Risicoprofiel 2022-2025, Veiligheidsregio Fryslân Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 11 oktober 2022; besluit: -

Kennis te nemen van het Meerjarenbeleidsplan 2023-2026 en het Regionaal Risicoprofiel 2022-2025 van Veiligheidsregio Fryslân; Geen zienswijze in te dienen op het Meerjarenbeleidsplan 2023-2026 en het Regionaal Risicoprofiel 2022-2025 van Veiligheidsregio Fryslân. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 17 november 2022

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

6

, voorzitter.

, griffier.