Raadsvoorstel - Kaderbrief Veiligheidsregio Fryslân 2025-2028

Ons nummer: R23.000248

*R23.000248*

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Raadsvergadering van Commissie Commissievergadering van Portefeuillehouder Team Adviseur

Kaderbrief Veiligheidsregio Fryslân 2025-2028 8 februari 2024 Bestjoer en Finânsjes 25 januari 2024 Jannewietske de Vries Juridische en Veiligheidszaken Simon Dam

Voorstel: a. Een zienswijze in te dienen aangaande de kaderbrief Veiligheidsregio Fryslân 2025-2028, de eerste begrotingswijziging 2024 en de financiële verordening van de Veiligheidsregio; b. Veiligheidsregio Fryslân via bijgevoegde conceptbrief op de hoogte te stellen.

Inleiding Jaarlijks wordt de Kaderbrief van Veiligheidsregio Fryslân (verder te noemen: VRF) geactualiseerd en aangeboden aan de Friese gemeenteraden. De Kaderbrief 2025-2028 ligt nu voor. In deze Kaderbrief staan de ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op de begroting 2025 en verder. Een eventuele zienswijze op de Kaderbrief kan leiden tot aanpassingen in het financieel kader. Deze worden vervolgens meegenomen in de begroting. Naast de Kaderbrief 2025-2028 biedt Veiligheidsregio Fryslân gelijktijdig de eerste begrotingswijziging 2024 en de financiële verordening aan. Geadviseerd wordt om een zienswijze in te dienen, waarbij de indexeringssystematiek nogmaals onder de aandacht gebracht gaat worden en zodoende de reële kosten vergoed gaan worden. NB1: Via bijgaande link/filmpje is een nadere toelichting te vinden, waarbij wordt ingegaan op de samenhang tussen de doorlichting begroting, de tussenstand en verwerking van scenario 3 en de gewijzigde financiële verordening: https://vrfryslan.webinargeek.com/financiele-toelichting-voor-friese-raadsleden-vr-fryslan. NB2: De VRF nodigt u uit om deel te nemen aan een Webinar over de voorliggende stukken, deze staat gepland op 11 januari, van 19.30 uur tot 21.00 uur. Een uitnodiging volgt via de griffie. NB3: Het algemeen bestuur van de VRF stelt de Kaderbrief vast in de vergadering van 14 maart 2024.

De Kaderbrief vormt vervolgens de basis voor de begroting die in maart volgt. De reactietermijn van de zienswijzen aan de VRF is 2 februari 2024. Hierover is contact geweest met de VRF. De uitkomst vanuit de cieBF van 25 januari 2024 wordt richting de VRF gecommuniceerd. Ook het resultaat vanuit de raadsvergadering van 8 februari 2024 wordt meegenomen in de besluitenlijst van het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio

Indexeringssystematiek Ten aanzien van de indexatie van de materiële kosten is bij de vorige Kaderbrief afgesproken om deze te evalueren. Er zijn toen drie scenario’s ontwikkeld en besproken, waarbij bestuurlijk voor scenario 3 is gekozen. In dit scenario wordt de indexering verrekend met de gemeenten, op basis van wat de

1

gemeenten ontvangen in het Gemeentefonds. De VRF raamt nog steeds op basis van de CPI*, maar verrekenen na afloop met elkaar (reële kosten vergoeden). De VRF loopt daarmee dus exact gelijk met de gemeenten. Dit scenario is uitvoerig door de auditcommissie van de VRF besproken en vervolgens is er geadviseerd aan de bestuurscommissie, het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur. Afgelopen jaar heeft de VRF deze systematiek verwerkt in de financiële verordening die (in het kader van de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen) nu ook voor een zienswijze is aangeboden aan de gemeenteraden. Daarbij sluit de indexatie van de VRF aan op de werkelijke loon- en prijscompensatie, die gemeenten via het gemeentefonds over de jaren 2022, 2023 en 2024 ontvangen. In 2024 ontstaat daarmee een verschil. Dit is een structureel effect en is daarom zowel in de begrotingswijziging 2024 als de Kaderbrief 2025-2028 opgenomen. *Bij de behandeling van de begroting 2023 van de VRF is er gediscussieerd over de gehanteerde index (CPI) die ten grondslag ligt aan de indexatie van de materiële kosten. Uitkomst was dat in opdracht van het bestuur een evaluatie wordt uitgevoerd over deze te hanteren index. De uitkomsten van deze evaluatie en het advies van de auditcommissie van de VRF is dat het in principe niet uitmaakt welke index er gebruikt wordt.

Omdat de CPI-index beschikbaar is ten tijde van de opmaak van de Kaderbrief, is hiervoor gekozen. Algemene ontwikkelingen Onder het motto “Leren door te doen”, wil de VRF een systeemgeoriënteerde organisatie worden met als doel: kwalitatief betere processen en een hogere klanttevredenheid. Vanaf 2024 worden er vijftien tot twintig verbetertrajecten opgestart, waarbij de interne processen worden beoordeeld op een aantal vastgestelde criteria. Duurzaamheid staat als brede ambitie in de meerjarenkoers. Het heeft twee hoofddoelen: voldoen aan wet- en regelgeving als het gaat om energie besparen en het leveren van een zo groot mogelijke bijdrage aan de klimaatdoelstellingen. Dit heeft onder andere zijn uitwerking gehad op de bouwagenda en de eisen die gesteld worden aan leveranciers. De VRF werkt samen met ‘Fryslân koopt circulair’. Deze concretisering geeft de komende jaren richting en houvast aan de wettelijke kaders, ambities en kansen op het gebied van duurzaamheid. De brandweer en crisisbeheersing hebben de landelijke toekomstverkenning vertaald naar de situatie in Fryslân, het bestuur wordt op de hoogte gehouden. Gezondheid Op het gebied van gezondheidszorg zijn twee grote akkoorden gesloten en de Friese preventieve aanpak is door ontwikkeld. In het integraal zorgakkoord staan de handvaten om regionaal en gemeentelijk samen te werken, met name op de preventieve thema’s.

Het gezond en actief leven akkoord (GALA) is een integraal akkoord waarbij men streeft naar een gezonde generatie in 2040. In 2019 is toekomst van de jeugdgezondheidszorg beschreven in het programma JGZ 3.0 met als inzet de jeugdgezondheidzorg (JGZ) toekomstbestendig te maken. Er is ingezet op een flexibeler aanbod die aansluit op de behoeften en er zijn stappen gemaakt in de taakdifferentiatie en collectieve preventie. Ook is er ingespeeld op de digitalisering middels het MIJN Kinddossier (MKD). Om de mentale weerbaarheid van jeugdigen te versterken is de STORM-aanpak opgezet. De STORMaanpak is een (preventie)programma dat vroegtijdig signaleert wanneer jongeren zich somber of depressief voelen of suïcidale gedachten hebben. Brandweer De brandweer bereidt zich voor op de risico’s die de energietransitie met zich meebrengt. Eind 2024 is bekend wat er structureel nodig is voor de borging van de diverse thema’s op dit gebied. Het huidige dekkingsplan loopt tot en met 2025. Men is bezig met de voorbereidingen voor een nieuw dekkingsplan. Vanzelfsprekend heeft dit mogelijk impact op de organisatie en omgeving. De urgentie van natuurbrandbeheersing is landelijk erkend. De krachten zijn gebundeld om de weerbaarheid hier tegen te vergroten. In Fryslân is op basis van landelijk beleid een convenant gesloten om de natuurbrandbeheersing tegen te gaan op basis van de huidige risico’s.

2

Brandweer Fryslân werkt met een bouwagenda voor nieuwbouw of rennovatie van brandweerkazernes. Daarbij is er onderscheid tussen grote kazernes, middelkazernes en kleine kazernes (binnen SWF bv. Parrega en Makkum). Zij werken hierbij met een blauwdruk, deze bevorderen een effectief en slagvaardig proces om de ontwerpfase vlot te doorlopen. Crisisbeheersing De komende jaren wordt ingezet op het verbeteren van de verbinding tussen de regionale, bovenregionale en landelijke crisisbeheersingsorganisatie. De extra Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDUR) is gelabeld om hier uitvoering aan te kunnen geven. Daarnaast is men bezig met de mogelijke verhuizing van het regionaal coördinatiecentrum en regionaal beleidsteam. Het realiseren van een veiligheidsinformatieknooppunt Fryslân, een uniform kwaliteitsniveau bevolkingszorg, de aanstelling van een calamiteitencoördinator en het zorgrisicoprofiel zijn hier voorbeelden van. Argumenten: Zie hiervoor het kopje Financiën. Risico’s: Zoals ieder jaar kent de Kaderbrief ook dit jaar een aantal onzekerheden en risico’s. Ontwikkelingen zoals de Omgevingswet, instroom Jeugdgezondheidszorg, onderhouds- en exploitatiekosten vastgoed, verduurzaming gebouwen en materieel, langere en onbetrouwbare levertijden, functioneel leeftijdsontslag (FLO), functiewaardering verpleegkundigen en doktersassistenten en vakbekwame brandweermensen.

In de Kaderbrief wordt voorgesteld hoe hier mee om te gaan. Zowel de Eerste begrotingswijziging 2024 als de Kaderbrief 2025 leiden tot een hogere gemeentelijke bijdrage. De oorzaak hiervan vooral ligt met name in onvermijdbare ontwikkelingen (CAO en indexatie). Het is nog onbekend in hoeverre gemeenten hiervoor gecompenseerd worden via de algemene uitkering. Financiën: In de Kaderbrief van de VRF staan de ontwikkelingen op de middellange termijn die het bestuur van VRF ziet aankomen. De Kaderbrief wordt jaarlijks geactualiseerd en kan leiden tot aanpassingen in het financieel kader. Deze worden vervolgens meegenomen in de begroting. De Kaderbrief 2025-2028 bevat geen claims voor middelen voor nieuwe ontwikkelingen. De Kaderbrief betreft vooral het indexeren van bestaande kostenposten. Voor de indexatie zijn er met name twee onderdelen van belang: 1. de indexatie van de autonome loonkosten 2. de indexatie van de materiële kosten (circa 35% van de begroting). Naast deze indexaties heeft ook een doorlichting van de begroting van de VRF plaatsgevonden. Uit die doorlichting is gebleken dat op de gebieden huisvesting en materieelbeheer de begroting ontoereikend is. Dit is hersteld in deze kadernota. Overige zaken die verwerkt zijn in de kadernota zijn het Rijksvaccinatieprogramma en het terugstorten van de begrote storting egalisatiereserve.

Financieel kader tot nu toe De basis voor deze kaderbrief is de vastgestelde meerjarenbegroting van de VRF 2024-2027. De bijdrage van alle Friese gemeenten samen zoals vastgesteld in de begroting 2024-2027 tegen lopende prijzen is als volgt:

3

Financiële ontwikkelingen in de Kadernota 2025-2028 • De Kadernota bevat geen financiële claims voor nieuwe beleidsontwikkelingen; • Voor de Loonontwikkeling wordt rekening gehouden met een indexering voor de loonkosten zoals vermeld in de septembercirculaire van het gemeentefonds. Deze indexering geeft het grootste financiële effect in de kadernota; • Betreffende de ontwikkeling van de materiële kosten wordt rekening gehouden met een indexering van de materiële kosten volgens de consumentprijsindex. Daarnaast is rekening gehouden met een ontwikkeling van de rentekosten, op basis van de financieringsbehoefte en een inschatting van de geldende marktrente; • Via het gemeentefonds zijn middelen toekend voor het Rijksvaccinatieprogramma. Via een doorberekening in de gemeentelijke bijdrage worden deze middelen beschikbaar gesteld aan de GGD; • Door een aantal incidentele meevallers aan de egalisatiereserve is het niet nodig om de initieel begrote storting door te voeren. Door bovenstaande ontwikkelingen ontstaat er een nieuw financieel kader, waar een andere gemeentelijke totaalbijdrage uit voortvloeit:

4

Financiële gevolgen voor Súdwest-Fryslân Voor 2025 zal onze bijdrage aan de Veiligheidsregio volgens deze kadernota stijgen met circa € 900.000 (van € 11,3 miljoen volgens jaarschijf 2025 van de Begroting 2024 van de VRF naar € 12,2 miljoen). Bij de Begroting 2025 van de VRF zal blijken wat de werkelijke stijging van onze bijdrage is. Eerste begrotingswijziging 2024 Voor de begroting 2024 gelden grotendeels dezelfde financiële ontwikkelingen als voor de Kadernota. • Er zijn aanvullende middelen vanuit het ministerie beschikbaar (€ 360.000), bedoeld voor versterking crisisbeheersing en brandweerzorg; • Er is sprake van hogere CAO en werkgeverslasten van € 5.120.000; • De inflatie van materiële kosten (scenario 3) betreft € 263.000; • Het Rijksvaccinatieprogramma vergt € 146.000 (gelijk aan de toevoeging aan het gemeentefonds); • De begrote storting egalisatiereserve wordt niet doorgevoerd (lagere lasten van € 357.000). Per saldo geeft dit een negatief saldo van € 5.064.000 voor alle gemeenten. Voor SWF geeft deze eerste begrotingswijziging 2024 een hogere bijdrage over 2024 van circa € 700.000 (van € 10,8 miljoen volgens de Begroting 2024 van de VRF naar € 11,5 miljoen).

Dit nemen we mee in de bestuursrapportage van 2024 en is input voor het proces van de Programmabegroting 2025, waarbij in z’n algemeenheid geldt dat hier dekking komt vanuit de algemene uitkering die wij van het rijk ontvangen (gemeentefonds). Financiële verordening Veiligheidsregio Fryslân De Financiële verordening van de VRF Fryslân is geactualiseerd. De aanpassing betreft met name de indexatiesystematiek. De financiële gevolgen als gevolg van deze aanpassing zijn verwerkt in de Kaderbrief 2025 en de Eerste begrotingswijziging 2024. Passend bij de doelstelling van de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen ontvangt de VRF ook graag de zienswijze van de raad op de aangepaste financiële verordening. Andere opties: Geen zienswijze indienen. Wettelijke basis: - Wet op de Veiligheidsregio’s - Wet op de gemeenschappelijke regelingen - Gemeenschappelijke regeling VRF Global Goals: De VRF vindt het belangrijk om een bijdrage te leveren aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s). Als overheidsorganisatie hebben zij hierin een voorbeeldfunctie. Wie zijn betrokken: Veiligheidsregio Fryslân Wijze van participatie: De grondslag voor het voorleggen van de stukken aan de gemeenteraad is gelegen in de GR. Deze GR ligt ten grondslag aan de samenwerking van alle Friese gemeenten binnen de Veiligheidsregio Fryslân.

Op dit moment krijgen alle Friese gemeenteraden de gelegenheid om een zienswijze in te dienen. Digitale links naar informatiebronnen: https://vrfryslan.webinargeek.com/financiele-toelichting-voor-friese-raadsleden-vr-fryslan. In welke fase: Zienswijze indienen Planning vervolg in de raad/LTA:

5

• • •

Cie BF 25 januari 2024 Een eerste reactie vanuit de cieBF wordt vanuit Súdwest-Fryslân naar Veiligheidsregio Fryslân gestuurd. Raad 8 februari 2024 De definitieve uitkomst vanuit de raadsvergadering wordt vanuit Súdwest-Fryslân naar Veiligheidsregio Fryslân gestuurd. Het algemeen bestuur van de VRF stelt de Kaderbrief vast in de vergadering van 14 maart 2024. De Kaderbrief vormt vervolgens de basis voor de begroting die in maart volgt.

Bijlage(n): 1. Aanbiedingsbrief Kaderbrief Veiligheidsregio Fryslân 2025-2028. 2. Kaderbrief Veiligheidsregio Fryslân 2025-2028. 3. Eerste begrotingswijziging 2024 van de VRF. 4. Financiële verordening Veiligheidsregio Fryslân 2024. 5. Brief zienswijze Kaderbrief Veiligheidsregio Fryslân 2025-2028. Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

drs. E.K. Strijker

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Kaderbrief Veiligheidsregio Fryslân 2025-2028 Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 19 december 2023; besluit:

a. Een zienswijze in te dienen aangaande de kaderbrief Veiligheidsregio Fryslân 2025-2028, de eerste begrotingswijziging 2024 en de financiële verordening van de Veiligheidsregio; b. Veiligheidsregio Fryslân via bijgevoegde conceptbrief op de hoogte te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 8 februari 2024

6

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

7

, voorzitter.

, griffier.