Raadsvoorstel - Kaderbrief Veiligheidsregio Fryslân, 2022-2025

Ons nummer: R20.000254

*R20.000254* O.0000001E

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Raadsvergadering van Commissie Commissievergadering van Portefeuillehouder Team Behandelend ambtenaar

Kaderbrief Veiligheidsregio Fryslân, 2022-2025 28 januari 2021 Bestjoer en Finânsjes 14 januari 2021 mr. drs. J.A. de Vries Juridische en Veiligheidszaken G. Algra

Voorstel: de kaderbrief Veiligheidsregio Fryslân 2022-2025 ter kennisgeving aan te nemen en geen zienswijze in te dienen. Inleiding: Voor het einde van 2020 dient het Dagelijks bestuur van Veiligheidsregio Fryslân (VRF) een concept kaderbrief aan te bieden aan de Friese gemeenten. Hierin worden de beleidsmatige en autonome ontwikkelingen voor de jaren 2022-2025 opgenomen, op landelijke en regionaal niveau. De gemeenten kunnen hier met een zienswijze op reageren. Daarna wordt de kaderbrief inclusief zienswijzen en concept reactienota aangeboden aan het Algemeen bestuur. Echter, de onvoorspelbaarheid van de huidige (corona)crisis brengt veel onduidelijkheid met zich mee; de duur van de crisis en de effecten zijn onduidelijk. Daarom is het lastig om ver vooruit te kijken, het is moeilijk om een beeld te schetsen van het jaar 2022. Toch heeft de VRF getracht in de kaderbrief inzicht te geven in de ontwikkelingen waarvan zeker is dat die invloed zullen gaan hebben op de organisatie. Denk aan zaken als de discussie rondom taakdifferentiatie bij de brandweer, de introductie van de Omgevingswet en de evaluatie van de Wet Veiligheidsregio’s. Financieel heeft deze kaderbrief een budgetneutraal karakter.

De investeringen van afgelopen jaren maken dat de financiële middelen inmiddels zo doelmatig mogelijk ingezet worden, waarbij het uiteindelijk gewenste resultaat scherp voor ogen wordt gehouden. Daarbij komt dat op dit moment nog niet duidelijk is wat de financiële impact is op de effecten van de coronacrisis. Doel: Inzicht in het financiële kader van Veiligheidsregio Fryslân voor de periode 2022-2025. Inhoud kaderbrief: Landelijke ontwikkelingen  Omgevingswet; invoering van de Omgevingswet is met een jaar vertraagd, naar 1 januari 2022. De structurele gevolgen zijn mede afhankelijk van de wijze waarop de gemeenten diverse taken binnen de thema’s gezondheid en veiligheid gaan organiseren, en welke taken zij bij de Veiligheidsregio’s gaan beleggen. De verwachting is dat deze taakverdeling pas in het najaar van 2021 helder is.  WNRA (Wet Normalisering rechtspositie Ambtenaren); vanaf 1 januari 2022 gaat de WNRA voor Veiligheidsregio’s van kracht, de voorbereidingen zijn met een jaar vertraagd. Op landelijk niveau loopt er een traject om te komen tot een eigen werkgeversorganisatie, die samen met de vakbonden de invulling van de cao vanaf 1 januari 2022 kan vormgeven.

1



Evaluatie Wet Veiligheidsregio’s (Wvr) en wetswijziging Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr); de evaluatiecommissie Wet Veiligheidsregio’s heeft op 4 december het eindrapport aangeboden aan de Minister van Justitie en Veiligheid. De commissie concludeert in haar rapport dat vernieuwing van de Wet Veiligheidsregio’s noodzakelijk is, met name op het gebied van bovenregionale samenwerking. Met haar rapport verwacht de commissie een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van toekomstbestendige crisisbeheersing en brandweerzorg. Daarnaast komt er nog een wetswijziging Wgr, met als doel versterking van de legitimiteit van de gemeenschappelijke regelingen.

Overkoepelende ontwikkelingen:  Interactie VRF met omgeving; de verandering van bekendheid van de Veiligheidsregio vraagt om een permanentere inrichting, met als wens om andere informatiestromen ook te betrekken bij dit inrichtingsvraagstuk en zo de dienstverlening richting de inwoners van Fryslân, bestuurders en netwerkpartners te verbeteren. Inhoudelijke ontwikkelingen en bijstellingen – Gezondheid  Rijksvaccinatieprogramma (RVP); er spelen diverse ontwikkelingen rondom de uitbreiding van het RVP.  Prenataal huisbezoek; per 1 januari 2021 is in de Wet Publieke Gezondheid de verplichting opgenomen om de JGZ een prenataal huisbezoek aan kwetsbare zwangeren en gezinnen aan te laten bieden.  Ontwikkelingen Zorg & Veiligheid: crisis beoordelingslocatie (CBL) en Rapid Responder (RR) naar GGD; een voorstel is in ontwikkeling om deze onderwerpen te beleggen binnen de portefeuille Zorg & Veiligheid van Veiligheidsregio Fryslân i.p.v. binnen het Sociaal Domein Fryslân (SDF)  Noord-Nederlandse samenwerking in het kader van forensisch; de drie Noordelijke GGD’en willen de samenwerking op dit gebied vergroten, met als doel: vergroten van kwaliteit en verkleinen van kwetsbaarheid. Verdere ontwikkeling volgt in 2021. 

Investeringsvoorstellen vanuit Gezondheid; er is afgesproken dat afzonderlijke investeringsvoorstellen worden voorgelegd aan het bestuur voor het maken van een integrale afweging. De volgende twee voorstellen worden gedaan, de uitwerking volgt richting bestuurscommissie in februari 2021: - Zoeken en vinden (contentintegratie) - Slimmer werken door digitale transformatie

Inhoudelijke ontwikkelingen en bijstellingen – Brandweer  Taakdifferentiatie brandweer & toekomstbestendige inrichting brandweerzorg; het huidige systeem van een afzonderlijke rechtspositie voor vrijwilligers bij de brandweer is in strijd met de Europese wet- en regelgeving. De landelijke Denktank Taakdifferentiatie heeft een denkrichting uitgewerkt. Naar verwachting neemt de minister van V&J eind 2020 een besluit.  Impuls Omgevingsveiligheid (IOV); het jaar 2020 is het laatste jaar waarin Rijksmiddelen via het programma Impuls Omgevingsveiligheid beschikbaar worden gesteld aan decentrale overheden. Met ingang van 2021 worden de middelen voor uitvoering van externe veiligheidstaken via een landelijke verdeelsleutel structureel in het gemeentefonds gestort.  Tweede loopbaanbeleid; is ontwikkeld als opvolger van het functioneel leeftijdsontslag van beroepsbrandweerlieden (FLO). Momenteel werkt een werkgroep aan een beleidslijn. 

Investeringsvoorstellen Informatiemanagement Brandweer uit Toekomstbestendige Bedrijfsvoering; er is afgesproken dat afzonderlijke investeringsvoorstellen worden voorgelegd aan het bestuur voor het maken van een integrale afweging. De volgende twee voorstellen worden gedaan, de uitwerking volgt richting bestuurscommissie in februari 2021:

2





Investeringsvoorstel slimme pagers & beschikbaarheidssysteem; doorontwikkelingen van de pagers is noodzakelijk. De optimalisering van de huidige beschikbaarheidssystemen is noodzakelijk, het is nodig om tijdig te anticiperen op onderbezetting. Investeringsvoorstel brandweer specifieke navigatie in combinatie met automatisch statussen; uit het oogpunt van veiligheid en effectiviteit is het nodig dat alle voertuigen de beschikking krijgen over betere, op de brandweerwerkzaamheden afgestemde navigatie. Mede gelet op de behoefte aan betere registratie van opkomsttijden is verbetering van de betrouwbaarheid van data over statustijden wenselijk.

Inhoudelijke ontwikkelingen en bijstellingen – Crisisbeheersing  Een adaptieve Friese crisisorganisatie; - Informatieknooppunt (IKP) en Backoffice Crisisbeheersing; afgelopen jaar zijn er ook een aantal ontwikkelingen versneld ingevoerd, zoals het Informatieknooppunt en de Backoffice Crisisbeheersing. Daarnaast zal de VRF zich de komende jaren moeten voorbereiden op een aantal nieuwe ontwikkelingen, zoals complexere dreigingen, de schaalwijzigingen van dreigingen en de evaluatie Wvr. - Invulling meldkamerfunctie in de Landelijke Meldkamer Samenwerking (LMS); met de inrichting van de LMS en de overdracht van het beheer van de meldkamer naar de politie dienen Veiligheidsregio’s de ‘vraagarticulatie richting de LMS te organiseren’. Inhoudelijke ontwikkelingen en bijstellingen – Organisatie - Digitale dienstverlening; het op orde krijgen van het informatiemanagement was één van de beoogde doelen waar in 2020 een start mee gemaakt zou worden. De coronacrisis heeft voor vertraging in dit proces gezorgd. Om toch in 2022 de eerste beleidsvoorstellen te kunnen presenteren, koert de VRF op een planning waarbij de uitwerking van de beleidsvoorstellen in de conceptbegroting 2022 worden meegenomen. - Duurzaamheid; daar waar mogelijk vinden voorbereidende activiteiten plaats, maar de werkzaamheden hieromtrent zijn vanwege de coronacrisis redelijk stil komen te liggen.

Duurzaamheid blíjft een speerpunt voor de VRF. - Great Placet to Work; dit streven is onveranderd. Wel vraagt de coronacrisis een denkslag in het doorontwikkelingen van flexibel (thuis)werken. Alternatieven: Zie kopje ‘financiële aspecten/gevolgen’. Kanttekeningen/risico’s: 1. De ontwikkeling van de loonkosten is nog onzeker De huidige cao heeft een looptijd tot 1 januari 2021. In de kaderbrief is uitgegaan van de indexering voor de loonkosten van de macro-economische verkenning van het CPB. In de septembercirculaire van het gemeentefonds zijn deze cijfers vermeld. In het financieel kader is nog geen rekening gehouden met een eventuele wijziging van de pensioenpremies. Gelet op de financiële situatie bij de pensioenfondsen is de verwachting dat de pensioenpremies zullen stijgen. 2. De ontwikkeling van de overige inflatie is nog onzeker De indexering voor materiële kosten is gebaseerd op de consumentenprijsindex (CPI) over de maand november. De CPI over november 2020 is nog niet bekend. In deze versie van de kaderbrief is rekening gehouden met een CPI van 1,1%, dit is het meest recente cijfer van het CBS. Conform de septembercirculaire van het gemeentefonds is voor de jaren 2023 ev. uitgegaan van een indexering voor materiële kosten van 1,6% per jaar.

3

Wettelijke basis/kaders:  Wet op de Veiligheidsregio’s  Wet op de gemeenschappelijke regelingen  Gemeenschappelijke regeling VRF Financiële aspecten/gevolgen: Financieel kader tot nu toe De basis voor deze kaderbrief is de vastgestelde meerjarenbegroting 2021-2024. De totale gemeentelijke bijdrage zoals vastgesteld in de begroting 2021-2024, inclusief 2025 is meerjarig als volgt:

Huidige (financiële) ontwikkelingen Onder andere vanwege de coronacrisis is het vrijwel onmogelijk om financieel ver vooruit te kijken. Maar ook op het gebied van de beleidsmatige ontwikklingen is er nog niet veel duidelijkheid te geven. De invoering van de omgevingswet is bijvoorbeeld met een jaar uitgesteld, waardoor nog steeds onduidelijk is wat de omgevingswet voor extra kosten met zich mee gaat brengen voor de VRF. Meer duidelijkheid wordt niet eerder dan eind 2021 verwacht. De financiële gevolgen voor 2022 van de inwerkingtreding van de Wnra zijn ook nog nog onbekend. De VRF verwacht bij de aanbieding van de begroting meer duiedelijkheid te kunnen verschaffen. En zo zijn er nog een aantal beleidsmatige ontwikkelingen, waarbij op dit moment de financiële gevolgen nog onbekend zijn. Van al deze onderwerpen zijn de kosten in de kaderbrief op p.m. gezet. Wel is duidelijk dat de loon- ern prijsstijgingen meevallen. Op dit moment wordt een voordeel verwacht ten opzichte van de meerjarenraming. Voorgesteld wordt om dit voordeel niet terug te geven aan de gemeenten, maar om met dit voordeel toe te voegen aan de egalisatiereserve. Hier zijn twee redenen voor: 1. De egalisatiereserve is dit jaar, zoals bekend, ruim onder het minimale niveau van 2% terecht gekomen. Hier is bewust voor gekozen om de gemeenten in 2020 en 2021 niet met tegenvallers vanuit de VRF op te zadelen. 2.

Gezien de huidige financiële onzekerheden is de verwachting dat er in de nabije toekomst alsnog een beroep gedaan moet worden op de gemeenten voor een extra bijdrage. Het is dan niet verstandig om nu eerst geld terug te geven en dat later weer terug te vragen.

4

Nieuw financieel kader De gevolgen van de beleidsmatige en autonome financiële ontwikkelingen leiden tot het volgende nieuwe financiële kader:

Op dit moment vraagt de VRF dus niet om extra geld ten opzichte van de huidige VRF-begroting. Loon- en prijsstijgingen Omdat wij zelf rekenenen met constante prijzen en de VRF met lopende prijzen, hebben wij de loon- en prijsstijging van 2021 naar de jaren daarna niet in onze eigen begroting opgenomen. Op basis van deze kaderbrief zou dat betekenen dat we rekening moeten houden met een structurele stijging van de betalen bijdrage aan de de VRF van € 60.000. Dit bedrag dekken wij uit de de loonen prijscompensatie die beschikbaar wordt gesteld bij de meicirculaire 2021. De definitieve financiële gevolgen worden duidelijk bij het opstellen van de begroting van de Veiligheidsregio. Deze conceptbegroting wordt u naar verwachting in mei 2021 aangeboden. Duurzaamheid: In al haar activiteiten blijft duurzaamheid een speerpunt voor de VRF. Vervolgproces: Op dit moment ligt een concept kaderbrief van de VRF voor aan de Friese gemeenten. De gemeenten kunnen hier met een zienswijze op reageren voor 4 februari 2021. Daarna wordt de kaderbrief inclusief zienswijzen en concept reactienota aangeboden aan het Algemeen bestuur. Deze stelt de kaderbrief vast in de vergadering van 11 maart 2021. De kaderbrief vormt vervolgens de basis voor de begroting die u in april ontvangt.

5

Monitoring en evaluatie: Gevolgen voor LTA: Communicatie en afstemming: Bijlage(n) Kaderbrief Veiligheidsregio Fryslân 2022-2025 Aanbiedingsbrief Meegezonden: Ja Ter inzage: Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

P. Zondervan

6

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Kaderbrief Veiligheidsregio Fryslân, 2022-2025 Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 15 december 2020; besluit de raad: de kaderbrief Veiligheidsregio Fryslân 2022-2025 ter kennisgeving aan te nemen en geen zienswijze in te dienen. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 28 januari 2021

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

7

, voorzitter.

, griffier.