Raadsvoorstel - Kaderbrief 2023-2024

Ons nummer: R21.000278

*R21.000278* O.0000001E

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Raadsvergadering van Commissie Commissievergadering van Portefeuillehouder Team Behandelend ambtenaar

Kaderbrief 2023-2024 3 februari 2022 Bestjoer en Finânsjes 20 januari 2022 mr. drs. J.A. de Vries Juridische en Veiligheidszaken S. Dam

Voorstel: -in te stemmen met de inhoud van de kaderbrief 2023-2026; -geen zienswijze in te dienen; -het besluit kenbaar te maken aan de Veiligheidsregio Fryslân.

Inleiding: Voor het einde van 2021 dient het Dagelijks bestuur van Veiligheidsregio Fryslân (VRF) een concept kaderbrief aan te bieden aan de Friese gemeenten. Hierin worden de beleidsmatige en autonome ontwikkelingen voor de jaren 2023-2026 opgenomen, op landelijk en regionaal niveau. De gemeenten kunnen hier met een zienswijze op reageren. Daarna wordt de kaderbrief inclusief zienswijzen en concept reactienota aangeboden aan het Algemeen bestuur. Ten opzichte van vorig jaar brengt de onvoorspelbaarheid van de (corona)crisis nog steeds veel onduidelijkheid met zich mee; de duur van de crisis en de effecten zijn vooralsnog onduidelijk. Daarom is het lastig om ver vooruit te kijken, het is moeilijk om een beeld te schetsen van het jaar 2023. Toch heeft de VRF getracht in de kaderbrief inzicht te geven in de ontwikkelingen waarvan zeker is dat die invloed zullen gaan hebben op de organisatie. Denk aan zaken als de Omgevingswet, Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (WNRA), de evaluatie van de Wet Veiligheidsregio`s en de discussie rondom taakdifferentiatie bij de brandweer. Financieel heeft deze kaderbrief een budgetneutraal karakter. De investeringen van afgelopen jaren maken dat de financiële middelen inmiddels zo doelmatig mogelijk ingezet worden, waarbij het uiteindelijk gewenste resultaat scherp voor ogen wordt gehouden.

Daarbij komt dat op dit moment nog niet duidelijk is wat de financiële impact is op de effecten van de coronacrisis.

Doel: Inzicht in het financiële kader van Veiligheidsregio Fryslân voor de periode 2023-2026.

Argumenten: In de kaderbrief worden de beleidsmatige- en autonome ontwikkelingen beschreven die van invloed kunnen zijn op de begroting van de VRF.

1

Overkoepelende landelijke ontwikkelingen Omgevingswet De invoering van de Omgevingswet brengt de nodige onzekerheden met zich mee die op korte termijn nog niet opgelost zijn. Het is onduidelijk hoe groot de vraag vanuit de gemeenten echt gaat worden. Wet normalisering rechtpositie ambtenaren (Wnra) De Wet normalisering rechtspositie ambtenaren is voor de veiligheidsregio’s nog niet in gegaan. Vanaf 1 januari 2021 hebben de veiligheidsregio’s landelijk afgesproken een werkgeversvereniging op te richten. Zodra duidelijk is wanneer de Wnra ingaat, kijkt deze werkgeversvereniging naar de gevolgen hiervan voor de rechtspositie van het personeel van de veiligheidsregio’s. Evaluatie Wet veiligheidsregio’s Tien jaar na de invoering heeft de evaluatiecommissie Wet veiligheidsregio’s (Wvr) in opdracht van de minister van Justitie en Veiligheid, onderzocht hoe de wet uitpakt. De evaluatie commissie concludeert in haar rapport dat Wvr vernieuwd moet worden. De veiligheidsregio’s moeten onderling meer samenwerken, maar ook met crisispartners en het Rijk. Behandeling en verdere actie naar aanleiding van het rapport, gebeurt als er een nieuw kabinet is. De gevolgen voor 2023 zijn onzeker. Gezondheid Prenataal huisbezoek: De Wet Publieke Gezondheid is aangepast. De categorie ‘onder de negen maanden’ is toegevoegd aan de jeugdgezondheidszorg.

Voor een gezonde ontwikkeling van het kind is het cruciaal dat een kind een goede start kan maken in de eerste 1000 dagen. Zorgwekkende omstandigheden voor kinderen kunnen al tijdens de zwangerschap optreden. Daarom is de mogelijkheid nu toegevoegd om voor deze groep een prenataal huisbezoek aan te bieden, door de Jeugdgezondheidszorg. Dit voornemen komt voort uit het landelijk actieprogramma Kansrijke Start. Rijksvaccinatieprogramma: Het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) wordt uitgebreid (uitvoering van de Meningokokken Wvaccinaties en de HPV-vaccinaties voor jongens). Omgevingsvisie: De GGD ziet een toename aan vragen mbt het thema ‘gezonde leefomgeving’. Doordat ‘gezondheid’ (ook bij ons) een belangrijk onderwerp is in de omgevingsvisie, benadrukken we het belang van een blijvende beleidsadviesrol van de GGD mbt dit onderwerp. Door uitstel van de invoering van de Omgevingswet is nog onduidelijk of er landelijke middelen beschikbaar komen voor ondersteuning op dit thema. Voor de komende jaren (2022 – 2024) is extra inzet vanuit de GGD gerealiseerd vanuit bestemmingsreserve voor de gezonde leefomgeving. Invulling infectieziektebestrijding na corona - Organisatieontwikkeling De wereldwijde corona-uitbraak heeft aangetoond dat infectieziektebestrijding in Nederland niet stevig genoeg is georganiseerd.

Op rijksniveau wordt nagedacht over hoe dit landelijk beter ingericht kan worden. Binnen GGD Fryslân is dit ook onderdeel van de organisatieontwikkeling. Hierin worden de landelijke inzichten van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en GGD GHOR Nederland meegenomen. Veiligheidsregio Fryslân verwacht in 2022 een concreet voorstel aan het bestuur te doen.

Brandweer Omgevingswet In het voorstel van 16 juni 2021 heeft Brandweer Fryslân met gemeenten afgesproken dat de kosten “worden bevroren”. Gedurende twee jaar wordt bijgehouden welke uren waaraan echt besteed

2

worden en voor welke gemeente. Concreet betekent het dat de Omgevingswet voor de betreffende brandweertaken (Dienstverleningsovereenkomsten en afsprakendocument) in 2023 en 2024 zonder financiële gevolgen ingevoerd wordt. Natuurbrandbeheersing Op het gebied van natuurbrandbestrijding is het materieel flink verouderd en onvoldoende aanwezig. Er kan niet worden voldaan aan de wet en de afspraken die zijn gemaakt in 3 Noordverband en met de Meldkamer Noord-Nederland. Data huishouding op orde Het is belangrijk dat de datahuishouding op orde komt omdat het bestuur behoefte heeft aan beter inzicht in de opkomsttijden. Aankomend jaar wordt verder gewerkt aan de eerste stap om de databehoefte in beeld te krijgen. Taakdifferentiatie De stuurgroep “toekomstbestendig brandweerstelsel” gaat aan de slag met een tweeledige opdracht. In eerste plaats onderzoeken zij wat wenselijke thema’s voor een toekomst bestendig brandweerstelsel zijn. Daarnaast komen zij tot een plan voor de invoering van de eerste bouwsteen. Deze bestaat uit het afschaffen van kazernering en consignatie voor vrijwilligers. Dit betekent onderscheid in het enerzijds verplicht en anderzijds niet verplicht worden gesteld om taken uit te voeren en beschikbaar te zijn. Voor de VRF heeft dit gevolgen voor een aantal piketfuncties dat momenteel deels met vrijwilligers wordt ingevuld.

Toekomstverkenning Brandweer Nederland De Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCDV) heeft het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) opdracht gegeven tot het uitvoeren van een toekomstverkenning voor de brandweer. Het eindrapport is waarschijnlijk eind 2021 klaar. Op dit moment is nog onduidelijk welke gevolgen dit gaat hebben voor 2023. Crisisbeheersing Informatiepositie Recente (grensoverschrijdende) crises laten zien dat informatiemanagement en coördinatie in de crisisaanpak tussen de Veiligheidsregio’s onderling en het Rijk beter kan. In 2022 werkt de VRF verder aan het realiseren van een structureel informatie knooppunt binnen de afdeling Crisisbeheersing. De benodigde producten, mensen en middelen worden in beeld gebracht. Het is onduidelijk welke financiële effecten dit heeft in 2023. Toekomstbestendige Crisisbeheersing De Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCDV) ontwikkelt een strategische agenda 2023-2026 voor de invulling van de maatschappelijke opgaven met een toekomstbestendige crisisbeheersing (en brandweerzorg). Impact coronacrisis Bijna alle activiteiten van de afdeling Crisisbeheersing zijn vertraagd door de coronacrisis. Inmiddels is een deel van het werk ingehaald. De verwachte effecten, zowel financieel als planmatig, worden naar verwachting in het eerste kwartaal van 2022 in beeld gebracht.

Alternatieven: -

3

Risico’s: Zie onderdeel argumenten en financiële aspecten/gevolgen.

Kaders: • Wet op de Veiligheidsregio’s • Wet op de gemeenschappelijke regelingen • Gemeenschappelijke regeling VRF

Financiële aspecten/gevolgen: Financieel kader tot nu toe De basis voor deze kaderbrief is de vastgestelde meerjarenbegroting van de VRF 2022-2025. De bijdrage van alle Friese gemeenten samen zoals vastgesteld in de begroting 2022-2025 tegen lopende prijzen is als volgt:

Huidige financiële ontwikkelingen Door het coronavirus heeft de VRF nog steeds te maken met een financiële onzekerheid. Dit heeft zijn invloed op de voorspelbaarheid van de toekomstige financiële ontwikkelingen. Daarnaast zijn er landelijke ontwikkelingen waarop de VRF weinig invloed heeft, die naar verwachting in de nabije toekomst zullen leiden tot aanpassingen in de (meerjaren)begroting. Het gaat dan met name om de omgevingswet, de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra), de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s en de discussie rondom taakdifferentiatie bij de brandweer. Nieuw financieel kader De beleidsmatige ontwikkelingen zijn op dit moment slechts voor een klein deel financieel te vertalen in de begroting. De autonome ontwikkeling van lonen en prijzen leiden tot een uitzetting van de begroting. Prenataal huisbezoek De Wet Publieke Gezondheid is aangepast. De categorie onder de negen maanden (-9 maanden) is toegevoegd aan de jeugdgezondheidszorg. Aan het gemeentefonds zijn via de meicirculaire middelen toegevoegd om een extra contactmoment te regelen. Het zogenaamde prenatale huisbezoek. Wij ontvangen structureel hiervoor € 23.000 van het Rijk en hebben dit bedrag gereserveerd om door te betalen aan de VRF.

Rijksvaccinatieprogramma (RVP) Aan het gemeentefonds zijn middelen toegevoegd voor de uitvoering van de Meningokokken W-vaccinaties en de HPV-vaccinaties voor jongens. Wij ontvangen structureel € 21.000 vanuit de meicirculaire voor de Meningokokken W-vaccinaties en € 14.000 vanuit de septembercirculaire voor de HPV-vaccinaties voor jongens. We hebben deze bedragen gereserveerd om door te betalen aan de VRF. Ontwikkeling loonkosten Het uitgangspunt voor de berekening van de loonkosten is de nieuwe cao die loopt tot 1 januari 2023. In de cao stijgen de lonen met 1,5% per 1 december 2021 en met 2,4% per 1 april 2022. Ook ontvangen medewerkers een thuiswerkvergoeding van € 2 netto per thuiswerkdag.

4

Vanaf 2023 rekent de VRF met de loonvoet sector overheid van het Centraal Planbureau (CPB), iets meer dan 2% per jaar loonstijging. Indexering materiële kosten De indexering voor de materiële kosten is gebaseerd op de consumentenprijsindex (CPI) over de maand november. De CPI over november is nog niet bekend. Daarom rekent de VRF in deze kaderbrief met de CPI van oktober 2021: 3,4% voor het jaar 2023. Conform de septembercirculaire van het gemeentefonds is voor de jaren 2024 en verder uitgegaan van een indexering voor materiële kosten van 1,7% per jaar. De stijging van 3,4% voor het jaar 2023 verdubbeld daarmee ten opzichte van de vorige begroting en leidt ook voor ons tot flink hogere lasten. De gevolgen van de beleidsmatige en autonome financiële ontwikkelingen leiden tot het volgende nieuwe financiële kader:

Voor het prenataal huisbezoek en het rijksvaccinatieprogramma hebben wij dekking ontvangen van het Rijk. Dit leidt bij ons dus niet tot meer kosten. De loon-en prijsstijgingen zorgen voor ons wel voor hogere kosten. Omdat wij zelf rekenen met constante prijzen en de VRF met lopende prijzen, hebben wij de loon- en prijsstijging van 2022 naar de jaren daarna niet in onze eigen begroting opgenomen. Op basis van deze kaderbrief zou dat betekenen dat we rekening moeten houden met een structurele stijging voor loon-en prijsstijgingen van ongeveer € 475.000. Dit bedrag moeten wij dekken uit de loon- en prijscompensatie die door het Rijk beschikbaar wordt gesteld bij de meicirculaire 2022. In een aanvullend schrijven op de kaderbrief heeft de VRF aangegeven dat de in de tabel genoemde thuiswerkvergoeding nog niet structureel in de CAO is opgenomen, maar slechts incidenteel voor 2022. Er volgt eerst een evaluatie. Daarom zal de VRF de thuiswerkvergoeding voor de jaren 2023 en verder in haar definitieve begroting als pm-post opnemen. De definitieve financiële gevolgen worden duidelijk bij het opstellen van de begroting van de Veiligheidsregio. Deze conceptbegroting wordt u naar verwachting in mei 2022 aangeboden.

5

Duurzaamheid: N.v.t.

Global Goals: N.v.t.

Vervolgproces: Gemeenten worden verzocht voor 3 februari 2022 hun eventuele zienswijze op de Kaderbrief in te dienen bij de Veiligheidsregio. Deze input wordt verwerkt in een voorstel aan het algemeen bestuur van de Veiligheidsregio. Deze stelt de Kaderbrief vast in de vergadering van 10 maart 2022. De vastgestelde Kaderbrief vormt vervolgens de basis voor de begroting 2023, die u naar verwachting in mei 2022 aangeboden krijgt.

Monitoring en evaluatie: N.v.t.

Gevolgen voor LTA: N.v.t. Communicatie en afstemming: Besluit kenbaar maken aan VRF. Bijlage(n)

Meegezonden: - Aanbiedingsbrief Kaderbrief - Kaderbrief 2023-2026 VRF Ter inzage: Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

P. Zondervan

6

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Kaderbrief 2023-2024 Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 21 december 2021;

besluit de raad:

-in te stemmen met de inhoud van de kaderbrief 2023-2026; -geen zienswijze in te dienen; -het besluit kenbaar te maken aan de Veiligheidsregio Fryslân.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 3 februari 2022

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

7

, voorzitter.

, griffier.