Raadsvoorstel - Jeugdbeleid

Ons nummer: R25.000148

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Behandelend team Portefeuillehouder Raadscommissie Raadscommissie Raadsvergadering

: : : : :

Beleid Sociaal Domein Petra van den Akker Boarger en Mienskip 3 december 2025 18 december 2025

Onderwerp

:

Jeugdbeleid

Raadsvoorstel: a. het 'Jeugdbeleid Súdwest-Fryslân 2026 en verder; De kracht van de basis – Samen sterk voor onze Jeugd' vast te stellen. b. te bevestigen dat de kosten die voortvloeien uit de uitvoering van de beleidsnotitie, gedekt worden uit een bij de septembercirculaire 2025 beschikbaar te stellen krediet van € 4,2 miljoen, voor de transformatie van het sociaal domein, inclusief het jeugdbeleid. Samenvatting: Dit voorstel gaat over waarom nu en waarom dit jeugdbeleid wordt geadviseerd aan de gemeenteraad van Súdwest-Fryslân. Kernboodschap jeugdbeleid De visie: een Súdwest-Fryslân waarin iedere jeugdige veilig en gezond opgroeit, zich kan ontwikkelen en de nodige vaardigheden en weerbaarheid opbouwt om mee te doen in de maatschappij. Het beleid richt zich daarbij ook op het terugdringen van de toenemende druk en kosten in de jeugdzorg door terug te keren naar de essentie, de basis. De kernstrategie zet in op het versterken van een stevige pedagogische basis. Door problemen te voorkomen of ze vroegtijdig aan te pakken in de directe leefomgeving, zoals thuis, op school, in de buurt of bij een cultuur- of sportvereniging, houden we de hulp dichtbij en effectief. De gebiedsteams spelen hierin een belangrijke rol.

Doorontwikkeling van de gebiedsteams moet het mogelijk maken dat zij meer lokale regie kunnen voeren en directe, laagdrempelige ondersteuning kunnen bieden waar mogelijk. En als specialistische jeugdhulp nodig is, wordt die tijdelijk en doelgericht ingezet – altijd afgestemd op de leefwereld van het kind – om duurzame oplossingen te realiseren. Dit integrale beleid vraagt om gezamenlijke inzet. Ouders, scholen, de buurt, cultuur- en sportverenigingen én professionals werken intensief samen om ieder kind de kans te geven veilig, gezond en kansrijk op te groeien. Inleiding: De recent ontwikkelde Sociale Koers Súdwest-Fryslân (hierna Sociale Koers) is het overkoepelende kader voor het gehele sociale domein. Het voorliggende jeugdbeleid (hierna jeugdbeleid) werkt deze koers concreet uit voor jeugd en vormt daarmee de leidraad voor de komende jaren. Met dit raadsvoorstel wordt de gemeenteraad voorgesteld om de notitie vast te stellen. Aanleiding: waarom nu nieuw jeugdbeleid? Elk kind in Súdwest-Fryslân verdient de kans om gezond, veilig en kansrijk op te groeien. De jeugd is het fundament onder een weerbare en veerkrachtige (toekomstige) samenleving. Er zijn negatieve signalen over het welzijn van de jeugd en het toenemende gebruik van jeugdzorg die van ons als gemeente vragen om nu strategische keuzes te maken voor de toekomst.

De aanleiding voor dit geadviseerde jeugdbeleid is dan ook tweeledig: enerzijds de veranderende en groeiende ondersteuningsbehoefte van onze jeugd, en anderzijds de financiële realiteit die uitdaagt om slimmer en effectiever te handelen.

1

De veranderende leefwereld van onze jeugd vraagt om actie. Volgens onderzoek is de verandering vooral: digitalisering en online wereld, hogere prestatiedruk, complexere gezinssamenstellingen (denk aan scheiding), toegenomen onzekerheid over toekomst (klimaatverandering, wooncrisis en oorlog) en meer erkenning voor psychische klachten. We signaleren dat de zorgvraag stijgt en de problematiek waarmee kinderen en gezinnen kampen, complexer wordt. Dit betekent dat meer jeugdigen worstelen en intensievere jeugdhulp nodig hebben. Tegelijkertijd staat de financiële houdbaarheid van de jeugdzorg ernstig onder druk. Deze landelijke ontwikkeling heeft ook in onze gemeente concrete gevolgen. De kosten van zorg zijn de afgelopen jaren toegenomen. Voor de komende jaren is bovendien een structurele bezuiniging van circa één miljoen euro vanaf 2026 vastgesteld. Daarbij zal het totale budget voor jeugdzorg na 2027 dalen van circa €38,4 miljoen naar €36,8 miljoen. Dit creëert een spanningsveld. Terwijl de noodzaak om te investeren in preventie en acties groter is dan ooit, is de financiële ruimte hiervoor juist beperkt. Er is daardoor een reëel risico dat er keuzes worden gemaakt op basis van budgettaire dekking in plaats van wat maatschappelijk noodzakelijk is voor het welzijn van een kind.

Daarmee ontstaat het risico dat de ondersteuning voor de meest kwetsbare kinderen en jongeren verschraalt. Dit advies legt daarom een koers voor die het belang van de jeugd vooropstelt binnen de financiële realiteit. Daarmee wordt er doelgericht gekozen waar we onze middelen voor inzetten met als uitgangspunt: een toekomst waarin elke jeugdige de kans krijgt om veilig, gezond en kansrijk op te groeien. Bovendien ondersteunen landelijke ontwikkelingen (Hervormingsagenda, FrIZA, richtinggevend kader sterke lokale teams), lokale rapportages (Rekenkamerrapport 1, rapportage Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd2 (IGJ)) ons om kritisch naar onze aanpak te kijken. Het verschenen rapport ‘Groeipijn’ van de Commissie Van Ark3 bevestigt wat we in de praktijk al zagen: de oorzaken van veel hulpvragen die nu in de jeugdzorg terechtkomen, liggen in de omgeving van de jeugdige. In de omgeving ligt dan ook de kans tot duurzame oplossing. Dit vraagt om een heroriëntatie op de organisatie van jeugdhulp, maar ook hoe breed het beleid moet worden vormgegeven. De Sociale Koers biedt met de opgaven en de leidende principes een passend raamwerk voor het jeugdbeleid. Met name op het gebied van leefomgeving en sociale netwerken, preventie en kansen.

Achtergrond: waar komen we vandaan? Sinds de invoering van de Jeugdwet in 2015 is de focus in Súdwest-Fryslân net als in veel andere gemeenten sterk komen te liggen op de stijgende kosten van jeugdzorg. Tegelijkertijd is het van belang om inhoudelijk te versterken op basis van de actuele situatie van jeugdigen in Súdwest-Fryslân. Om tot een gedragen en onderbouwd beleid te komen dat op deze inhoudelijke vernieuwing inzet, is in de afgelopen bestuursperiode een zorgvuldig proces doorlopen. Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste stappen die vanaf 2023 gezet zijn: • De start werd gemarkeerd door een nulmeting in de vorm van de ‘Staat van de Jeugd’ en een verdiepende analyse om een beeld te krijgen van hoe het met de jeugd in onze gemeente gaat. • Er is een verdiepende analyse uitgevoerd en daarop volgend zijn beheersmaatregelen vastgesteld.

1

Rekenkamerrapport Jeugd; Sturen op Jeugdhulp, Gemeente Súdwest-Fryslân, 2023. Beschikbaar via de gemeentelijke website. 2 Rapport Gebiedsteams Súdwest-Fryslân, Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, 2023. Beschikbaar via: https://toezichtdocumenten.igj.nl/ 3 Advies Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd, Groeipijn: Toekomst van de Jeugdhulp in Nederland. 2025. Te raadplegen via: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2025/01/30/advies-deskundigencommissiehervormingsagenda-jeugd

2

• •

• • •

• • •

Er is een visieleertraject afgerond onder leiding van de VNG. Hieruit volgde een handelingsperspectief van de VNG. De uitkomsten vormden een belangrijke aanzet tot nieuw jeugdbeleid. Er is in juni 2024 een informerende bijeenkomst met de raad georganiseerd waarbij een nieuwe rapportage jeugd werd gepresenteerd en onderzoeker Sharon Stellaard was uitgenodigd als criticus op landelijk jeugdbeleid. Deze bijeenkomst maakte indruk en was ook een aanloop naar nieuw jeugdbeleid. Vervolgens is in september 2024 de startnotitie jeugdbeleid 4 via actieve info gedeeld met de raad om de kaders, processtappen en een planning voor nieuw beleid scherp te stellen. In februari 2025 is een opiniërende bijeenkomst met de raad georganiseerd om input op te halen voor de opgave, inhoud en visie van het nieuwe beleid. Er zijn gesprekken gevoerd met cruciale partners, zoals jeugdhulpaanbieders, de GGD, Sociaal Collectief, Gecertificeerde Instellingen, de werkgroep Jeugd van de Adviesraad Sociaal Domein, samenwerkingsverbanden onderwijs en kinderopvang om hun expertise en perspectieven mee te nemen. Intern is input opgehaald bij de gebiedsteams en is afstemming gezocht met collega’s van aanpalende beleidsterreinen zoals onderwijs, veiligheid, cultuur en sport, WMO en participatie. Daarnaast zijn de inzichten uit partnerbijeenkomsten in het kader van de Sociale Koers geïntegreerd.

Naast input ophalen is er ook een terugkoppeling gevraagd over een eerste concept jeugdbeleid van diverse partners en collega’s.

Global Goals: Het jeugdbeleid raakt meerdere beleidsterreinen en kan een bijdrage leveren aan één of meerdere ‘targets’ van Sustainable Development Goals (SDG). Net als bij de sociale koers zijn de drie belangrijkste SDG’s: SDG 1: geen armoede 2 SDG 3: goede gezondheid en welzijn en SDG 10: ongelijkheid verminderen. Argumenten: - A.1 Het beleid bouwt voort op wat werkt Dit beleidsplan is geen sprong in het diepe, maar een logische doorontwikkeling van meer dan tien jaar aan investeringen en opgedane kennis. Succesvolle aanpakken worden zo geborgd en worden verder ontwikkeld. De gemeente investeert hiermee in het benutten en versterken van hetgeen dat volgens de ervaring werkt. - A.2 De breedte van de opgaven is krachtig, gekoppeld aan een concrete strategie en acties De uitdagingen waar kinderen, jongeren en gezinnen mee te maken hebben, beperken zich zelden tot één domein. De oorzaken van problemen rondom opgroeien, welzijn of veiligheid liggen vaak in de omgeving en andere domeinen. Dit jeugdbeleid erkent die complexiteit. Het is geen tunnelvisie op 'jeugdzorg' alleen, maar een (Sociaal Domein) brede, integrale aanpak: van een stevige pedagogische basis (sociale en fysieke omgeving) en de rol van cultuur en sport tot aan de verbinding met onderwijs en veiligheid. Het is bovendien meer dan een visie; de opgaven leiden via strategie naar concrete acties.

- A.3 Het beleid geeft een strategische richting en voorkomt ad-hoc beslissingen Het beleid zet een heldere koers uit met een focus op de pedagogische basis, de gebiedsteams en jeugdhulp dat aansluit op de omgeving. Het beleid geeft mandaat om al acties prioriteiten te geven. Dit voorkomt dat er suboptimale keuzes worden gemaakt op basis van financiële beschikbaarheid in plaats van maatschappelijke noodzaak. Instemming betekent ook het afgeven van een duidelijke opdracht om middelen doelgericht in te zetten en de resultaten continu te evalueren. - A.4 Het jeugdbeleid is de concrete vertaling van de Sociale Koers voor de jeugd De ontwikkeling van de Sociale Koers en de ontwikkeling van het nieuwe Jeugdbeleid lopen gelijk op. Waar de Sociale Koers een brede visie biedt op het hele sociale domein, richt het jeugdbeleid zich specifiek op de jongste inwoners. De visie en uitgangspunten van de Sociale Koers zijn bewust meegenomen in het jeugdbeleid, om versnippering te voorkomen. Zo krijgt bijvoorbeeld de 4

Startnotitie Jeugd gemeente Súdwest-Fryslân. Gemeente Súdwest-Fryslân, 2024. Zie bijlage.

3

‘pedagogische basis’ binnen het jeugdbeleid invulling als jeugdgerichte vertaling van de ‘sociale basis’ uit de Sociale Koers: het geheel van contacten, sociale netwerken en leefomgeving die bijdragen aan gezond opgroeien. De vier hoofddoelen van de Sociale Koers zijn al verwerkt in het jeugdbeleid om zodoende samenhang en afstemming te creëren. - A.5 Het beleid is tot stand gekomen aan de hand van input van partners en interne experts Diverse partners zoals Sociaal Collectief, de GGD, jeugdzorgaanbieders, het onderwijs en anderen zijn bevraagd voor het jeugdbeleid. Ook intern Ook intern zijn de gemeenteraad 5 en veel medewerkers die direct of indirect annex zijn met het onderwerp jeugd bevraagd. De adviesraad Sociaal Domein heeft een positief advies afgegeven over het voorgestelde jeugdbeleid (zie bijlage). Door deze brede afstemming verwachten we ook veel draagvlak voor deze beleidsnotitie. OOGO akkoord Gemeenten en Samenwerkingsverbanden primair en voortgezet onderwijs zijn verplicht om Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) te voeren over Jeugdhulp en Passend Onderwijs. Dit OOGO is wettelijk verplicht op grond van de Wet passend onderwijs en de Jeugdwet. Voordat een gemeente haar jeugdbeleid vaststelt, moet ze eerst OOGO voeren met de relevante onderwijsorganisaties. Het gaat hier niet om een vrijblijvend overleg.

Op 29 september 2025 heeft er OOGO plaatsgevonden tussen de samenwerkingsverbanden primair en voortgezet onderwijs en de gemeente Súdwest-Fryslân. Tijdens dit OOGO is de onderlinge samenwerking tussen Passend Onderwijs en Jeugdhulp verstevigd. Beide samenwerkingsverbanden zijn zeer positief over het nieuwe jeugdbeleid van de gemeente Súdwest-Fryslân en tijdens het OOGO is overeenstemming bereikt over het Jeugdbeleid. -

A6 Door een uitvoeringsplan op te stellen en vervolgens tweejaarlijks bij te sturen, blijft het jeugdbeleid actueel Het jeugdbeleid bestaat uit vier opgaven, een strategie en een eerste set van acties. Deze acties dienen als voorbeeld voor de verdere uitvoering van de strategie. Doordat het college elke twee jaar een uitvoeringsplan vaststelt, kan het jeugdbeleid gericht en stapsgewijs worden gerealiseerd. Zo blijft het jeugdbeleid relevant als kader, terwijl de acties flexibel kunnen worden aangepast aan actuele prioriteiten op basis van de gemonitorde maatschappelijke effecten. De uitvoeringsplannen bevatten acties met, waar mogelijk, indicatoren, zodat het effect van ingezette acties ook kan worden gemonitord. De raad ontvangt deze uitvoeringsplannen via de jaarlijkse rapportage Jeugd.

Rol en bevoegdheid: De gemeente heeft een forse formele wettelijke verantwoordelijkheid in de jeugdzorgsector (jeugdhulp organiseren, jeugdhulpplicht, toegang tot hulp regelen, preventie en opvoedondersteuning, jeugdbescherming en jeugdreclassering organiseren, beleidsontwikkeling jeugd, financiële verantwoordelijkheid volgens woonplaatsbeginsel 6). Een deel ervan heeft de gemeente uitbesteed aan Sociaal Domein Fryslân. Risico’s: Draagkracht van de gebiedsteams De gebiedsteams spelen een cruciale, uitgebreidere rol in de nieuwe aanpak. De analyse toont echter aan dat de gebiedsteams nu al kampen met uitdagingen zoals werkdruk, hoge caseload en personeelsverloop. Het risico bestaat dat de teams overbelast raken door de extra taken en verantwoordelijkheden. Dit zou de toegang tot hulp en de kwaliteit van de ondersteuning direct raken. Onvoldoende samenwerking tussen partners Het beleid is afhankelijk van een intensieve, domeinoverstijgende samenwerking tussen tal van partners zoals onderwijs, zorg, welzijn, sport en cultuur. De analyse laat echter zien dat er 5

Zie ook het vastgestelde verslag van de opiniërende bijeenkomst over het nieuwe jeugdbeleid: https://sudwestfryslan.raadsinformatie.nl/document/15222648/1/2025-0205+Beknopt+verslag+Opiniërende+bijeenkomst+Nieuw+jeugdbeleid?connection_type=1&connection_ id=9138877 6 Zie voor toelichting hoofdstuk 5.4 Jeugdbeleid Súdwest-Fryslân 2026 en verder (bijlage).

4

uitdagingen zijn in de (keten)samenwerking en dat er nog steeds sprake is van "verkokering". Als de benodigde integrale samenwerking niet tot stand komt, zullen de ambities moeilijk te realiseren zijn. Beperkte meetbaarheid van preventie De strategie zet in op preventie. Een inherent risico van preventie is dat de effectiviteit ervan moeilijk direct meetbaar is. Het is een uitdaging om aan te tonen welke problemen zijn voorkomen door de investeringen in de basis. Om te kunnen beoordelen of de ingezette acties de beoogde effecten realiseren, wordt bij het opstellen van de uitvoeringsplannen specifiek gekeken naar de meetbaarheid van de in te zetten acties. De afhankelijkheid van de 'pedagogische basis' en de mienskip Een risico is dat de betrokkenheid van ouders, het netwerk en de samenleving als geheel niet in de gewenste mate toeneemt. Tijdens de opiniërende bijeenkomst met de raad werd al aangegeven dat het bereiken van ouders een uitdaging is en dat wordt soms ook aangegeven door professionals. Als de omgeving de grotere verantwoordelijkheid niet oppakt, kan de druk op de professionele hulp juist toenemen in plaats van afnemen. Financiën: De financiële druk op de jeugdzorg is de afgelopen jaren aanzienlijk toegenomen en vormt inmiddels een structureel probleem. Deze ontwikkeling sluit aan bij de landelijke trend.

Om hierop te anticiperen heeft de gemeente in 2024 een pakket aan beheersmaatregelen vastgesteld. Deze maatregelen zijn gericht op het realiseren van besparingen op de korte en lange termijn. De kwantificeerbare beheersmaatregelen zijn in de Kansrijke Sporen opgenomen als bezuinigingen. Voor de jeugdzorg betreft dit een structurele bezuiniging van circa € 1 miljoen vanaf 2026. De huidige begroting voor jeugdzorg bedraagt circa € 38 miljoen. Voor de jaren 2026 en 2027 blijft dit stabiel. In deze jaren zijn zowel de maatregelen uit de Kansrijke Sporen als de financiële opgave voortvloeiend uit de Hervormingsagenda Jeugd in de begroting verwerkt. Vanaf 2027 bedraagt het beschikbare budget circa € 38,4 miljoen, exclusief loon- en prijsindexatie. Loon- en prijsindexatie worden meegenomen in het reguliere begrotingsproces. In 2028 daalt de begroting naar circa € 36,8 miljoen, exclusief loon- en prijsindexatie, waarbij een stelpost van € 1,6 miljoen is opgenomen. Deze stelpost betreft de invoering van een eigen bijdrage in de jeugdzorg en het sturen op de duur van jeugdzorgtrajecten. Met ingang van 2028 wordt een korting toegepast op de algemene uitkering aan gemeenten, in lijn met de beoogde besparingen. De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van deze maatregelen ligt bij het Rijk.

Indien het Rijk er niet in slaagt om de beoogde opbrengsten uit deze stelpost te realiseren, worden gemeenten hiervoor financieel gecompenseerd. Het jeugdbeleid wordt budgetneutraal uitgevoerd. Dit betekent dat er geen structurele aanvullende middelen beschikbaar zijn gesteld bovenop de bestaande begroting voor jeugdzorg. Alle voorgenomen beleidsmaatregelen en hervormingen dienen te worden gerealiseerd binnen de huidige begroting. De volgende financiële risico’s zijn geïdentificeerd ten aanzien van een budgetneutraal jeugdbeleid: Risico Stijgende zorgvraag Complexe casuïstiek Beperkte investeringen in preventie Beperkt ruimte voor nieuwe initiatieven Suboptimale keuzes Kansrijke sporen Financiële kwetsbaarheid van aanbieders

Gevolg Overschrijding van het budget Hogere kosten per inwoner Toename van specialistische hulp In de wachtstand Sturing vanuit financiële dekking in plaats van maatschappelijke noodzaak Enerzijds bezuinigen anderzijds beperkt ruimte om te investeren Continuïteitsrisico in zorg

Binnen het kader van een budgetneutraal beleid, waarbij nieuwe uitgaven uitsluitend kunnen plaatsvinden in combinatie met bezuinigingen en, of herprioritering van bestaande middelen, is het van essentieel belang om beschikbare middelen doelgericht en effectief in te zetten. Dit vereist een continue, periodieke evaluatie van ingezette acties en een actieve bijsturing op basis van actuele inzichten, maatschappelijke ontwikkelingen en meetbare resultaten.

5

Het uitgangspunt is om direct aan de slag te gaan. Met elkaar leren. Indien gedurende de uitvoering blijkt dat de beschikbare middelen voor het jeugdbeleid niet toereikend zijn, bestaat de mogelijkheid om gebruik te maken van de incidentele € 4,2 miljoen uit de septembercirculaire 2025 - die we hebben ontvangen voor het dekken van tekorten in de jeugdzorg over 2023 en 2024 - mits deze expliciet zijn geoormerkt voor het sociaal domein. Septembercirculaire 2025 In de septembercirculaire 2025 is voor Súdwest-Fryslân een incidentele compensatie van € 4,2 miljoen opgenomen voor tekorten in de jeugdzorg over 2023 en 2024. Het kabinet geeft hierbij als overweging mee “dat gemeenten deze compensatie in kunnen zetten voor het versterken van de sociale basis en stevige lokale teams, met tevens aandacht voor het verbeteren van kind- en gezinsbescherming en de bredere integrale aanpak sociaal domein”. Dit sluit goed aan bij zowel de Sociale Koers als de doelstellingen in het nieuwe, nog vast te stellen, jeugdbeleid. Het voorstel is om kosten die voortvloeien uit het jeugdbeleid te dekken uit het krediet van € 4,2 miljoen, dat beschikbaar is gesteld bij de Septembercirculaire 2025 voor de transformatie van het sociaal domein. Hiermee kan gericht worden geïnvesteerd in de verdere vernieuwing en versterking van het sociaal domein, inclusief het jeugdbeleid.

Het jeugdbeleid sluit hier naadloos op aan: de druk op de jeugdzorg neemt toe, de problematiek wordt complexer en de kosten stijgen. Tegelijkertijd wordt gepleit voor inhoudelijke vernieuwing, zoals versterking van de pedagogische basis, hulp dichtbij de leefomgeving en doorontwikkeling van gebiedsteams tot stevige lokale teams. Deze transformatie vraagt om investeringen in preventie, samenwerking en innovatie, zoals pilots voor gezinsgerichte hulp, de JIM-aanpak en integrale kindcentra. Met het krediet versterken we de uitvoeringskracht, in het bijzonder op het gebied van jeugd en veiligheid, door extra capaciteit te creëren, samenwerking te verbeteren en integrale uitvoering te borgen. Het krediet voor de transformatie biedt de financiële ruimte om deze omslag te maken, zonder dat bestaande voorzieningen daaronder lijden. Kortom, het krediet (€ 4,2 miljoen) is essentieel om de transformatie in het sociaal domein en de jeugdzorg daadwerkelijk vorm te geven. Het krediet maakt investeren in duurzame, preventieve en integrale oplossingen mogelijk, die bijdragen aan een sterke, inclusieve en veerkrachtige mienskip. De nadere uitwerking van omvang, inrichting en werkwijze volgt in 2026. Juridisch: Op grond van artikel 2.1 van de Jeugdwet is de gemeente verantwoordelijk voor het preventieve jeugdbeleid en de (niet vrij toegankelijke) jeugdhulp.

Alternatieven: A.1 Niet het jeugdbeleid vaststellen. De raad kan ervoor kiezen om niet het jeugdbeleid vast te stellen. In dit geval zal het jeugdbeleid aangepast moeten worden op de punten waarover geen overeenstemming wordt bereikt. Het later vaststellen door de raad heeft geen zwaarwegende juridische consequenties. Participatie en communicatie: Er is input opgehaald van de gemeenteraad, Adviesraad Sociaal Domein, jeugdhulpaanbieders (met een lokale oriëntatie), Sociaal Collectief, de GGD, samenwerkingsverbanden passend onderwijs, de eigen gebiedsteams en collega’s van aanpalende beleidsterreinen, zoals onderwijs, veiligheid, cultuur en sport, participatie, WMO en gezondheid. En de jeugd zelf? Nu deze hoofdlijnen staan, willen we jeugdigen actief betrekken bij de uitvoeringsplannen. Juist in de uitvoering ligt hun kracht: jongeren weten uit ervaring wat voor hen werkt, wat hen motiveert en wat er nodig is om ondersteuning effectief te maken. Hun perspectief is essentieel om het beleid te laten landen in de praktijk, en daarom is hun betrokkenheid als concrete actie opgenomen. Planning en vervolgproces: Na vaststelling door de raad is het vervolgproces als volgt: • In 2026 stelt het college een eerste uitvoeringsplan vast. • Na vaststelling van dit plan kan worden gestart met de uitvoering van de acties.

6

•

•

Vanaf 2027 worden de maatschappelijke effecten, zoals benoemd in het jeugdbeleid, jaarlijks gemonitord en opgenomen in de jaarlijkse rapportage Jeugd, die via actieve informatie met de gemeenteraad wordt gedeeld. De huidige jaarlijkse rapportage Jeugd is gebaseerd op het Dashboard Jeugd, dat in september 2025 aan de raad is gepresenteerd in een informerende bijeenkomst. Elk uitvoeringsplan wordt tweejaarlijks geactualiseerd op basis van ervaringen, de monitoring en de voortgang van de acties. De uitvoeringsplannen worden aan het college voorgelegd. Daarna wordt het geactualiseerde uitvoeringsplan aan de jaarlijkse rapportage Jeugd toegevoegd.

Link(s) naar eerdere besluitvorming of (actieve) informatie: Verdiepende analyse Jeugdstelsel Súdwest-Fryslân. Gemeente Súdwest-Fryslân, 2023. Beschikbaar via de gemeentelijke website. Bijlage(n): 1. ‘Jeugdbeleid Súdwest-Fryslân 2026 en verder; De kracht van de basis – Samen sterk voor onze Jeugd 2. Advies Adviesraad Sociaal Domein 3. Actieve info Startnotitie Jeugd 2024. Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

drs. C. Smits

7

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Jeugdbeleid Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 4 november 2025;

besluit:

a. b.

het 'Jeugdbeleid Súdwest-Fryslân 2026 en verder; De kracht van de basis – Samen sterk voor onze Jeugd' vast te stellen te bevestigen dat de kosten die voortvloeien uit de uitvoering van de beleidsnotitie, gedekt worden uit een bij de septembercirculaire 2025 beschikbaar te stellen krediet van € 4,2 miljoen, voor de transformatie van het sociaal domein, inclusief het jeugdbeleid Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 18 december 2025

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

8

, voorzitter.

, griffier.