Raadsvoorstel jaarstukken 2020

Ons nummer: R21.000081

*R21.000081* O.0000001E

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Raadsvergadering van Commissie Commissievergadering van Portefeuillehouder Team Behandelend ambtenaar

Jaarstukken 2020 gemeente Súdwest-Fryslân 3 juni 2021 Bestjoer en Finânsjes, Boarger en Mienskip, Doarp, Stêd en Omkriten 20 mei 2021 G. Wielinga Financiën A.A. van der Schaar

Voorstel: a. de jaarstukken 2020 met een voordelig saldo van € 4.709.445 vast te stellen; b. het voordelig resultaat van € 4.709.445 ten gunste van de Algemene Reserve te brengen; c. € 2.039.000 te onttrekken aan de Algemene Reserve m.b.t. ontvangen BUIG middelen t.b.v. continuering van re-integraties(‘Súdwest Werkt!’); d. € 899.000 te onttrekken aan de Algemene Reserve voor Transformatiemiddelen bedrijfsvoering 2020-2023 t.b.v. doorontwikkeling organisatie; e. € 712.000 te onttrekken aan de Algemene Reserve m.b.t. ontvangen TOZO-middelen voor personele inzet (uitvoeringskosten); f. € 367.000 te onttrekken aan de Algemene Reserve voor corona compensatie 2021(via algemene uitkering ontvangen); g. € 93.000 te onttrekken aan de Algemene Reserve voor programma Klimaatagenda t.b.v. Transitievisie Warmte en Atlas voor de Leefomgeving; h. € 93.000 te onttrekken aan de Algemene Reserve m.b.t. opbrengst verkoop gronden voor vervanging oeverconstructies; i. € 50.000 te onttrekken aan de Algemene Reserve voor Programma Vitaal Landschap; j. € 50.000 te onttrekken aan de Algemene Reserve voor Kinderarmoede

Inleiding: Voor u ligt de jaarrekening over 2020. Jaarlijks dient de gemeenteraad de jaarstukken van het voorgaande jaar vast te stellen. De accountant heeft een goedkeurende verklaring afgegeven. De controleverklaring van de accountant is in de jaarstukken opgenomen. De jaarrekening 2020 is de verantwoording over een zeer bijzonder jaar. We begonnen 2020 met de wetenschap dat het financieel gezien een moeilijk jaar zou worden. Immers, de programmabegroting die (in het najaar van 2019) voor 2020 was vastgesteld, kon alleen sluitend worden gemaakt door een flink beroep te doen (van ruim € 7 miljoen) op onze algemene reserves. Nu we over heel 2020 de balans hebben opgemaakt, kunnen we vaststellen dat het lastig blijft de toekomst te voorspellen. Immers, bij aanvang van het boekjaar had niemand verwacht dat we in dit financiële verslag een paragraaf zouden opnemen over Covid-19 en het gemeentelijk coronafonds, nieuwe regelingen zouden opvoeren met namen als TOZO-1, 2 en 3 en uitleg zouden geven over de verantwoording van omzetgaranties aan zorgaanbieders en vervoerders. Gaandeweg het bijzondere jaar 2020 werd duidelijk dat een deel van het voorgenomen beleid door ‘corona’ moest worden aangepast of uitgesteld. Daarnaast stonden we voor onvoorziene uitgaven

1

waarvan het onzeker was of we daarvoor voldoende door de rijksoverheid zouden worden gecompenseerd. Door adequaat te anticiperen op deze ontwikkelingen, hielden we financieel de controle. Geholpen door enkele flinke meevallers (hogere BUIG-uitkering, opbrengsten grondexploitatie), waarop we in de bestuursrapportage van november-december al een voorschot namen, konden we 2020 zelfs afsluiten met een positief saldo van € 4,7 miljoen. Toch kunnen we onszelf niet rijk rekenen. Het grootste deel van dit saldo hebben we gereserveerd voor zaken waarvan we weten dat deze in 2021 op onze weg komen. Daarnaast ligt er voor de komende jaren nog steeds een structurele uitdaging om de begroting op orde te houden. We onderschrijven de recente bevindingen van onderzoeksbureau Cebeon, dat het ministerie van binnenlandse zaken er in april 2021 op wees dat ‘de financiële druk op gemeenten toeneemt’. Zonder financiële hulp uit Den Haag kan in gemeenten ‘verschraling van het voorzieningenniveau’ niet uitblijven, aldus Cebeon. Doel: Door middel van de jaarstukken legt het college verantwoording af aan de raad over het gevoerde beleid. Het doel is vaststelling van de jaarstukken 2020 door de gemeenteraad. Argumenten: Door Deloitte zijn overeenkomstig artikel 213 van de gemeentewet de jaarstukken 2020 gecontroleerd.

De jaarstukken zijn opgesteld overeenkomstig de voorschriften vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording voor provincies en gemeenten dat per 1 januari 2004 in werking is getreden. De jaarstukken zijn samengesteld op basis van de bij de gemeente SúdwestFryslân gehanteerde programma’s die corresponderen met de opgestelde programmabegroting 2020. Alternatieven: n.v.t. Risico’s: Indien de vastgestelde jaarstukken niet voor 15 juli 2021 zijn ingediend bij Gedeputeerde Staten, kan dat inhouden dat de gemeente voor de begroting onder het preventieve toezicht bij de provincie valt en niet onder het repressieve toezicht. Eén en ander houdt in dat alle door de gemeenteraad genomen besluiten met financiële consequenties ter goedkeuring moeten worden voorgelegd aan de provincie, voordat tot uitvoering kan worden overgegaan. Kaders: In artikel 200 van de Gemeentewet is bepaald dat het College van burgemeester en wethouders de door de gemeenteraad vastgestelde jaarstukken van de gemeente binnen twee weken na vaststelling, maar in ieder geval voor 15 juli 2021 bij Gedeputeerde Staten moet indienen. In de financiële verordening ex artikel 212 van de gemeentewet is deze bepaling eveneens opgenomen. Financiële aspecten/gevolgen: De jaarrekening toont een financieel resultaat van € 4,7 miljoen voordelig. Verdeeld over de programma’s ziet het er als volgt uit:

2

Overzicht per programma

Voordelig

Nadelig

Programma 1 - Sociaal

4.699

0

Programma 2 - Ruimte

3.996

0

Programma 3 - Bestuur

137

0

0

-4.123

Totaal

8.832

-4.123

Totaal gerealiseerd resultaat

4.709

(bedragen x € 1.000)

Overzichten

Het resultaat van € 4,7 miljoen voordelig is ontstaan door: Sociaal (€ 4,7 miljoen voordelig) De grootste afwijkingen betreffen:  € 2,9 miljoen voordeel (per saldo) bij Lichte en Specialistische Ondersteuning, met name voordeel door hogere BUIG uitkering (€ 2,3 mln.) en minder kosten voor beschermd wonen (€ 0,6 mln.).  € 0,9 miljoen voordeel (per saldo) bij Onderwijs, met name voordeel op onderwijshuisvesting (lagere huisvestingskosten en kapitaallasten) en minder uitgaven aan leerlingenvervoer en gymnastiekvervoer.  € 0,6 miljoen voordeel (per saldo) bij Voorliggend Veld, grotendeels door voordelen op personeelskosten en vluchtelingenhulp.  € 0,3 miljoen voordeel (per saldo) bij Sport, met name voordeel door hogere bijdrage SPUKregeling. Daarnaast zijn er vele diverse voor- en nadelen. Betreffende de TOZO zijn er grote afwijkingen, zowel bij de lasten als bij de baten; per saldo heffen die elkaar op. Ruimte (€ 4 miljoen voordelig) De grootste afwijkingen betreffen:  € 3,1 miljoen voordeel (per saldo) bij Wonen, met name door voordelen bij de grondcomplexen.  € 0,4 miljoen voordeel (per saldo) bij Werken, met name meeropbrengsten toeristenbelasting (afrekening 2019) en meer grondverkopen.  € 0,4 miljoen voordeel (per saldo) bij Leefomgeving, grotendeels door voordelen op afval en lagere uitgaven bij ruimtelijk beleid m.b.t. invoering omgevingswet.

Bestuur (€ 0,1 miljoen voordelig) Dit komt met name door voordelen op salarissen en inhuur van personeel. Overzichten (€ 4,1 miljoen nadelig) De grootste afwijkingen betreffen:  € 7,3 miljoen nadelig, zijnde onttrekkingen uit reserves, betreft voornamelijk het in de primitieve begroting geraamde nadelige saldo van € 7,2 miljoen.  € 3,2 miljoen voordelig, met name door het saldo van begrotingswijzigingen uit bestuursrapportages over 2020 (volgens berap sept.- okt. 2020 € 1,69 miljoen) en een hogere Algemene Uitkering van € 1,5 miljoen. Kortom: We hielden rekening met een tekort van € 7,24 miljoen (conform vastgestelde primitieve begroting). Door begrotingswijzigingen uit de bestuursrapportages over 2020 (in totaal € 1,7 miljoen) is het begrotingssaldo aangepast in € 5,5 miljoen nadelig. Dit is het begrote saldo zoals vermeld in de bestuursrapportage september - oktober 2020. Uit de bestuursrapportage november – december 2020 blijkt dat we een extra voordeel verwachten van € 6,9 miljoen. Het verwachte resultaat veranderde daardoor in € 1,4 miljoen voordelig. In werkelijkheid geeft de

3

jaarrekening een voordelig resultaat van € 4,7 miljoen. Dit is dus € 3,3 miljoen gunstiger dan we hadden verwacht. Dit komt met name door het voordeligere resultaat op de grondcomplexen van € 2,2 miljoen (zie jaarstukken paragraaf Grondbeleid), daarnaast voordeliger resultaat op de personele lasten (zie jaarstukken paragraaf Bedrijfsvoering). Bestemming resultaat Het voordelig resultaat van € 4.709.445 ten gunste te brengen van de Algemene Reserve. Wij stellen voor om onderstaande budgetten via resultaatbestemming over te hevelen naar 2021 en te onttrekken aan de Algemene Reserve. Omdat de uitvoering in 2021 en volgende jaren plaatsvindt, hebben deze budgetten het resultaat van 2020 positief beïnvloed. Het gaat hier om de volgende budgetten: 







€ 2.039.000 BUIG naar re-integratie (‘Súdwest Werkt!’) In oktober is de definitieve beschikking van de BUIG € 2,3 miljoen hoger vastgesteld dan begroot. De verwachting was dat de uitgaven aan uitkeringen in de laatste maanden van 2020 flink zouden stijgen vanwege corona. Deze stijging is er nauwelijks gekomen. Hierdoor houden we ten opzichte van de begroting € 2,039 miljoen over op de BUIG. Ten opzichte van het ontvangen Rijksbudget is dit echter nog steeds een nadeel van ongeveer € 1,3 miljoen. Via het actieplan ‘Súdwest Werkt!’ is in 2020 gewerkt aan het realiseren van de ombuiging ‘Uitkeringen binnen BUIG middelen’. Door de coronacrisis heeft dit in 2020 nog niet de resultaten opgeleverd zoals in eerste instantie verwacht. De vertraging in het realiseren van scholings-, re-integratie en uitstroomdoelen heeft tot gevolg dat wij in het komende jaar, ervan uitgaande dat er een einde komt aan de Covid-19 crisis, niet alleen onze inzet moeten continueren maar ook intensiveren. Dat vraagt ook extra middelen. Derhalve wordt gevraagd om het genoemde voordeel op de BUIG via resultaatbestemming te bestemmen voor continuering van re-integraties. € 899.000 Transformatiemiddelen bedrijfsvoering 2020-2023 t.b.v.

doorontwikkeling organisatie Op ketenniveau is in 2020 verkend waar we de komende jaren op in willen zetten om significante resultaten in het kader van Continu Verbeteren te behalen. Eind 2020 zijn daarvoor de eerste uitvoeringsplannen gestart. Eigen inzet en zelf leren en organiseren vormen daarbij de basisaanpak, ondersteund met incidentele externe expertise. Voor deze doorontwikkeling van de organisatie zijn in de periode 2020-2023 incidentele transformatiemiddelen beschikbaar gesteld (voor deze periode totaal € 1,9 mln.) voor (begeleiding bij) de uitvoering van producten procesoptimalisatie en voor de financiering en stimulering van de daaruit voortvloeiende gewenste flexibele pool en in- en externe mobiliteit. Eind 2020 is hiervoor de Werkplaats gevormd, een expertiseteam binnen HR dat mobiliteit binnen en buiten SWF stimuleert, ondersteunt, begeleidt en regisseert. Op deze wijze zorgen we er voor dat het juiste talent op de juiste plek in de organisatie komt en dat we medewerkers actief verder helpen in werk. In 2020 hebben we € 75.000 van de ‘transformatiemiddelen Continu Verbeteren’ benut voor inzet in de eerste procesoptimalisaties. Het merendeel van de benodigde middelen voor deze in 2020 opgestarte uitvoeringsplannen zijn in 2021 benodigd, de niet bestede gelden dienen daarom beschikbaar te blijven voor 2021 en volgende jaren.

€ 712.000 TOZO voor personele inzet (uitvoeringskosten) Van het Rijk hebben wij TOZO-middelen ontvangen voor uitvoering TOZO-regeling 2020/2021 t.b.v. extra inzet personeel. In 2020 is hier deels gebruik van gemaakt, veel werkzaamheden zijn door eigen personeel opgepakt, hierdoor zijn ook andere werkzaamheden blijven liggen. Daarnaast vraagt de afwikkeling van de verstrekte bijstand en kredieten naar verwachting nog enkele jaren extra personele inzet. Daarom stellen wij voor om via resultaatbestemming de resterende uitvoeringskosten van € 712.000 te reserveren voor de komende jaren. € 367.000 Ontvangen corona compensatie 2021 via Algemene Uitkering In de septembercirculaire en de decembercirculaire 2020 is de coronacompensatie van de drie steunpakketten van het Rijk via de algemene uitkering beschikbaar gesteld aan gemeenten.

4







Van de in 2020 ontvangen coronacompensatie in de Algemene Uitkering is een aantal bedragen bedoeld voor uitgaven in 2021. Dit betreft de volgende bedragen: aanvullend pakket re-integratie € 252.000, gemeentelijk schuldenbeleid € 73.000, bijzondere bijstand € 25.000 en compensatie quarantaine € 17.000. Daarom stellen wij voor om via resultaatbestemming deze gelden beschikbaar te stellen voor 2021. € 93.000 voor programma Klimaatagenda Betreft de volgende twee onderdelen:  Transitievisie Warmte In de door de raad vastgestelde Klimaatagenda SWF 2020 is binnen het hoofdstuk Gebouwde Omgeving de Transitievisie Warmte opgenomen. De Transitievisie Warmte wordt voor de hele gemeente opgesteld. In de Transitievisie wordt vastgesteld, wanneer welke wijk/kern/ industrieterrein van het aardgas afgaat. Voor gebieden die voor 2030 van het aardgas afgaan worden globaal mogelijke alternatieven voor aardgas beschreven. De Transitievisie Warmte moet per 31 december 2021 klaar zijn. Daarom is het van belang dat de hiervoor bestemde gelden zowel in 2020 als in 2021 beschikbaar zijn. De gelden zijn daarnaast ook bedoeld voor de uitvoeringsplannen op wijkniveau. In de klimaatagenda is aangegeven dat aan deze uitvoeringsplannen in 2021 vorm wordt gegeven. Door het Corona virus hebben overleggen met externe partners en het proces vertraging opgelopen.

Daarom is het totale beschikbare bedrag voor de Transitievisie Warmte van € 60.000 nog onbenut. De uitgaven vinden in 2021 plaats.  Atlas voor de Leefomgeving De Atlas voor de Leefomgeving is een instrument dat we gemeente breed in kunnen gaan zetten. Op korte termijn gaat het hierbij vooral om ondersteuning te bieden bij de Transitievisie Warmte, het RES-proces en de Wijkuitvoeringsplannen. Daarnaast ligt er een duidelijke relatie met de Omgevingsvisie. De Atlas levert belangrijke informatie over welke beperkingen er zijn als het gaat om beleid, wet- en regelgeving op het gebied van opwek van duurzame elektriciteit. Voor meer informatie over de Atlas verwijzen wij naar de Klimaatagenda, onderdeel Cross-overs. Er wordt momenteel gewerkt aan de ontwikkeling van de Atlas voor de Leefomgeving. Hiervoor is een contract afgesloten met een externe partij. Dit contract loopt tot en met 1 april 2021. Het ligt in de lijn der verwachting dat het contract wordt verlengd. Voor 2021 is er geld aangevraagd voor de Atlas van de Leefomgeving. Doordat niet het volledige aangevraagde bedrag voor programma Klimaatagenda is gehonoreerd ontstaat er een tekort op bepaalde onderdelen. Door het restantbudget op deze post mee te nemen kan de voortgang van de ontwikkeling van de Atlas van de Leefomgeving veilig worden gesteld. Het gaat hierbij om een bedrag van € 33.295.

€ 93.000 Verkoop gronden voor vervanging oeverconstructies In het najaar van 2020 en begin januari 2021 (de afronding) is in de wijk De Domp in Sneek een grote klus uitgevoerd wat betreft de vervanging van honderden meters damwand. Deze damwand loopt grotendeels langs verschillende achtertuinen van bewoners. We hadden hier als gemeente nog een strook grond liggen, waar de damwand onderdeel van uitmaakte. Na de vervanging worden/zijn bijna alle stroken grond overgedragen aan de bewoners. De opbrengsten van de verkoop van de grond willen we compenseren met de kosten voor de vervanging. Dat is ook benoemd in het collegeadvies over dit onderwerp. Een deel van de inkomsten is in december 2020 binnengekomen. De rest verwachten we in februari en maart te ontvangen. Het was onzeker wanneer de klus precies afgerond zou zijn en daarom konden we niet goed inschatten wanneer de opbrengsten van de grond binnen zouden komen. De inkomsten van € 93.000 in december konden in die korte termijn niet meer besteed worden aan vervanging. Gezien de achterstanden in de hele waterbouw, willen we deze gelden graag beschikbaar houden voor het budget oevers en kaden van 2021. € 50.000 voor Programma Vitaal Landschap In 2019 is het programma Vitaal Landschap gestart.

Samen met de stakeholders wordt gesproken over initiatieven die passen in de nieuwe opzet van landbouw of in het brede vraagstuk van het landschap van Súdwest-Fryslân. Dat heeft geleid tot initiatieven waarbij wij de individuele stakeholders, organisaties of groeperingen kunnen bijstaan. Dat kan procedureel zijn, soms door

5



inzet van de onderlinge netwerken en soms ook financieel. Met name door de corona-perikelen zijn de financiële initiatieven later op gang gekomen. Pas eind 2020 konden we opdrachten uitzetten. De verdere uitvoering zal plaatsvinden in 2021. Voorgesteld wordt om de nietbestede gelden via resultaatbestemming beschikbaar te stellen voor 2021. € 50.000 voor Kinderarmoede In 2020 is nog volop ingezet op de vakantieregeling minima, desondanks is in 2020 € 50.000 minder uitgegeven dan begroot. Voorgesteld wordt deze middelen beschikbaar te stellen voor 2021 conform de toezegging van het college in de raadsvergadering van 17 december om deze via resultaatbestemming bij de jaarrekening mee te nemen.

Grondexploitatie In de jaarstukken informeren wij u, naast datgene wat in de paragraaf Grondbeleid is vermeld, tevens over de financiële meerjarenprognoses van de grondexploitaties en de effecten hiervan. Hiermee geven wij aan, hoe wij de realisatie van de grondexploitaties vorm geven. Bij de uitvoering hiervan horen uiteraard ook kredieten, zonder uw instemming hieromtrent is realisatie niet mogelijk. Door het vaststellen van de jaarstukken 2020 en de hierbij behorende grondexploitaties stemt u expliciet in met de aangegeven raming van elke grondexploitatie. Duurzaamheid: n.v.t.

Vervolgproces: -

Monitoring en evaluatie: n.v.t.

Gevolgen voor LTA: n.v.t. Communicatie en afstemming: n.v.t.

Bijlage(n) Meegezonden: - Jaarstukken 2020 gemeente Súdwest-Fryslân - Accountantsverslag 2020 gemeente Súdwest-Fryslân Ter inzage: -

6

Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

P. Zondervan

7

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Jaarstukken 2020 gemeente Súdwest-Fryslân Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 30 april 2021;

besluit de raad: a. de jaarstukken 2020 met een voordelig saldo van € 4.709.445 vast te stellen; b. het voordelig resultaat van € 4.709.445 ten gunste van de Algemene Reserve te brengen; c. € 2.039.000 te onttrekken aan de Algemene Reserve m.b.t. ontvangen BUIG middelen t.b.v. continuering van re-integraties(‘Súdwest Werkt!’); d. € 899.000 te onttrekken aan de Algemene Reserve voor Transformatiemiddelen bedrijfsvoering 2020-2023 t.b.v. doorontwikkeling organisatie; e. € 712.000 te onttrekken aan de Algemene Reserve m.b.t. ontvangen TOZO-middelen voor personele inzet (uitvoeringskosten); f. € 367.000 te onttrekken aan de Algemene Reserve voor corona compensatie 2021(via algemene uitkering ontvangen); g. € 93.000 te onttrekken aan de Algemene Reserve voor programma Klimaatagenda t.b.v. Transitievisie Warmte en Atlas voor de Leefomgeving; h. € 93.000 te onttrekken aan de Algemene Reserve m.b.t. opbrengst verkoop gronden voor vervanging oeverconstructies; i. € 50.000 te onttrekken aan de Algemene Reserve voor Programma Vitaal Landschap; j. € 50.000 te onttrekken aan de Algemene Reserve voor Kinderarmoede Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 3 juni 2021

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

8

, voorzitter.

, griffier.