Raadsvoorstel - Inzet op het ziekenhuisdossier
Tekst van het document
Ons nummer: R25.000010 R25.000010
Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Behandelend team Portefeuillehouder Raadscommissie Raadscommissie Raadsvergadering
: : : : :
Projecten Marianne Poelman Bestjoer en Finânsjes 13 februari 2025 27 februari 2025
Onderwerp
:
inzet op het ziekenhuisdossier
Raadsvoorstel: a. in te stemmen met de geplande inzet en strategie zoals omschreven in dit advies b. een krediet tot een bedrag van 236.000 euro beschikbaar te stellen voor het jaar 2025 c. de kosten te dekken ten laste van het ontwikkelfonds Samenvatting: In 2 moties zijn kaders gegeven voor de inzet op het ziekenhuisdossier. Gelet op de grote maatschappelijke impact is extra inzet nodig. Voorgesteld wordt hiervoor middelen beschikbaar te stellen ten laste van het ontwikkelfonds. Inleiding: De Friese ziekenhuizen hebben zich voorgenomen om de ziekenhuizen in Sneek en Heerenveen te sluiten met ingang van 2034. Onderzocht wordt of in plaats daarvan een nieuw ziekenhuis kan worden gesticht in Joure. De ziekenhuizen hebben bekend gemaakt dat de krapte op de arbeidsmarkt en te verwachten schaalvoordelen de redenen zijn voor hun voornemen. Voor inwoners, onderwijs en bedrijfsleven heeft de sluiting van het ziekenhuis in Sneek grote gevolgen. Op basis van moties heeft de Raad een kader gegeven voor het strategisch handelen op dit dossier. In dit voorstel wordt uiteengezet welke lijn in 2025 zal worden gevolgd. Tevens wordt het benodigde krediet aangevraagd ten laste van het ontwikkelfonds. Global Goals: 3.Goede gezondheid en welzijn: verzeker een goede gezondheid en promoot welzijn voor alle leeftijden.
Bron www.sdgnederland.nl geraadpleegd op 8 januari 2025 Bereikbaarheid en toegankelijkheid tot goede zorg zijn essentieel voor een goede gezondheid. Uit de impactanalyse van Lysias blijkt dat bereikbaarheid en toegankelijk onder druk staan als het ziekenhuis uit Sneek verdwijnt. Argumenten: Na het bekend worden van de plannen van de Friese ziekenhuizen is in 2024 een impactanalyse uitgevoerd door het Fries Sociaal Planbureau en Lysias advies. Daaruit blijkt dat de maatschappelijke gevolgen voor Súdwest-Fryslân groot zijn. Er zijn vooral zorgen over de bereikbaarheid en toegankelijkheid van de zorg. De 45 minuten norm komt onder druk voor inwoners van het buitengebied. En zowel voor patiënten als bezoekers is de bereikbaarheid een probleem: openbaar vervoer is beperkt beschikbaar en niet iedereen heeft een auto. Ook worden negatieve effecten op onderwijs en economie voorzien. Een ziekenhuis is een belangrijke pijler van de lokale economie. Bij het afschalen of verdwijnen van ziekenhuizen is sprake van een zogenaamd
1
trickle-down-effect. Lokale bedrijven en dienstverleners verliezen hun klanten. Ook is er sprake van een negatief effect op het vestigingsklimaat en op het imago van de gemeente. Een negatief effect op de instroom en aantrekkelijkheid op de onderwijslocaties in Sneek en Heerenveen wordt voorzien. Dit kan een negatief effect hebben op de instroom in het onderwijs en kan daarmee bijdragen aan het oplopende personeelstekort in de zorg. Tenslotte blijkt uit internationaal onderzoek dat de beoogde schaalvoordelen bij fusies van ziekenhuizen niet worden behaald. Integendeel, de ziekenhuizen in Sneek en Heerenveen vallen binnen de ideale schaalomvang. Gelet op de uitkomsten van de impactanalyse lijken de argumenten dat sluiting van de ziekenhuizen in Sneek en Heerenveen (van 4 naar 3 ziekenhuizen) schaalvoordelen oplevert en/of bijdraagt aan het terugdringen van personeelstekorten en daarmee zorgt voor een toekomstbestendig gezondheidslandschap niet overtuigend. In twee afzonderlijke moties heeft uw raad kaders meegegeven voor strategisch handelen op dit dossier. In de motie van 20 juli 2023 is aan het college opdracht gegeven initiatief te nemen tot het uitdenken en verder brengen van verschillende plannen en scenario’s om zorg kwalitatief hoog en voldoende dichtbij te organiseren in onze grote gemeente met veel kernen.
In de motie van 18 april 2024 is het college verzocht regie te nemen ten aanzien van inwonersparticipatie aangaande de veranderingen binnen de ziekenhuiszorg en daarmee inwoners de ruimte te geven zich hierover uit te spreken. Bij de vormgeving van deze inwonersparticipatie dient rekening te worden gehouden met zowel inwoners, zorgverleners werkzaam in de gemeente, ondernemers als sociaal-maatschappelijke instellingen zoals het onderwijs. Aan beide moties wordt nu uitvoering gegeven. In 2025 wordt verder ingezet op het voorbereiden en plannen van scenario’s om goede zorg dichtbij te organiseren. De campagne getiteld De beste zorg, hier in Súdwest loopt door. Voor het komende jaar wordt ingezet op een breder bereik, vooral onder jongeren.
Daarnaast staan de volgende acties geagendeerd: • Intensiveren van contacten met de eerstelijnszorg • Overleg met ziekenhuizen en zorgverzekeraars over de ontwikkeling van een gezamenlijke visie op het gezondheidslandschap • Verkennen van mogelijke gebiedsontwikkeling van het huidige ziekenhuisterrein en directe omgeving zodat het ziekenhuis en het gezondheidslandschap in bredere zin beter gefaciliteerd worden • Organiseren van bijeenkomsten met ondernemers over de gevolgen van wijzigingen in het zorglandschap, het verkennen van de mogelijkheden om de beste zorg, hier in Súdwest te organiseren • Het samenbrengen van alle stakeholders (zorg, onderwijs, ondernemers) rondom dit thema, bij voorbeeld door het organiseren van een symposium. • Diverse werkbezoeken en ontvangsten Voor deze inzet zijn extra middelen nodig. De kosten voor 2025 voor een intern projectleider en de inzet van externe expertise, organiseren van bijeenkomsten en symposium worden gezamenlijk geraamd op 236.000 euro. (waarvan 116.000 voor de projectleider) Voorgesteld wordt deze kosten te dekken ten laste van het ontwikkelfonds. Deze strategische opgave biedt kansen om de zorg en het gezondheidslandschap zo dichtbij mogelijk te houden en verdere plannen en scenario’s te ontwikkelen die bijdragen aan een weerbare mienskip en een sterke stedelijke zone.
Voor de leefbaarheid onze gemeente met veel kleine kernen is het voorkomen van verschraling in de zorg en toenemende druk op voorzieningen zoals de eerstelijnszorg essentieel. Rol en bevoegdheid:
2
De besturen van ziekenhuizen zijn bevoegd te besluiten over fusies, het sluiten of verplaatsen van locaties. In de praktijk zijn ziekenhuizen daarbij afhankelijk van langjarige overeenkomsten met zorgverzekeraars om de nodige zekerheid te kunnen stellen bij het aangaan van leningen om de plannen te kunnen financieren. In dit traject is toestemming nodig van de Autoriteit Consument en Markt voor een fusie tussen Antoniusziekenhuis Sneek en Frisius Medisch Centrum. Voor de fusie tussen MCL en Tjongerschans was dit niet nodig omdat partijen al deel uitmaakten van één concern. Verder doet de Nederlandse Zorgautoriteit een verplichte fusietoets. Op grond van de AMvB acute zorg moeten gemeenten worden geconsulteerd over voorgenomen sluiting van een ziekenhuis. De abstracte formulering biedt gemeenten op dit moment onvoldoende houvast. Het is nog niet duidelijk op welke manier het kabinet de positie van lokale overheden zal veranderen en vastleggen in regelgeving en beoordelingscriteria. Risico’s: Sluiting van het ziekenhuis in Sneek heeft grote nadelige maatschappelijke gevolgen. De impactanalyse gemaakt door bureau Lysias laat zien dat toegang tot de zorg en bereikbaarheid onder druk komen te staan. Maar ook de gevolgen voor onderwijs en ondernemers zijn naar verwachting groot. Bij afschalen of verdwijnen van het ziekenhuis zal de druk op de eerstelijnszorg verder toenemen.
Strategische inzet op dit dossier is daarom essentieel. Financiën: Om een project te financieren ten laste van het ontwikkelfonds moet een project zorgen voor: • Substantiële investeringen of het stimuleren van een start daartoe, waarbij met een slimme aanpak (zoals ‘met een visje een snoek vangen) een maximaal sociaal rendement of multiplier wordt bereikt. • Het creëren van impact op meerdere programma’s, gebieden en /of beleidsterreinen. • Samenwerken met partners die substantieel bijdragen aan het project, zowel in middelen als in inzet • Aansluiting bij strategische koerslijnen: Veerkrachtige kernen en vitaal landschap, Positieve gezondheid en Organisatie en dienstverlening. In het geval College en/of Raad besluiten om de koerslijnen te wijzigen dan zijn die op dat moment van toepassing wanneer een proces of activiteiten getoetst wordt aan de kaders van het Ontwikkelfonds. • Voorstellen met een reëel perspectief op uitvoering, of voorstellen gericht op het aanjagen van stappen om tot uitvoering of een besluitmoment te komen, zoals haalbaarheidsonderzoeken komen ook voor bekostiging van het ontwikkelfonds in aanmerking. Dit voorstel voldoet aan voorgaande criteria. Er wordt een bedrag van 236.000,== gevraagd voor ambtelijke inzet en participatie. Dit bedrag kan gedekt worden uit het ontwikkelfonds. Het fonds biedt nog voldoende ruimte. Juridisch: Geen bijzonderheden.
Alternatieven: Denkbaar zijn twee alternatieven: • Geen extra inzet op dit dossier. Dit is niet realistisch gelet op de kaders die bij moties door de raad zijn gesteld • Meer inzet op het dossier. Eerder is een aantal mogelijke alternatieven voor een nieuwe ziekenhuislocatie in Sneek onderzocht. Een verdere uitwerking van een aantrekkelijk alternatief waarin opgenomen de realisatie van huisvesting voor personeel en energievoorziening door middel van geothermie is mogelijk. Ook kan worden gedacht aan extra inzet op opleiden en binden van zorgpersoneel in de regio.
3
Participatie en communicatie: Participatie is onderdeel van de kaders die raad heeft meegegeven. Eerste bijeenkomsten voor inwoners zijn geweest. De publiekscampagne loopt door. Alle informatie is beschikbaar op www.zorginsudwest.nl Planning en vervolgproces: Met het beschikbaar stellen van het krediet zijn voor het jaar 2025 voldoende middelen beschikbaar. Via actieve informatie en berap wordt gerapporteerd. Link(s) naar eerdere besluitvorming of (actieve) informatie: -
motie uitdenken plannen en scenario’s motie participatie actieve info mei 2024 actieve info november 2024 locatiestudie impactanalyse Lysias
Thttps://sudwestfryslan.nl/wp-content/uploads/2024/05/Actieve-informatie-I-Ziekenhuis-engezondheidslandschap.pdfeam_ Afdeling afgehandeld Beh andelaar htt ps: //sudwestfry slan.r aadsinf ormatie.nl/ doc ument/ 14 829 256 /1/A ctieve+inform atie+ I+ Ziekenhuis+ en+gez ondheidslandschap?connect ion_ty pe=1&c onnection_id=8 86 7
Bijlage(n): Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.
mr. drs. J.A. de Vries
drs. E.K. Strijker
4
, burgemeester.
, gemeentesecretaris.
Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp inzet op het ziekenhuisdossier Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 14 januari 2025; besluit:
a. b. c.
in te stemmen met de geplande inzet en strategie zoals omschreven in dit voorstel een krediet tot een bedrag van 236.000 euro beschikbaar te stellen voor het jaar 2025 de kosten te dekken ten laste van het ontwikkelfonds Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 27 februari 2025
mr. drs. J.A. de Vries
G.W. Stegenga
5
, voorzitter.
, griffier.