Raadsvoorstel I Definitieve eindrapportage project 'de Tiid' Bolsward

Ons nummer: R23.000101

*R23.000101*

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Raadsvergadering van Commissie Commissievergadering van Portefeuillehouder Team Adviseur

Definitieve eindrapportage project 'de Tiid'Bolsward 20 juli 2023 Bestjoer en Finânsjes 6 juli 2023 Petra van den Akker Projecten Sietse La Roi

Voorstel: a. kennis te nemen van de definitieve eindrapportage van het project 'de Tiid' b. een bedrag van € 136.000 vanuit het projectresultaat beschikbaar te stellen voor een te nemen maatregel aan het binnenklimaat en het aanbrengen van digitale toegangspoortjes ten behoeve van het museumdeel; c. een bedrag van € 90.000 vanuit het projectresultaat als taakstellend budget beschikbaar te stellen voor het verlichten van de stadhuistoren; d. het restant van het projectresultaat ad € 656.628 toe te voegen aan de Algemene Reserve. Samenvatting: Voor u ligt de definitieve eindrapportage van het project de Tiid in Bolsward. Daarmee komt er een einde aan een project dat 12 jaar onderweg is geweest. Dat lijkt lang, maar het is die tijd wel waard geweest. En in het 400 jarig bestaan van het complex, is het niet meer dan het omslaan van een bladzijde en het begin van een nieuw hoofdstuk. Op 1 februari 2022 heeft ons college een voorlopige eindrapportage vastgesteld en ter informatie naar de gemeenteraad gestuurd. De afgelopen periode is het wachten geweest op de definitieve vaststelling van de provinciale subsidie. Op 18 april 2023 is het vaststellingbesluit van de provincie Fryslân ontvangen, waarbij verklaard wordt dat de subsidie conform de verlening is vastgesteld op € 3.335.000.

Voor het project ‘de Tiid’ is dat een bijdrage van € 3 miljoen en voor de restauratie van de toren(constructie) is dat € 335.000. Uw raad zag het bijzondere van dit project in, door fors te investeren in behoud van dit culturele erfgoed. Er is gezamenlijk een ambitie uitgesproken. Samen is er geschiedenis geschreven. Daarmee krijgt het complex een nieuwe toekomst. En dat sluit aan bij de ondertitel van het ambitiedocument: morgen is heden en verleden. Wat ons betreft ‘kin it risseltaat besjen lije’. Er wordt met de eindrapportage inzicht geboden en verantwoording afgelegd over de investering die is gedaan. In deze eindrapportage borduren wij voort op de eerder uitgebrachte voortgangsrapportages, maar wordt uitgebreider inzicht geboden in de financiën. Kort wordt ingegaan op de exploitatie van het complex. Ter afsluiting van het werk bieden wij bijgaand (concept) eindrapport ter vaststelling aan. In deze rapportage gaan we niet in op de exploitatie van de Stichting HCW en de aan de Stichting HCW verstrekte exploitatiesubsidie. Dat komt terug in een ander agendapunt in dezelfde raadsvergadering. Er zijn nog drie vraagstukken die zich nu doen voelen, nu het pand in gebruik is genomen. 1. Binnenklimaat: In de steeg tussen het museumdeel en de raadszaal is een nieuwe loopbrug aangebracht. De betreffende steeg heeft een glazen overkapping gekregen. Aan de kant van de

1

Wipstraat is de ingang van de horeca gesitueerd, en door de open constructie naar het museumdeel is er sprake van sterke temperatuurschommelingen. En dat is niet gewenst en was ook niet voorzien. Door het aanbrengen van een bouwkundige, transparante constructie om de betreffende loopbrug heen kan dat worden tegengegaan. 2. Toegangspoortjes: In het pand zijn meerdere partijen werkzaam. Gestreefd wordt naar een open en openbaar karakter. Echter met name de Stichting HCW is afhankelijk van inkomsten door oa. betalende bezoekers. De stroom museumbezoekers is fysiek nu moeilijk te scheiden, omdat er geen voorzieningen zijn aangebracht in de vorm van een toegangscontrole. Bij de bouw zijn er wel installatietechnische voorzieningen aangebracht, maar het toegangssysteem zelf is niet aangebracht. Vanwege het gebouwgebonden karakter wordt voorgesteld die investering voor rekening van de gemeente te laten komen. 3. Gevelverlichting: De gevels van het stadhuis werden aangelicht vanaf de panden tegenover het stadhuis en aangesloten op de meterkast van het stadhuis. Met de verbouw van het stadhuis is de technische installatie ingrijpend gewijzigd en verplaatst naar een andere plek in het complex. De verlichting was erg gedateerd en technisch niet meer toekomstbestendig. Opnieuw aansluiten zou € 13.500 kosten, maar dat betrof dan een niet toekomstbestendige situatie.

Daarom is de keuze gemaakt om de oude verlichting te verwijderen. De aanlichting van het pand zat niet in de scope van het project. Er is wel onderzoek gedaan of een nieuwe manier van aanlichting opgenomen kon worden in de plannen voor de gevelverlichting van de totale binnenstad van Bolsward. Eeen voorzichtige raming leverde toen (2029) een bedrag op van € 140.000. Mede gezien de route waarop het investeringskrediet tot stand was gekomen én het feit dat we toen in de realisatie zaten vonde de Stuurgroep van het project dat destijds geen verantwoorde en passende investering. In de avonduren wordt het beeld van een verlichte stadhuistoren als een gemis ervaren, wat impact heeft op de beleving van de identiteit van Bolsward. Het aanlichten van het stadhuis is ook een mooi voorbeeld en stimulans voor de eigenaren van andere ‘bijzondere gebouwen’ in Bolsward (bijvoorbeeld de Broerekerk en Martinikerk) om deze gebouwen aan te lichten. Daarom wordt nu toch voorgesteld om een krediet beschikbaar te stellen voor het aanlichten van alleen de toren en niet de gevels. De verlichting van binnenuit geeft al een bepaalde sfeer, zodat het niet nodig is om de gevels zelf nog van buiten aan te lichten. Argumenten: a. Er is een noodzaak voor de te nemen klimaatregelen, omdat dit te maken heeft met een aanvaardbaar binnenklimaat, nodig voor de museale functie.

Daarnaast levert het een bijdrage aan energiebesparing; b. de toegangspoortjes zijn nodig om betalend en niet-betalend publiek te scheiden en zijn voorwaardelijk voor het 'verdienmodel' van de Stichting HCW. Omdat het een gebouwafhankelijke voorziening is, zien we dit als een verantwoordelijkheid in onze rol als eigenaar van het pand; c. de gevelverlichting van de stadhuistoren levert een belangrijke bijdrage aan de gevelverlichting van de binnenstad. Het gebouw is dermate bijzonder, levert een sterke bijdrage aan de kwaliteit van de binnenstad én is een stimulans voor andere eigenaren van bijzondere gebouwen dat een investering in een goede aanlichting verdedigbaar is. Risico’s:  Het niet aanbrengen van de maatregelen aan het binnenklimaat zorgt voor grote schommelingen in temperatuur en luchtvochtigheid, dat van invloed is op het behoud en kwaliteit van de museale presentatie en bijzondere historische voorwerpen die tentoongesteld worden.  Het niet aanbrengen van de toegangspoortjes zorgt voor onvoldoende controle op betalende bezoekers en is van invloed op het genereren van voldoende inkomsten door de Stichting HCW.  Het project ‘verlichting van de binnenstad’ in Bolsward voorziet in een totaal pakket aan openbare- en gevelverlichting, als sluitstuk van de herinrichting. Daarbinnen is ook aandacht voor het aanlichten van bijzondere gebouwen, zoals het stadhuis.

Als de torenverlichting niet gerealiseerd wordt mist er een beeldbepalend onderdeel in het geheel. Het risico is dat dan later gevraagd wordt om de verlichting toch aan te brengen en er dan apart een budget gezocht moet worden, binnen de reguliere begroting.

2

Financiën: Project de Tiid: Het project is gestart met een budget van € 12,9 miljoen. Bij de aanbesteding is een voordeel gerealiseerd van € 327.800. Van het totale budget is (achteraf) een bedrag van € 589.044 niet nodig gebleken. Het aanbestedingsvoordeel is onderdeel van dat restantbudget. Project schadeherstel bonte knaagkever: Het project is gestart met een budget van € 3.282.500. Van het totale budget resteert € 293.584. Provinciale Staten van Fryslân heeft een motie aangenomen waarin Gedeputeerde Staten verzocht wordt om voor de herstelwerkzaamheden aan de toren en torenconstructie een subsidie te verstrekken. Er is een bedrag toegezegd van € 335.000. Omdat die motie en toezegging is gedaan ná het raadsbesluit kan dit subsidiebedrag beschouwd worden als extra dekking, waarmee het gemeentelijk aandeel kleiner wordt. Totaal was er voor het gehele complex (beide projecten) een totaalbedrag van € 16.182.500 beschikbaar. Van dit totale budget is uiteindelijk € 882.627 niet besteed. Voor het totale overzicht van de financiën verwijzen we naar de eindrapportages, hoofdstuk 7. De aanvullende maatregelen worden geraamd op: Klimaatmaatregelen Toegangspoortjes Gevelverlichting Totaal

€ 74.000 € 62.000 € 90.000 (taakstellend) € 226.000

Dekking kan gevonden worden uit het projectresultaat van de Tiid € 589.044. Vanuit dat onderdeel van het project kan het resterende deel van € 363.044 in de Algemene Reserve terugvloeien. Andere opties:  Maatregelen aan verbetering van het binnenklimaat financieren vanuit het onderhoudsbudget, Dat is daarvoor niet bedoeld en het onderhoudsbudget is op dit moment niet toereikend. Het gaat hier om een maatregel die rechtstreeks te maken heeft met de verbouw als gevolg van de herbestemming en komt aan het licht bij het in gebruik nemen van het gebouw.  Investering in de toegangspoortjes voor rekening laten komen van de Stichting HCW. Gezien de huidige exploitatie van de Stichting HCW is dit niet reëel. Het betreft daarnaast een investering die hoort bij het gebouw, waar wij eigenaar van zijn.  De investering in de gevelverlichting ten laste brengen van de openbare verlichting en betrekken bij het project ‘verlichting binnenstad’. De daarvoor beschikbare budgetten zijn daar niet voor bedoeld en niet toereikend. In het kader van het verlichtingsplan binnenstad Bolsward vragen we alle eigenaren in de binnenstad om een eigen bijdrage voor de gevelverlichting. Aan eigenaren van bijzondere panden (Broerekerk, Martinikerk) vragen wij om zelf in de gevelverlichting te investeren. Dat schept voor ons dezelfde verplichting.

Wettelijke basis: Niet van toepassing Global Goals: SDG 7 – Betaalbare en duurzame energie SDG 7 focust op energiezekerheid, verduurzaming en energie-efficiëntie. SDG 17 – Partnerschap om doelstellingen te bereiken Wie zijn betrokken: Stichting HCW, Bibliotheken Mar en Fean Wijze van participatie: . De partijen zijn betrokken geweest bij de voorlopige eindrapportage die in februari 2022 middels actieve info ter kennis van de gemeenteraad is gebracht.

3

Digitale links naar informatiebronnen:

In welke fase: afrondingsfase Planning vervolg in de raad/LTA: Ja, voorstel over maatregelen met betrekking tot het exploitatietekort van de Stichting HCW (20 juli 2023) Bijlage(n): 1. Definitieve eindrapportage project 'de Tiid: de kroan op it wurk'.

Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

drs. E.K. Strijker

4

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Definitieve eindrapportage project 'de Tiid'Bolsward Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 12 juni 2023;

besluit:

a. kennis te nemen van de definitieve eindrapportage van het project 'de Tiid'; b. een bedrag van € 136.000 vanuit het projectresultaat beschikbaar te stellen voor een te nemen maatregel aan het binnenklimaat en het aanbrengen van digitale toegangspoortjes ten behoeve van het museumdeel; c. een bedrag van € 90.000 vanuit het projectresultaat als taakstellend budget beschikbaar te stellen voor het verlichten van de stadhuistoren; d. het restant van het projectresultaat ad € 656.628 toe te voegen aan de Algemene Reserve. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 20 juli 2023

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

5

, voorzitter.

, griffier.