Raadsvoorstel - Fryske regiovisie Jeugdhulp

Ons nummer: R23.000017

*R23.000017*

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Raadsvergadering van Commissie Commissievergadering van Portefeuillehouder Team Adviseur

Fryske regiovisie Jeugdhulp 13 april 2023 Boarger en Mienskip 29 maart 2023 Petra van den Akker Beleid Sociaal Domein Ellen Both

Voorstel: De Fryske regiovisie Jeugdhulp 2023-2026 vast te stellen Samenvatting: Inleiding De 18 Friese gemeenten zetten zich blijvend in voor goede jeugdhulp. Een scherpe visie, sterke regionale samenwerking en goed opdrachtgeverschap zijn belangrijke voorwaarden voor goede jeugdhulp. In de Fryske regiovisie jeugdhulp komen de ambities in de jeugdhulp voor de periode 2023 – 2026 aan bod. Hiermee willen de Friese gemeenten blijvend passende en kwalitatief hoogwaardige jeugdhulp leveren. De regiovisie sluit aan bij de door gemeenten in Nederland vastgestelde Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO). De NvO beschrijft aan de hand van acht afspraken handvatten om de samenwerking en het opdrachtgeverschap te versterken. Alle gemeenten in Nederland hebben zich gecommitteerd aan de NvO en daarmee de afspraak om de acht afspraken vast te leggen in een regiovisie voor de jeugdhulp. De Fryske regiovisie is nu definitief en dient door elke individuele gemeenteraad te worden vastgesteld. De gemeenteraden zijn op verschillende momenten geïnformeerd over de achtergrond, de bedoeling en de totstandkoming van de Fryske regiovisie. Zo hebben op 13 en 18 januari, 21 april, 31 mei en 1 en 2 juni 2022 informatiebijeenkomsten plaatsgevonden over de regiovisie. De leden van de gemeenteraden hebben gedurende deze bijeenkomsten ook inhoudelijke aandachtspunten mee kunnen geven.

Op basis hiervan is onder andere het belang van de aansluiting tussen onderwijs en jeugdhulp benadrukt en verder uitgeschreven in de regiovisie. Voorafgaand aan de besluitvorming hebben op 26 en 27 oktober 2022 nog twee laatste informatiebijeenkomsten plaatsgevonden voor raadsleden van de 18 Friese gemeenten. Bijeenkomsten met maatschappelijke partners De regiovisie is het resultaat van een zorgvuldig doorlopen proces met diverse maatschappelijke partners in de jeugdhulp, zoals het onderwijs, een vertegenwoordiging van huisartsen, wijk- en gebiedsteams, jeugdhulpaanbieders en inwoners. Zij hebben op verschillende momenten uitgebreid inbreng gegeven op de regiovisie. Zo zijn er gesprekstafels georganiseerd over de ambities in de jeugdhulp, de sturingsfilosofie, het zorglandschap en leidende principes. In een consultatiefase is aan maatschappelijke partners gevraagd te reageren op de conceptteksten uit de regiovisie. De binnengekomen reacties op deze regiovisie zijn zorgvuldig gewogen. Sommige reacties hebben direct tot aanpassingen in de regiovisie geleid, terwijl andere reacties later bij het opstellen van de jaarplannen aan bod komen. Het proces om tot de regiovisie te komen is gebaseerd op partnerschap. De regiovisie dient mede dankzij dit proces een breed gedragen, doorleefde regiovisie te worden.

Regionaal en lokaal De Fryske visie is een regionale visie op jeugdhulp van de 18 Friese gemeenten. Tegelijkertijd krijgt de regiovisie per gemeente een unieke uitwerking en vertaling. Iedere gemeente heeft immers de pedagogische basis en preventieve voorzieningen op een eigen manier georganiseerd. De precieze weg naar het realiseren van de ambities en doelstellingen uit de regiovisie zal dus ook in iedere gemeente anders bewandeld worden. Het bestuurlijk vaststellen van de regiovisie is noodzakelijk voor het realiseren van de doelstellingen uit de Fryske regiovisie jeugdhulp. De onderdelen van de regiovisie krijgen naast lokaal ook regionaal een nadere uitwerking. Ook dit vindt plaats in partnerschap. Hoofdstuk 5 beschrijft de wijze waarop de Friese gemeenten dit gaan realiseren. Het opstellen van concrete jaarplannen door gemeenten en ketenpartners draagt bij aan het daadwerkelijk realiseren van de doelstellingen uit de Fryske regiovisie. Lokale vertaling en raakvlakken De Fryske regiovisie sluit goed aan bij de visie van SWF op jeugdhulp. De doelstellingen en leidende principes zoals beschreven in hoofdstuk 2 staan ook in onze gemeente voorop. Wij werken aan een stevige pedagogische basis door in te zetten op preventie, een goede relatie met scholen en huisartsen en een deskundige ‘toegang’ tot specialistische jeugdhulp.

Daarnaast doen wij dit jaar weer mee met de ‘Regionale monitor toegang tot jeugdhulp’ om te kunnen blijven ontwikkelen en leren van andere gemeenten in Fryslân. Preventie De gemeente SWF neemt actief deel aan de Friese Preventieaanpak. Met programma’s als Kansrijke start, Cool Súdwest, Ouders blij(ven) en de inzet van jongerenwerk, schoolmaatschappelijk werk en jeugdverpleegkundigen in kinderopvang en onderwijs proberen wij kleine en grotere vragen over opvoeden en opgroeien in een zo vroeg mogelijk stadium op te vangen. Relatie huisartsen De relatie met de huisartsen als het gaat om jeugd en jeugdhulp is de afgelopen jaren sterk verbeterd. Mede door de inzet van praktijkondersteuners jeugd (POH jeugd) zijn er in een groot aantal huisartsenpraktijken meer ‘handen’ om kinderen, jongeren en hun ouders te ondersteunen. Het blijft wel belangrijk om te investeren in de samenwerking met de huisartsen en zo meer uniformiteit in hulpverlening te realiseren. Ook de samenwerking tussen huisartsen/POH’s en gebiedsteams is een punt dat doorontwikkeling vraagt. Toegang tot jeugdhulp In onze gemeenten zijn de gebiedsteams een belangrijke verwijzer naar jeugdhulp. Zo’n 40% van alle verwijzingen naar jeugdhulp wordt afgegeven door de gebiedsteams.

Door gebruik te maken van een duidelijk analyse-instrument en het regionale format voor het ondersteuningsplan jeugd kan kwalitatief goede hulp en ondersteuning worden geboden. Daarbij wordt integraal gekeken, dat wil zeggen dat in het ondersteuningsplan ook problemen van ouders (bijv. werk en financiën) een plek krijgen en worden opgepakt. Concrete vertaling regiovisie naar lokaal beleid en uitvoering Op dit moment werken wij aan een vertaling van de doelen en leidende principes uit de landelijke Hervormingsagenda, Fryske regiovisie en het coalitieakkoord naar lokale doelen en acties. In de geplande informatieavond op 23 april a.s. voor de raad gaan wij hier verder op in.

Hervormingen jeugdzorg Op 13 mei 2022 hebben de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de minister voor Rechtsbescherming in een kamerbrief hun plannen beschreven voor de toekomst van de jeugdzorg. Op zowel inhoudelijke als administratieve thema’s worden tal van onderzoeken, ontwikkelingen en mogelijke hervormingen aangekondigd. Het gaat onder andere om diverse wetstrajecten, het verkennen van nieuwe financiële maatregelen, het versterken van de arbeidsmarkt, het verstevigen van de sociale basis en het vereenvoudigen van de uitvoeringspraktijk. Het laatstgenoemde vindt plaats door onder meer de marktwerking te verminderen, de samenwerking te intensiveren en de inkoop van zorg te verbeteren. Veel van de aankondigingen landen in vervolgtrajecten, zoals de Hervormingsagenda. In de Friese inkooptrajecten in 2021 en 2022 is op diverse onderdelen al vorm en inhoud gegeven aan onderdelen van de Hervormingsagenda: het werken met effectieve interventies, het opstellen van een kwaliteitskader, de afbakening van de specialistische jeugdhulp en het uitgaan van partnerschap zijn daar voorbeelden van. De verwachting was dat de Hervormingsagenda in het najaar van 2022 zou worden vastgesteld. Doordat er geen overeenstemming is bereikt over de financiële kant van de Hervormingsagenda is dit nog niet gebeurd.

In de nadere uitwerking van de regiovisie zullen we uiteraard rekening houden met de uitwerking van de Hervormingsagenda op landelijk niveau. Argumenten: - De regiovisie dient als kapstok voor de jeugdhulp in Friesland in de periode 2023 – 2026. De kapstok kent verschillende vertakkingen en raakvlakken. Eén van deze vertakkingen is de lokale vertaling die iedere gemeente dient te maken. Deze lokale vertaling is hierboven aangekondigd. - De regiovisie is tot stand gekomen met inbreng van maatschappelijke partners. Het gehele proces om tot de Fryske regiovisie te komen is ingericht op basis van partnerschap. Dit alles met het doel om een ‘doorleefde’ regiovisie te realiseren. Door jeugdhulpaanbieders, gecertificeerde instellingen, inwoners, huisartsen, de GGD en het onderwijs bij iedere stap te betrekken is de kans op een gedragen visie vergroot. Na de besluitvorming vragen de Friese gemeenten aan de maatschappelijke partners om zich te committeren aan de inhoud en het vervolg van de regiovisie. - De regiovisie gaat verder dan alleen de visie, maar beschrijft ook een concreet vervolg. Een visie beschrijft per definitie het ‘wat’ en minder het “hoe”. In hoofdstuk 5 van de Fryske regiovisie staat beschreven hoe gemeenten samen met maatschappelijke partners en SDF het “hoe” gaan invullen.

Via concrete jaarplannen wordt gezamenlijk uitgesproken en opgeschreven hoe de ambities en doelstellingen uit de regiovisie gerealiseerd kunnen worden. - De regiovisie voldoet aan de afspraken uit de NvO. In de NvO staat beschreven dat gemeenten een regiovisie dienen op te stellen samen met maatschappelijke partners. Concreet geven acht afspraken de minimale inhoud van de regiovisie aan. Deze acht afspraken komen allen terug in de regiovisie. Het is belangrijk om te benoemen dat de acht eisen verschillen in orde van grootte. Zo gaan een aantal afspraken over administratieve lasten, zorgvuldigheidseisen en reële tarieven, terwijl andere afspraken gaan over ambities en doelstellingen. Dit betekent dat sommige van de afspraken nog een verdere uitwerking krijgen in jaarplannen. Een aantal onderdelen uit de Friese inkooptrajecten in 2021 en 2022 raakt aan de afspraken uit de NvO. Zo komt de afspraak over de beschikbaarheid en continuïteit van jeugdfuncties ook terug in de inkooptrajecten, en is een kostprijsonderzoek uitgevoerd om tot reële tarieven te komen.

Risico’s: Een belangrijk onderdeel van het succes van de regiovisie is afhankelijk van de samenwerking tussen de Friese gemeenten en maatschappelijke partners. Zoals beschreven in de regiovisie gaan de Friese gemeenten uit van partnerschap en gezamenlijke verantwoordelijkheid bij het uitvoeren en concretiseren van de onderdelen uit de regiovisie. Gezamenlijke verantwoordelijkheid betekent ook dat de invulling van het vervolg mede afhankelijk is van de maatschappelijke partners. Er gebeurt van alles in de jeugdhulp in SWF en heel Fryslân. In de uitwerking van de regiovisie dient de juiste verbinding aangegaan te worden met andere relevante visies en de daaruit volgende processen. Het gaat hier bijvoorbeeld over de aansluiting met de Friese Preventieagenda en de Samenwerkingsagenda. Bij het opstellen van de jaarplannen wordt nadrukkelijk de verbinding gemaakt met deze (en andere relevante) visies en processen. Gezamenlijke verantwoordelijkheid en partnerschap vraagt veel van maatschappelijke partners. Zo nemen zij een belangrijke rol in bij het uitvoeren van de Fryske regiovisie. Uiteraard gaat dit gepaard met de inzet van medewerkers en tijd. Het is belangrijk om waar mogelijk de juiste verbindingen te maken met bestaande werkgroepen en initiatieven en daarmee de kans op dubbel werk te verkleinen.

Financiën: Het vaststellen van de Fryske regiovisie jeugdhulp heeft geen directe financiële consequenties. De financiële middelen die benodigd zijn voor de implementatie van deze visie worden verwerkt in het nog op te stellen jaarplan 2023. Andere opties: Met het vaststellen van de NvO hebben gemeenten zich gecommitteerd aan het opstellen en in werking zetten van een regiovisie. Het is niet mogelijk om hieraan niet deel te nemen. Wettelijke basis: De Jeugdwet vormt de wettelijke basis van dit voorstel. Global Goals: De Fryske regiovisie draagt bij aan de volgende SDG’s: SDG 3, Gezondheid en welzijn (streeft naar een goede gezondheid voor mensen van alle leeftijden) SDG 16, Vrede, justitie en sterke publieke diensten (richt zich op het bevorderen van een vreedzame en veilige samenleving) Wie zijn betrokken: Bij de uitvoering van de regiovisie zijn binnen SWF vooral de gebiedsteams betrokken. Een aantal medewerkers heeft in de ontwikkelfase van de regiovisie deelgenomen aan gesprekstafels. Dat geldt ook voor bestuurders, managers en beleidsmedewerkers. Wijze van participatie: De adviesraden in Fryslân hebben uitgebreid kunnen meespreken aan de voorkant bij de totstandkoming van de nota. De Adviesraad WMO en Jeugd is in november 2022 geïnformeerd over de definitieve Fryske regiovisie Jeugdhulp 2023-2026.

Regionaal zijn inwoners (jeugdigen en ouders) betrokken in het proces van visievorming.

Digitale links naar informatiebronnen: Meer informatie over de Norm voor Opdrachtgeverschap en de verschillende eisen is te vinden via: https://sociaalweb.nl/nieuws/handreiking-regiovisie-en-factsheet-nvo-jeugd en https://vng.nl/nieuws/aan-de-slag-met-de-norm-voor-opdrachtgeverschap In welke fase: De regiovisie is definitief en dient door elke individuele gemeenteraad te worden vastgesteld. Planning vervolg in de raad/LTA: Het college hecht veel waarde aan de betrokkenheid van de gemeenteraad bij het vervolgproces. De precieze invulling hiervan is onder meer besproken tijdens de regionale bijeenkomst die in oktober 2022 heeft plaatsgevonden. Het college wil in ieder geval jaarlijks de gemeenteraad informeren over de voortgang en de resultaten van de regiovisie. Dit gebeurt via de inhoud van de jaarplannen. Met het jaarplan 2023 zal een start worden gemaakt nadat alle Friese raden de regiovisie hebben vastgesteld. Bijlage(n): Mei-inoar foar ús bern, De Fryske Regiovisie Jeugdhulp 2023-2026

Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

drs. E.K. Strijker

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Fryske regiovisie Jeugdhulp Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 7 maart 2023; besluit: De Fryske regiovisie Jeugdhulp 2023-2026 vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 13 april 2023

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

, voorzitter.

, griffier.