Raadsvoorstel - Financiering herstructurering Het Eiland Sneek

Ons nummer: R25.000061

*R25.000061*

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Behandelend team Portefeuillehouder Raadscommissie Raadscommissie Raadsvergadering

: : : : :

Projecten Michel Rietman Doarp, Stêd en Omkriten 17 februari 2026 5 maart 2026

Onderwerp

:

Financiering herstructurering Het Eiland Sneek

Raadsvoorstel: a. Kennis te nemen van de financiële gevolgen met betrekking tot de herinrichting van de openbare ruimte op Het Eiland in Sneek. b. De infrastructurele herinrichting van fase 1 als 'blauwdruk' voor de fasen 2 t/m 6 te laten fungeren. c. Naast de infrastructurele herinrichting de wijk te betrekken bij het maken van een plan om de leefbaarheid in de wijk te verbeteren door het toevoegen van voorzieningen die het bewegen, spelen en ontmoeten bevorderen en hiervoor een separaat voorstel voor te leggen aan de raad. d. Een krediet ter hoogte van € 2,6 miljoen beschikbaar te stellen ten behoeve van fase 2 t/m 6 van de infrastructurele inrichting van de wijk en de kapitaallasten ter hoogte van € 212.000,- te dekken vanuit de Programmabegroting 2026. Samenvatting: De herstructurering van de wijk Het Eiland in Sneek is een grootschalig vernieuwingsproject waarin woningbouw en de herinrichting van de openbare ruimte nauw met elkaar samenhangen. Woningcorporatie Elkien is op basis van een anterieure overeenkomst met de gemeente SúdwestFryslân verantwoordelijk voor de sloop en nieuwbouw van 322 sociale huurwoningen. Daarnaast worden, binnen de geldende parkeernormen, tussen de 30 en 64 extra sociale huurwoningen gerealiseerd. De gemeente is verantwoordelijk voor de herinrichting van de openbare ruimte.

De herinrichting van Het Eiland wordt vanuit twee samenhangende perspectieven benaderd: Infrastructureel en Leefbaarheid. De herstructurering van de woningen leidt tot een gewijzigde situering van woonblokken en daarmee tot een nieuwe inrichting van de openbare ruimte. De gemeente richt de wijk opnieuw in met aandacht voor de onder- en bovengrondse infrastructuur. Dit omvat onder meer de aanleg en vervanging van riolering en huisaansluitingen, het herprofileren van wegen, de aanleg van trottoirs en parkeervakken, het verplaatsen van lichtmasten en het toevoegen van groen. Voor fase 1 is een inrichtingsplan opgesteld dat fungeert als ‘blauwdruk’ voor de fasen 2 tot en met 6. Op basis van deze meer ingetogen variant, die aansluit bij het vastgestelde bestemmingsplan Sneek – Het Eiland, is de totale investering voor de infrastructurele herinrichting geraamd op € 3,063 miljoen, waarvan € 495.000 reeds beschikbaar is gesteld. Met dit voorstel wordt de gemeenteraad gevraagd een aanvullend krediet van afgerond € 2,6 miljoen beschikbaar te stellen voor de uitvoering van de resterende fasen om de infrastructurele herinrichting van Het Eiland mogelijk te maken, parallel aan de voortgang van de woningbouw door Elkien. Naast de noodzakelijke infrastructurele aanpassingen biedt de herstructurering een belangrijk moment om de leefbaarheid in de wijk Het Eiland te versterken.

In lijn met de Ruimtelijke Strategie Sneek en de gemeentelijke Omgevingsvisie wordt ingezet op een prettige, veilige en gezonde leefomgeving waarin ruimte is voor spelen, bewegen en ontmoeten. Samen met bewoners van de wijk wordt gewerkt aan een plan voor voorzieningen in de openbare

1

ruimte die de sociale cohesie en het dagelijks gebruik van de wijk versterken. Dit leefbaarheidsplan wordt separaat uitgewerkt en op een later moment ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd, inclusief een voorstel voor de financiële dekking. Inleiding In de Sneker wijk Het Eiland heeft woningcorporatie Elkien het initiatief genomen de woningvoorraad te verbeteren. Binnen het plangebied worden 322 woningen binnen 10 jaar vervangen door gasloze en goed geïsoleerde woningen. Binnen het plangebied heeft de raad besloten dat er tussen de 30 en 64 extra nieuwe sociale huurwoningen bijgebouwd kunnen worden, mits er wordt voldaan aan de parkeernorm (1,5). Omdat de openbare ruimte in het gebied niet van een hoog niveau is, grijpt de gemeente de kans de openbare ruimte op te waarderen. Tussen de gemeente en Elkien is eind 2023 een anterieure overeenkomst gesloten, waarin (financiële)afspraken vastgelegd zijn. Op basis van deze overeenkomst kon Elkien verder met de uitvoering van de wijkvernieuwing en vormt dit de basis voor de gemeente om de openbare ruimte op te waarderen. Warmtenet: Alle nieuwe woningen moeten gasloos worden gebouwd. Het college onderzocht daarom of de hele wijk Het Eiland kon worden aangesloten op een collectief warmtenet. Tot eind 2024 is de haalbaarheid hiervan, samen met o.a. Elkien, onderzocht.

Vanwege financiële onhaalbaarheid is de Europese aanbesteding stopgezet; dit is op 16 juni in het college bekrachtigd. Het warmtenet was gekoppeld aan de herinrichting van de openbare ruimte, maar doordat het niet doorgaat, zijn nu alleen de kosten voor een infrastructurele herinrichting in beeld. Daar lag de afgelopen tijd ook de focus op, om er in ieder geval voor te zorgen dat de woningen bereikbaar en aangesloten op het rioolnetwerk zouden zijn bij oplevering. Een plan om de leefbaarheid te bevorderen in de wijk, zoals in de vastgestelde Ruimtelijke Strategie Sneek beschreven staat als uitgangspunt voor álle wijken, volgt. In dit raadsvoorstel wordt dit verder toegelicht. Bestemmingsplan: Om de herstructurering mogelijk te maken, is er een bestemmingsplan nodig. Het grootste belang van Elkien was de voortgang met betrekking tot dit plan. Door de opwaardering van de openbare ruimte en het warmtenet los te koppelen van het bestemmingsplan, kon de procedure hiervan worden voortgezet. Hierdoor kon Elkien verder met de planontwikkeling en voorbereiding. Het bestemmingsplan is op 14 maart 2024 door de raad vastgesteld. Uitgangspunten infrastructurele herinrichting: Binnen het bestemmingsplan vindt er een verschuiving van woonblokken plaats, waardoor er meer oppervlak aan in te richten openbare ruimte ontstaat. Uitgangspunt is dat het huidige stratenpatroon gehandhaafd blijft.

Daarmee kan de ondergrondse infrastructuur met een aantal aanpassingen gehandhaafd blijven. De riolering en de huisaansluitingen kunnen net als kabels en leidingen verlegd of vervangen worden. De bovengrondse infrastructuur zal weer moeten aansluiten bij de nieuwe situatie. Het herinrichtingsplan voorziet in het herprofileren van de verharding van de weg, de aanleg van (nieuwe) trottoirs, parkeerplaatsen (langs- en dwars parkeren), het verplaatsen van lichtmasten en het maken van plantvakken en de aanplant van groen (bomen). Voor Fase 1 is een inrichtingstekening opgesteld (bijlage 4), welke onder andere is beoordeeld door een stedenbouwkundige. Deze inrichtingstekening voor fase 1 geldt als ‘blauwdruk’ (qua inrichting, uitstraling en materialisatie) voor de fasen 2 t/m 6. Het gevraagde krediet in dit voorstel gaat specifiek in op de infrastructurele herinrichting. Om gelijk op te blijven lopen met de ontwikkeling van de woningen door Elkien is het nodig om, met name voor fase 2, dit krediet beschikbaar te stellen.

2

Op 23 november 2023 heeft de gemeenteraad de grondexploitatie voor Het Eiland vastgesteld voor de noodzakelijke infrastructurele aanpassingen. Deze exploitatie sluit goed aan bij het voor de herstructurering benodigde bestemmingsplan ’Sneek – Het Eiland’, vastgesteld 14 maart 2024. Hiervoor is een bedrag nodig van in totaal € 3.063.000,- minus het reeds beschikbaar gestelde uitvoeringskrediet van € 495.000,- = € 2.568.000,- (afgerond € 2,6 miljoen). Leefbaarheid in de wijk Naast de infrastructurele herinrichting zoals hierboven omschreven bij de uitgangspunten voor de infrastructurele herinrichting hechten we aan de leefbaarheid in de wijk Het Eiland. Leefbaarheid is een kernvoorwaarde voor brede welvaart. Het gaat om de beleving van de woonomgeving als prettig, veilig, gezond en verbonden. In de Ruimtelijke Strategie Sneek, in december 2025 door de gemeenteraad vastgesteld, staat opgeschreven: “Met deze visie zetten we daarom de gezondheid, veiligheid, sociale cohesie, toegankelijkheid en ontmoeten voorop – voor álle inwoners.

Dat doen we door plekken te ontwikkelen waar mensen zich thuis voelen, kunnen ontmoeten, bewegen, spelen en meedoen – in álle wijken.” Ook het Position Paper Omgevingsvisie Súdwest-Fryslân dat in januari 2026 door de raad is vastgesteld gaat hierop in: “Groot onderhoud en herstructurering zijn sleutelmomenten om klimaatadaptatie, vergroening, sociale cohesie en gezonde mobiliteit (lopen en fietsen) te verankeren, en zo een leefomgeving te creëren die gezond is en de verbondenheid versterkt.” Met de inbreng van bewoners van de wijk Het Eiland maken we een plan om de leefbaarheid van de wijk te vergroten. Hierbij gaan we in gesprek over voorzieningen die het ontmoeten, spelen en bewegen in de openbare ruimte stimuleren in de wijk. Hiervoor zal de gemeenteraad een nieuw voorstel ontvangen welke specifiek ingaat op het verhogen van de leefbaarheid in de wijk. Fasering herstructurering: De werkzaamheden met betrekking tot de herstructurering worden in 6 fasen (tot 2033) uitgevoerd. In 2024 is begonnen met de sloop binnen Fase 1; in september 2025 zijn hier de woningen opgeleverd. Voor de faseringen (inclusief jaar van uitvoering) wordt verwezen naar onderstaand overzicht. Uitgangspunt hierbij is dat de herinrichting van de openbare ruimte de woningbouw volgt. De uitvoer van fase 2 gaat begin februari van start.

Nadat de sloop is afgerond en de bouw van de nieuwe woningen start, zal ook het ondergrondse infra-werk starten met onder andere de huisaansluitingen op het riool. Zodra woningen zijn opgeleverd, kan ook de bovengrondse infra opgepakt worden. De fasen 3 t/m 6 moeten nog door initiatiefnemer Elkien worden uitgewerkt. Elkien is bereid mee te werken om te kijken naar ruimte voor voorzieningen ten behoeve van de leefbaarheid. De wijk wordt daarbij uitgenodigd om mee te denken. Het is aan de gemeente om hier een plan voor te maken en dekking te vinden voor de kosten.

3

Fasering herstructurering Het Eiland

Global Goals: 1: geen armoede 3: goede gezondheid en welzijn: 7: betaalbare en duurzame energie; 11: duurzame steden en dorpen Argumenten: Ad. a1 Kans om kwaliteit inrichting infrastructuur te verbeteren en een positieve impuls aan de wijk te geven De huidige woningen voldoen niet meer aan de eisen van deze tijd waardoor herstructurering van de wijk noodzakelijk is. Daarnaast is de kwaliteit van de openbare ruimte in het gebied niet van een hoog niveau (bijvoorbeeld parkerende auto's op de stoep, smalle voetpaden en weinig groen). De gemeente grijpt de kans om de infrastructuur van het openbare gebied binnen het plan te verbeteren en zo de wijk een positieve impuls te geven. Ad. b1 De bovengrondse en ondergronds infrastructuur moeten aangepast worden aan de nieuwe situering van de woningen in de wijk De huidige infrastructuur, boven- en ondergronds, moet worden aangepast om deze aan te laten sluiten op de bouwplannen. De uitvoering zoals in fase 1 is volbracht, is doorgerekend naar de andere fasen. Daarnaast moeten er vanwege de extra te bouwen woningen extra parkeerplaatsen binnen het plangebied te worden aangelegd. Hiervoor is er financiële dekking nodig. Ad.

b2 Fase 1 als blauwdruk voor fase 2 t/m 6 Voor Fase 1 is er een inrichtingstekening opgesteld Deze inrichtingstekening geeft aan op welke wijze de straat wordt ingericht qua parkeren (langs- en dwars parkeren), de keuze van het bestratingsmateriaal, de locaties van de lichtmasten en de invulling van het groen. Voorgesteld wordt om deze inrichting ook in de andere fasen toe te passen. Hier is het krediet op afgestemd. Ad. c1 Leefbaarheid in de wijk verbeteren In december 2025 heeft de raad de Ruimtelijke Strategie Sneek vastgesteld als onderdeel van de gemeentelijke Omgevingsvisie. Daarin is opgenomen dat we in álle wijken in Sneek plekken ontwikkelen waar mensen zich thuis voelen, kunnen ontmoeten, bewegen, spelen en meedoen Ad. c2 Samen met de wijk

4

Vanuit de gemeente is expertise aanwezig als het gaat om de inrichting van de openbare ruimte om de brede welvaart te bevorderen. Inwoners vanuit de wijk weten zelf goed wat nodig is om de leefbaarheid te verbeteren en wat nog ontbreekt in de wijk. De expertise intern en de ervaringen en lokale kennis willen we combineren bij het maken van een plan voor de wijk Het Eiland Ad. c3 Het voorstel voor het verbeteren van de leefbaarheid wordt aan de gemeenteraad voorgelegd Met het inzetten op de brede welvaart in de wijken, heeft de gemeenteraad een duidelijk kader meegegeven voor de herinrichting van de wijk Het Eiland. Waar bij nieuwbouwprojecten financiën vaak vanuit de grondexploitatie bekostigd kunnen worden, ligt dat bij een herstructureringsproject anders. Daarvoor moet ook op een andere manier uiteindelijk dekking gevonden worden. De raad zal in Q3 van 2026 een voorstel ontvangen met een voorstel om de leefbaarheid in de wijk Het Eiland te vergroten. Onderdeel van het voorstel zal zijn de financiële dekking. Er bestaat daarbij ook een kans dat er een andere afweging bij gemaakt moet worden. Dit heeft te maken met een gebrek aan ruimte in de wijk. Het Eiland is qua oppervlak beperkt en de beschikbare ruimte om voorzieningen toe te voegen lijkt op het eerste gezicht eveneens beperkt.

Indien nodig zal op creatieve manieren gezocht worden naar extra ruimte ten behoeve van de leefbaarheid. Ad. d1 De raad heeft de Programma Begroting voor 2026 op 13 november jl. vastgesteld In deze Programmabegroting is € 212.544,80 opgenomen als kapitaallast voor de herinrichting van Het Eiland. Het is aan de raad om het krediet van 2,6 miljoen euro beschikbaar te stellen voor de uitvoering, welke in 15 jaar met eerder genoemd bedrag aan kapitaallast jaarlijks wordt afgeschreven. Rol en bevoegdheid: De raad is eindverantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van het financiële krediet ten behoeve van de infrastructurele herinrichting van de wijk Het Eiland. Risico’s: - Met Elkien is een anterieure overeenkomst gesloten. Hierin staat onder anderen aangegeven dat de gemeente verantwoordelijk is voor eigen rekening en risico, de openbare ruimte aan te leggen, aan te passen en te wijzigen. Het betreft hier de aanleg van parkeerplaatsen, klinkerwegen, trottoirs, riolering alsmede de aanleg van groen. Indien geen financiële middelen beschikbaar kunnen worden gesteld, is er geen geld voor de huisaansluiting van de nieuwe woningen op het rioolnetwerk, voor de herinrichting van de straten en voor de aanleg van parkeervakken binnen fase 2 t/m 6. Daarnaast zal de herinrichting van fase 2 t/m 6 behoorlijk afwijken van fase 1.

We zullen terug moeten naar de tekentafel en in overleg een begaanbare weg moeten vinden samen met Elkien. Gezien de verwachtingen welke zijn gewekt met betrekking tot de herinrichting is het afbreukrisico, ook in de relatie met Elkien, voor de gemeente groot. -

Risico is ook dat in de wijk mogelijk niet genoeg ruimte is om voorzieningen ten behoeve van spelen, bewegen en ontmoeten toe te voegen naar de aard en schaal die daadwerkelijk bijdragen aan de brede welvaart in de wijk. Indien dit probleem zich voordoet, zal de ook oplossing worden aangedragen om ruimte te maken. Het verlagen van de parkeernorm voor de extra nieuwbouwwoningen zou een optie kunnen zijn. Mocht extra ruimte nodig zijn, dan wordt een oplossing hiervoor in het raadsvoorstel meegenomen.

-

Risico in het samen maken van een plan met de wijk als het gaat om voorzieningen ten behoeve van spelen, bewegen en ontmoeten is dat de verwachtingen van de wijk de mogelijkheden (ruimtelijk en/of financieel) kunnen overstijgen. Dit kan mogelijk leiden tot

5

frustratie en wantrouwen in de participatie. Vroegtijdige kadering en verwachtingsmanagement richting de wijk is daarbij van belang. Financiën: Binnen het bestemmingsplan vindt er een verschuiving van woonblokken plaats, waardoor er meer ruimte ontstaat voor de aanleg van trottoirs, parkeerplaatsen en groen. Daarnaast dienen er extra parkeerplaatsen te worden aangebracht als gevolg van het uitbreiden van het aantal sociale huurwoningen (minimaal 30 tot maximaal 64). Elkien heeft een bijdrage gedaan van € 495.000,- ten behoeve van de aanleg van de extra benodigde parkeerplaatsen. Op 23 november 2023 is er door de raad een uitvoeringskrediet van € 495.000,- beschikbaar gesteld. De totale kosten voor de infrastructurele werkzaamheden (fasen 1 t/m 6) zijn geraamd op € 3.063.000,- (exclusief BTW). Van de bijdrage welke Elkien heeft gedaan, zijn onder anderen de herinrichtingskosten voor Fase 1 gefinancierd. Dit betekent dat er nog een bedrag ter hoogte van € 2.568.000 (afgerond € 2,6 miljoen) benodigd is voor de resterende werkzaamheden. De kapitaallasten ter hoogte van € 212.544,80 van deze investering zijn opgenomen in de Programmabegroting 2026 en verder, welke in november 2025 door de raad is vastgesteld. Voor de uitvoer van het te maken plan om de leefbaarheid in de wijk te vergroten, zal een separaat voorstel met financiële dekking worden gemaakt.

Hierbij zal gekeken worden wat binnen de begroting mogelijk is. Extra dekking vanuit de algemene reserve is tevens een reële optie. De raad ontvang hier in Q3 een voorstel voor. Juridisch: Met betrekking tot de herstructurering van Het Eiland te Sneek is er tussen Elkien en de gemeente in oktober-november 2023 een anterieure overeenkomst gesloten. Hierin zijn de voorwaarden en (financiële) afspraken vastgelegd. Alternatieven: - De raad kan besluiten het uitvoeringskrediet à 2,6 miljoen euro niet beschikbaar te stellen. Gevolg hiervan is omschreven onder het kopje ‘risico’s’. De raad heeft bij het vaststellen van de Programmabegroting echter al rekening gehouden met een investering in de herinrichting van het Eiland en dit vertaald naar kapitaallasten die in de begroting staan. - De raad kan besluiten voor fase 2 het uitvoeringskrediet beschikbaar te stellen en voor de overige fasen te wachten op een plan inclusief uitwerking van het plan om voorzieningen toe te voegen die het bewegen, spelen en ontmoeten bevorderen. In dat geval kan de uitvoering door. Dit is echter niet de geadviseerde route, omdat het onzekerheid geeft richting de toekomst aan Elkien en aan de organisatie. Het zet onnodig de relatie onder druk.

De infrastructurele herinrichting zal hoe dan ook plaats moeten vinden, temeer omdat de woningen anders niet aangesloten worden op het rioolnetwerk en de woningen niet bereikbaar zijn. Daarnaast zou dit besluit niet in lijn zijn met het eerdere besluit in november bij het vaststellen van de programmabegroting. Daar komt bij dat een plan voor het verbeteren van de leefbaarheid in de wijk prima nader uitgewerkt kan worden. - De raad kan besluiten om direct middelen uit de algemene reserve beschikbaar te stellen ten behoeve van het verbeteren van de leefbaarheid in de wijk. Dit dient dan als financieel kader waarbinnen de gemeente samen met de wijk een plan kan maken. Echter is van tevoren moeilijk in te schatten wat nodig is in de wijk. Hierover gaan we graag eerst met de wijk in gesprek. Daarnaast biedt het ons de mogelijkheid om te kijken welke middelen binnen de begroting beschikbaar zijn voor dergelijke doeleinden. Participatie en communicatie: Het gevraagde krediet wordt uitsluitend aangewend om de infrastructuur te laten aansluiten bij de bouwplannen. Indien de raad besluit in te stemmen met voorliggend voorstel, zullen bewoners de komende maanden opnieuw betrokken worden bij de inrichting van hun woonomgeving.

Samen met de wijkvereniging en de wijkbewoners willen we een plan maken om de leefbaarheid te vergroten door het toevoegen van voorzieningen die het bewegen, spelen en ontmoeten bevorderen.

6

Het raadsbesluit wordt gecommuniceerd met Elkien en bewoners van de wijk Het Eiland via een nieuwsbrief. Planning en vervolgproces: Na vaststelling van de financiële middelen resteert het per fase uitwerken van een inrichtingsplan (gebaseerd op Fase 1), het gefaseerd aanbesteden en het uitvoeren van de infrastructurele herinrichtingswerkzaamheden. Daarnaast geeft de raad met dit voorstel het college de opdracht om een plan te maken om de leefbaarheid in de wijk te vergroten en te onderzoeken welke voorzieningen daarbij toegevoegd moeten worden. Dit is samenwerking met de wijk zelf. In Q3 zal de raad hier een voorstel voor ontvangen, inclusief dekkingsvoorstel (indien dit niet binnen de begroting gedekt kan worden) en ruimtelijke afweging (indien de ruimte onvoldoende aanwezig is voor de uitvoering van het plan).

Link(s) naar eerdere besluitvorming of (actieve) informatie: - Raadsvoorstel d.d. 23 november 2023. Bijlage(n): 1 Raadsvoorstel d.d. 23 november 2023; 2 Anterieure Overeenkomst Herstructurering Het Eiland te Sneek (geheim); 3 Tekening inrichting fase 1.

Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

drs. C. Smits

7

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Financiering herstructurering Het Eiland Sneek Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 30 januari 2026;

besluit:

a. b. c.

d.

Kennis te nemen van de financiële gevolgen met betrekking tot de herinrichting van de openbare ruimte op Het Eiland in Sneek. De infrastructurele herinrichting van fase 1 als 'blauwdruk' voor de fasen 2 t/m 6 te laten fungeren. Naast de infrastructurele herinrichting de wijk te betrekken bij het maken van een plan om de leefbaarheid in de wijk te verbeteren door het toevoegen van voorzieningen die het bewegen, spelen en ontmoeten bevorderen en hiervoor een separaat voorstel voor te leggen aan de raad. Een krediet ter hoogte van € 2,6 miljoen beschikbaar te stellen ten behoeve van fase 2 t/m 6 van de infrastructurele inrichting van de wijk en de kapitaallasten ter hoogte van € 212.000,- te dekken vanuit de Programmabegroting 2026.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 5 maart 2026

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

8

, voorzitter.

, griffier.