Raadsvoorstel - Financiering herstructurering Het Eiland Sneek

Ons nummer: R25.000061

*R25.000061*

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Behandelend team Portefeuillehouder Raadscommissie Raadscommissie Raadsvergadering

: : : : :

Projecten Michel Rietman Doarp, Stêd en Omkriten 13 januari 2026 29 januari 2026

Onderwerp

:

Financiering herstructurering Het Eiland Sneek

Raadsvoorstel: a. Kennis te nemen van de financiële gevolgen met betrekking tot de herinrichting van de openbare ruimte op Het Eiland in Sneek. b. Het herinrichtingsplan van fase 1 als 'blauwdruk' voor fasen 2 t/m 6 te laten fungeren. c. Een verkenning te starten naar het aanpassen van de parkeernorm, met als doel meer ruimte te creëren voor groen en daarmee de gezondheid te bevorderen. De uitkomsten van deze verkenning worden meegenomen in het definitieve herinrichtingsplan voordat dit wordt vastgesteld; d. Een krediet ter hoogte van € 2,6 miljoen beschikbaar te stellen ten behoeve van de inrichting van de openbare ruimte en de kapitaallasten ter hoogte van € 212.000,- te dekken vanuit de Programmabegroting 2026. Samenvatting: Met betrekking tot de herstructurering Het Eiland te Sneek is er tussen de gemeente SúdwestFryslân (hierna gemeente) en woningcorporatie Elkien (hierna Elkien) in november 2023 een anterieure overeenkomst gesloten (bijlage 3). Binnen deze overeenkomst is Elkien verantwoordelijk voor het slopen en nieuwbouwen van 322 sociale huurwoningen. Daarnaast is zij verantwoordelijk voor de nieuwbouw van tussen de 30 en 64 extra sociale huurwoningen met in achtneming van de daarvoor geldende parkeernormen (1,5 parkeerplaats per woning). Binnen de overeenkomst is de gemeente verantwoordelijk voor de herinrichting van de openbare ruimte.

In het Raadsvoorstel van 23 november 2023 (bijlage 1) is aangegeven dat de werkzaamheden met betrekking tot het eventueel aan te leggen warmtenet gekoppeld kunnen worden aan de herinrichting van de openbare ruimte. De omvang van de totale financiële opgave hiervan zou worden onderzocht en aan de raad in een apart voorstel worden voorgelegd. Nu het warmtenet niet doorgaat, is nu het moment om via dit voorstel inzicht te geven over de financiële gevolgen voor wat betreft de herinrichting van de openbare ruimte. Besluitvorming omtrent het warmtenet is op basis van een separaat voorstel aan het college gedaan, waarna de raad actief is geïnformeerd. Aan de gemeenteraad is begin 2023 een uitgebreider herstructureringsplan gepresenteerd. Op 23 november 2023 heeft de gemeenteraad echter de grondexploitatie vastgesteld, op basis van een meer ingetogen variant. Deze sluit goed aan bij het voor de herstructurering benodigde bestemmingsplan ’Sneek – Het Eiland’, vastgesteld 14 maart 2024. Op basis van de meer ingetogen variant is de herinrichting van de openbare ruimte gebaseerd. Hiervoor is een bedrag nodig van in totaal € 3.063.000,- minus het reeds beschikbaar gestelde uitvoeringskrediet van € 495.000,- = € 2.568.000,- (afgerond € 2,6 miljoen). Inleiding: In de Sneker wijk Het Eiland heeft woningcorporatie Elkien het initiatief genomen de woningvoorraad te verbeteren.

Binnen het plangebied worden 322 woningen binnen 10 jaar vervangen door gasloze en goed geïsoleerde woningen. Binnen het plangebied heeft de raad

1

besloten dat er tussen de 30 en 64 extra nieuwe sociale huurwoningen bijgebouwd kunnen worden, mits er wordt voldaan aan de parkeernorm (1,5). Omdat de openbare ruimte in het gebied niet van een hoog niveau is, grijpt de gemeente de kans door de openbare ruimte op te waarderen. Tussen de gemeente en Elkien is eind 2023 een anterieure overeenkomst gesloten, waarin (financiële)afspraken vastgelegd zijn. Op basis van deze overeenkomst kon Elkien verder met de uitvoering van de wijkvernieuwing. Warmtenet: Alle nieuwe woningen moeten gasloos worden gebouwd. Het college onderzocht daarom of de hele wijk Het Eiland kon worden aangesloten op een collectief warmtenet. Tot eind 2024 is de haalbaarheid hiervan, samen met o.a. Elkien, onderzocht. Vanwege financiële onhaalbaarheid is de Europese aanbesteding stopgezet; dit is op 16 juni in het college bekrachtigd. Het warmtenet was gekoppeld aan de herinrichting van de openbare ruimte, maar doordat het niet doorgaat, zijn nu alleen de kosten voor die herinrichting in beeld. Bestemmingsplan: Om de herstructurering mogelijk te maken, is er een bestemmingsplan nodig. Het grootste belang van Elkien was de voortgang met betrekking tot dit plan. Door de opwaardering van de openbare ruimte en het warmtenet los te koppelen van het bestemmingsplan, kon de procedure hiervan worden voortgezet.

Hierdoor kon Elkien verder met de planontwikkeling en voorbereiding. Het bestemmingsplan is op14 maart 2024 door de raad vastgesteld. Uitgangspunten herinrichting: Binnen het bestemmingsplan vindt er een verschuiving van woonblokken plaats, waardoor er meer aan oppervlakte in te richten openbare ruimte ontstaat. Uitgangspunt is dat het huidige stratenpatroon gehandhaafd blijft (aanwezigheid riolering en kabels- en leidingen). Gerekend vanaf de zijkant van de huidige straten tot aan de nieuwe perceelsgrens (Elkien) voorziet de herinrichting in de aanleg van nieuwe trottoirs, parkeerplaatsen (langs- en dwars parkeren), het verplaatsen van lichtmasten en de aanplant van groen (bomen). Voor Fase 1 is een inrichtingstekening opgesteld (bijlage 4), welke onder andere is beoordeeld door een stedenbouwkundige. Deze inrichtingstekening geldt als ‘blauwdruk’ (qua inrichting, uitstraling en materialisatie) voor de overige 5 faseringen. Bij de herinrichtingswerkzaamheden is de aanleg van klimaat adaptieve maatregelen (zoals het aanbrengen van meer groen en minder verharding), het aanbrengen van speeltoestellen, bankjes en toestellen voor bewegen vanuit kostenoverweging buiten beschouwing gelaten. Parkeren We hechten aan het toevoegen van omgevingskwaliteit op Het Eiland. Dit kan door het aanbrengen van meer groen en speel- en sportvoorzieningen.

Overeenkomstig onze uitgangspunten in de Omgevingsvisie. Het is kiezen tussen verharding in de vorm van parkeerplaatsen of groen. Nieuwe ontwikkelingen en inzichten geven mogelijkheden. Kennisplatform CROW heeft in juli 2025 een publicatie uitgegeven waarin zij gemeenten oproepen om actuele CROW-kengetallen toe te passen. CROW stelt dat er zo de nodige flexibiliteit ontstaat voor integrale gebiedsontwikkeling en wordt voorkomen dat parkeren als sluitstuk en dus struikelblok wordt behandeld en/of dat de parkeeroplossing later tot problemen leidt. Veel gemeenten hanteren nog normen op basis van CROW-publicatie 381 uit 2018. Deze normen zijn, met name voor wonen, doorgaans te hoog en onvoldoende afgestemd op de huidige mobiliteitsontwikkelingen, doelgroepen en ruimtelijke ambities. CROW adviseert nadrukkelijk te kijken naar de grootte van woningen en de doelgroepen binnen de gebiedsontwikkeling. Ook de adviesgroep welke het rapport ‘Sneller, meer, goedkoper’ (STOER) heeft uitgebracht, adviseert bij gemeentelijk parkeerbeleid normen voor parkeerplaatsen per woning te maken op basis van bewezen realistisch gebruik. Datagedreven parkeerbeleid met het werkelijk autobezit per woningtype in een bepaalde gemeente of buurt is een goed en realistisch vertrekpunt voor normen.

2

De huidige parkeernorm binnen het projectgebied is 0,9. Omdat méér woningen zullen worden teruggebouwd, moet voor dat aantal nieuwe woningen de parkeernorm 1,5 gelden. Door deze norm aan te passen aan de parkeernorm voor de bestaande woningen kan een reductie van het aantal parkeerplaatsen wordt gerealiseerd van ongeveer 38, afhankelijk van het daadwerkelijk aantal toe te voegen woningen. We stellen voor een verkenning te starten naar de gevolgen van het aanpassen van de parkeernorm voor de toe te voegen woningen. Mocht de norm aangepast kunnen worden, kan gedurende twee jaar worden gemonitord wat de daadwerkelijke effecten zijn. Als dit aanleiding geeft tot gewenste aanpassingen, zullen we hierop gaan handelen. Fasering herstructurering: De werkzaamheden met betrekking tot de herstructurering worden in 6 fasen (tot 2033) uitgevoerd. In 2024 is begonnen met de sloop binnen Fase 1; in september 2025 zijn hier de woningen opgeleverd. Voor de faseringen (inclusief jaar van uitvoering) wordt verwezen naar onderstaand overzicht. Uitgangspunt hierbij is dat de herinrichting van de openbare ruimte de woningbouw volgt.

Fasering herstructurering Het Eiland

Global Goals: 1: geen armoede 3: goede gezondheid en welzijn: 7: betaalbare en duurzame energie; 11: duurzame steden en dorpen Argumenten: a. De huidige woningen voldoen niet meer aan de eisen van deze tijd waardoor herstructurering van de wijk noodzakelijk is. Daarnaast is de kwaliteit van de openbare ruimte in het gebied niet van een hoog niveau (bijvoorbeeld parkerende auto's op de stoep, smalle voetpaden en weinig groen). De gemeente grijpt de kans om het openbare gebied binnen het plan te verbeteren en zo de wijk een positieve impuls te geven. Om de herinrichtingswerkzaamheden uit te kunnen voeren, is er financiele dekking nodig; b. De herinrichting van de openbare ruimte kent vanwege de aanwezige ondergrondse infrastructuur beperkingen. Vanwege de extra te bouwen woningen, dienen er extra parkeerplaatsen binnen het plangebied te worden aangelegd. Voor Fase 1 is er inrichtingstekening opgesteld welke als ‘blauwdruk’ zal fungeren voor de overige 5 faseringen. Deze inrichtingstekening geeft aan op welke wijze de straat wordt ingericht qua parkeren (langs- en dwars parkeren), de keuze van het bestratingsmateriaal, de locaties van de lichtmasten en de invulling van het groen;

3

c. De raad heeft de Programma Begroting voor 2026 op 13 november jl. vastgesteld. In deze Programmabegroting is er € 2,6 miljoen opgenomen voor de herinrichting van Het Eiland in Sneek. Rol en bevoegdheid: De raad is eindverantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van financiele middelen. Verder is er over de startnotitie Het Eiland Sneek tijdens de raadsvergadering van 18 november 2021 een motie ingediend. In de motie is verzocht om maximale inspanningen te verrichten om meer dan de huidige 322 woningen door Elkien terug te laten bouwen. Risico’s: Met Elkien is een anterieure overeenkomst gesloten. Hierin staat onder anderen aangegeven dat de gemeente verantwoordelijk is voor eigen rekening en risico, de openbare ruimte aan te leggen, aan te passen en te wijzigen. Het betreft hier met name de aanleg van parkeerplaatsen, trottoirs alsmede de aanleg van groen. Indien geen financiële middelen beschikbaar kunnen worden gesteld zullen de straten binnen fase 2 t/m 6 hun sobere uitstraling behouden. Daarnaast zal de herinrichting van fase 2 t/m 6 behoorlijk afwijken van fase 1 en zullen we terug moeten naar de tekentafel en in overleg moeten met Elkien. Ook zal er, gezien de verwachtingen welke zijn gewekt met betrekking tot de herinrichting, imagoschade voor de gemeente ontstaan. Tenslotte moet ook het bestemmingsplan worden aangepast.

Het verschuiven van de woonblokken zorgt namelijk voor een groot deel van de kosten. Omdat de werkzaamheden gefaseerd (binnen 10 jaar) worden uitgevoerd, is het risico aanwezig dat het benodigde budget, als gevolg van onverwachtse gebeurtenissen, niet toereikend is. Financiën: Binnen het bestemmingsplan vindt er een verschuiving van woonblokken plaats, waardoor er meer ruimte ontstaat voor de aanleg van trottoirs, parkeerplaatsen en groen. Daarnaast dienen er extra parkeerplaatsen te worden aangebracht als gevolg van het uitbreiden van het aantal sociale huurwoningen (minimaal 30 tot maximaal 64). Elkien heeft een bijdrage gedaan van € 495.000,-- ten behoeve van de aanleg van de extra benodigde parkeerplaatsen. Op 23 november 2023 is er door de raad een uitvoeringskrediet van € 495.000,-- beschikbaar gesteld. De totale kosten voor de herinrichtingswerkzaamheden (fasen 1 t/m 6) zijn geraamd op € 3.063.000,- (exclusief BTW). Van de bijdrage welke Elkien heeft gedaan, zijn onder anderen de herinrichtingskosten voor Fase 1 gefinancierd. Dit betekent dat er nog een bedrag ter hoogte van € 2.568.000 (afgerond € 2,6 miljoen) benodigd is voor de resterende werkzaamheden. De kapitaallasten ter hoogte van € 212.544,80 van deze investering zijn opgenomen in de Programmabegroting 2026 en verder, welke in november 2025 door de raad is vastgesteld.

Bij de herinrichtingswerkzaamheden is de aanleg van klimaat adaptieve maatregelen, het aanbrengen van speeltoestellen, bankjes en toestellen voor bewegen vanuit kostenoverweging buiten beschouwing gelaten. Juridisch: Met betrekking tot de herstructurering van Het Eiland te Sneek is er tussen Elkien en de gemeente in oktober-november 2023 een anterieure overeenkomst gesloten. Hierin zijn de voorwaarden en (financiele) afspraken vastgelegd. Alternatieven: - Er kan worden gekozen om geen financiële dekking te genereren. Argument: er zijn geen middelen beschikbaar; Risico: kans op vertraging (aanpassing bestemmingsplan) en juridische onzekerheid (werkzaamheden zijn vanaf 2024 begonnen).

Participatie en communicatie:

4

De buurtbewoners zijn actief betrokken bij de herontwikkeling en worden voortdurend geïnformeerd over de stand van zaken. Het raadsbesluit wordt gecommuniceerd met Elkien en bewoners van de wijk Het Eiland. Planning en vervolgproces: Na vaststelling van de financiële middelen resteert het per fase uitwerken van een inrichtingsplan (gebaseerd op Fase 1), het gefaseerd aanbesteden en uitvoeren van de herinrichtingswerkzaamheden. Link(s) naar eerdere besluitvorming of (actieve) informatie: - Raadsvoorstel d.d. 23 november 2023. Bijlage(n): 1 Raadsvoorstel d.d. 23 november 2023; 2 Anterieure Overeenkomst Herstructurering Het Eiland te Sneek (GEHEIM); 3 Tekening herinrichting fase 1.

Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

drs. C. Smits

5

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Financiering herstructurering Het Eiland Sneek Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 2 december 2025;

besluit:

a. b. c.

d.

Kennis te nemen van de financiele gevolgen met betrekking tot de herinrichting van de openbare ruimte op Het Eiland in Sneek; Het herinrichtingsplan van fase 1 als 'blauwdruk' voor fasen 2 t/m 6 te laten fungeren; Een verkenning te starten naar het aanpassen van de parkeernorm, met als doel meer ruimte te creëren voor groen en daarmee de gezondheid te bevorderen. De uitkomsten van deze verkenning worden meegenomen in het definitieve herinrichtingsplan voordat dit wordt vastgesteld; Een krediet ter hoogte van € 2,6 miljoen beschikbaar te stellen ten behoeve van de inrichting van de openbare ruimte en de kapitaallasten ter hoogte van € 212.000,- te dekken vanuit de Programmabegroting 2026.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 29 januari 2026

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

6

, voorzitter.

, griffier.