Raadsvoorstel - Europa strategie

Ons nummer: R21.000051

*R21.000051* O.0000001E

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Raadsvergadering van Commissie Commissievergadering van Portefeuillehouder Team Behandelend ambtenaar

Europa strategie 29 april 2021 Bestjoer en Finânsjes 15 april 2021 mr. M.W.J.M. de Man Ontwikkelen H.E. de Hoo

Voorstel: - Een krediet beschikbaar te stellen van € 150.000,- voor kennisontwikkeling, opleidingen, internationale contacten, aanjagen van projecten(ontwikkeling) in het kader van de EuropaStrategie Súdwest-Fryslân. - Dit krediet te dekken uit de algemene reserve. Inleiding: In het hoofdlijnenakkoord ‘Súdwest-Fryslân ontwikkelt en verduurzaamt’ beschreven we de ambitie om de “kracht en betekenis” van onze gemeente binnen Nederland en Europa beter aan te geven en de gemeente steviger te positioneren. Daarnaast willen we externe financiële ruimte zoeken om plannen te realiseren. Tijdens de Raadsvergadering van 6 juni 2019 heeft de Raad deze ambitie nogmaals onderstreept. De afgelopen twee jaar hebben we ons als gemeente – samen met de gemeente Leeuwarden en de provincie – ingezet voor het Europe Ready programma, met de ambitie om organisaties beter in staat te stellen project ideeën te vertalen naar kansrijke subsidieaanvragen. In de Investeringsagenda is een bedrag van € 150.000,- gereserveerd om activiteiten als kennisontwikkeling, netwerk- of coalitievorming en aanjagen van projecten in het kader van Europe Ready Fryslân te realiseren. Na de zomer 2020 kwamen een aantal ontwikkelingen rondom het thema Europa in een stroomversnelling die we graag aan ons Europe Ready Fryslân initiatief willen koppelen.

Dit gaat bijvoorbeeld over de publicatie van de nieuwe Noordelijke RIS3 en het Noordelijke EFRO programma, het bekend maken van de beschikbare budgetten voor EU- regelingen (waarover door uw Raad recent nog vragen zijn gesteld), de ontwikkeling van de Friese projectenmachine en het initiatief voor een Súdwest-Friese projectenmachine om projecten in de gemeente aan te jagen. In bijgevoegde strategie leggen we deze onderdelen in een integraal voorstel aan u voor. Doel: Doel van dit voorstel is om als gemeentelijke organisatie een proces op te starten waarin we samen met onze stakeholders op zoek gaan naar kansen en mogelijkheden voor onze gemeente in Europa. In 2020 hebben 73 partijen uit onze gemeente in totaal ruim € 7,8 miljoen aan subsidies uit Europa binnengehaald, zo blijkt uit het bijgevoegde onderzoek van Erac. Dit lijkt veel, maar het gaat voornamelijk om kleinschalige bedragen met enkele grotere subsidies die het totaalbedrag verhogen. We willen als gemeente zowel het aantal partners als het bedrag duurzaam verhogen.

1

In het Europees beleid gaat het niet op het ophalen van middelen, maar vooral om het bijdragen aan de doelen van de Europese Commissie. Als we hiervoor passende voorstellen kunnen ontwikkelen dan biedt dit kans op de aanspraak van Europese financieringsbronnen. We zijn ervan overtuigd dat we als gemeente een aantal kenmerken hebben waarmee we dergelijke voorstellen kunnen ontwikkelen en willen hiervoor graag een ontwikkeltraject opzetten. Een traject dat past bij onze ambitie om een kwaliteitsslag te maken en de gemeente (inter)nationaal beter te profileren in bestaande en nieuwe netwerken. Samenwerking in Europa is wel een zaak van lange adem en vraagt om een flexibel en ondernemend proces. Het onderhouden van een actieve relatie met andere Europese regio’s, het participeren in Europese netwerken en het (mede daardoor) lokaal en regionaal kunnen verzilveren van Europese financieringskansen vraagt een langjarige inzet. Het vraagt ook om schaalgrootte, een scherpe inhoudelijke koers en samenwerking tussen overheid, ondernemers en onderwijs. In bijgevoegd stuk leggen we een eerste inhoudelijke basis voor dit proces. Het is bedoeld als een eerste stap, waarin we samen met stakeholders de komende periode onderwerpen die we op voorhand inschatten als kansrijk of onderscheidend verder uitwerken en verfijnen.

Het is een proces van ‘design and build’, we ontwerpen gaandeweg onze werkwijze en ontwikkelen kennis maar werken ondertussen al aan het concretiseren van bestaande project ideeën en het zoeken naar externe financieringsmogelijkheden. De input die we het komende jaar ophalen in dit proces willen we meegeven voor de coalitieonderhandelingen voor de nieuwe bestuursperiode. Argumenten: • • •

Súdwest-Fryslân is een gemeente van formaat, met onderscheidende kenmerken. Willen we deze goed inzetten in Europa of in landelijke netwerken dan moeten we een kwaliteitsslag maken in projectontwikkeling en het profileren en uitdragen van deze projecten (lobby). We zijn een gemeente met potentie en ambitie, maar hebben ook te maken met druk op de eigen begroting. Om onze ambities te realiseren moeten we kijken naar andere (Europese) financieringsmogelijkheden. Een duidelijk profiel en projectenportefeuille draagt bij aan onze lobby-positie.

Alternatieven: •

Niet investeren in kennisontwikkeling en projectontwikkeling. Op de langere termijn zal de gemeente hierdoor kansen mislopen.

Risico’s: Een belangrijke voorwaarde bij het ontwikkelen van projecten is het beschikbaar hebben van voldoende ontwikkelcapaciteit en cofinanciering. Door kennisontwikkeling investeren we in het ‘Europe ready maken’ van de bestaande capaciteit in de organisatie. Voor cofinanciering van projecten kijken we zoveel mogelijk naar bestaande budgetten en bijvoorbeeld de investeringsagenda. Kaders: • • • •

Gemeentewet Hoofdlijnenakkoord: Súdwest-Fryslân ontwikkelt en verduurzaamt. Koersnota: Súdwest-Fryslân herstelt, ontwikkelt en verduurzaamt Noordelijke en Europese kaders voor het aanvragen van financieringsmiddelen in de nieuwe EU programmaperiode.

2

Financiële aspecten/gevolgen: In de raadsvergadering van 24 september 2020 heeft de raad verzocht de verschillende onderdelen van de investeringsagenda via afzonderlijke voorstellen ter besluitvorming aan de raad voor te leggen. Met dit voorstel wordt invulling gegeven aan het onderdeel: een budget voor Europese en Internationale aansluiting SWF. Het hiervoor benodigde krediet kan gedekt worden uit de algemene reserve, waar al rekening is gehouden met een bedrag van € 150.000 voor dit onderdeel. Ten opzichte van de begroting is dit dus niet een extra aanspraak op de algemene reserve. We verwachten deze kosten in te zetten in de komende 2 tot 3 jaarschijven. Het krediet zetten we onder andere in voor: - Het vormen van coalities: het faciliteren en initiëren van bijeenkomsten waarin stakeholders rondom verschillende vraagstukken samen komen om te praten over oplossingen. - Vernieuwende samenwerkingsmodellen: om partijen – zeker in deze Corona periode – (digitaal) op een aantrekkelijke manier bij elkaar te brengen willen we op zoek naar nieuwe (digitale) samenwerkingsmodellen en werkvormen. - Het opwerken van projectvoorstellen: we bekijken hoe we partijen met een concreet projectidee kunnen ondersteunen om hiervoor een goede subsidieaanvraag te schrijven. - Investeren in netwerkvorming: we verwachten kosten te maken voor actieve deelname in netwerken, zoals de Hanzesteden.

- Internationale bezoeken en ontvangsten: om de gemeente en de mooie initiatieven goed op de kaart te kunnen zetten verwachten we zo nu en dan een bezoek aan Brussel te moeten voorbereiden of een partij te ontvangen. Hier zullen wat kosten mee gemoeid gaan. Duurzaamheid: De energietransitie is het belangrijkste thema van de Europese Commissie in de nieuwe programmaperiode, onder andere vastgelegd in de Green Deal. In de Europa Strategie hebben we Duurzame Energie dan ook benoemd als één van de belangrijke thema’s voor onze gemeente om de komende periode verder uit te werken. Dit geldt voor het zoeken naar nieuwe energiebronnen, maar ook voor het thema duurzaamheid als cross-over met andere kansrijke sectoren als maritiem, landbouw en recreatie en toerisme. Vervolgproces: Op dit moment zijn we al actief in Europe Ready en zijn we ook binnen de organisatie al begonnen met het inventariseren van projectkansen binnen de kansrijke thema’s. Met het beschikbaar gestelde budget kunnen we concreet projecten aanjagen en mogelijk maken. Monitoring en evaluatie: Onze Europa-strategie is bedoeld als een langjarig project waarin we steeds concretere stappen willen zetten. Na het eerste jaar willen we de eerste opbrengsten meegeven voor de coalitieonderhandelingen voor de nieuwe bestuursperiode. Gevolgen voor LTA: Communicatie en afstemming: -

3

Bijlage(n) Meegezonden: - Europa strategie Súdwest-Fryslân - Onderzoeksrapport Erac Ter inzage: Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

P. Zondervan

4

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Europa strategie Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 23 maart 2021; besluit de raad: -

Een krediet beschikbaar te stellen van € 150.000,- voor kennisontwikkeling, opleidingen, internationale contacten, aanjagen van projecten(ontwikkeling) in het kader van de EuropaStrategie Súdwest-Fryslân. Dit krediet te dekken uit de algemene reserve. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 29 april 2021

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

5

, voorzitter.

, griffier.