Raadsvoorstel - Energiearmoede isolatie en witgoedvervanging

Ons nummer: R23.000138

*R23.000138*

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Raadsvergadering van Commissie Commissievergadering van Portefeuillehouder Team Adviseur

Energiearmoede isolatie en witgoed vervanging 28 september 2023 Boarger & Mienskip 13 september 2023 Marianne Poelman, Henk de Boer Beleid Sociaal Domein Myra De Groot

Voorstel: a. de van het Rijk ontvangen specifieke uitkeringen energiearmoede overeenkomstig op te nemen in de begroting van 2023 door zowel de inkomsten als uitgaven te verhogen met € 3.370.418,-. b. een krediet beschikbaar te stellen van € 3.370.418,- voor de Subsidieregeling Witgoedvervanging Súdwest-Fryslân 2023, en de Subsidieregeling Isolatieactie Súdwest-Fryslân 2023 en dit bedrag te dekken uit de van het Rijk ontvangen specifieke uitkeringen energiearmoede. Samenvatting. Door het Rijk is geld beschikbaar gesteld om huishoudens in energiearmoede te ondersteunen. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft gemeente Súdwest-Fryslân in 2022 twee specifieke uitkeringen (SPUK) van resp. € 1.032.184,- en € 1.418.961,- toegekend. Op 12 juli 2023 is opnieuw een beschikking binnengekomen van het ministerie en is er aanvullend op de eerdere bedragen een extra € 919.274,- toegezegd om energiearmoede tegen te gaan. Deze totale middelen van € 3.370.418,- grijpen in op twee lijnen: 1. Armoedebestrijding 2. Energietransitie/zorgen om klimaat De urgentie is op beide onderwerpen groot, maar in het bijzonder op armoedebestrijding. De energieprijzen zijn één factor, maar over de hele linie worden de reguliere boodschappen en levensmiddelen duurder.

De noodzaak om tot een structurele verlaging van de maandelijkse lasten te komen is voor een deel van de mensen van essentieel belang. Via energiebesparende maatregelen kunnen we hier een stap in zetten. Argumenten. Twee subsidieregelingen. Gemeenten hebben veel vrijheid in de wijze van uitvoering. Voorstel is een aanpak die kwetsbare huishoudens ondersteunt bij het nemen van maatregelen om hun energieverbruik structureel en substantieel te verlagen: de kosteloze plaatsing van bodem en/of vloerisolatie en witgoedvervanging. Het plaatsen van bodem- of vloerisolatie is bedoeld voor huishoudens met een laag inkomen (tot 120% van het sociaal minimum), wonend in een eigen koopwoning met een bouwjaar van vóór 1990. We kiezen voor deze peildatum, omdat woningen die vóór 1990 zijn gebouwd vaak een lagere energetische kwaliteit hebben. Hiernaast bieden we een witgoedwissel aan; het inruilen van een energieverslindende wasmachine, koelkast of vriezer voor een zuiniger apparaat. Hiervoor geldt een bredere doelgroep, namelijk alle inwoners die in 2022 een energietoeslag hebben ontvangen minus de bewoners die in aanmerking komen voor de eerder genoemde isolatiemaatregel. Beide acties hebben we vastgelegd en geformaliseerd in een subsidieregeling. We willen in oktober 2023 starten met de uitvoering van beide regelingen.

Geen regeling voor spouwmuurisolatie. Dat we kiezen voor bodem- of vloeisolatie en bijvoorbeeld niet voor spouwmuurisolatie heeft een reden. De minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke ordening én de VNG benadrukken dat isolatie moet plaatsvinden binnen de kaders van Europese en nationale natuurwetgeving. Er is echter nog onduidelijkheid hoe dit moet worden aangepakt; met andere woorden hoe overheden een oplossing vinden voor een grootschalige isolatieaanpak van de bestaande bouw, die zo weinig mogelijk schade toebrengt aan de biodiversiteit. De VNG heeft het ministerie gevraagd om gemeenten hierin te faciliteren. Tot die tijd adviseert de VNG gemeenten alleen in te zetten op isolatie van gebouwdelen die geen risico’s leveren voor eventueel beschermde diersoorten. Het gaat dan om vloerisolatie, dakisolatie (binnenzijde) en vernieuwen van oud glas (mits de kozijnen niet vervangen worden). Spouwmuurisolatie valt daar niet onder. Beoogd effect van beide regelingen. Het doel van deze aanpak is tweeledig: blijvend de woonlasten (energierekening op basis van de huidige tarieven) verlagen door circa 3750 huishoudens die energietoeslag hebben ontvangen een witgoedwissel aan te bieden en daarnaast circa 900 kwetsbare huishoudens bodem en/of vloerisolatie aan te bieden.

Onder zowel de inwoners die in aanmerking komen voor een isolatiemaatregel of een voucher voor een energiezuiniger apparaat zal actief een bezoek van de energiecoach worden gepromoot. Recent TNO-onderzoek heeft aangetoond dat het combineren van maatregelen evident voor een groter effect zorgt. Tevens dragen deze maatregelen bij aan de doelen van Het Klimaatakkoord. Uiteraard is het resultaat afhankelijk van het aantal inwoners dat er daadwerkelijk gebruik van gaat maken. Inwoners benaderen op basis van eerder verkregen gegevens. In 2022 heeft een groot aantal huishoudens met een laag inkomen een energietoeslag ontvangen. De aldus verkregen persoonsgegevens willen we gebruiken om deze huishoudens actief te wijzen op de beide subsidieregelingen. Uit onderzoek blijkt dat het op basis van geldende wetgeving over gegevensbescherming mogelijk is om bewoners opnieuw te benaderen als het doel daarvan verenigbaar is met waarvoor bewoners in eerste instantie zijn benaderd; in dit geval armoedebestrijding. Risico’s. Wij zien vooralsnog alleen een positief risico. De mogelijkheid bestaat dat het gebruik van de subsidieregelingen onze verwachtingen overtreft, zoals we dat in 2022 met de energietoeslag hebben mogen ervaren. Mochten de toegekende SPUK-gelden van € 3.370.418,- volledig zijn benut en is daarnaast aanvullende financiering nodig, dan komen we bij u terug met een voorstel.

Financiën. Het ministerie van BZK heeft de specifieke uitkering ad € 1.032.183 (1e beschikking 20 januari 2022 middelen energiearmoede) en € 1.418.961 (gewijzigde wijziging beschikking 29 juni 2022) uitgekeerd; in totaal € 2.451.144,-. Op 12 juli 2023 is er nog een derde beschikking binnengekomen en is er aanvullend op de eerdere beschikkingen een extra € 919.274,- toegezegd. Deze middelen, in totaal € 3.370.418,-, zijn bedoeld voor de aanpak van energiearmoede. Het ministerie heeft de termijn van besteding en uitvoering voor al deze middelen verlengd naar 31 december 2025; dit was eerst tot eind 2024. Wij willen in eerste instantie de middelen die we in 2022 hebben ontvangen, t.w. € 2.451.144,-, inzetten voor de financiering van de beide subsidieregelingen. In geval van overschrijding zetten we de zeer recent ontvangen € 919.274,- in. Wij stellen voor om het aantal inwoners dat in aanmerking komt voor een isolatiemaatregel leidend te laten zijn. Onderaan de streep maken we met isolatiemaatregelen de grootste meters om eigen woningen te verduurzamen en het energieverbruik van de bewoners substantieel te verlagen. Op basis van de 896 geselecteerde woningen en een geschat gebruik van de subsidieregeling van 70% van de potentiele doelgroep is het gezamenlijke streven om 630 woningen te laten voorzien van bodem- of vloerisolatie.

Dit betekent €2500,--( gemiddelde kosten isolatiemaatregel) x 630 = € 1.575.000,-. De benodigde middelen voor het behandelen en verwerken van de aanvragen schatten we in op € 110.250,-. De totale kosten komend daarmee op € 1.685.250,-

Voor de witgoedregeling blijft er dan in eerste instantie een bedrag van € 765.894,- over ten behoeve van de 4.648 huishoudens die in 2022 een energietoeslag hebben ontvangen. Wij stellen voor om deze potentiele doelgroep van 4.648 huishoudens te verminderen met het aantal huishoudens dat wordt aangeschreven voor de isolatieregeling. Voornaamste reden hiervoor is gelegen in het gelijkheidsbeginsel. Deze huishoudens komen namelijk al in aanmerking voor een gratis isolatiemaatregel. Dit betekent dat er voor de witgoedregeling een potentiele doelgroep overblijft van in totaal 3.750 huishoudens. Per huishouden is maximaal € 400 beschikbaar. Wij schatten het gebruik van deze regeling voorlopig in op rond de 50%. Na aftrek van een bedrag voor uitvoeringskosten, vastgesteld op € 47.894,-, is er € 718.000,- beschikbaar ten behoeve van de eerdergenoemde doelgroep. In beide subsidieregelingen hebben we vastgelegd dat een eventueel resterend budget bij de ene regeling na 1 augustus 2024 mag worden ingezet voor de andere regeling. Zo zorgen we ervoor dat beide regelingen maximaal kunnen worden benut. Wij stellen u voor om de door ons van het Rijk ontvangen specifieke uitkeringen energiearmoede overeenkomstig op te nemen in de begroting van 2023 door zowel de inkomsten als uitgaven te verhogen met € 3.370.418,-.

De verantwoording is op basis van de jaarrekening 2023 en gaat via het systeem van single information, single audit (SiSa) Andere opties: De te verwachten inkomsten en uitgaven niet opnemen in de begroting van 2023. De inkomsten en uitgaven zullen dan - achteraf - in de jaarrekening van 2023 tot uiting komen en verklaard worden. Wettelijke basis: Algemene subsidieverordening 2020 gemeente Súdwest-Fryslân Algemene wet bestuursrecht Global Goals: n.v.t. Wie zijn betrokken: Duurzaam Bouwloket Wijze van participatie: n.v.t. Digitale links naar informatiebronnen: https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2021/10/15/150-miljoen-euro-voor-aanpakenergiearmoede-kwetsbare-huishoudens https://open.overheid.nl/documenten/ronl-b8a3d1bf-1a8f-46ee-9bae-0071f948f50f/pdf https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2023-3877.html#d17e11246 In welke fase: Voorbereidende fase Planning vervolg in de raad/LTA: N.v.t.

Bijlage(n): 1.de Subsidieregeling Witgoedvervanging Súdwest-Fryslân 2023 2.de Subsidieregeling bodem- of vloerisolatie Súdwest-Fryslân 2023

Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

drs. E.K. Strijker

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Energiearmoede isolatie en witgoed vervanging Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 25 juli 2023;

besluit:

a. de van het Rijk ontvangen specifieke uitkeringen energiearmoede overeenkomstig op te nemen in de begroting van 2023 door zowel de inkomsten als uitgaven te verhogen met € 3.370.418,-. b. een krediet beschikbaar te stellen van € 3.370.418,- voor de Subsidieregeling Witgoedvervanging Súdwest-Fryslân 2023, en de Subsidieregeling Isolatieactie Súdwest-Fryslân 2023 en dit bedrag te dekken uit de van het Rijk ontvangen specifieke uitkering energiearmoede.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 28 september 2023

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

, voorzitter.

, griffier.