Raadsvoorstel - Energieagenda 2024

Ons nummer: R24.000063

*R24.000063*

Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Raadsvergadering van Commissie Commissievergadering van Portefeuillehouder Team Adviseur

Energieagenda 2024 23 mei 2024 Doarp, Stêd en Omkriten 13 mei 2024 Henk de Boer Energietransitie Amelie Veenstra

Voorstel: a. in te stemmen met Energieagenda 2024. Samenvatting: De Energieagenda Súdwest-Fryslân 2024 beschrijft de voortgang en de huidige activiteiten, met een energie-neutrale toekomst in het vizier. Jaarlijks worden de belangrijkste resultaten en bevindingen uitgelicht en de inzet voor het komende jaar toegelicht. De Energieagenda 2024 is een update van de Energieagenda 2023 en wordt aangeboden in een compactere vorm, ter bevordering van leesbaarheid en verbetering van overzicht en samenhang. Uitvoeringsaspecten en contextuele details zijn opgenomen in het uitvoeringsplan (“Programmaplan Energietransitie SWF 2024-2026” in wording). Nadere argumentaties over beleidskeuzen zijn of worden opgenomen in specifieke beleidsnota’s. De laatste ontwikkelingen in de pilots, vanuit de provincie en vanuit het Rijk geven aanleiding tot verdere concretisering van de aanpak komend jaar. Belangrijke ontwikkelingen: A. SWF wekt inmiddels meer duurzame elektriciteit op dan het gebruikt. B. Lessen uit pilots en uit Denemarken laten lonkend perspectief zien op collectieve warmteoplossingen. Hiervoor wordt een generieke aanpak ontwikkeld. C. Er komen middelen van het Nationaal Isolatie Programma naar alle gemeenten voor isoleren van woningen. Deze middelen worden voor de Friese gemeenten via het Friese Duurzaam Bouwloket beschikbaar gemaakt voor onze inwoners.

De provincie voegt hier een budget aan toe vanuit Windpark Friesland. Uitgangspunten • • • • • •

In 2050 veroorzaken onze warmtesystemen direct of indirect geen CO2 uitstoot Onze bewoners hebben zeggenschap over hun warmtesysteem In SWF zijn de lasten van energiesystemen eerlijk verdeeld Onze warmtesystemen zijn nu en in de toekomst betaalbaar voor al onze bewoners Wij hebben betrouwbare en duurzame warmtesystemen Onze energiesystemen passen bij het landschap

1

Op basis van de uitgangspunten en op basis van de laatste ontwikkelingen (A, B, C) wordt de inzet 2024-2025 geformuleerd. A. Inzet 2024-2025 duurzame elektriciteit • Súdwest-Fryslân heeft voorlopig genoeg opwek van duurzame elektriciteit. We zitten daarom de handrem op ontwikkelingen zon en wind op land, maar blijven in gesprek met lokale initiatieven. Zon op dak kan natuurlijk wel blijven doorgroeien. • We maken een scenario voor het voorspellen van de toekomstige elektriciteitsvraag. Zo krijgen we meer inzicht wat nodig is. • We verkennen de wenselijkheid van multifunctioneel ruimtegebruik, zoals zonne-parkeren. uitbreiding klein wind of andere slimme ruimtelijke oplossingen voor de toekomst. B. Inzet voor 2024- 2025: naar een generieke aanpak collectieve warmte Súdwest-Fryslân wil voorwaarden creëren die het Deense Model ook hier mogelijk maakt. In de pilots Heeg, Sneek – het Eiland, Bolsward en Workum worden de mogelijkheden onderzocht om warmtenetten voor meer dorpskernen en stadswijken mogelijk te maken. Daarom gaan we • bouwen aan open kennis over potentie van lokaal aanwezige warmtebronnen; • werken aan een bronnenstrategie die leidt tot laagste warmteprijs voor inwoners; • beleidslijnen ontwikkelen voor mogelijke energiebronnen; • werken aan de noodzakelijke “Governance structuur”, zodat investeringszekerheid en realisatiekracht ontstaat. Dit gaat o.a.

over ontwikkelingen van een gemeentelijk energiebedrijf en invloed van de raad; • samenwerking zoeken met provincie, het Rijk en BNG, met als doel standaardisatie van aanpakken en het delen van risico’s. C. Inzet energiebesparing De komende jaren blijven energiebesparing en duurzame verwarming centraal staan. Samen met de provincie zal het Duurzaam Bouwloket het informatiepunt worden over isolatie thuis en het aanvragen van subsidie. Naar verwachting is de provincie op 1 mei 2024 met de realisatie van dit loket. Samenwerken met de Friese gemeenten wordt verder vormgegeven in het Friese Energiehuis in wording. Het doel hiervan is het delen van kennis en ervaring zodat de komende jaren inwoners steeds sneller hulp vinden bij het isolatie en andere energiebesparing. Divers: inzet waterstof en netcongestie De haalbaarheid van waterstofproductie in Bolsward wordt onderzocht Er wordt gewerkt aan aanpak voor slim omgaan met de netcapaciteit op de Hemmen, samen met de bedrijven. Parallel worden afspraken gemaakt met Liander over het vergroten van de capaciteit en het oplossen van netcongestie in SWF. Risico N.v.t. Toelichting: Het betreft een rapportage. Eventuele risico’s in beleid(swijzigingen) komen aan bod in de specifieke beleidsvoorstellen, zoals contourennota energiebronnenbeleid en nota gemeentelijk energiebedrijf.

Financiën: De Energieagenda heeft geen gevolgen voor de begroting. De activiteiten zijn geborgd in de begroting of worden betaald vanuit de brede doeluitkering van het Rijk. Alternatieven: nvt

Wettelijke basis: Klimaatakkoord 2019 met “Extra pakket maatregelen 2023”

2

Klimaatwet Warmtewet en opvolger WcW Concept Wet Collectieve Warmte (WcW) (parlementaire behandeling nog gaande) Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (WGiW) (parlementaire behandeling nog gaande) Global Goals: 7. Duurzame en betaalbare energie 8. Fatsoenlijke banen en economische groei 9. Innovatie en Duurzame infrastructuur 11. Veilige en duurzame steden 12. Duurzame consumptie en productie 13. Klimaatverandering aanpakken 17. Partnerschappen voor de doelen

Wijze van participatie: De leidende principes en uitgangspunten van het programma energietransitie gaan uit van maximale participatie in de activiteiten en is daarom een integraal onderdeel van het programma energietransitie, dat wil zeggen dat alle onderdelen met èn voor de mienskip worden uitgevoerd.

Bijlage(n): 1. Energieagenda 2024 Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.

mr. drs. J.A. de Vries

drs. E.K. Strijker

3

, burgemeester.

, gemeentesecretaris.

Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Energieagenda 2024 Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 16 april 2024;

besluit:

a. in te stemmen met Energieagenda 2024.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 23 mei 2024

mr. drs. J.A. de Vries

G.W. Stegenga

4

, voorzitter.

, griffier.