Raadsvoorstel - Eerste begroting 2026 (concept) van de GR Fryslân-West
Tekst van het document
Ons nummer: R25.000089
*R25.000089*
Raadsvoorstel gemeente Súdwest-Fryslân Behandelend team Portefeuillehouder Raadscommissie Raadscommissie Raadsvergadering
: : : : :
Beleid Sociaal Domein Marianne Poelman Boarger en Mienskip 10 juli 2025
Onderwerp
:
eerste begroting 2026 (concept) van de GR Fryslân-West
Raadsvoorstel: a. Kennis te nemen van de eerste begroting 2026 (concept) van de GR Fryslan-West b. Af te zien van het indienen van zienswijzen op deze begroting, conform het advies van de Radenadviescommissie (RAC) Samenvatting: De Gemeenschappelijke Regeling Fryslân-West (GR F-W) is een samenwerkingsverband tussen vier Friese gemeenten (Harlingen, Súdwest-Fryslân, Waadhoeke en De Fryske Marren) voor de uitvoering van gesubsidieerde arbeid, met als belangrijkste taak de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). De NV Empatec voert deze taken uit en beheert ook het werkgeverschap voor mensen met een indicatie voor Beschut Werk. Het bestuur van de GR bestaat uit portefeuillehouders van de deelnemende gemeenten en stuurt Empatec aan. De conceptbegroting 2026 van de GR is structureel sluitend en voldoet aan de provinciale toezichtcriteria. De verdeling van kosten en opbrengsten tussen de GR en Empatec blijft ongewijzigd ten opzichte van 2025. Door positieve financiële ontwikkelingen, zoals een verbeterd subsidieresultaat binnen de SW, is een gemeentelijke bijdrage in 2026 niet nodig. Het rijk stelt vanaf 2025 een impulsbudget beschikbaar voor de versterking van de sociale infrastructuur. Dit budget wordt via decentralisatie-uitkeringen verstrekt, met Súdwest-Fryslân als ontvangende gemeente.
De middelen zijn bedoeld voor de transitie van de sociale infrastructuur en worden in samenwerking met het werkleerbedrijf ingezet. Een aanvullende rijksbijdrage ondersteunt begeleiding van kwetsbare werkzoekenden zonder indicatie Beschut Werk Daarnaast vindt er een pilot Doorstroombanen plaats, gericht op tijdelijke inzet van mensen met loonkostensubsidie binnen het werkleerbedrijf met doorstroom naar regulier werk. Vanaf 2025 verloopt de behandeling van de GR-begroting via de raadsadviescommissie. De commissie adviseert nu geen zienswijze in te dienen. Het uiteindelijke besluit volgt in juli 2025.
Inleiding: De Gemeenschappelijke Regeling Fryslân-West (GR F-W) is een gemeenschappelijke regeling voor de taken op het gebied van gesubsidieerde arbeid. De deelnemende gemeenten (Harlingen, SúdwestFryslân, Waadhoeke en De Fryske Marren) zijn deelnemers in de GR F-W. De GR F-W is enig aandeelhouder van de NV Empatec. De NV Empatec is door de GR F-W aangewezen om de taken uit te voeren. Hoofdtaak is de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw). Daarnaast heeft de NV Empatec van de GR F-W de verantwoordelijkheid
1
gekregen om het werkgeverschap in te richten (inclusief de werkplekken) voor personen met een indicatie voor Beschut Werk. Het bestuur van de GR bestaat uit de verantwoordelijke portefeuillehouders van de gemeenten en geeft richting en opdracht aan de NV Empatec. Bestuursleden hebben mandaat van en leggen verantwoording af aan de colleges van Burgemeester en Wethouders. De gemeenteraden hebben de mogelijkheid om hun mening te geven (“gevoelen te uiten”) over de begrotingen van de GR F-W.
Global Goals: Argumenten: 1.1 De eerste begroting 2026 is structureel sluitend De eerste begroting 2026 kent een sluitende exploitatie en voldoet aan de toezichtcriteria van de provincie Fryslân. 1.2 Er zijn geen wijzigingen in de kosten- en opbrengstenverdeling tussen de GR en de NV Ten opzichte van de begroting 2025 zijn er geen wijzigingen in de kosten- en opbrengstenverdeling tussen de GR Fryslân-West en NV Empatec doorgevoerd. Het basis uitgangspunt wordt gehanteerd, waarbij de directe kosten en opbrengsten die samenhangen met de doelgroepen waarvoor NV Empatec is opgericht ten laste komen van de GR F-W. In de NV Empatec komt de directe omzet die het gevolg is van alle bedrijfsactiviteiten van NV Empatec, Pastiel, Wurkjouwer en Groeituin. Ook horen hier de inkoopkosten bij van deze omzet en de kosten van kader/staf die wordt ingezet om de doelgroepen te begeleiden alsmede de overige kosten (direct en indirect) die noodzakelijk zijn voor de bedrijfsmatige aansturing om de producten en diensten te vervaardigen en te verkopen van NV Empatec, Pastiel, Wurkjouwer en Groeituin. 1.3 Gemeentelijke bijdrage per SE voor 2026 nihil Naar aanleiding van de door de raden vastgestelde businesscase is de meerjarenraming geactualiseerd. Door de verbetering van het subsidieresultaat SW kan de gemeentelijke bijdrage in de komende jaren afnemen.
De voor 2026 verwachte (laatste) totale gemeentelijke bijdrage ad € 130.000 is niet meer nodig. Gezien de positieve financiële ontwikkeling is deze daarom niet opgenomen. Ook is dit in de bijlage, de eerste begroting 2026 GR F-W op pagina 25 inzichtelijk gemaakt. 1.4 Financiële middelen vanuit het rijk naar gemeenten voor duurzame infrastructuur kwetsbare werkzoekenden Impulsbudget sociaal ontwikkelbedrijven en gemeenten Het kabinet heeft een impulsbudget voor gemeenten aangekondigd. Hiermee is vanaf 2025 tien jaar lang budget beschikbaar om gemeenten en sociaal ontwikkelbedrijven financieel te ondersteunen bij de noodzakelijke transitie en transformatie van de sociale infrastructuur. De vier gemeenten werken aan een gezamenlijke strategische visie voor een duurzame infrastructuur en betrekken hierbij het werkleerbedrijf. De middelen worden via een DU (decentralisatie uitkering) uitgekeerd aan de grootste gemeente, gemeente SWF, binnen het samenwerkingsverband. De hoogte van het bedrag wordt bepaald op basis van de maatstaf ‘doelgroepenregister gemeentelijke doelgroep’. De bedoeling is het impulsbudget bij de meicirculaire 2025 te verstrekken aan de gemeenten. Binnen de huidige begroting van de gemeenschappelijke regeling is een vordering opgenomen op de incidentele middelen die door de gemeenten van het rijk zijn ontvangen.
Aangezien deze middelen als geoormerkt krediet in de gemeentelijke begrotingen zijn opgenomen en specifiek bestemd zijn voor het traject en de implementatie van de strategische visie, ligt de bestedingsbevoegdheid bij de gemeenten zelf. In die zin is het opnemen van een vordering in de GR-begroting niet noodzakelijk. Uiteraard vindt de besteding van de middelen plaats in nauwe afstemming en samenwerking tussen de GR en de deelnemende gemeenten.
2
Rijksbijdrage sociale infrastructuur De rijksbijdrage sociale infrastructuur is bedoeld als extra ondersteuning voor mensen zonder indicatie beschut werk, maar die wel tijdelijk intensieve begeleiding nodig hebben via sociaal ontwikkelbedrijven. Deze bijdrage dekt onder andere overhead- en huisvestingskosten en versterkt de vangnetfunctie van de sociale infrastructuur. De bijdrage wordt vanaf 2025 toegekend aan individuele gemeenten via de Integratie-uitkering Participatie en is apart gepositioneerd naast Beschut Werk en Wsw-bijdragen. Ook deze bijdrage wordt verdeeld op basis van het doelgroepenregister en geldt voor alle gemeenten. Het budget groeit van € 19,8 miljoen in 2025 naar een structureel bedrag van € 35,9 miljoen vanaf 2035. De besteding van de rijksbijdragen sociale infrastructuur worden ook betrokken binnen het visietraject van de vier gemeenten. 1.5 Pilot Doorstroombanen Binnen de nieuwe doelgroepen vindt de pilot Doorstroombanen plaats. Dit betreft inwoners die met een loonkostensubsidie tijdelijk aan het werk zijn binnen het werkleerbedrijf en daarna doorstromen naar reguliere werkgevers. Deze pilot betrekken de vier gemeenten ook binnen de nadere visievorming van de duurzame infrastructuur, conform DB besluit op 12 december 2024.
1.6 Nieuwe werkwijze begroting GR via de radenadviescommissie in plaats van via de colleges Deze procedure wijkt af van wat gebruikelijk was bij de begroting van de GR. Tot en met 2024 was er ook nog een apart besluitpunt voor de colleges om de raden voor te stellen wel of geen zienswijze in te dienen op deze begroting, voorzien van een motivatie. Dit jaar hebt u voor het eerst te maken met de radensadviescommissie, verleden jaar ingesteld door het algemeen bestuur van de GR. De raden van de vier gemeenten hebben op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen het recht om een zienswijze in te dienen op de begroting van de GR. Tot en met 2024 liep dit via de colleges, maar vanaf 2025 dus via de radensadviescommissie. Het DB heeft op 11 april 2025 een adviesaanvraag gestuurd naar de raden over de begroting. De raden hebben de mogelijkheid om binnen twaalf weken hun zienswijze in te dienen, of te besluiten geen zienswijze in te dienen. Conform de afgesproken werkwijze loopt dit dus via de radenadviescommissie. De termijn loopt tot 4 juli 2025. Helaas zal deze datum niet gehaald worden nu de eerstvolgende raadsvergadering van de raad op 10 juli 2025 gepland staat. Verwacht wordt dat er een eensluidend advies in de vier gemeenteraden zal worden behandeld. Het algemeen bestuur zal de zienswijze meenemen in de uiteindelijke besluitvorming over de begroting van de GR.
De radenadviescommissie heeft besloten dat zij geen aanleiding ziet om een advies uit te brengen aan de gemeenteraden rond een gezamenlijke zienswijze op de begroting 2026 van de GR. In bijlage 3 is de brief van de raadsadviescommissie inzake de conceptbegroting GR toegevoegd. Rol en bevoegdheid: De raadsadviescommissie heeft besloten dat zij geen aanleiding ziet om een advies uit te brengen aan de gemeenteraden rond een gezamenlijke zienswijze op de begroting van 2026 van de GR. Het is nu aan de raad om te besluiten om dit advies al dan niet over te nemen. Risico’s: Rijksbeleid Als het rijk de rijksbijdrage SW naar beneden bijstelt heeft dit gevolgen voor de begroting. Dit is echter niet de verwachting. Financiën: De gemeentelijke bijdrage per SE is vanaf 2026 bijgesteld naar € 0.
Juridisch: Wet Gemeenschappelijke Regelingen Participatiewet Gemeenschappelijke Regeling Fryslân-West Gemeentewet
3
Alternatieven: nvt Participatie en communicatie: Het Dagelijks Bestuur van de GR Fryslân-West wordt geïnformeerd over het besluit. Planning en vervolgproces: Na behandeling in de aangesloten gemeenteraden vindt vaststelling in het Algemeen Bestuur van de GR plaats. Vervolgens dient de GR de vastgestelde eerste begroting 2026 in bij de provincie Fryslân.
Link(s) naar eerdere besluitvorming of (actieve) informatie: niet van toepassing Bijlage(n): 1. aanbiedingsbrief DB bij begroting GR Fryslân-West aan raadsadviescommissie 2. eerste begroting 2026 GR Fryslân-West 3. brief aan deelnemende raden inzake concept-begroting Burgemeester en wethouders van Súdwest-Fryslân.
mr. drs. J.A. de Vries
drs. C. Smits
4
, burgemeester.
, gemeentesecretaris.
Raadsbesluit gemeente Súdwest-Fryslân Onderwerp Eerste begroting 2026 (concept) van de GR Fryslân-West Naar aanleiding van het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 10 juni 2025;
besluit:
a. b.
Kennis te nemen van de eerste begroting 2026 (concept) van de GR Fryslân-West. Af te zien van het indienen van zienswijzen op deze begroting, conform het advies van de Radenadviescommissie (RAC). Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 10 juli 2025
mr. drs. J.A. de Vries
G.W. Stegenga
5
, voorzitter.
, griffier.